https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98 2026-06-16T22:01:48Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=228704&oldid=prev 2024-06-05T19:24:37Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">სახელწოდება</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:24, 5 ივნისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში, როგორც პოლიტიკურ ერთეულში სხვა ეთნოგრაფიული მხარეებიც შედიოდა და მასში მცხოვრებნი ყველანი ქართველებად იწოდებოდნენ. „ქართველმა” კი სახელი მისცა საქართველოს. ქართლს დასავლეთიდან [[იმერეთი]]ს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარე, ჩრდილოეთიდან [[რუსეთი|რუსეთის]] ფედერაცია, სამხრეთით – [[სომხეთი|სომხეთისა]] და ნაწილობრივ [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] რესპუბლიკები ესაზღვრება. აღმოსავლეთიდან ქართლს [[კახეთი|კახეთის]] ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ რეგიონთან აქვს საზღვარი. ამავე დროს, ქართლს ჰქონდა თავისი მთის ეთნოგრაფიული მხარეები ([[მთიულეთი]], [[ხევი]], [[გუდამაყარი]] და [[დვალეთი]], აგრეთვე ისტორიული ცხრაძმა). ქართლი სამ: შიდა ქართლის, ქვემო ქართლის და ზემო ქართლის ერთეულებად იყოფოდა, რომლებიც ასევე მათთვის დამახასიათებელი ეთნოგრაფიული რეალიებით ხასიათდებოდა. შიდა ქართლი ქართლის ჩრდილოეთ ნაწილს მოიცავს, ქვემო ქართლი კი მის სამხრეთ ნაწილს. უფრო ადრე ქართული წყაროებით შიდა ქართლის სახელწოდება „ზენა სოფელი” იყო, ქვემო ქართლის შესატყვისი კი – „ქვენა სოფელი”. რაც შეეხება ზემო ქართლს, მას მესხეთიც ეწოდებოდა (პოლიტიკური „სამცხე-საათაბაგო”) და ის საქართველოს მთელ სამხრეთს ფარავდა, ამასთან, ეთნოგრაფიულ ქართლად არ მოიაზრებოდა. გვიან შუა საუკუნეებში, მას შემდეგ, რაც საქართველომ ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი დაკარგა, სახელწოდება „ზემო ქართლი” შიდა ქართლის დასავლეთ მონაკვათზე გავრცელდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში, როგორც პოლიტიკურ ერთეულში სხვა ეთნოგრაფიული მხარეებიც შედიოდა და მასში მცხოვრებნი ყველანი ქართველებად იწოდებოდნენ. „ქართველმა” კი სახელი მისცა საქართველოს. ქართლს დასავლეთიდან [[იმერეთი]]ს ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარე, ჩრდილოეთიდან [[რუსეთი|რუსეთის]] ფედერაცია, სამხრეთით – [[სომხეთი|სომხეთისა]] და ნაწილობრივ [[აზერბაიჯანი|აზერბაიჯანის]] რესპუბლიკები ესაზღვრება. აღმოსავლეთიდან ქართლს [[კახეთი|კახეთის]] ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ რეგიონთან აქვს საზღვარი. ამავე დროს, ქართლს ჰქონდა თავისი მთის ეთნოგრაფიული მხარეები ([[მთიულეთი]], [[ხევი]], [[გუდამაყარი]] და [[დვალეთი]], აგრეთვე ისტორიული ცხრაძმა). ქართლი სამ: შიდა ქართლის, ქვემო ქართლის და ზემო ქართლის ერთეულებად იყოფოდა, რომლებიც ასევე მათთვის დამახასიათებელი ეთნოგრაფიული რეალიებით ხასიათდებოდა. შიდა ქართლი ქართლის ჩრდილოეთ ნაწილს მოიცავს, ქვემო ქართლი კი მის სამხრეთ ნაწილს. უფრო ადრე ქართული წყაროებით შიდა ქართლის სახელწოდება „ზენა სოფელი” იყო, ქვემო ქართლის შესატყვისი კი – „ქვენა სოფელი”. რაც შეეხება ზემო ქართლს, მას მესხეთიც ეწოდებოდა (პოლიტიკური „სამცხე-საათაბაგო”) და ის საქართველოს მთელ სამხრეთს ფარავდა, ამასთან, ეთნოგრაფიულ ქართლად არ მოიაზრებოდა. გვიან შუა საუკუნეებში, მას შემდეგ, რაც საქართველომ ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი დაკარგა, სახელწოდება „ზემო ქართლი” შიდა ქართლის დასავლეთ მონაკვათზე გავრცელდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სახელწოდება====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სახელწოდება====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიული ტრადიციით სახელწოდება ქართლი მომდინარეობს [[ქართველები|ქართველთა]] ერთ-ერთი ეთნარქის ქართლოსის სახელისაგან. თავდაპირველად ქართლი ერქვა ქართლოსის პირველსაცხოვრისის მთას, დღევანდელი მცხეთის საიხლოვეს, რომელიც შემდეგ არმაზის მთისა და არმაზის სალოცავის სახელით იყო ცნობილი. აღნიშნულ გეოგრაფიულ პუნქტზე გადიოდა საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარეთა დამაკავშირებელი უმოკლესი გზები. ქართულ ისტორიოგრაფიაში ის მოსაზრებაც არსებობს (ნ. ბერძენიშვილი), რომ ქართის ტომის თავდაპირველი საცხოვრისი ქვემო ქართლი იყო. ძვ. წ. III საუკუნეში ქართლის ჰეგემონობით ჩამოყალიბდა ქართული [[სახელმწიფო]], რომლის საერთო სახელწოდება „ქართლი” იყო (ბერძნულ-ლათინური წყაროების „იბერია”). მოგვიანებით, დაახლოებით X საუკუნიდან ქვეყნის აღმნიშვნელი ახალი ტერმინი – „[[საქართველო]]” წარმოიქმნა, რადგან ერთმანეთის პარალელურად არსებობდა ეთნოგრაფიული ქართლი და ქართლის სახელმწიფო, რომელიც ეთნოგრაფიული ქართლის გარდა სამხრეთ და დასავლეთ საქართველოს ვრცელ ტერიტორიას მოიცავდა. ნიშანდობლივია, რომ VIII საუკუნის დასაწყისში ატენის სიონის ფრესკული წარწერით, სტეფანოზ III მამფალი (711-739) „ქართველთა და მეგრელთა ერისთავთ-ერისთავთა უფალი”-ა.&#160; ქართლი მხოლოდ შიდა და ქვემო ქართლს არ ერქვა – ქართლი იყო მთელი სამხრეთი საქართველოც. დღემდე მეცნიერებს ყურადღება არ მიუქცევიათ კლარჯეთის (ლიგანის ხეობის) ერთი სოფლის სახელისათვის – ქართლა, რომელიც თითქმის მთელ კლარჯეთს გადაჰყურებს. აზო ხომ აქედან, არ(ს)იან-<del class="diffchange diffchange-inline">ქართლიდან </del>ანუ კლარჯეთიდან იყო. ვფიქრობთ, ეს მრავლისმეტყველი ტოპონიმია. შედარებისათვის იმ მაგალითის მოყვანაც საკმარისია, რომ ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარის სახელწოდება – კლარჯეთი – იქაური ქართველების მეხსიერებას აღარ შემორჩა (განსხვავებით შავშეთისაგან), სამაგიეროდ კლარჯეთში არის სოფელი, რომელსაც კლარჯეთი ჰქვია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ისტორიული ტრადიციით სახელწოდება ქართლი მომდინარეობს [[ქართველები|ქართველთა]] ერთ-ერთი ეთნარქის ქართლოსის სახელისაგან. თავდაპირველად ქართლი ერქვა ქართლოსის პირველსაცხოვრისის მთას, დღევანდელი მცხეთის საიხლოვეს, რომელიც შემდეგ არმაზის მთისა და არმაზის სალოცავის სახელით იყო ცნობილი. აღნიშნულ გეოგრაფიულ პუნქტზე გადიოდა საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარეთა დამაკავშირებელი უმოკლესი გზები. ქართულ ისტორიოგრაფიაში ის მოსაზრებაც არსებობს (ნ. ბერძენიშვილი), რომ ქართის ტომის თავდაპირველი საცხოვრისი ქვემო ქართლი იყო. ძვ. წ. III საუკუნეში ქართლის ჰეგემონობით ჩამოყალიბდა ქართული [[სახელმწიფო]], რომლის საერთო სახელწოდება „ქართლი” იყო (ბერძნულ-ლათინური წყაროების „იბერია”). მოგვიანებით, დაახლოებით X საუკუნიდან ქვეყნის აღმნიშვნელი ახალი ტერმინი – „[[საქართველო]]” წარმოიქმნა, რადგან ერთმანეთის პარალელურად არსებობდა ეთნოგრაფიული ქართლი და ქართლის სახელმწიფო, რომელიც ეთნოგრაფიული ქართლის გარდა სამხრეთ და დასავლეთ საქართველოს ვრცელ ტერიტორიას მოიცავდა. ნიშანდობლივია, რომ VIII საუკუნის დასაწყისში ატენის სიონის ფრესკული წარწერით, სტეფანოზ III მამფალი (711-739) „ქართველთა და მეგრელთა ერისთავთ-ერისთავთა უფალი”-ა.&#160; ქართლი მხოლოდ შიდა და ქვემო ქართლს არ ერქვა – ქართლი იყო მთელი სამხრეთი საქართველოც. დღემდე მეცნიერებს ყურადღება არ მიუქცევიათ კლარჯეთის (ლიგანის ხეობის) ერთი სოფლის სახელისათვის – ქართლა, რომელიც თითქმის მთელ კლარჯეთს გადაჰყურებს. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აზო<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ხომ აქედან, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[არიან-ქართლი|</ins>არ(ს)იან-<ins class="diffchange diffchange-inline">ქართლი]]დან </ins>ანუ კლარჯეთიდან იყო. ვფიქრობთ, ეს მრავლისმეტყველი ტოპონიმია. შედარებისათვის იმ მაგალითის მოყვანაც საკმარისია, რომ ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მხარის სახელწოდება – კლარჯეთი – იქაური ქართველების მეხსიერებას აღარ შემორჩა (განსხვავებით შავშეთისაგან), სამაგიეროდ კლარჯეთში არის სოფელი, რომელსაც კლარჯეთი ჰქვია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სოფლის მეურნეობა====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სოფლის მეურნეობა====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=223357&oldid=prev 2024-04-17T18:01:07Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ეკლესიები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:01, 17 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლშია დღემდე შემორჩენილი უძველესი ქართული ეკლესია [[ბოლნისის სიონი]] (V ს.), [[ჯვრის მონასტერი]] (VI-VII სს.), [[ატენის სიონი]] (VII ს. I ნახ.) [[სვეტიცხოვლის კომპლექსი|სვეტიცხოველი]] (XI ს.), [[სამთავროს კომპლექსი|სამთავრო]] (XI ს.), [[ზედაზნის კომპლექსი|ზედაზენი]] (VIII ს.), [[შიომღვიმე]], წილკნის ღვთისმშობლის ტაძარი, [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]], ლარგვისი, ყანჩავეთი, წირქოლი, [[იკორთის მთავარანგელოზის ტაძარი|იკორთა]], [[თირის მონასტერი]], ნიქოზის მთავარანგელოზი, არმაზი, [[ერთაწმინდის ტაძრის კომპლექსი|ერთაწმინდის წმინდა სტეფანეს ტაძარი]], [[მეტეხის ღვთისმშობლის ტაძარი]], [[რკონის კომპლექსი|რკონის ღვთისმშობელი]], [[ქვათახევის კომპლექსი|ქვათახევი]], [[ბეთანიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის მონასტერი|ბეთანია]], რუისის ღვთისმშობელი, ურბნისის სიონი, [[ყინწვისის მონასტერი|ყინწვისი]], წრომი, [[მანგლისის სიონი]], კლდეში ნაკვეთი ნაქალაქარი [[უფლისციხე]]...</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლშია დღემდე შემორჩენილი უძველესი ქართული ეკლესია [[ბოლნისის სიონი]] (V ს.), [[ჯვრის მონასტერი]] (VI-VII სს.), [[ატენის სიონი]] (VII ს. I ნახ.) [[სვეტიცხოვლის კომპლექსი|სვეტიცხოველი]] (XI ს.), [[სამთავროს კომპლექსი|სამთავრო]] (XI ს.), [[ზედაზნის კომპლექსი|ზედაზენი]] (VIII ს.), [[შიომღვიმე]], წილკნის ღვთისმშობლის ტაძარი, [[სამთავისი (ტაძარი)|სამთავისი]], ლარგვისი, ყანჩავეთი, წირქოლი, [[იკორთის მთავარანგელოზის ტაძარი|იკორთა]], [[თირის მონასტერი]], ნიქოზის მთავარანგელოზი, არმაზი, [[ერთაწმინდის ტაძრის კომპლექსი|ერთაწმინდის წმინდა სტეფანეს ტაძარი]], [[მეტეხის ღვთისმშობლის ტაძარი]], [[რკონის კომპლექსი|რკონის ღვთისმშობელი]], [[ქვათახევის კომპლექსი|ქვათახევი]], [[ბეთანიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის მონასტერი|ბეთანია]], რუისის ღვთისმშობელი, ურბნისის სიონი, [[ყინწვისის მონასტერი|ყინწვისი]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[წრომის ტაძარი|</ins>წრომი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[მანგლისის სიონი]], კლდეში ნაკვეთი ნაქალაქარი [[უფლისციხე]]...</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სამოსი====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სამოსი====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=186230&oldid=prev 2023-02-02T18:53:10Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">დღესასწაულები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:53, 2 თებერვალი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 42:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 42:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====დღესასწაულები====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====დღესასწაულები====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში მრავალი ხალხური დღეობა იცოდნენ, რომელთაგან უმრავლესობა გვიანობამდე იყო შემორჩენილი; ისინი ქრისტიანულ ელემენტებსაც შეიცავს და ქრისტიანულ წმნიდანთა სახელებისა ან ქრისტიანული რელიგიისათვის შესაბამისი სხვა სახელების მიხედვით იწოდებიან. შეიძლება ჩამოვთვალოთ: არბოობა/გერისთობა (გიორგობა არბოსა და გერში), ატოცობა (გიორგობა-ქაშვეთობა. სალოცავად გადმოდიან ზემო იმერეთიდანაც), ახალჯვრობა (იგივე ჯვარპატიოსნობა. 7 მაისს. სოფელი ხიდისთავი), გორიჯვრობა (გიორგობა გორის ზემოთ. მაისის 6-ს და ნოემბრის 23-ს), დიდგორობა (სოფელ დიღმის დიდგორის მთაზე და მთის ძირში. მაისის შვიდში. იცოდნენ ქვათახევის მონასტრის ზემოთაც, მთაზე), ზღუდერობა (იცოდნენ კახეთშიც), თელეთობა (ქრისტეს ამაღლების დღეს. მლოცველი ძირითადად კახეთიდან მოდიოდა), კალოუბნობა (მცხეთის ზემოთ, ზემო ხანდაკში), კოხიჯვრობა (ერედვში. აღნიშნავდნენ იმერეთსა და კახეთშიც), მაცხოვრობა (ბელოთსა და ვანათში), ნაჭარმაგობა (კარალეთში. ღვთისმშობლობა, აღდგომის მეორე დღეს); ოქონობა (ფრონეების ხეობში. ღვთისმშობლობა, აღდგომის მეორე დღეს), რკონისობა (გიორგობა. აგვისტოს 15. თეძმის ხეობაში), საღოლაშენობა, სხვილოსობა (გიორგობა. აპრილის 23-ს). უსანეთობა (სოფელ მეჯვრისხევში. სული წმიდის მოფენის პირველსა და მეორე დღეს. იცოდნენ კახეთის სოფელ კოღოთოშიც), ქაშვეთობა (გიორგობა. თბილისი. საციციანოს სოფელ ქვაშვეთი, მუხრანი, ქემერტი. ამ დღეობას აღნიშნავდნენ აგრეთვე კახეთში, იმერეთში, სვანეთში, საინგილოში – ქურმუხი), ყარყარობა (თორტიზასა და ზემო ნიქოზში), ჯვარპატიოსნობა, ლავრობა (სოფელ ლავრისხევში), კავთობა-თავკავთობა (გიორგობა კავთისხევსა და სხვა სოფლებში), კვართობა (ხოვლეში), კვირიკობა (ლამისყანაში. იცოდნენ კახეთში – ახმეტასა და რაჭაში), ერთაწმინდობა (სოფელი ერთაწმინდა)...</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში მრავალი ხალხური დღეობა იცოდნენ, რომელთაგან უმრავლესობა გვიანობამდე იყო შემორჩენილი; ისინი ქრისტიანულ ელემენტებსაც შეიცავს და ქრისტიანულ წმნიდანთა სახელებისა ან ქრისტიანული რელიგიისათვის შესაბამისი სხვა სახელების მიხედვით იწოდებიან. შეიძლება ჩამოვთვალოთ: არბოობა/გერისთობა (გიორგობა არბოსა და გერში), ატოცობა (გიორგობა-ქაშვეთობა. სალოცავად გადმოდიან ზემო იმერეთიდანაც), ახალჯვრობა (იგივე ჯვარპატიოსნობა. 7 მაისს. სოფელი ხიდისთავი), <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გორიჯვრობა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(გიორგობა გორის ზემოთ. მაისის 6-ს და ნოემბრის 23-ს), დიდგორობა (სოფელ დიღმის დიდგორის მთაზე და მთის ძირში. მაისის შვიდში. იცოდნენ ქვათახევის მონასტრის ზემოთაც, მთაზე), ზღუდერობა (იცოდნენ კახეთშიც), თელეთობა (ქრისტეს ამაღლების დღეს. მლოცველი ძირითადად კახეთიდან მოდიოდა), კალოუბნობა (მცხეთის ზემოთ, ზემო ხანდაკში), კოხიჯვრობა (ერედვში. აღნიშნავდნენ იმერეთსა და კახეთშიც), მაცხოვრობა (ბელოთსა და ვანათში), ნაჭარმაგობა (კარალეთში. ღვთისმშობლობა, აღდგომის მეორე დღეს); ოქონობა (ფრონეების ხეობში. ღვთისმშობლობა, აღდგომის მეორე დღეს), რკონისობა (გიორგობა. აგვისტოს 15. თეძმის ხეობაში), საღოლაშენობა, სხვილოსობა (გიორგობა. აპრილის 23-ს). უსანეთობა (სოფელ მეჯვრისხევში. სული წმიდის მოფენის პირველსა და მეორე დღეს. იცოდნენ კახეთის სოფელ კოღოთოშიც), ქაშვეთობა (გიორგობა. თბილისი. საციციანოს სოფელ ქვაშვეთი, მუხრანი, ქემერტი. ამ დღეობას აღნიშნავდნენ აგრეთვე კახეთში, იმერეთში, სვანეთში, საინგილოში – ქურმუხი), ყარყარობა (თორტიზასა და ზემო ნიქოზში), ჯვარპატიოსნობა, ლავრობა (სოფელ ლავრისხევში), კავთობა-თავკავთობა (გიორგობა კავთისხევსა და სხვა სოფლებში), კვართობა (ხოვლეში), კვირიკობა (ლამისყანაში. იცოდნენ კახეთში – ახმეტასა და რაჭაში), ერთაწმინდობა (სოფელი ერთაწმინდა)...</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=174010&oldid=prev 2022-11-15T07:37:04Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:37, 15 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დაწინაურებული მიწათმოქმედების ქვეყანა იყო და მეურნეობის ორ ძირითად დარგს მემინდვრეობა და მევენახეობა-მეღვინეობა წარმოადგენდა.&#160; „მატიანე ქართლისაში” ქართლის შესახებ ვკითხულობთ: „და იყო ქართლს შინა პური და ღჳნო ფრიადი” &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დაწინაურებული მიწათმოქმედების ქვეყანა იყო და მეურნეობის ორ ძირითად დარგს მემინდვრეობა და მევენახეობა-მეღვინეობა წარმოადგენდა.&#160; „მატიანე ქართლისაში” ქართლის შესახებ ვკითხულობთ: „და იყო ქართლს შინა პური და ღჳნო ფრიადი” &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დღეს საქართველოში სოფლის მეურნეობის მრავალი პროდუქტი უცხოეთიდან შემოდის, მაგრამ XIX საუკუნეში ქვეყანა ამ თვალსაზრისით ექსპორტიორი იყო. საამისოდ შეიძლება 1887 წლის ფრანგი კონსულის მონაცემები მოვიხმოთ. აღნიშნულ წელს ბათუმიდან [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] 10.600 ტონა [[ხორბალი]] და 2 ათას ტონაზე მეტი [[ქერი]] გაუტანიათ. რა თქმა უნდა, საფრანგეთში გატანილი ხორბლისა და ქერის დიდი ნაწილი ქართლსა და კახეთში იყო მოყვანილი. ინტერესმოკლებული არ უნდა იყოს, რომ გატანილ პროდუქციას შორის დასახელებულია აგრეთვე [[სიმინდი]] (20.500 ტონა), მატყლი (2.000 ტონაზე მეტი), [[ბზა]], კაკლის ხის მორი, ცხვრის, თხისა და ხარის ტყავი, [[აბრეშუმი|აბრეშუმის]] პარკი და ღვინო (117.598 კილოგრამი) &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დღეს საქართველოში სოფლის მეურნეობის მრავალი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პროდუქტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>უცხოეთიდან შემოდის, მაგრამ XIX საუკუნეში ქვეყანა ამ თვალსაზრისით ექსპორტიორი იყო. საამისოდ შეიძლება 1887 წლის ფრანგი კონსულის მონაცემები მოვიხმოთ. აღნიშნულ წელს ბათუმიდან [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] 10.600 ტონა [[ხორბალი]] და 2 ათას ტონაზე მეტი [[ქერი]] გაუტანიათ. რა თქმა უნდა, საფრანგეთში გატანილი ხორბლისა და ქერის დიდი ნაწილი ქართლსა და კახეთში იყო მოყვანილი. ინტერესმოკლებული არ უნდა იყოს, რომ გატანილ პროდუქციას შორის დასახელებულია აგრეთვე [[სიმინდი]] (20.500 ტონა), მატყლი (2.000 ტონაზე მეტი), [[ბზა]], კაკლის ხის მორი, ცხვრის, თხისა და ხარის ტყავი, [[აბრეშუმი|აბრეშუმის]] პარკი და ღვინო (117.598 კილოგრამი) &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=====მეხილეობა=====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=====მეხილეობა=====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დღესაც განთქმულია ხილის სხვადასხვა უნიკალური ჯიშით, რომლებიც ქართველი ხალხის მრავალსაუკუნოვანი შრომასაქმიანობის შედეგად არის მიღებულ-გამოყვანილი. შეიძლება დავასახელოთ: კეხურა, თურაშაული, აბილაური, კიტრა, ბორა, მწვანე კიტრა, ყვითელი კიტრა, ქაშაკიტრა, ზერტულა, ქართული სინაბი, სირმა ვაშლი, რაკრაკა კიტრა ვაშლი, ყარაფულა, სუდალმა ვაშლი, გოგიანთ კიტრა ვაშლი, ქვათახა ვაშლი, ხომადური, ღრუბელა ვაშლი, ნისკარტა ვაშლი, კამეჩა ვაშლი, დურდნული ვაშლი, სამურაბე ვაშლი... გამოყვანილი ჰყავდათ მსხლის მრავალი ჯიშიც: სეფნიაური, წითელი მსხალი, უსახელო მსხალი, საჩირე მსხალი, ბჟუა სხალი, ხეჭეჭური, ყვითელი ბორბალა მსხალი, შავი ბორბალა მსხალი, კვირისთავა, შავი ყელიანი მსხალი, კათათვის რევაზიანთ მსხალი, ქართული გულაბი, კალოს სხალი, რგვალი მომწვანო ხეჭეჭური, საბაანთ ვანოს სხალი, ცხინვალური, თაფლა...</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დღესაც განთქმულია ხილის სხვადასხვა უნიკალური ჯიშით, რომლებიც ქართველი ხალხის მრავალსაუკუნოვანი შრომასაქმიანობის შედეგად არის მიღებულ-გამოყვანილი. შეიძლება დავასახელოთ: კეხურა, თურაშაული, აბილაური, კიტრა, ბორა, მწვანე კიტრა, ყვითელი კიტრა, ქაშაკიტრა, ზერტულა, ქართული სინაბი, სირმა ვაშლი, რაკრაკა კიტრა ვაშლი, ყარაფულა, სუდალმა ვაშლი, გოგიანთ კიტრა ვაშლი, ქვათახა ვაშლი, ხომადური, ღრუბელა ვაშლი, ნისკარტა ვაშლი, კამეჩა ვაშლი, დურდნული ვაშლი, სამურაბე ვაშლი... გამოყვანილი ჰყავდათ მსხლის მრავალი ჯიშიც: სეფნიაური, წითელი მსხალი, უსახელო მსხალი, საჩირე მსხალი, ბჟუა სხალი, ხეჭეჭური, ყვითელი ბორბალა მსხალი, შავი ბორბალა მსხალი, კვირისთავა, შავი ყელიანი მსხალი, კათათვის რევაზიანთ მსხალი, ქართული გულაბი, კალოს სხალი, რგვალი მომწვანო ხეჭეჭური, საბაანთ ვანოს სხალი, ცხინვალური, თაფლა...</div></td></tr> </table>

Malania https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=170363&oldid=prev 2022-10-25T10:56:41Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ეკლესიები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:56, 25 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლშია დღემდე შემორჩენილი უძველესი ქართული ეკლესია ბოლნისის სიონი (V ს.), ჯვრის მონასტერი (VI-VII სს.), ატენის სიონი (VII ს. I ნახ.) სვეტიცხოველი (XI ს.), სამთავრო (XI ს.), ზედაზენი (VIII ს.), შიომღვიმე, წილკნის ღვთისმშობლის ტაძარი, სამთავისი, ლარგვისი, ყანჩავეთი, წირქოლი, იკორთა, [[თირის მონასტერი]], ნიქოზის მთავარანგელოზი, არმაზი, ერთაწმინდის წმინდა სტეფანეს ტაძარი, მეტეხის ღვთისმშობლის ტაძარი, რკონის ღვთისმშობელი, ქვათახევი, ბეთანია, რუისის ღვთისმშობელი, ურბნისის სიონი, ყინწვისი, წრომი, მანგლისის სიონი, კლდეში ნაკვეთი ნაქალაქარი უფლისციხე...</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლშია დღემდე შემორჩენილი უძველესი ქართული ეკლესია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბოლნისის სიონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(V ს.), <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჯვრის მონასტერი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(VI-VII სს.), <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ატენის სიონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(VII ს. I ნახ.) <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სვეტიცხოვლის კომპლექსი|</ins>სვეტიცხოველი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(XI ს.), <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სამთავროს კომპლექსი|</ins>სამთავრო<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(XI ს.), <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ზედაზნის კომპლექსი|</ins>ზედაზენი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(VIII ს.), <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>შიომღვიმე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, წილკნის ღვთისმშობლის ტაძარი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სამთავისი <ins class="diffchange diffchange-inline">(ტაძარი)|სამთავისი]]</ins>, ლარგვისი, ყანჩავეთი, წირქოლი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[იკორთის მთავარანგელოზის ტაძარი|</ins>იკორთა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[თირის მონასტერი]], ნიქოზის მთავარანგელოზი, არმაზი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ერთაწმინდის ტაძრის კომპლექსი|</ins>ერთაწმინდის წმინდა სტეფანეს ტაძარი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მეტეხის ღვთისმშობლის ტაძარი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[რკონის კომპლექსი|</ins>რკონის ღვთისმშობელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ქვათახევის კომპლექსი|</ins>ქვათახევი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბეთანიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის მონასტერი|</ins>ბეთანია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რუისის ღვთისმშობელი, ურბნისის სიონი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ყინწვისის მონასტერი|</ins>ყინწვისი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, წრომი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მანგლისის სიონი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, კლდეში ნაკვეთი ნაქალაქარი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>უფლისციხე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>...</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სამოსი====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სამოსი====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=164595&oldid=prev 2022-09-02T12:51:19Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:51, 2 სექტემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში იყო გავრცელებული ქართული ხალხური არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში – [[დარბაზული სახლი|დარბაზული]] საცხოვრებელი გვირგვინისებური გადახურვით. დარბაზული საცხოვრებლის ძირითად არეს ქართლთან ერთად სამცხე-ჯავახეთიც წარმოადგენდა. ასეთი ტიპის [[ნაგებობა]] ძირითადად დამრეც ადგილზე შენდებოდა და ის თითქმის მიწაში იყო ჩამჯდარი, განსაკუთრებით უკანა მხარე. დარბაზული ნაგებობის კედლები თუ ქვით იყო აშენებული, [[სახურავი]] ხის დიდი მორებით კეთდებოდა. ქართლში დარბაზი ზოგჯერ მხოლოდ საცხოვრებელს მოიცავდა, უფრო მეტად კი ერთ კომპლექსში იყო წარმოდგენილი საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობანი: საქონლის სადგომი – გომური, საღვინე ოთახი – მარანი და პურის საცხობი – სათონე. დარბაზული საცხოვრებელი სახლის საცხოვრებელი და სამეურნეო კომპლექსები ერთმანეთთან დერეფნით იყო დაკავშირებული. დერეფნიდან იყო შესასვლელი დარბაზსა და გომურში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში იყო გავრცელებული ქართული ხალხური არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში – [[დარბაზული სახლი|დარბაზული]] საცხოვრებელი გვირგვინისებური გადახურვით. დარბაზული საცხოვრებლის ძირითად არეს ქართლთან ერთად სამცხე-ჯავახეთიც წარმოადგენდა. ასეთი ტიპის [[ნაგებობა]] ძირითადად დამრეც ადგილზე შენდებოდა და ის თითქმის მიწაში იყო ჩამჯდარი, განსაკუთრებით უკანა მხარე. დარბაზული ნაგებობის კედლები თუ ქვით იყო აშენებული, [[სახურავი]] ხის დიდი მორებით კეთდებოდა. ქართლში დარბაზი ზოგჯერ მხოლოდ საცხოვრებელს მოიცავდა, უფრო მეტად კი ერთ კომპლექსში იყო წარმოდგენილი საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობანი: საქონლის სადგომი – გომური, საღვინე ოთახი – მარანი და პურის საცხობი – სათონე. დარბაზული საცხოვრებელი სახლის საცხოვრებელი და სამეურნეო კომპლექსები ერთმანეთთან დერეფნით იყო დაკავშირებული. დერეფნიდან იყო შესასვლელი დარბაზსა და გომურში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>როდესაც დარბაზზე ვსაუბრობთ, უპირველეს ყოვლისა, თვალწინ წარმოგვიდგება მისი კონსტრუქცია. დარბაზის ჭერი ძაბრისებურია, რომელიც გვირგვინივით ადგას მას თავზე. ხის კონსტრუქციას, რომელიც ზემოთ თანდათან ვიწროვდებოდა, ქართლში გვირგვინს უწოდებდნენ. გვირგვინი ცენტრალურ ნაწილში აღმართულ მსხვილ ოთხ ბოძს/სვეტს ეყრდნობა. ოთხი სვეტის თავზე ჯერ ხის ბალიშები ეწყო, რომელზედაც ასევე ოთხი საწარბე ძელი იყო განლაგებული. საწარბე ბალიშებზე უკვე კარგად გათლილ ნიყურებს კიბისებურად ალაგებდნენ. ნიყურებისაგან შედგენილი საფეხურები ერთმანეთზე წრეობრივად ეწყობოდა; ზემოთ გვირგვინი თანდათანობით ვიწროვდებოდა. ბოლოს ოთხკუთხოვანი ერდო უკეთდებოდა, საიდანაც სინათლე შემოდიოდა და კერიდან კვამლი გადიოდა. გვირგვინის ასაგები ნიყურების რაოდენობა განსაზღვრული არ ყოფილა. გვირგვინის საფეხურთა რიცხვი მის სიმაღლეს განაპირობებდა. დარბაზის ცენტრალურ ნაწილს [[დედაბოძი]] წარმოადგენდა. დარბაზი დედაბოძის გარეშე წარმოუდგენელი იყო, ის კი არა და ზოგიერთ დარბაზს ორისამი დედაბოძიც კი ჰქონდა. დედაბოძი და სვეტები ჩვეულებრივ მოჩუქურთმებული იყო მნათობთა სიმბოლური გამოსახულებებით, ადამიანის, ცხოველების სტილიზებული სახეებით. ხშირად გვხვდებოდა გამოსახული ადამიანის ხელი, ჯვრები, გეომეტრიული ორნამენტი. დედაბოძთან ახლოს, ერდოს მოპირდაპირე მხარეს [[კერა]] იყო მოწყობილი. კერა წმიდა ადგილად იყო მიჩნეული. გარდა ცეცხლის დასანთები ადგილისა, კერა შეშის თავის დასადებად განკუთვნილ ქვის ან რკინის სადგამსაც ეწოდებოდა. კერის თავზე ჭერში ჩამოკიდებული იყო ჯაჭვი, რასაც ბოლო მოკაუჭებული ჰქონდა. მოკაუჭებულ ნაწილს [[ნაჭა]] ეწოდებოდა. მასზე [[ქვაბი|ქვაბებს]] კიდებდნენ. XIX საუკუნეში სამცხურ და ჯავახურ დარბაზში თუ კერას ბუხარი ჩაენაცვლა, ქართლურ დარბაზში ის ბოლო დრომდე შემორჩა. ქართლური დარბაზის კედლებში ჭურჭლისა და სხვადასვა ნივთების შესანახად განკუთვნილი წალოები და განჯინები იყო დატანებული – კედლის სისქე ამის საშუალებას იძლეოდა. 1920-იან წლებში სოფელ დიღომში 6 დარბაზი იყო შემორჩენილი, რომელთაგან ყველაზე ძველი – სუთიაშვილების დარბაზი 1830-იანი წლების დასაწყისში იყო აშენებული.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>როდესაც დარბაზზე ვსაუბრობთ, უპირველეს ყოვლისა, თვალწინ წარმოგვიდგება მისი კონსტრუქცია. დარბაზის ჭერი ძაბრისებურია, რომელიც გვირგვინივით ადგას მას თავზე. ხის კონსტრუქციას, რომელიც ზემოთ თანდათან ვიწროვდებოდა, ქართლში გვირგვინს უწოდებდნენ. გვირგვინი ცენტრალურ ნაწილში აღმართულ მსხვილ ოთხ ბოძს/სვეტს ეყრდნობა. ოთხი სვეტის თავზე ჯერ ხის ბალიშები ეწყო, რომელზედაც ასევე ოთხი საწარბე ძელი იყო განლაგებული. საწარბე ბალიშებზე უკვე კარგად გათლილ ნიყურებს კიბისებურად ალაგებდნენ. ნიყურებისაგან შედგენილი საფეხურები ერთმანეთზე წრეობრივად ეწყობოდა; ზემოთ გვირგვინი თანდათანობით ვიწროვდებოდა. ბოლოს ოთხკუთხოვანი ერდო უკეთდებოდა, საიდანაც სინათლე შემოდიოდა და კერიდან კვამლი გადიოდა. გვირგვინის ასაგები ნიყურების რაოდენობა განსაზღვრული არ ყოფილა. გვირგვინის საფეხურთა რიცხვი მის სიმაღლეს განაპირობებდა. დარბაზის ცენტრალურ ნაწილს [[დედაბოძი]] წარმოადგენდა. დარბაზი დედაბოძის გარეშე წარმოუდგენელი იყო, ის კი არა და ზოგიერთ დარბაზს ორისამი დედაბოძიც კი ჰქონდა. დედაბოძი და სვეტები ჩვეულებრივ მოჩუქურთმებული იყო მნათობთა სიმბოლური გამოსახულებებით, ადამიანის, ცხოველების სტილიზებული სახეებით. ხშირად გვხვდებოდა გამოსახული ადამიანის ხელი, ჯვრები, გეომეტრიული <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ორნამენტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. დედაბოძთან ახლოს, ერდოს მოპირდაპირე მხარეს [[კერა]] იყო მოწყობილი. კერა წმიდა ადგილად იყო მიჩნეული. გარდა ცეცხლის დასანთები ადგილისა, კერა შეშის თავის დასადებად განკუთვნილ ქვის ან რკინის სადგამსაც ეწოდებოდა. კერის თავზე ჭერში ჩამოკიდებული იყო ჯაჭვი, რასაც ბოლო მოკაუჭებული ჰქონდა. მოკაუჭებულ ნაწილს [[ნაჭა]] ეწოდებოდა. მასზე [[ქვაბი|ქვაბებს]] კიდებდნენ. XIX საუკუნეში სამცხურ და ჯავახურ დარბაზში თუ კერას ბუხარი ჩაენაცვლა, ქართლურ დარბაზში ის ბოლო დრომდე შემორჩა. ქართლური დარბაზის კედლებში ჭურჭლისა და სხვადასვა ნივთების შესანახად განკუთვნილი წალოები და განჯინები იყო დატანებული – კედლის სისქე ამის საშუალებას იძლეოდა. 1920-იან წლებში სოფელ დიღომში 6 დარბაზი იყო შემორჩენილი, რომელთაგან ყველაზე ძველი – სუთიაშვილების დარბაზი 1830-იანი წლების დასაწყისში იყო აშენებული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=163286&oldid=prev 2022-08-26T10:41:09Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:41, 26 აგვისტო 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====არქიტექტურა====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====არქიტექტურა====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში იყო გავრცელებული ქართული ხალხური არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში – [[დარბაზული სახლი|დარბაზული]] საცხოვრებელი გვირგვინისებური გადახურვით. დარბაზული საცხოვრებლის ძირითად არეს ქართლთან ერთად სამცხე-ჯავახეთიც წარმოადგენდა. ასეთი ტიპის ნაგებობა ძირითადად დამრეც ადგილზე შენდებოდა და ის თითქმის მიწაში იყო ჩამჯდარი, განსაკუთრებით უკანა მხარე. დარბაზული ნაგებობის კედლები თუ ქვით იყო აშენებული, [[სახურავი]] ხის დიდი მორებით კეთდებოდა. ქართლში დარბაზი ზოგჯერ მხოლოდ საცხოვრებელს მოიცავდა, უფრო მეტად კი ერთ კომპლექსში იყო წარმოდგენილი საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობანი: საქონლის სადგომი – გომური, საღვინე ოთახი – მარანი და პურის საცხობი – სათონე. დარბაზული საცხოვრებელი სახლის საცხოვრებელი და სამეურნეო კომპლექსები ერთმანეთთან დერეფნით იყო დაკავშირებული. დერეფნიდან იყო შესასვლელი დარბაზსა და გომურში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში იყო გავრცელებული ქართული ხალხური არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში – [[დარბაზული სახლი|დარბაზული]] საცხოვრებელი გვირგვინისებური გადახურვით. დარბაზული საცხოვრებლის ძირითად არეს ქართლთან ერთად სამცხე-ჯავახეთიც წარმოადგენდა. ასეთი ტიპის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნაგებობა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ძირითადად დამრეც ადგილზე შენდებოდა და ის თითქმის მიწაში იყო ჩამჯდარი, განსაკუთრებით უკანა მხარე. დარბაზული ნაგებობის კედლები თუ ქვით იყო აშენებული, [[სახურავი]] ხის დიდი მორებით კეთდებოდა. ქართლში დარბაზი ზოგჯერ მხოლოდ საცხოვრებელს მოიცავდა, უფრო მეტად კი ერთ კომპლექსში იყო წარმოდგენილი საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობანი: საქონლის სადგომი – გომური, საღვინე ოთახი – მარანი და პურის საცხობი – სათონე. დარბაზული საცხოვრებელი სახლის საცხოვრებელი და სამეურნეო კომპლექსები ერთმანეთთან დერეფნით იყო დაკავშირებული. დერეფნიდან იყო შესასვლელი დარბაზსა და გომურში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როდესაც დარბაზზე ვსაუბრობთ, უპირველეს ყოვლისა, თვალწინ წარმოგვიდგება მისი კონსტრუქცია. დარბაზის ჭერი ძაბრისებურია, რომელიც გვირგვინივით ადგას მას თავზე. ხის კონსტრუქციას, რომელიც ზემოთ თანდათან ვიწროვდებოდა, ქართლში გვირგვინს უწოდებდნენ. გვირგვინი ცენტრალურ ნაწილში აღმართულ მსხვილ ოთხ ბოძს/სვეტს ეყრდნობა. ოთხი სვეტის თავზე ჯერ ხის ბალიშები ეწყო, რომელზედაც ასევე ოთხი საწარბე ძელი იყო განლაგებული. საწარბე ბალიშებზე უკვე კარგად გათლილ ნიყურებს კიბისებურად ალაგებდნენ. ნიყურებისაგან შედგენილი საფეხურები ერთმანეთზე წრეობრივად ეწყობოდა; ზემოთ გვირგვინი თანდათანობით ვიწროვდებოდა. ბოლოს ოთხკუთხოვანი ერდო უკეთდებოდა, საიდანაც სინათლე შემოდიოდა და კერიდან კვამლი გადიოდა. გვირგვინის ასაგები ნიყურების რაოდენობა განსაზღვრული არ ყოფილა. გვირგვინის საფეხურთა რიცხვი მის სიმაღლეს განაპირობებდა. დარბაზის ცენტრალურ ნაწილს [[დედაბოძი]] წარმოადგენდა. დარბაზი დედაბოძის გარეშე წარმოუდგენელი იყო, ის კი არა და ზოგიერთ დარბაზს ორისამი დედაბოძიც კი ჰქონდა. დედაბოძი და სვეტები ჩვეულებრივ მოჩუქურთმებული იყო მნათობთა სიმბოლური გამოსახულებებით, ადამიანის, ცხოველების სტილიზებული სახეებით. ხშირად გვხვდებოდა გამოსახული ადამიანის ხელი, ჯვრები, გეომეტრიული ორნამენტი. დედაბოძთან ახლოს, ერდოს მოპირდაპირე მხარეს [[კერა]] იყო მოწყობილი. კერა წმიდა ადგილად იყო მიჩნეული. გარდა ცეცხლის დასანთები ადგილისა, კერა შეშის თავის დასადებად განკუთვნილ ქვის ან რკინის სადგამსაც ეწოდებოდა. კერის თავზე ჭერში ჩამოკიდებული იყო ჯაჭვი, რასაც ბოლო მოკაუჭებული ჰქონდა. მოკაუჭებულ ნაწილს [[ნაჭა]] ეწოდებოდა. მასზე [[ქვაბი|ქვაბებს]] კიდებდნენ. XIX საუკუნეში სამცხურ და ჯავახურ დარბაზში თუ კერას ბუხარი ჩაენაცვლა, ქართლურ დარბაზში ის ბოლო დრომდე შემორჩა. ქართლური დარბაზის კედლებში ჭურჭლისა და სხვადასვა ნივთების შესანახად განკუთვნილი წალოები და განჯინები იყო დატანებული – კედლის სისქე ამის საშუალებას იძლეოდა. 1920-იან წლებში სოფელ დიღომში 6 დარბაზი იყო შემორჩენილი, რომელთაგან ყველაზე ძველი – სუთიაშვილების დარბაზი 1830-იანი წლების დასაწყისში იყო აშენებული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როდესაც დარბაზზე ვსაუბრობთ, უპირველეს ყოვლისა, თვალწინ წარმოგვიდგება მისი კონსტრუქცია. დარბაზის ჭერი ძაბრისებურია, რომელიც გვირგვინივით ადგას მას თავზე. ხის კონსტრუქციას, რომელიც ზემოთ თანდათან ვიწროვდებოდა, ქართლში გვირგვინს უწოდებდნენ. გვირგვინი ცენტრალურ ნაწილში აღმართულ მსხვილ ოთხ ბოძს/სვეტს ეყრდნობა. ოთხი სვეტის თავზე ჯერ ხის ბალიშები ეწყო, რომელზედაც ასევე ოთხი საწარბე ძელი იყო განლაგებული. საწარბე ბალიშებზე უკვე კარგად გათლილ ნიყურებს კიბისებურად ალაგებდნენ. ნიყურებისაგან შედგენილი საფეხურები ერთმანეთზე წრეობრივად ეწყობოდა; ზემოთ გვირგვინი თანდათანობით ვიწროვდებოდა. ბოლოს ოთხკუთხოვანი ერდო უკეთდებოდა, საიდანაც სინათლე შემოდიოდა და კერიდან კვამლი გადიოდა. გვირგვინის ასაგები ნიყურების რაოდენობა განსაზღვრული არ ყოფილა. გვირგვინის საფეხურთა რიცხვი მის სიმაღლეს განაპირობებდა. დარბაზის ცენტრალურ ნაწილს [[დედაბოძი]] წარმოადგენდა. დარბაზი დედაბოძის გარეშე წარმოუდგენელი იყო, ის კი არა და ზოგიერთ დარბაზს ორისამი დედაბოძიც კი ჰქონდა. დედაბოძი და სვეტები ჩვეულებრივ მოჩუქურთმებული იყო მნათობთა სიმბოლური გამოსახულებებით, ადამიანის, ცხოველების სტილიზებული სახეებით. ხშირად გვხვდებოდა გამოსახული ადამიანის ხელი, ჯვრები, გეომეტრიული ორნამენტი. დედაბოძთან ახლოს, ერდოს მოპირდაპირე მხარეს [[კერა]] იყო მოწყობილი. კერა წმიდა ადგილად იყო მიჩნეული. გარდა ცეცხლის დასანთები ადგილისა, კერა შეშის თავის დასადებად განკუთვნილ ქვის ან რკინის სადგამსაც ეწოდებოდა. კერის თავზე ჭერში ჩამოკიდებული იყო ჯაჭვი, რასაც ბოლო მოკაუჭებული ჰქონდა. მოკაუჭებულ ნაწილს [[ნაჭა]] ეწოდებოდა. მასზე [[ქვაბი|ქვაბებს]] კიდებდნენ. XIX საუკუნეში სამცხურ და ჯავახურ დარბაზში თუ კერას ბუხარი ჩაენაცვლა, ქართლურ დარბაზში ის ბოლო დრომდე შემორჩა. ქართლური დარბაზის კედლებში ჭურჭლისა და სხვადასვა ნივთების შესანახად განკუთვნილი წალოები და განჯინები იყო დატანებული – კედლის სისქე ამის საშუალებას იძლეოდა. 1920-იან წლებში სოფელ დიღომში 6 დარბაზი იყო შემორჩენილი, რომელთაგან ყველაზე ძველი – სუთიაშვილების დარბაზი 1830-იანი წლების დასაწყისში იყო აშენებული.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=159229&oldid=prev 2022-06-17T13:22:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ეკლესიები</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:22, 17 ივნისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====ეკლესიები====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლშია დღემდე შემორჩენილი უძველესი ქართული ეკლესია ბოლნისის სიონი (V ს.), ჯვრის მონასტერი (VI-VII სს.), ატენის სიონი (VII ს. I ნახ.) სვეტიცხოველი (XI ს.), სამთავრო (XI ს.), ზედაზენი (VIII ს.), შიომღვიმე, წილკნის ღვთისმშობლის ტაძარი, სამთავისი, ლარგვისი, ყანჩავეთი, წირქოლი, იკორთა, თირის მონასტერი, ნიქოზის მთავარანგელოზი, არმაზი, ერთაწმინდის წმინდა სტეფანეს ტაძარი, მეტეხის ღვთისმშობლის ტაძარი, რკონის ღვთისმშობელი, ქვათახევი, ბეთანია, რუისის ღვთისმშობელი, ურბნისის სიონი, ყინწვისი, წრომი, მანგლისის სიონი, კლდეში ნაკვეთი ნაქალაქარი უფლისციხე... &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლშია დღემდე შემორჩენილი უძველესი ქართული ეკლესია ბოლნისის სიონი (V ს.), ჯვრის მონასტერი (VI-VII სს.), ატენის სიონი (VII ს. I ნახ.) სვეტიცხოველი (XI ს.), სამთავრო (XI ს.), ზედაზენი (VIII ს.), შიომღვიმე, წილკნის ღვთისმშობლის ტაძარი, სამთავისი, ლარგვისი, ყანჩავეთი, წირქოლი, იკორთა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თირის მონასტერი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ნიქოზის მთავარანგელოზი, არმაზი, ერთაწმინდის წმინდა სტეფანეს ტაძარი, მეტეხის ღვთისმშობლის ტაძარი, რკონის ღვთისმშობელი, ქვათახევი, ბეთანია, რუისის ღვთისმშობელი, ურბნისის სიონი, ყინწვისი, წრომი, მანგლისის სიონი, კლდეში ნაკვეთი ნაქალაქარი უფლისციხე...</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სამოსი====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====სამოსი====</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=157703&oldid=prev 2022-06-01T09:57:46Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">არქიტექტურა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:57, 1 ივნისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====არქიტექტურა====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>====არქიტექტურა====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში იყო გავრცელებული ქართული ხალხური არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში – დარბაზული საცხოვრებელი გვირგვინისებური გადახურვით. დარბაზული საცხოვრებლის ძირითად არეს ქართლთან ერთად სამცხე-ჯავახეთიც წარმოადგენდა. ასეთი ტიპის ნაგებობა ძირითადად დამრეც ადგილზე შენდებოდა და ის თითქმის მიწაში იყო ჩამჯდარი, განსაკუთრებით უკანა მხარე. დარბაზული ნაგებობის კედლები თუ ქვით იყო აშენებული, [[სახურავი]] ხის დიდი მორებით კეთდებოდა. ქართლში დარბაზი ზოგჯერ მხოლოდ საცხოვრებელს მოიცავდა, უფრო მეტად კი ერთ კომპლექსში იყო წარმოდგენილი საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობანი: საქონლის სადგომი – გომური, საღვინე ოთახი – მარანი და პურის საცხობი – სათონე. დარბაზული საცხოვრებელი სახლის საცხოვრებელი და სამეურნეო კომპლექსები ერთმანეთთან დერეფნით იყო დაკავშირებული. დერეფნიდან იყო შესასვლელი დარბაზსა და გომურში. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლში იყო გავრცელებული ქართული ხალხური არქიტექტურის შესანიშნავი ნიმუში – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>დარბაზული <ins class="diffchange diffchange-inline">სახლი|დარბაზული]] </ins>საცხოვრებელი გვირგვინისებური გადახურვით. დარბაზული საცხოვრებლის ძირითად არეს ქართლთან ერთად სამცხე-ჯავახეთიც წარმოადგენდა. ასეთი ტიპის ნაგებობა ძირითადად დამრეც ადგილზე შენდებოდა და ის თითქმის მიწაში იყო ჩამჯდარი, განსაკუთრებით უკანა მხარე. დარბაზული ნაგებობის კედლები თუ ქვით იყო აშენებული, [[სახურავი]] ხის დიდი მორებით კეთდებოდა. ქართლში დარბაზი ზოგჯერ მხოლოდ საცხოვრებელს მოიცავდა, უფრო მეტად კი ერთ კომპლექსში იყო წარმოდგენილი საცხოვრებელი და სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობანი: საქონლის სადგომი – გომური, საღვინე ოთახი – მარანი და პურის საცხობი – სათონე. დარბაზული საცხოვრებელი სახლის საცხოვრებელი და სამეურნეო კომპლექსები ერთმანეთთან დერეფნით იყო დაკავშირებული. დერეფნიდან იყო შესასვლელი დარბაზსა და გომურში. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როდესაც დარბაზზე ვსაუბრობთ, უპირველეს ყოვლისა, თვალწინ წარმოგვიდგება მისი კონსტრუქცია. დარბაზის ჭერი ძაბრისებურია, რომელიც გვირგვინივით ადგას მას თავზე. ხის კონსტრუქციას, რომელიც ზემოთ თანდათან ვიწროვდებოდა, ქართლში გვირგვინს უწოდებდნენ. გვირგვინი ცენტრალურ ნაწილში აღმართულ მსხვილ ოთხ ბოძს/სვეტს ეყრდნობა. ოთხი სვეტის თავზე ჯერ ხის ბალიშები ეწყო, რომელზედაც ასევე ოთხი საწარბე ძელი იყო განლაგებული. საწარბე ბალიშებზე უკვე კარგად გათლილ ნიყურებს კიბისებურად ალაგებდნენ. ნიყურებისაგან შედგენილი საფეხურები ერთმანეთზე წრეობრივად ეწყობოდა; ზემოთ გვირგვინი თანდათანობით ვიწროვდებოდა. ბოლოს ოთხკუთხოვანი ერდო უკეთდებოდა, საიდანაც სინათლე შემოდიოდა და კერიდან კვამლი გადიოდა. გვირგვინის ასაგები ნიყურების რაოდენობა განსაზღვრული არ ყოფილა. გვირგვინის საფეხურთა რიცხვი მის სიმაღლეს განაპირობებდა. დარბაზის ცენტრალურ ნაწილს [[დედაბოძი]] წარმოადგენდა. დარბაზი დედაბოძის გარეშე წარმოუდგენელი იყო, ის კი არა და ზოგიერთ დარბაზს ორისამი დედაბოძიც კი ჰქონდა. დედაბოძი და სვეტები ჩვეულებრივ მოჩუქურთმებული იყო მნათობთა სიმბოლური გამოსახულებებით, ადამიანის, ცხოველების სტილიზებული სახეებით. ხშირად გვხვდებოდა გამოსახული ადამიანის ხელი, ჯვრები, გეომეტრიული ორნამენტი. დედაბოძთან ახლოს, ერდოს მოპირდაპირე მხარეს [[კერა]] იყო მოწყობილი. კერა წმიდა ადგილად იყო მიჩნეული. გარდა ცეცხლის დასანთები ადგილისა, კერა შეშის თავის დასადებად განკუთვნილ ქვის ან რკინის სადგამსაც ეწოდებოდა. კერის თავზე ჭერში ჩამოკიდებული იყო ჯაჭვი, რასაც ბოლო მოკაუჭებული ჰქონდა. მოკაუჭებულ ნაწილს [[ნაჭა]] ეწოდებოდა. მასზე [[ქვაბი|ქვაბებს]] კიდებდნენ. XIX საუკუნეში სამცხურ და ჯავახურ დარბაზში თუ კერას ბუხარი ჩაენაცვლა, ქართლურ დარბაზში ის ბოლო დრომდე შემორჩა. ქართლური დარბაზის კედლებში ჭურჭლისა და სხვადასვა ნივთების შესანახად განკუთვნილი წალოები და განჯინები იყო დატანებული – კედლის სისქე ამის საშუალებას იძლეოდა. 1920-იან წლებში სოფელ დიღომში 6 დარბაზი იყო შემორჩენილი, რომელთაგან ყველაზე ძველი – სუთიაშვილების დარბაზი 1830-იანი წლების დასაწყისში იყო აშენებული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>როდესაც დარბაზზე ვსაუბრობთ, უპირველეს ყოვლისა, თვალწინ წარმოგვიდგება მისი კონსტრუქცია. დარბაზის ჭერი ძაბრისებურია, რომელიც გვირგვინივით ადგას მას თავზე. ხის კონსტრუქციას, რომელიც ზემოთ თანდათან ვიწროვდებოდა, ქართლში გვირგვინს უწოდებდნენ. გვირგვინი ცენტრალურ ნაწილში აღმართულ მსხვილ ოთხ ბოძს/სვეტს ეყრდნობა. ოთხი სვეტის თავზე ჯერ ხის ბალიშები ეწყო, რომელზედაც ასევე ოთხი საწარბე ძელი იყო განლაგებული. საწარბე ბალიშებზე უკვე კარგად გათლილ ნიყურებს კიბისებურად ალაგებდნენ. ნიყურებისაგან შედგენილი საფეხურები ერთმანეთზე წრეობრივად ეწყობოდა; ზემოთ გვირგვინი თანდათანობით ვიწროვდებოდა. ბოლოს ოთხკუთხოვანი ერდო უკეთდებოდა, საიდანაც სინათლე შემოდიოდა და კერიდან კვამლი გადიოდა. გვირგვინის ასაგები ნიყურების რაოდენობა განსაზღვრული არ ყოფილა. გვირგვინის საფეხურთა რიცხვი მის სიმაღლეს განაპირობებდა. დარბაზის ცენტრალურ ნაწილს [[დედაბოძი]] წარმოადგენდა. დარბაზი დედაბოძის გარეშე წარმოუდგენელი იყო, ის კი არა და ზოგიერთ დარბაზს ორისამი დედაბოძიც კი ჰქონდა. დედაბოძი და სვეტები ჩვეულებრივ მოჩუქურთმებული იყო მნათობთა სიმბოლური გამოსახულებებით, ადამიანის, ცხოველების სტილიზებული სახეებით. ხშირად გვხვდებოდა გამოსახული ადამიანის ხელი, ჯვრები, გეომეტრიული ორნამენტი. დედაბოძთან ახლოს, ერდოს მოპირდაპირე მხარეს [[კერა]] იყო მოწყობილი. კერა წმიდა ადგილად იყო მიჩნეული. გარდა ცეცხლის დასანთები ადგილისა, კერა შეშის თავის დასადებად განკუთვნილ ქვის ან რკინის სადგამსაც ეწოდებოდა. კერის თავზე ჭერში ჩამოკიდებული იყო ჯაჭვი, რასაც ბოლო მოკაუჭებული ჰქონდა. მოკაუჭებულ ნაწილს [[ნაჭა]] ეწოდებოდა. მასზე [[ქვაბი|ქვაბებს]] კიდებდნენ. XIX საუკუნეში სამცხურ და ჯავახურ დარბაზში თუ კერას ბუხარი ჩაენაცვლა, ქართლურ დარბაზში ის ბოლო დრომდე შემორჩა. ქართლური დარბაზის კედლებში ჭურჭლისა და სხვადასვა ნივთების შესანახად განკუთვნილი წალოები და განჯინები იყო დატანებული – კედლის სისქე ამის საშუალებას იძლეოდა. 1920-იან წლებში სოფელ დიღომში 6 დარბაზი იყო შემორჩენილი, რომელთაგან ყველაზე ძველი – სუთიაშვილების დარბაზი 1830-იანი წლების დასაწყისში იყო აშენებული.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=156523&oldid=prev 2022-05-20T09:04:00Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">სოფლის მეურნეობა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:04, 20 მაისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დაწინაურებული მიწათმოქმედების ქვეყანა იყო და მეურნეობის ორ ძირითად დარგს მემინდვრეობა და მევენახეობა-მეღვინეობა წარმოადგენდა.&#160; „მატიანე ქართლისაში” ქართლის შესახებ ვკითხულობთ: „და იყო ქართლს შინა პური და ღჳნო ფრიადი” &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დაწინაურებული მიწათმოქმედების ქვეყანა იყო და მეურნეობის ორ ძირითად დარგს მემინდვრეობა და მევენახეობა-მეღვინეობა წარმოადგენდა.&#160; „მატიანე ქართლისაში” ქართლის შესახებ ვკითხულობთ: „და იყო ქართლს შინა პური და ღჳნო ფრიადი” &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>დღეს საქართველოში სოფლის მეურნეობის მრავალი პროდუქტი უცხოეთიდან შემოდის, მაგრამ XIX საუკუნეში ქვეყანა ამ თვალსაზრისით ექსპორტიორი იყო. საამისოდ შეიძლება 1887 წლის ფრანგი კონსულის მონაცემები მოვიხმოთ. აღნიშნულ წელს ბათუმიდან [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] 10.600 ტონა [[ხორბალი]] და 2 ათას ტონაზე მეტი [[ქერი]] გაუტანიათ. რა თქმა უნდა, საფრანგეთში გატანილი ხორბლისა და ქერის დიდი ნაწილი ქართლსა და კახეთში იყო მოყვანილი. ინტერესმოკლებული არ უნდა იყოს, რომ გატანილ პროდუქციას შორის დასახელებულია აგრეთვე [[სიმინდი]] (20.500 ტონა), მატყლი (2.000 ტონაზე მეტი), ბზა, კაკლის ხის მორი, ცხვრის, თხისა და ხარის ტყავი, [[აბრეშუმი|აბრეშუმის]] პარკი და ღვინო (117.598 კილოგრამი) &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>დღეს საქართველოში სოფლის მეურნეობის მრავალი პროდუქტი უცხოეთიდან შემოდის, მაგრამ XIX საუკუნეში ქვეყანა ამ თვალსაზრისით ექსპორტიორი იყო. საამისოდ შეიძლება 1887 წლის ფრანგი კონსულის მონაცემები მოვიხმოთ. აღნიშნულ წელს ბათუმიდან [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] 10.600 ტონა [[ხორბალი]] და 2 ათას ტონაზე მეტი [[ქერი]] გაუტანიათ. რა თქმა უნდა, საფრანგეთში გატანილი ხორბლისა და ქერის დიდი ნაწილი ქართლსა და კახეთში იყო მოყვანილი. ინტერესმოკლებული არ უნდა იყოს, რომ გატანილ პროდუქციას შორის დასახელებულია აგრეთვე [[სიმინდი]] (20.500 ტონა), მატყლი (2.000 ტონაზე მეტი), <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბზა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, კაკლის ხის მორი, ცხვრის, თხისა და ხარის ტყავი, [[აბრეშუმი|აბრეშუმის]] პარკი და ღვინო (117.598 კილოგრამი) &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=====მეხილეობა=====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>=====მეხილეობა=====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დღესაც განთქმულია ხილის სხვადასხვა უნიკალური ჯიშით, რომლებიც ქართველი ხალხის მრავალსაუკუნოვანი შრომასაქმიანობის შედეგად არის მიღებულ-გამოყვანილი. შეიძლება დავასახელოთ: კეხურა, თურაშაული, აბილაური, კიტრა, ბორა, მწვანე კიტრა, ყვითელი კიტრა, ქაშაკიტრა, ზერტულა, ქართული სინაბი, სირმა ვაშლი, რაკრაკა კიტრა ვაშლი, ყარაფულა, სუდალმა ვაშლი, გოგიანთ კიტრა ვაშლი, ქვათახა ვაშლი, ხომადური, ღრუბელა ვაშლი, ნისკარტა ვაშლი, კამეჩა ვაშლი, დურდნული ვაშლი, სამურაბე ვაშლი... გამოყვანილი ჰყავდათ მსხლის მრავალი ჯიშიც: სეფნიაური, წითელი მსხალი, უსახელო მსხალი, საჩირე მსხალი, ბჟუა სხალი, ხეჭეჭური, ყვითელი ბორბალა მსხალი, შავი ბორბალა მსხალი, კვირისთავა, შავი ყელიანი მსხალი, კათათვის რევაზიანთ მსხალი, ქართული გულაბი, კალოს სხალი, რგვალი მომწვანო ხეჭეჭური, საბაანთ ვანოს სხალი, ცხინვალური, თაფლა...</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართლი დღესაც განთქმულია ხილის სხვადასხვა უნიკალური ჯიშით, რომლებიც ქართველი ხალხის მრავალსაუკუნოვანი შრომასაქმიანობის შედეგად არის მიღებულ-გამოყვანილი. შეიძლება დავასახელოთ: კეხურა, თურაშაული, აბილაური, კიტრა, ბორა, მწვანე კიტრა, ყვითელი კიტრა, ქაშაკიტრა, ზერტულა, ქართული სინაბი, სირმა ვაშლი, რაკრაკა კიტრა ვაშლი, ყარაფულა, სუდალმა ვაშლი, გოგიანთ კიტრა ვაშლი, ქვათახა ვაშლი, ხომადური, ღრუბელა ვაშლი, ნისკარტა ვაშლი, კამეჩა ვაშლი, დურდნული ვაშლი, სამურაბე ვაშლი... გამოყვანილი ჰყავდათ მსხლის მრავალი ჯიშიც: სეფნიაური, წითელი მსხალი, უსახელო მსხალი, საჩირე მსხალი, ბჟუა სხალი, ხეჭეჭური, ყვითელი ბორბალა მსხალი, შავი ბორბალა მსხალი, კვირისთავა, შავი ყელიანი მსხალი, კათათვის რევაზიანთ მსხალი, ქართული გულაბი, კალოს სხალი, რგვალი მომწვანო ხეჭეჭური, საბაანთ ვანოს სხალი, ცხინვალური, თაფლა...</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili