https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90 2026-05-03T17:22:27Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90&diff=250071&oldid=prev 2025-07-18T08:43:43Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:43, 18 ივლისი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„ქილილა და დამანა“ (XVIII ს.) — თარგმნილი ძეგლი, [[<del class="diffchange diffchange-inline">იგავი|</del>იგავ<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>არაკი|არაკთა]] კრებული. მსოფლიოში სახელგანთქმული ეს კრებული თავდაპირველად [[ინდოეთი|ინდოეთში]] შემუშავდა („პანჩატანტრა“), ადრევე გავრცელდა ჯერ [[ირანი|ირანში]] (VI ს. ითარგმნა ფაჰლაურად), შემდეგ არაბულ სამყაროში ([[სირია|სირიული]] და არაბული თარგმანები). ახალი სპარსული მწერლობის ადრეულ ეტაპზე ჩნდება მისი როგორც პოეტური (რუდაქი, X ს.), ისე პროზაული (ნასრალაჰი, XII ს.) ვერსიები. სპარსულ დამუშავებათაგან ყველაზე დიდი პოპულარობა მოიპოვა XV ს. მეორე ნახევარში დაწერილმა ვაეზ ქაშეფის „ანვარე სოჰაილიმ“, რომელიც გამოირჩევა მჭევრმეტყველებითა და სტილის სირთულით. ამ უკანასკნელს დაუკავშირდა ქართული ვერსიები. ცხადია, ყოველი ახალი დამუშავება იწვევდა გარკვეულ ცვლილებებს, უმთავრესად არაკების, ზოგჯერ მთელი თავების კლება-მატების ხარჯზე, მაგრამ თითქმის ყველგან უცვლელი რჩებოდა ძირითადი ჩარჩო: ორი [[ტურა|ტურას]] — კეთილი ქილილასა და ბოროტი დამანას თავგადასავალი. მათი ურთიერთობა გადმოცემულია არაკთა მთელი ციკლებით, ხშირად ერთმანეთზე ჯაჭვის რგოლებივით ასხმული მრავალფეროვანი იგავებით. „ქილილა და დამანას“ ანუ „ანვარე სოჰაილის“ ქაშეფისეული ვერსიის ქართულად თარგმნა დაიწყო [[დავით I (კახეთის მეფე)|დავით კახთა მეფემ]], [[თეიმურაზ პირველი|თეიმურაზ პირველის]] მამამ. მან მხოლოდ დასაწყისი ნაწილის თარგმნა მოასწრო. კარგა ხნის შემდგომ დავითის მიერ დაწყებული საქმე [[ვახტანგ მეექვსე|ვახტანგ მეექვსის]] ბრძანებით დაასრულეს ქართულის მცოდნე ვინმე სპარსელმა და სომეხმა მთარგმნელებმა (1710-1714 წწ.). ეს თარგმანი ვახტანგმა თავიდან ბოლომდე შეუდარა დედანს, სცადა პროზაული ნაწილის გამართვა, ლექსად გააწყო ჩართული ციტატები, მაგრამ საბოლოოდ უკმაყოფილო დარჩა თარგმანით. ამან განაპირობა ქირმანში ტყვედ მყოფი მეფის მიერ 1714-1716 წწ. სპარსული ტექსტის ახალი სრული თარგმანი. ამრიგად, მივიღეთ „ანვარე სოჰაილის“ მეორე ქართული თარგმანი, უფრო ზუსტად — სპარსული ტექსტის ბწკარედი. ვახტანგმა გამოიჩინა ტექსტის გაგების შესანიშნავი უნარი (ცალკეულ უზუსტობათა მიუხედავად), დიდი გულმოდგინება და საქმის სიყვარული. მაგრამ ეს იყო თარგმანის პირველი საფეხური. შეუძლებელიც ჩანდა ამგვარი რთული ძეგლის პირდაპირ მხატვრულად სრულყოფილი გადმოღება. ამ მიზნით თავად მოუცლელმა ვახტანგმა სტრიქონ-თარგმანის გასაჩალხად ტექსტი ჯერ [[ონანა მდივანი|ონანა მდივანს]] გაუგზავნა, შემდეგ — [[ ორბელიანი სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანს]]. ონანამ მხოლოდ ლექსითი ჩანართების პროზაული ტექსტი გააწყო, მაგრამ საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა. საბამ კი მთელი ტექსტი, როგორც პროზაული, ისე პოეტური ნაწილი (რომელიც განსაკუთრებული სიუხვითა და სიახლით გამოირჩევა), გამართა, ფაქტიურად ბწკარედის საფუძველზე შექმნა ახალი ვერსია, რომელმაც შემდგომში კანონიკური სახე მიიღო თვით ვახტანგისვე დასტურით. ეს ტექსტი სრული სახით სამჯერ გამოქვეყნდა: 1886 წ. [[ილია ჭყონია|ილია ჭყონიას]] რედაქტორობით, 1961-1962 წწ. ა. ბარამიძისა და ე. მეტრეველის რედაქტორობით, 1975 წ. [[თოდუა მაგალი|მ. თოდუას]] რედაქციით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„ქილილა და დამანა“ (XVIII ს.) — თარგმნილი ძეგლი, [[იგავ-არაკი|<ins class="diffchange diffchange-inline">იგავ-</ins>არაკთა]] კრებული. მსოფლიოში სახელგანთქმული ეს კრებული თავდაპირველად [[ინდოეთი|ინდოეთში]] შემუშავდა („პანჩატანტრა“), ადრევე გავრცელდა ჯერ [[ირანი|ირანში]] (VI ს. ითარგმნა ფაჰლაურად), შემდეგ არაბულ სამყაროში ([[სირია|სირიული]] და არაბული თარგმანები). ახალი სპარსული მწერლობის ადრეულ ეტაპზე ჩნდება მისი როგორც პოეტური (რუდაქი, X ს.), ისე პროზაული (ნასრალაჰი, XII ს.) ვერსიები. სპარსულ დამუშავებათაგან ყველაზე დიდი პოპულარობა მოიპოვა XV ს. მეორე ნახევარში დაწერილმა ვაეზ ქაშეფის „ანვარე სოჰაილიმ“, რომელიც გამოირჩევა მჭევრმეტყველებითა და სტილის სირთულით. ამ უკანასკნელს დაუკავშირდა ქართული ვერსიები. ცხადია, ყოველი ახალი დამუშავება იწვევდა გარკვეულ ცვლილებებს, უმთავრესად არაკების, ზოგჯერ მთელი თავების კლება-მატების ხარჯზე, მაგრამ თითქმის ყველგან უცვლელი რჩებოდა ძირითადი ჩარჩო: ორი [[ტურა|ტურას]] — კეთილი ქილილასა და ბოროტი დამანას თავგადასავალი. მათი ურთიერთობა გადმოცემულია არაკთა მთელი ციკლებით, ხშირად ერთმანეთზე ჯაჭვის რგოლებივით ასხმული მრავალფეროვანი იგავებით. „ქილილა და დამანას“ ანუ „ანვარე სოჰაილის“ ქაშეფისეული ვერსიის ქართულად თარგმნა დაიწყო [[დავით I (კახეთის მეფე)|დავით კახთა მეფემ]], [[თეიმურაზ პირველი|თეიმურაზ პირველის]] მამამ. მან მხოლოდ დასაწყისი ნაწილის თარგმნა მოასწრო. კარგა ხნის შემდგომ დავითის მიერ დაწყებული საქმე [[ვახტანგ მეექვსე|ვახტანგ მეექვსის]] ბრძანებით დაასრულეს ქართულის მცოდნე ვინმე სპარსელმა და სომეხმა მთარგმნელებმა (1710-1714 წწ.). ეს თარგმანი ვახტანგმა თავიდან ბოლომდე შეუდარა დედანს, სცადა პროზაული ნაწილის გამართვა, ლექსად გააწყო ჩართული ციტატები, მაგრამ საბოლოოდ უკმაყოფილო დარჩა თარგმანით. ამან განაპირობა ქირმანში ტყვედ მყოფი მეფის მიერ 1714-1716 წწ. სპარსული ტექსტის ახალი სრული თარგმანი. ამრიგად, მივიღეთ „ანვარე სოჰაილის“ მეორე ქართული თარგმანი, უფრო ზუსტად — სპარსული ტექსტის ბწკარედი. ვახტანგმა გამოიჩინა ტექსტის გაგების შესანიშნავი უნარი (ცალკეულ უზუსტობათა მიუხედავად), დიდი გულმოდგინება და საქმის სიყვარული. მაგრამ ეს იყო თარგმანის პირველი საფეხური. შეუძლებელიც ჩანდა ამგვარი რთული ძეგლის პირდაპირ მხატვრულად სრულყოფილი გადმოღება. ამ მიზნით თავად მოუცლელმა ვახტანგმა სტრიქონ-თარგმანის გასაჩალხად ტექსტი ჯერ [[ონანა მდივანი|ონანა მდივანს]] გაუგზავნა, შემდეგ — [[ ორბელიანი სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანს]]. ონანამ მხოლოდ ლექსითი ჩანართების პროზაული ტექსტი გააწყო, მაგრამ საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა. საბამ კი მთელი ტექსტი, როგორც პროზაული, ისე პოეტური ნაწილი (რომელიც განსაკუთრებული სიუხვითა და სიახლით გამოირჩევა), გამართა, ფაქტიურად ბწკარედის საფუძველზე შექმნა ახალი ვერსია, რომელმაც შემდგომში კანონიკური სახე მიიღო თვით ვახტანგისვე დასტურით. ეს ტექსტი სრული სახით სამჯერ გამოქვეყნდა: 1886 წ. [[ილია ჭყონია|ილია ჭყონიას]] რედაქტორობით, 1961-1962 წწ. ა. ბარამიძისა და ე. მეტრეველის რედაქტორობით, 1975 წ. [[თოდუა მაგალი|მ. თოდუას]] რედაქციით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90&diff=212707&oldid=prev 2023-11-11T15:27:21Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:27, 11 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ძველი ქართული მწერლობა]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია: ქართული თარგმანები‏‎]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იგავ-არაკები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იგავ-არაკები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინდური ლიტერატურა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინდური ლიტერატურა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90&diff=210220&oldid=prev 2023-10-25T07:02:38Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:02, 25 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„ქილილა და დამანა“ (XVIII ს.) — თარგმნილი ძეგლი, [[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკთა]] კრებული. მსოფლიოში სახელგანთქმული ეს კრებული თავდაპირველად [[ინდოეთი|ინდოეთში]] შემუშავდა („პანჩატანტრა“), ადრევე გავრცელდა ჯერ [[ირანი|ირანში]] (VI ს. ითარგმნა ფაჰლაურად), შემდეგ არაბულ სამყაროში ([[სირია|სირიული]] და არაბული თარგმანები). ახალი სპარსული მწერლობის ადრეულ ეტაპზე ჩნდება მისი როგორც პოეტური (რუდაქი, X ს.), ისე პროზაული (ნასრალაჰი, XII ს.) ვერსიები. სპარსულ დამუშავებათაგან ყველაზე დიდი პოპულარობა მოიპოვა XV ს. მეორე ნახევარში დაწერილმა ვაეზ ქაშეფის „ანვარე სოჰაილიმ“, რომელიც გამოირჩევა მჭევრმეტყველებითა და სტილის სირთულით. ამ უკანასკნელს დაუკავშირდა ქართული ვერსიები. ცხადია, ყოველი ახალი დამუშავება იწვევდა გარკვეულ ცვლილებებს, უმთავრესად არაკების, ზოგჯერ მთელი თავების კლება-მატების ხარჯზე, მაგრამ თითქმის ყველგან უცვლელი რჩებოდა ძირითადი ჩარჩო: ორი [[ტურა|ტურას]] — კეთილი ქილილასა და ბოროტი დამანას თავგადასავალი. მათი ურთიერთობა გადმოცემულია არაკთა მთელი ციკლებით, ხშირად ერთმანეთზე ჯაჭვის რგოლებივით ასხმული მრავალფეროვანი იგავებით. „ქილილა და დამანას“ ანუ „ანვარე სოჰაილის“ ქაშეფისეული ვერსიის ქართულად თარგმნა დაიწყო [[დავით I (კახეთის მეფე)|დავით კახთა მეფემ]], [[თეიმურაზ პირველი|თეიმურაზ პირველის]] მამამ. მან მხოლოდ დასაწყისი ნაწილის თარგმნა მოასწრო. კარგა ხნის შემდგომ დავითის მიერ დაწყებული საქმე [[ვახტანგ მეექვსე|ვახტანგ მეექვსის]] ბრძანებით დაასრულეს ქართულის მცოდნე ვინმე სპარსელმა და სომეხმა მთარგმნელებმა (1710-1714 წწ.). ეს თარგმანი ვახტანგმა თავიდან ბოლომდე შეუდარა დედანს, სცადა პროზაული ნაწილის გამართვა, ლექსად გააწყო ჩართული ციტატები, მაგრამ საბოლოოდ უკმაყოფილო დარჩა თარგმანით. ამან განაპირობა ქირმანში ტყვედ მყოფი მეფის მიერ 1714-1716 წწ. სპარსული ტექსტის ახალი სრული თარგმანი. ამრიგად, მივიღეთ „ანვარე სოჰაილის“ მეორე ქართული თარგმანი, უფრო ზუსტად — სპარსული ტექსტის ბწკარედი. ვახტანგმა გამოიჩინა ტექსტის გაგების შესანიშნავი უნარი (ცალკეულ უზუსტობათა მიუხედავად), დიდი გულმოდგინება და საქმის სიყვარული. მაგრამ ეს იყო თარგმანის პირველი საფეხური. შეუძლებელიც ჩანდა ამგვარი რთული ძეგლის პირდაპირ მხატვრულად სრულყოფილი გადმოღება. ამ მიზნით თავად მოუცლელმა ვახტანგმა სტრიქონ-თარგმანის გასაჩალხად ტექსტი ჯერ ონანა მდივანს გაუგზავნა, შემდეგ — [[ ორბელიანი სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანს]]. ონანამ მხოლოდ ლექსითი ჩანართების პროზაული ტექსტი გააწყო, მაგრამ საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა. საბამ კი მთელი ტექსტი, როგორც პროზაული, ისე პოეტური ნაწილი (რომელიც განსაკუთრებული სიუხვითა და სიახლით გამოირჩევა), გამართა, ფაქტიურად ბწკარედის საფუძველზე შექმნა ახალი ვერსია, რომელმაც შემდგომში კანონიკური სახე მიიღო თვით ვახტანგისვე დასტურით. ეს ტექსტი სრული სახით სამჯერ გამოქვეყნდა: 1886 წ. [[ილია ჭყონია|ილია ჭყონიას]] რედაქტორობით, 1961-1962 წწ. ა. ბარამიძისა და ე. მეტრეველის რედაქტორობით, 1975 წ. [[თოდუა მაგალი|მ. თოდუას]] რედაქციით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„ქილილა და დამანა“ (XVIII ს.) — თარგმნილი ძეგლი, [[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკთა]] კრებული. მსოფლიოში სახელგანთქმული ეს კრებული თავდაპირველად [[ინდოეთი|ინდოეთში]] შემუშავდა („პანჩატანტრა“), ადრევე გავრცელდა ჯერ [[ირანი|ირანში]] (VI ს. ითარგმნა ფაჰლაურად), შემდეგ არაბულ სამყაროში ([[სირია|სირიული]] და არაბული თარგმანები). ახალი სპარსული მწერლობის ადრეულ ეტაპზე ჩნდება მისი როგორც პოეტური (რუდაქი, X ს.), ისე პროზაული (ნასრალაჰი, XII ს.) ვერსიები. სპარსულ დამუშავებათაგან ყველაზე დიდი პოპულარობა მოიპოვა XV ს. მეორე ნახევარში დაწერილმა ვაეზ ქაშეფის „ანვარე სოჰაილიმ“, რომელიც გამოირჩევა მჭევრმეტყველებითა და სტილის სირთულით. ამ უკანასკნელს დაუკავშირდა ქართული ვერსიები. ცხადია, ყოველი ახალი დამუშავება იწვევდა გარკვეულ ცვლილებებს, უმთავრესად არაკების, ზოგჯერ მთელი თავების კლება-მატების ხარჯზე, მაგრამ თითქმის ყველგან უცვლელი რჩებოდა ძირითადი ჩარჩო: ორი [[ტურა|ტურას]] — კეთილი ქილილასა და ბოროტი დამანას თავგადასავალი. მათი ურთიერთობა გადმოცემულია არაკთა მთელი ციკლებით, ხშირად ერთმანეთზე ჯაჭვის რგოლებივით ასხმული მრავალფეროვანი იგავებით. „ქილილა და დამანას“ ანუ „ანვარე სოჰაილის“ ქაშეფისეული ვერსიის ქართულად თარგმნა დაიწყო [[დავით I (კახეთის მეფე)|დავით კახთა მეფემ]], [[თეიმურაზ პირველი|თეიმურაზ პირველის]] მამამ. მან მხოლოდ დასაწყისი ნაწილის თარგმნა მოასწრო. კარგა ხნის შემდგომ დავითის მიერ დაწყებული საქმე [[ვახტანგ მეექვსე|ვახტანგ მეექვსის]] ბრძანებით დაასრულეს ქართულის მცოდნე ვინმე სპარსელმა და სომეხმა მთარგმნელებმა (1710-1714 წწ.). ეს თარგმანი ვახტანგმა თავიდან ბოლომდე შეუდარა დედანს, სცადა პროზაული ნაწილის გამართვა, ლექსად გააწყო ჩართული ციტატები, მაგრამ საბოლოოდ უკმაყოფილო დარჩა თარგმანით. ამან განაპირობა ქირმანში ტყვედ მყოფი მეფის მიერ 1714-1716 წწ. სპარსული ტექსტის ახალი სრული თარგმანი. ამრიგად, მივიღეთ „ანვარე სოჰაილის“ მეორე ქართული თარგმანი, უფრო ზუსტად — სპარსული ტექსტის ბწკარედი. ვახტანგმა გამოიჩინა ტექსტის გაგების შესანიშნავი უნარი (ცალკეულ უზუსტობათა მიუხედავად), დიდი გულმოდგინება და საქმის სიყვარული. მაგრამ ეს იყო თარგმანის პირველი საფეხური. შეუძლებელიც ჩანდა ამგვარი რთული ძეგლის პირდაპირ მხატვრულად სრულყოფილი გადმოღება. ამ მიზნით თავად მოუცლელმა ვახტანგმა სტრიქონ-თარგმანის გასაჩალხად ტექსტი ჯერ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ონანა მდივანი|</ins>ონანა მდივანს<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>გაუგზავნა, შემდეგ — [[ ორბელიანი სულხან-საბა|სულხან-საბა ორბელიანს]]. ონანამ მხოლოდ ლექსითი ჩანართების პროზაული ტექსტი გააწყო, მაგრამ საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა. საბამ კი მთელი ტექსტი, როგორც პროზაული, ისე პოეტური ნაწილი (რომელიც განსაკუთრებული სიუხვითა და სიახლით გამოირჩევა), გამართა, ფაქტიურად ბწკარედის საფუძველზე შექმნა ახალი ვერსია, რომელმაც შემდგომში კანონიკური სახე მიიღო თვით ვახტანგისვე დასტურით. ეს ტექსტი სრული სახით სამჯერ გამოქვეყნდა: 1886 წ. [[ილია ჭყონია|ილია ჭყონიას]] რედაქტორობით, 1961-1962 წწ. ა. ბარამიძისა და ე. მეტრეველის რედაქტორობით, 1975 წ. [[თოდუა მაგალი|მ. თოდუას]] რედაქციით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> </table>

Masatiani https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90&diff=210215&oldid=prev 2023-10-25T07:00:13Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:00, 25 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">'''ქილილა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">დამანა''' – მსოფლიოში ფართოდ გავრცელებული </del>[[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკთა]] კრებული<del class="diffchange diffchange-inline">, სადაც ცხოველთა სამყაროს საშუალებით გადმოცემულია ადამიანთა საზოგადოებრივი ცხოვრების სურათები</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">სახელწოდება მიღებული აქვს ყველაზე დიდი არაკის მიხედვით. </del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">„ქილილა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">დამანა“ (XVIII ს.) — თარგმნილი ძეგლი, </ins>[[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკთა]] კრებული. <ins class="diffchange diffchange-inline">მსოფლიოში სახელგანთქმული ეს კრებული თავდაპირველად </ins>[[ინდოეთი<ins class="diffchange diffchange-inline">|ინდოეთში</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">შემუშავდა („პანჩატანტრა“)</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ადრევე გავრცელდა ჯერ [[ირანი|ირანში]] (</ins>VI ს. <ins class="diffchange diffchange-inline">ითარგმნა ფაჰლაურად), შემდეგ არაბულ სამყაროში (</ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">სირია</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">სირიული</ins>]] და <ins class="diffchange diffchange-inline">არაბული თარგმანები). ახალი </ins>სპარსული <ins class="diffchange diffchange-inline">მწერლობის ადრეულ ეტაპზე ჩნდება მისი როგორც პოეტური (რუდაქი</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">X ს.), ისე პროზაული (ნასრალაჰი, XII ს.) ვერსიები. სპარსულ დამუშავებათაგან ყველაზე დიდი პოპულარობა მოიპოვა </ins>XV <ins class="diffchange diffchange-inline">ს</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">მეორე ნახევარში დაწერილმა ვაეზ ქაშეფის „ანვარე სოჰაილიმ“, რომელიც გამოირჩევა მჭევრმეტყველებითა და სტილის სირთულით. ამ უკანასკნელს დაუკავშირდა ქართული ვერსიები. ცხადია, ყოველი ახალი დამუშავება იწვევდა გარკვეულ ცვლილებებს, უმთავრესად არაკების, ზოგჯერ მთელი თავების კლება-მატების ხარჯზე, მაგრამ თითქმის ყველგან უცვლელი რჩებოდა ძირითადი ჩარჩო: ორი </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">ტურა</ins>|<ins class="diffchange diffchange-inline">ტურას</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">— კეთილი ქილილასა და ბოროტი დამანას თავგადასავალი</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">მათი ურთიერთობა გადმოცემულია არაკთა მთელი ციკლებით, ხშირად ერთმანეთზე ჯაჭვის რგოლებივით ასხმული მრავალფეროვანი იგავებით. „ქილილა და დამანას“ ანუ „ანვარე სოჰაილის“ ქაშეფისეული ვერსიის ქართულად თარგმნა დაიწყო [[</ins>დავით <ins class="diffchange diffchange-inline">I </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">კახეთის მეფე</ins>)<ins class="diffchange diffchange-inline">|დავით კახთა მეფემ]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თეიმურაზ პირველი|თეიმურაზ პირველის]] მამამ. მან მხოლოდ დასაწყისი ნაწილის თარგმნა მოასწრო</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">კარგა ხნის შემდგომ დავითის მიერ დაწყებული საქმე </ins>[[ვახტანგ <ins class="diffchange diffchange-inline">მეექვსე|ვახტანგ მეექვსის</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">ბრძანებით დაასრულეს ქართულის მცოდნე ვინმე სპარსელმა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">სომეხმა მთარგმნელებმა (1710-1714 წწ</ins>.<ins class="diffchange diffchange-inline">). ეს თარგმანი ვახტანგმა თავიდან ბოლომდე შეუდარა დედანს, სცადა პროზაული ნაწილის გამართვა, ლექსად გააწყო ჩართული ციტატები, მაგრამ საბოლოოდ უკმაყოფილო დარჩა თარგმანით. ამან განაპირობა ქირმანში ტყვედ მყოფი მეფის მიერ 1714-1716 წწ. სპარსული ტექსტის ახალი სრული თარგმანი. ამრიგად, მივიღეთ „ანვარე სოჰაილის“ მეორე ქართული თარგმანი, უფრო ზუსტად — სპარსული ტექსტის ბწკარედი. ვახტანგმა გამოიჩინა ტექსტის გაგების შესანიშნავი უნარი (ცალკეულ უზუსტობათა მიუხედავად), დიდი გულმოდგინება და საქმის სიყვარული. მაგრამ ეს იყო თარგმანის პირველი საფეხური. შეუძლებელიც ჩანდა ამგვარი რთული ძეგლის პირდაპირ მხატვრულად სრულყოფილი გადმოღება. ამ მიზნით თავად მოუცლელმა ვახტანგმა სტრიქონ-თარგმანის გასაჩალხად ტექსტი ჯერ ონანა მდივანს გაუგზავნა, შემდეგ — </ins>[[ <ins class="diffchange diffchange-inline">ორბელიანი </ins>სულხან-საბა<ins class="diffchange diffchange-inline">|სულხან-საბა ორბელიანს</ins>]]<ins class="diffchange diffchange-inline">. ონანამ მხოლოდ ლექსითი ჩანართების პროზაული ტექსტი გააწყო</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">მაგრამ საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">საბამ კი მთელი ტექსტი, როგორც პროზაული, ისე პოეტური ნაწილი (რომელიც განსაკუთრებული სიუხვითა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">სიახლით გამოირჩევა)</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">გამართა, ფაქტიურად ბწკარედის საფუძველზე შექმნა ახალი ვერსია, რომელმაც შემდგომში კანონიკური სახე მიიღო თვით ვახტანგისვე დასტურით. ეს ტექსტი სრული სახით სამჯერ გამოქვეყნდა</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">1886 წ. </ins>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">ილია ჭყონია|ილია ჭყონიას</ins>]] <ins class="diffchange diffchange-inline">რედაქტორობით</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">1961</ins>-<ins class="diffchange diffchange-inline">1962 წწ</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">ა. ბარამიძისა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">ე</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">მეტრეველის რედაქტორობით, 1975 წ. [[თოდუა მაგალი|</ins>მ. <ins class="diffchange diffchange-inline">თოდუას]] რედაქციით.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ქილილა და დამანა თარგმნილია მრავალი ხალხის ენაზე. თავდაპირველი სამშობლო </del>[[ინდოეთი]]<del class="diffchange diffchange-inline">ა</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">სადაც იგი პანჩატანტრად იწოდება. </del>VI <del class="diffchange diffchange-inline">საუკუნეში დამუშავდა ფალაურად და ითარგმნა სირიულად. VIII საუკუნეში ჩამოყალიბდა არაბული ვერსია. XI--X1II </del>ს. <del class="diffchange diffchange-inline">პირველ ქართულ </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">თარგმანი</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">თარგმანს</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">ჩვენამდე არ მოუღწევია ხელახლა ითარგმნა XVI-XVIII საუკუნეში </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">მომდინარეობს ანვარი სოპაილის სახელით ცნობილი </del>სპარსული <del class="diffchange diffchange-inline">ვერსიიდან</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რომელიც სპარსეთში შემუშავდა </del>XV <del class="diffchange diffchange-inline">საუკ-ში</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">ქართული ენა</del>|<del class="diffchange diffchange-inline">ქართულ ენაზე</del>]] <del class="diffchange diffchange-inline">სამი რედაქცია მოიპოვება: 1</del>. დავით <del class="diffchange diffchange-inline">კახთა მეფის </del>(<del class="diffchange diffchange-inline">კუ და ღრიანკალის არაკამდე</del>), <del class="diffchange diffchange-inline">2</del>. [[ვახტანგ <del class="diffchange diffchange-inline">VI</del>]] და <del class="diffchange diffchange-inline">3</del>. [[სულხან-საბა <del class="diffchange diffchange-inline">ორბელიანი</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">ს</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რომელიც ყველაზე გავრცელებულია</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ქილილას </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">დამანას არაკები ძველთაგანვე დიდი პოპულარობით სარგებლობდნენ საქართველოში</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რასაც ვახტანგ VI მითითებაც მოწმობს</del>: <del class="diffchange diffchange-inline">„რაოდენსაცა </del>[[<del class="diffchange diffchange-inline">საქართველო</del>]]<del class="diffchange diffchange-inline">ს შინა არაკსა</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ანუ იგავსა, ანუ ზეპირ მუნასიბსა ლექსსა იტყვიან, უფროსი ერთი ამაში სწერია&quot;</del>-<del class="diffchange diffchange-inline">ო</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ბევრი არაკი გახალხურებულა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">ფოლკლორშია გადასული</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">''</del>მ. <del class="diffchange diffchange-inline">ჩაჩავა''</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ლიტერატურა==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ქილილა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">დამანა</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ალ</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ბარამიძის წინასიტყვაობა</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">1952</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ა. ბარამიძე, „ანვარისოჰაილის“ ანუ „ქილილა </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">დამანას“ ქართული ვერსიები</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ნარკვევები</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">I, 1945; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* მ. თოდუა, „ქილილა და დამანას“ საბასეული ვერსია</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">1967</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული <del class="diffchange diffchange-inline">ფოლკლორის ლექსიკონი</del>: <del class="diffchange diffchange-inline">ნაწილი II</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული <ins class="diffchange diffchange-inline">მწერლობა</ins>: <ins class="diffchange diffchange-inline">ლექსიკონი-ცნობარი</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იგავ-არაკები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:იგავ-არაკები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინდური ლიტერატურა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ინდური ლიტერატურა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა]]</div></td></tr> </table>

Masatiani https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A5%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%90&diff=205486&oldid=prev 2023-10-02T09:35:30Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ქილილა და დამანა&#039;&#039;&#039; – მსოფლიოში ფართოდ გავრცელებული [[იგავი|...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ქილილა და დამანა''' – მსოფლიოში ფართოდ გავრცელებული [[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკთა]] კრებული, სადაც ცხოველთა სამყაროს საშუალებით გადმოცემულია ადამიანთა საზოგადოებრივი ცხოვრების სურათები. სახელწოდება მიღებული აქვს ყველაზე დიდი არაკის მიხედვით. <br /> <br /> ქილილა და დამანა თარგმნილია მრავალი ხალხის ენაზე. თავდაპირველი სამშობლო [[ინდოეთი]]ა, სადაც იგი პანჩატანტრად იწოდება. VI საუკუნეში დამუშავდა ფალაურად და ითარგმნა სირიულად. VIII საუკუნეში ჩამოყალიბდა არაბული ვერსია. XI--X1II ს. პირველ ქართულ [[თარგმანი|თარგმანს]] ჩვენამდე არ მოუღწევია ხელახლა ითარგმნა XVI-XVIII საუკუნეში და მომდინარეობს ანვარი სოპაილის სახელით ცნობილი სპარსული ვერსიიდან, რომელიც სპარსეთში შემუშავდა XV საუკ-ში. <br /> <br /> [[ქართული ენა|ქართულ ენაზე]] სამი რედაქცია მოიპოვება: 1. დავით კახთა მეფის (კუ და ღრიანკალის არაკამდე), 2. [[ვახტანგ VI]] და 3. [[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს, რომელიც ყველაზე გავრცელებულია. ქილილას და დამანას არაკები ძველთაგანვე დიდი პოპულარობით სარგებლობდნენ საქართველოში, რასაც ვახტანგ VI მითითებაც მოწმობს: „რაოდენსაცა [[საქართველო]]ს შინა არაკსა, ანუ იგავსა, ანუ ზეპირ მუნასიბსა ლექსსა იტყვიან, უფროსი ერთი ამაში სწერია&quot;-ო. ბევრი არაკი გახალხურებულა და ფოლკლორშია გადასული.<br /> <br /> ''მ. ჩაჩავა''<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> ქილილა და დამანა, ალ. ბარამიძის წინასიტყვაობა, 1952.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი II]]<br /> [[კატეგორია:იგავ-არაკები]]<br /> [[კატეგორია:ინდური ლიტერატურა]]<br /> [[კატეგორია:სპარსული ლიტერატურა]]</div>

Tkenchoshvili