https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98ყორანი - რედაქტირების ისტორია2026-04-29T15:33:58Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A7%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=249448&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''ყორანი''' '''ყორანი''' (ლათ. Corvus corax Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ...2025-06-15T14:08:45Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Yorani.png" title="ფაილი:Yorani.png">'''ყორანი'''</a> '''ყორანი''' (ლათ. Corvus corax Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Yorani.png|thumb|'''ყორანი''']]<br />
'''ყორანი''' (ლათ. Corvus corax Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ფრინველთა გვარი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან. ამ გვარიდან [[საქართველო]]ში მოიპოვება 5 სახეობა − ყორანი, [[რუხი ყვავი]], [[შავი ყვავი]], [[ჭილყვავი]], [[ჭკა]] <br />
* კლასი − ფრინველები (AVES)<br />
* რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)<br />
* ოჯახი − [[ყორნისებრნი]] (Corvidae)<br />
* გვარი − ყორანი (Corvus)<br />
ყორანი ყველაზე დიდი ფრინველია ბეღურასნაირთა რიგში, ფრთა 410-450 მმ-ია, კუდი – 225-240 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]]: ნესტოების წინა კიდეებიდან – 40-55 მმ, შუბლიდან – 65-75 მმ, წონა 1100-1560 გ. მამალი დიდია დედალზე. შეფერილობაში სქესთა შორის განსხვავება არაა. ზრდასრული ფრინველი მთლიანად შავია, თავზე, კისერსა და ფრთებზე მოიისფრო ან მეწამული, ხოლო სხეულის ქვემო მხარეს – მოლურჯო მეტალური ელვარებით. ნისკარტი და ფეხებიც შავია. ყელის მიდამოები დაფარულია ლანცეტისებური ბუმბულებით.<br />
<br />
აღწერილია 10 ქვესახეობა. [[საქართველო]]ში მოიპოვება ევროპული ყორანი – C. c. corax Linn., 1758<br />
<br />
====გავრცელება==== <br />
სახეობის არეალი მეტად ვრცელია და მოიცავს [[ჩრდილოეთი]] ნახევარსფეროს უდიდეს ნაწილს, ტუნდრიდან ცენტრალური [[ამერიკა|ამერიკის]], ჩრდილოეთი [[აფრიკა|აფრიკისა]] და [[ინდოეთი]]ს ტროპიკულ ტყეებამდე, [[მონღოლეთი|მონგოლეთამდე]] და ჩრდილო-აღმოსავლეთ [[ჩინეთი|ჩინეთამდე]]. მობინადრე ფრინველია, თუმცა ზოგჯერ მომთაბარეობს კიდეც. საქართველოში მოიპოვება ყველგან, როგორც მობინადრე ფრინველი.<br />
<br />
====ბიოტოპი==== <br />
ბინადრობს მეჩხერ ტყეებში, [[მდინარე]]თა ღრმა ხეობებში, ბუჩქნარებში, ველებზე, მთაშიცა და ბარშიც, [[ადამიანი]]ს სამოსახლოს მიდამოებში. საქართველოში უფრო მეტია მაღალ მთებში, ტყის ზემო საზღვართან. ვერტიკალურად ვრცელდება 2500 მ-მდე ზღვის დონიდან, ხოლო საკვებისათვის – უფრო მაღლაც.<br />
<br />
====გამრავლება==== <br />
[[მონოგამია|მონოგამიური]] ფრინველია და წყვილები მუდმივია არა მარტო გამრავლების პერიოდში, არამედ სხვა დროსაც. ბუდობს მეტწილად მაღალ [[ხე]]ებზე, ზოგჯერ კოშკზე, მაღალ [[შენობა|შენობებზე]], იშვიათად კლდეებზეც. ბუდეს აგებს ერთობლივად ორივე სქესის ფრინველი და იყენებს მას რამდენიმე წელიწადს. წელიწადში ერთხელ მრავლდება. თებერვლის მეორე ნახევარში დებს 4-6 კვერცხს, კრუხად ჯდება დედალი. მამალი ამ დროს კვებავს დედალს და ზოგჯერ ცვლის კიდეც მას. საინკუბაციო პერიოდი 19 -21 დღემდე გრძელდება. მართვეებს კვებავს ორივე მშობელი.<br />
<br />
====კვება==== <br />
ყორანი პოლიფაგი ფრინველია. იგი იკვებება უპირატესად შინაური და გარეული ცხოველების მძორით, ნაირგვარი ნარჩენებით, პოულობს და ჭამს მღრღნელებს, მწერიჭამია ძუძუმწოვრებს (ღამურებს), ფრინველების კვერცხებს, თუ მოიხელთა – ზრდასრულ ფრინველებსაც. იკვებება მკვდარი თევზებითა და ამფიბიებით, უხერხემლო ცხოველებით – [[მწერები]]თ, [[მოლუსკები]]თ.<br />
<br />
====მნიშვნელობა==== <br />
მავნე მღრღნელებისა და მწერების განადგურებით ყორანს გარკვეული სარგებლობა მოაქვს სახალხო მეურნეობისათვის. გარდა ამისა, ეს ფრინველი მნიშვნელოვან „სანიტარულ“ როლს ასრულებს ბუნებაში.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველთა გვარი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველები]]<br />
[[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]]<br />
[[კატეგორია:ყორნისებრნი]]<br />
[[კატეგორია:მძორიჭამიები]] <br />
[[კატეგორია:ყორანი]]</div>Echelidze