https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90 2026-04-27T17:35:58Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90&diff=167740&oldid=prev 2022-10-06T12:08:29Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ქვითხუროობა&#039;&#039;&#039; – ქვის დამუშავების ხელოვნება. მას [[საქართველ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ქვითხუროობა''' – ქვის დამუშავების ხელოვნება. მას [[საქართველო]]ში მდიდარი ტრადიციები გააჩნია, რასაც ხელს უწყობდა სამშენებლო და მოსაჩუქურთმებელი ქვების საუკეთესო ხარისხის საბადოები. ქვითხუროობის მაღალი ხელოვნება სრულყოფილად გამოვლინდა როგორც საერო, ისე საეკლესიო [[ხუროთმოძღვრება]]ში.<br /> <br /> მნიშვნელოვანია ქვითხუროობის დარგი ისტორიული თვალსაზრისით. საგულისხმოა, რომ X ს. ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების – [[ოშკი]]ს სამონასტრო კომპლექსისა და ქოროღოს ღვთისმშობლის ეკლესიის ([[მთიულეთი]], ხადას ხეობა) წარწერებსა და [[ბარელიეფი|ბარელიეფებში]] დოკუმენტურადაა ასახული ქვის დამუშავების ეტაპები და [[სამშენებლო საქმიანობა|სამშენებლო საქმიანობის]] პროცესები.<br /> <br /> ქვითხუროობის მშენებელთა ორგანიზაციას სათავეში ედგა [[ხუროთმოძღვარი]] და „ზედამდგომელი“, რომლებსაც ევალებოდათ [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობის]] ზოგადი პროცესების წარმართვა. ხუროთმოძღვარს თანაშემწედ ჰყავდა „კალატოზი“, ხოლო დიდი მშენებლობის დროს – „კალატოზთუხუცესი“, რომელიც უშუალოდ განაგებდა შენების ტექნიკურ მხარეს. შემდეგ ჯგუფს მიეკუთვნებოდნენ „საქმის მოქმედნი“, ანუ „მუშაკნი“ – დღევანდელი გაგებით მშენებლობის ფიზიკურად შემსრულებელნი, რომელთა სამუშაო პროცესს წარმართავდნენ კალატოზთა და ქვითხუროთა „ზედამხედველნი“. ქვის უშუალო დამამუშავებელთ ეწოდებოდათ „ხურონი ქვათა“, სადაც ერთიანდებოდნენ: „ქვის მხდელები“ (ლოდთა მომტეხნი), „ქვის გამომკვრელნი“, „ქვის მომჭრელნი“, „ქვის მომჩუქურთმებლები“. ქვითხუროობაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა ქვის დასამუშავებელ იარაღებს, რომელთა მაღალხარისხოვანი ნიმუშების შექმნას ხელს უწყობდა, როგორც სამთამადნო წარმოების შესაბამისი ბაზა, ასევე [[ლითონი]]ს დამუშავების უძველესი ტრადიციები, რომლის ჩამოყალიბების სათავეში იდგნენ ქართველური მოდგმის ტომები: ქართები, თუბალები, ხალიბები, მოსინიკები.<br /> <br /> სხვადასხვა სახის ქვის დამუშავება მოითხოვდა შესაფერის [[რკინა|რკინის]] იარაღს, რომელიც თავისი ფუნქციის მიხედვით იყოფა ოთხ ძირითად ჯგუფად: &lt;br /&gt;<br /> 1. ქვის გასაპობი და გამოსატეხი;&lt;br /&gt;<br /> 2. ქვის საწვერ-სათლელი და საჩუქურთმებელი;&lt;br /&gt;<br /> 3. ქვის სამართ-საზომი და ასაწევ-გადასაბრუნებელი; &lt;br /&gt;<br /> 4. ქვის გადასაადგილებელი.<br /> <br /> ქვითხუროობა საქართველოში მეტ-ნაკლებად ყველგან იყო განვითარებული. განსაკუთრებით დაწინაურებული იყო [[იმერეთი|იმერეთში]], მესხეთში, [[ქართლი|ქართლში]], [[მთიულეთი|მთიულეთში]]. ქვითხუროობამ თავის განვითარების უმაღლეს მწვერვალს მიაღწია სასულიერო არქიტექტურაში, სამეურნეო და საყოფაცხოვრებო სფეროში. ამ მხრივ განსაკუთრებულ ყურადღებას იქცევს ეკლესიები, ტაძრები, ციხეები, საფლავის ძეგლები, წისქვილის ქვები და გვიმები, [[ბუხარი|ბუხრები]], წყარო-ნაგებობანი, [[ჭა|ჭები]], ჭიშკრის მასიური [[სვეტი|სვეტები]], ყორენაგებობანი, ქვაფენილები, სანიაღვრე ღარები, [[კეცი ქვისა|ქვის კეცები]], [[ჯამი|ჯამები]], წყლის [[როფი|როფები]], [[მაგიდა ქვისა|მაგიდები]] და სხვ.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:ქვითხუროობა]]</div>

Tkenchoshvili