https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%90შავთავა გრატა - რედაქტირების ისტორია2026-05-01T05:56:38Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%90_%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%90&diff=248903&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''შავთავა გრატა''' '''შავთავა გრატა''' (ლათ. Embe...2025-06-03T19:41:54Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Shavtava_grata.png" title="ფაილი:Shavtava grata.png">'''შავთავა გრატა'''</a> '''შავთავა გრატა''' (ლათ. Embe...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Shavtava grata.png|thumb|180პქ|'''შავთავა გრატა''']]<br />
'''შავთავა გრატა''' (ლათ. Emberiza melanocephala Scopoli, 1769) – ფრინველი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან.<br />
* კლასი − ფრინველები (AVES)<br />
* რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)<br />
* ოჯახი − [[გრატასებრნი]] (Emberizidae)<br />
* გვარი − [[გრატა]] (Emberiza)<br />
შავთავა გრატა ბეღურაზე ოდნავ დიდი ფრინველია, ფრთა 85-100 მმ-ია, კუდი – 70-85 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 13-14 მმ, წონა – 29-38 გ. მამალი დიდია დედალზე. შეფერილობაში სქესთა შორის განსხვავება შესამჩნევია. ზრდასრულ მამალს ზაფხულში თავი ზემოდან და გვერდებიდან შავი აქვს. კისრის გვერდები [[ყვითელი (ფერი)|ყვითელია]], რომელიც კისრის ზემო მხარეს ღია წაბლისფერში გადადის. ზურგი და ფრთის პატარა მფარავები წაბლისფერია. წელი და კუდზედა ბუმბულები – ღია წაბლისფერი, ყვითელის ნარევით. მომქნევები და საჭის ბუმბულები მურაა, მაგრამ მომქნევების გარეთა მარაოებზე ვიწრო ღია ფერის არშიებია, ფრთის საშუალო და დიდი მფარავები მუქი მურაა, [[თეთრი (ფერი)|თეთრი]] არშიებით ყელი, ჩიჩახვი, მკერდი, მუცელი და კუდქვეშა ბუმბულები ყვითელია. ნისკარტი მურაა, ფეხები – ღია მურა, მოყვითალო ელფერით. ზამთარში თავის, ზურგის, ფრთებისა და კუდის ბუმბულებს ღია ფერის არშიები აქვთ, რითაც თავის შავი ფერი და ზურგის წაბლისფერი მნიშვნელოვანწილად იფარება. დედალი ზაფხულში თავზე და ზურგის მხარეს მორუხო-მურაა, მუქი ღერძულა წინწკლებით. წელი და კუდზედა ბუმბულები მოქარცისფრო-ყვითელია, მუცლის მხარე – მკრთალი მოყვითალო. ლოყები და ყურების მფარავები მოწაბლისფრო-[[რუხი (ფერი)|რუხია]]. ნისკარტი ღია მურა, ხოლო ფეხები მოყვითალო-მურა აქვს.<br />
<br />
====გავრცელება==== <br />
არეალი შედგება ორი იზოლირებული ნაწილისაგან: ერთი მათგანი მოიცავს ჩრდილო-დასავლეთ [[იტალია]]ს, იუგოსლავიას, [[ალბანეთი|ალბანეთს]], [[საბერძნეთი|საბერძნეთს]] და [[ბულგარეთი]]ს სამხრეთ ნაწილს; მეორე – მცირე [[აზია]]ს, [[კვიპროსი|კვიპროსს]], [[პალესტინა]]ს, ჩრდილოეთ მესოპოტამიას, [[ირანი|ირანს]], [[ავღანეთი|ავღანეთს]], [[კავკასია]]ს და ჩრდილო-დასავლეთით, შავი ზღვის სანაპიროებზე, გელენჯიკამდე. ზამთრობს ჩრდილო-დასავლეთ [[ინდოეთი|ინდოეთში]]. აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში იგი მასობრივად ბუდობს, ხოლო დასავლეთ საქართველოში მოიპოვება მიმოფრენის პერიოდებში. <br />
<br />
====ბიოტოპი==== <br />
ბინადრობს ღია დაბლობ ადგილებში, ბუჩქნარიან და მაღალბალახნარიან ბორცვებზე, მშრალი [[ხე]]ების ფერდობებზე, ტყისპირებში, ბაღებში, ზოგან – პარკებსა და ეზოებშიც.<br />
<br />
====გამრავლება==== <br />
[[მონოგამია|მონოგამიური]] ფრინველია. იკეთებს საკმაოდ ღრმა და კარგად დაწნულ ბუდეს ბუჩქზე, დაბალ პატარა ხეზე, ზოგჯერ მიწაზე ბუჩქის ძირში. წელიწადში მხოლოდ ერთხელ მრავლდება. მაისის მეორე ნახევარში დებს 4-7 კვერცხს. საინკუბაციო პერიოდი 14 დღემდე გრძელდება.<br />
<br />
====კვება==== <br />
შავთავა გრატას საკვებს შეადგენენ მეტწილად სარეველა მცენარეთა [[თესლი|თესლები]], მცირე რაოდენობით – [[მარცვლოვანი კულტურები|კულტურულ მარცვლოვანთა]] თესლებიც. ზაფხულში, განსაკუთრებით ბარტყების გამოკვების პერიოდში, დიდი რაოდენობით ანადგურებს მავნე ხოჭოებსა და სხვა [[მწერები|მწერებსაც]].<br />
<br />
====მნიშვნელობა==== <br />
მავნე მწერებისა და სარეველა მცენარეთა თესლების მასობრივად განადგურებით სარგებლობა მოაქვს სოფლის მეურნეობისათვის. სასიამოვნო გალობისა და გარეგნობის გამო აქვს ესთეტიკური მნიშვნელობაც.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველები]]<br />
[[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]]<br />
[[კატეგორია:გრატასებრნი]]<br />
[[კატეგორია:გრატა]]</div>Echelidze