ქართული ფორთოხალი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-06-20T11:24:24Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 13:27, 29 მარტი 2021-ზე

2021-03-29T13:27:17Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2017-08-16T12:37:51Z

‎წყარო

Tkenchoshvili 08:16, 1 თებერვალი 2017-ზე

2017-02-01T08:16:27Z

Tkenchoshvili 12:13, 31 იანვარი 2017-ზე

2017-01-31T12:13:49Z

Tkenchoshvili 12:20, 30 იანვარი 2017-ზე

2017-01-30T12:20:55Z

Tkenchoshvili 12:20, 30 იანვარი 2017-ზე

2017-01-30T12:20:37Z

Xdavituri: ახალი გვერდი: ფორთოხალი ქართული „ადრეულა“ ამ სა...

2017-01-10T08:33:10Z

ახალი გვერდი: ფორთოხალი ქართული „ადრეულა“ ამ სა...

ახალი გვერდი

[[ფაილი:ForToxali qarTuli adreula.jpg|thumb|600პქ|ფორთოხალი ქართული „ადრეულა“]]

ამ სახელწოდებას უფრო კრებითი შინაარსი აქვს, ვიდრე გარკვეული ჯიშისა; ასეთ სახელწოდებას ატარებს ისეთი ჯიშების ჯგუფი, რომლებიც ერთმანეთისაგან არსებითად განსხვავდებიან. აქ ჩვენ ვხედავთ როგორც დიდ, ისე საშუალო ზომის ხეებს, განსხვავებულს როგორც შეფოთვლით, ისე ვარჯის მოყვანილობით. ნაყოფი ნაირ-ნაირია: მსხლისებრი, მრგვალი, ბტყელი, მოგრძო, როგორც ტკბილი სასიამოვნო გემოსი, ისე მეტად მჟავე, ამავე დროს საგვიანოც და საკმაოდ ადრეულებიც. უნდა ვიფიქროთ, რომ ყველა ჯიში, რომელთა სახელწოდება დაკარგულია ან რომლებიც ადგილობრივ ფორმებს წარმოადგენენ, ცნობილი არის ქართული ფორთოხლის სახელწოდებით. დღეს ამ ჯიშებში ზოგი გამორკვეულია და ხმელთაშუა ზღვის ტიპის გარკვეულ ჯიშებს მიეკუთვნება, რამდენიმე ჯიში კი, სახელდობრ: '''„თხელკანიანი“, „სქელკანიანი“, „ბათუმის“''', უთუოდ წარმოადგენს აჭარაში, ძველ სამხრეთ საქართველოში და ნაწილობრივ თურქეთშიაც წარმონაშობ ჯიშებს. როგორც გადმოგვცემს საბჭოთა კავშირის ექსპედიცია, რომელმაც შეისწავლა ჩვენთან მოსაზღვრე თურქეთის რაიონების ციტრუსების ნარგავები, იმ ჯიშებს, რომლებსაც '''„თურქულ ფორთოხალს“''' ეძახდნენ, იქაური მოსახლეობა იცნობს, როგორც '''„ბათუმის ფორთოხალს“'''. ეს გვაფიქრებინებს, რომ ეს ფორთოხლები სამხრეთ საქართველოში არიან წარმოშობილნი.

ზემოაღნიშნული ექსპედიციის მტკიცებით, თურქეთში ჭარბობს ადგილობრივი ჯიშები, მაგრამ მეტად ხშირია სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი ჯიშებიც, მაგალითად, '''„იაფა“''', ხოლო უფრო გავრცელებულია '''„მესინის“''', '''„სმირნის“''', '''„რიზეს“''' და სხვა.

ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ციტრუსების კოლექციაში ვპოულობთ ამ ფორთოხლის ორ ფორმას: '''„სქელკანიანს“''' და '''„თხელკანიანს“''', რომლებსაც შეიძლება შევუფარდოთ ესა თუ ის ჩვენებური ფორმა, ხოლო განცალკევებით უნდა დავაყენოთ ჯიში, რომელსაც „ბათუმის“ სახეწოდება აქვს მინიჭებული. ადგილობრივ ფორთოხლებს შორის აღსანიშნავია '''„ქართული ადრეულა“'''.
==== წყარო ====
საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასი = Атлас культурной флоры Грузии = Atlas for the cultivated Flora of Georgia / ნ. ხომეზურიშვილი და ელ. ერისთავი ; საქართველოს სსრ მიწსახკომი. ლ.პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი. ტ. 3 : ციტრუსები / ე. თოფურიძე, მ. ტაბლიაშვილი და ვ. შანიძე ; რედ. და წინასიტყვ. ავტ.: [[ნიკოლოზ კეცხოველი|ნ. კეცხოველი]].

[[კატეგორია:ციტრუსები]] [[კატეგორია:ფორთოხლები]]

←წინა ვერსია		13:27, 29 მარტი 2021-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
−	[[ფაილი:ForToxali qarTuli adreula.jpg\|thumb\|~~300პქ~~\|ფორთოხალი ქართული „ადრეულა“]]	+	[[ფაილი:ForToxali qarTuli adreula.jpg\|thumb\|250პქ\|ფორთოხალი ქართული „ადრეულა“]]
	'''ქართული ფორთოხალი''' - ამ სახელწოდებას უფრო კრებითი შინაარსი აქვს, ვიდრე გარკვეული ჯიშისა; ასეთ სახელწოდებას ატარებს ისეთი ჯიშების ჯგუფი, რომლებიც ერთმანეთისაგან არსებითად განსხვავდებიან. აქ ჩვენ ვხედავთ როგორც დიდ, ისე საშუალო ზომის ხეებს, განსხვავებულს როგორც შეფოთვლით, ისე ვარჯის მოყვანილობით. ნაყოფი ნაირ-ნაირია: მსხლისებრი, მრგვალი, ბტყელი, მოგრძო, როგორც ტკბილი სასიამოვნო გემოსი, ისე მეტად მჟავე, ამავე დროს საგვიანოც და საკმაოდ ადრეულებიც. უნდა ვიფიქროთ, რომ ყველა ჯიში, რომელთა სახელწოდება დაკარგულია ან რომლებიც ადგილობრივ ფორმებს წარმოადგენენ, ცნობილი არის ქართული ფორთოხლის სახელწოდებით.		'''ქართული ფორთოხალი''' - ამ სახელწოდებას უფრო კრებითი შინაარსი აქვს, ვიდრე გარკვეული ჯიშისა; ასეთ სახელწოდებას ატარებს ისეთი ჯიშების ჯგუფი, რომლებიც ერთმანეთისაგან არსებითად განსხვავდებიან. აქ ჩვენ ვხედავთ როგორც დიდ, ისე საშუალო ზომის ხეებს, განსხვავებულს როგორც შეფოთვლით, ისე ვარჯის მოყვანილობით. ნაყოფი ნაირ-ნაირია: მსხლისებრი, მრგვალი, ბტყელი, მოგრძო, როგორც ტკბილი სასიამოვნო გემოსი, ისე მეტად მჟავე, ამავე დროს საგვიანოც და საკმაოდ ადრეულებიც. უნდა ვიფიქროთ, რომ ყველა ჯიში, რომელთა სახელწოდება დაკარგულია ან რომლებიც ადგილობრივ ფორმებს წარმოადგენენ, ცნობილი არის ქართული ფორთოხლის სახელწოდებით.

←წინა ვერსია		12:37, 16 აგვისტო 2017-ის ვერსია
ხაზი 19:		ხაზი 19:

	[[კატეგორია:ციტრუსები]]		[[კატეგორია:ციტრუსები]]
−	[[კატეგორია:~~ფორთოხლები~~]]	+	[[კატეგორია:ფორთოხლის ჯიშები]]

@@ ხაზი 2: / ხაზი 2: @@
 '''ქართული ფორთოხალი''' - ამ სახელწოდებას უფრო კრებითი შინაარსი აქვს, ვიდრე გარკვეული ჯიშისა; ასეთ სახელწოდებას ატარებს ისეთი ჯიშების ჯგუფი, რომლებიც ერთმანეთისაგან არსებითად განსხვავდებიან. აქ ჩვენ ვხედავთ როგორც დიდ, ისე საშუალო ზომის ხეებს, განსხვავებულს როგორც შეფოთვლით, ისე ვარჯის მოყვანილობით. ნაყოფი ნაირ-ნაირია: მსხლისებრი, მრგვალი, ბტყელი, მოგრძო, როგორც ტკბილი სასიამოვნო გემოსი, ისე მეტად მჟავე, ამავე დროს საგვიანოც და საკმაოდ ადრეულებიც. უნდა ვიფიქროთ, რომ ყველა ჯიში, რომელთა სახელწოდება დაკარგულია ან რომლებიც ადგილობრივ ფორმებს წარმოადგენენ, ცნობილი არის ქართული ფორთოხლის სახელწოდებით.
-დღეს ამ ჯიშებში ზოგი გამორკვეულია და ხმელთაშუა ზღვის ტიპის გარკვეულ ჯიშებს მიეკუთვნება, რამდენიმე ჯიში კი, სახელდობრ: „[[ფორთოხალი „თხელკანიანი“|თხელკანიანი]]“, „სქელკანიანი“, [[ფორთოხალი „ბათუმის“|„ბათუმის“]], უთუოდ წარმოადგენს აჭარაში, ძველ სამხრეთ [[საქართველო|საქართველოში]] და ნაწილობრივ თურქეთშიაც წარმონაშობ ჯიშებს.
+დღეს ამ ჯიშებში ზოგი გამორკვეულია და ხმელთაშუა ზღვის ტიპის გარკვეულ ჯიშებს მიეკუთვნება, რამდენიმე ჯიში კი, სახელდობრ: „[[ფორთოხალი თხელკანიანი|თხელკანიანი]]“, „[[ფორთოხალი სქელკანიანი|სქელკანიანი]]“, [[ფორთოხალი ბათუმის|„ბათუმის“]], უთუოდ წარმოადგენს აჭარაში, ძველ სამხრეთ [[საქართველო|საქართველოში]] და ნაწილობრივ თურქეთშიაც წარმონაშობ ჯიშებს.
 როგორც გადმოგვცემს ექსპედიცია, რომელმაც შეისწავლა ჩვენთან მოსაზღვრე თურქეთის რაიონების ციტრუსების ნარგავები, იმ ჯიშებს, რომლებსაც „თურქულ ფორთოხალს“ ეძახდნენ, იქაური მოსახლეობა იცნობს, როგორც „ბათუმის ფორთოხალს“. ეს გვაფიქრებინებს, რომ ეს ფორთოხლები სამხრეთ საქართველოში არიან წარმოშობილნი.
@@ ხაზი 8: / ხაზი 8: @@
 ზემოაღნიშნული ექსპედიციის მტკიცებით, თურქეთში ჭარბობს ადგილობრივი ჯიშები, მაგრამ მეტად ხშირია სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი ჯიშებიც, მაგალითად, [[ფორთოხალი იაფა|„იაფა“]], ხოლო უფრო გავრცელებულია „მესინის“, „სმირნის“, „რიზეს“ და სხვა.
-ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ციტრუსების კოლექციაში ვპოულობთ ამ ფორთოხლის ორ ფორმას: „[[ფოროხალი „სქელკანიანი“|სქელკანიანს]]“ და „თხელკანიანს“,  რომლებსაც შეიძლება შევუფარდოთ ესა თუ ის ჩვენებური ფორმა, ხოლო განცალკევებით უნდა დავაყენოთ ჯიში, რომელსაც  „ბათუმის“ სახეწოდება აქვს მინიჭებული. ადგილობრივ ფორთოხლებს შორის აღსანიშნავია „ქართული ადრეულა“.
+ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ციტრუსების კოლექციაში ვპოულობთ ამ ფორთოხლის ორ ფორმას: „სქელკანიანს“ და „თხელკანიანს“,  რომლებსაც შეიძლება შევუფარდოთ ესა თუ ის ჩვენებური ფორმა, ხოლო განცალკევებით უნდა დავაყენოთ ჯიში, რომელსაც  „ბათუმის“ სახეწოდება აქვს მინიჭებული. ადგილობრივ ფორთოხლებს შორის აღსანიშნავია „ქართული ადრეულა“.
@@ ხაზი 18: / ხაზი 18: @@
-[[კატეგორია:ციტრუსები]] [[კატეგორია:ფორთოხლები]]
+[[კატეგორია:ციტრუსები]]

←წინა ვერსია		12:13, 31 იანვარი 2017-ის ვერსია
ხაზი 8:		ხაზი 8:
	ზემოაღნიშნული ექსპედიციის მტკიცებით, თურქეთში ჭარბობს ადგილობრივი ჯიშები, მაგრამ მეტად ხშირია სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი ჯიშებიც, მაგალითად, [[ფორთოხალი იაფა\|„იაფა“]], ხოლო უფრო გავრცელებულია „მესინის“, „სმირნის“, „რიზეს“ და სხვა.		ზემოაღნიშნული ექსპედიციის მტკიცებით, თურქეთში ჭარბობს ადგილობრივი ჯიშები, მაგრამ მეტად ხშირია სხვა ქვეყნებიდან შემოტანილი ჯიშებიც, მაგალითად, [[ფორთოხალი იაფა\|„იაფა“]], ხოლო უფრო გავრცელებულია „მესინის“, „სმირნის“, „რიზეს“ და სხვა.

−	ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ციტრუსების კოლექციაში ვპოულობთ ამ ფორთოხლის ორ ფორმას: ~~„სქელკანიანს“~~ და „თხელკანიანს“, რომლებსაც შეიძლება შევუფარდოთ ესა თუ ის ჩვენებური ფორმა, ხოლო განცალკევებით უნდა დავაყენოთ ჯიში, რომელსაც „ბათუმის“ სახეწოდება აქვს მინიჭებული. ადგილობრივ ფორთოხლებს შორის აღსანიშნავია „ქართული ადრეულა“.	+	ბათუმის ბოტანიკური ბაღის ციტრუსების კოლექციაში ვპოულობთ ამ ფორთოხლის ორ ფორმას: „[[ფოროხალი „სქელკანიანი“\|სქელკანიანს]]“ და „თხელკანიანს“, რომლებსაც შეიძლება შევუფარდოთ ესა თუ ის ჩვენებური ფორმა, ხოლო განცალკევებით უნდა დავაყენოთ ჯიში, რომელსაც „ბათუმის“ სახეწოდება აქვს მინიჭებული. ადგილობრივ ფორთოხლებს შორის აღსანიშნავია „ქართული ადრეულა“.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:ForToxali qarTuli adreula.jpg|thumb|300პქ|ფორთოხალი ქართული „ადრეულა“]]
-'''
+'''ქართული ფორთოხალი''' - ამ სახელწოდებას უფრო კრებითი შინაარსი აქვს, ვიდრე გარკვეული ჯიშისა; ასეთ სახელწოდებას ატარებს ისეთი ჯიშების ჯგუფი, რომლებიც ერთმანეთისაგან არსებითად განსხვავდებიან. აქ ჩვენ ვხედავთ როგორც დიდ, ისე საშუალო ზომის ხეებს, განსხვავებულს როგორც შეფოთვლით, ისე ვარჯის მოყვანილობით. ნაყოფი ნაირ-ნაირია: მსხლისებრი, მრგვალი, ბტყელი, მოგრძო, როგორც ტკბილი სასიამოვნო გემოსი, ისე მეტად მჟავე, ამავე დროს საგვიანოც და საკმაოდ ადრეულებიც. უნდა ვიფიქროთ, რომ ყველა ჯიში, რომელთა სახელწოდება დაკარგულია ან რომლებიც ადგილობრივ ფორმებს წარმოადგენენ, ცნობილი არის ქართული ფორთოხლის სახელწოდებით.
 ქართული ფორთოხალი''' - ამ სახელწოდებას უფრო კრებითი შინაარსი აქვს, ვიდრე გარკვეული ჯიშისა; ასეთ სახელწოდებას ატარებს ისეთი ჯიშების ჯგუფი, რომლებიც ერთმანეთისაგან არსებითად განსხვავდებიან. აქ ჩვენ ვხედავთ როგორც დიდ, ისე საშუალო ზომის ხეებს, განსხვავებულს როგორც შეფოთვლით, ისე ვარჯის მოყვანილობით. ნაყოფი ნაირ-ნაირია: მსხლისებრი, მრგვალი, ბტყელი, მოგრძო, როგორც ტკბილი სასიამოვნო გემოსი, ისე მეტად მჟავე, ამავე დროს საგვიანოც და საკმაოდ ადრეულებიც. უნდა ვიფიქროთ, რომ ყველა ჯიში, რომელთა სახელწოდება დაკარგულია ან რომლებიც ადგილობრივ ფორმებს წარმოადგენენ, ცნობილი არის ქართული ფორთოხლის სახელწოდებით.
 დღეს ამ ჯიშებში ზოგი გამორკვეულია და ხმელთაშუა ზღვის ტიპის გარკვეულ ჯიშებს მიეკუთვნება, რამდენიმე ჯიში კი, სახელდობრ: „[[ფორთოხალი „თხელკანიანი“|თხელკანიანი]]“, „სქელკანიანი“, [[ფორთოხალი „ბათუმის“|„ბათუმის“]], უთუოდ წარმოადგენს აჭარაში, ძველ სამხრეთ [[საქართველო|საქართველოში]] და ნაწილობრივ თურქეთშიაც წარმონაშობ ჯიშებს.

@@ ხაზი 15: / ხაზი 15: @@
 == წყარო ==
-საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასი = Атлас культурной флоры Грузии = Atlas for the cultivated Flora of Georgia / ნ. ხომეზურიშვილი და ელ. ერისთავი ; საქართველოს სსრ მიწსახკომი. ლ.პ. ბერიას სახელ. სას.-სამ. ინსტიტუტი. ტ. 3 : ციტრუსები / ე. თოფურიძე, მ. ტაბლიაშვილი და ვ. შანიძე ; რედ. და წინასიტყვ. ავტ.: [[ნიკოლოზ კეცხოველი|ნ. კეცხოველი]].
+[[საქართველოს კულტურული ფლორის ატლასი]]
 [[კატეგორია:ციტრუსები]]
 [[კატეგორია:ფორთოხლის ჯიშები]]