https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%90 2026-05-02T05:19:37Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%94%E1%83%AA%E1%83%AE%E1%83%9A%E1%83%90&diff=248625&oldid=prev 2025-05-27T12:37:17Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;შავი ბოლოცეცხლა&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;ლათ&#039;&#039;. Phoenicurus ochruros Gmelin, 1774) − ფრინველი [[ბეღურასნა...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''შავი ბოლოცეცხლა''' (''ლათ''. Phoenicurus ochruros Gmelin, 1774) − ფრინველი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან. <br /> * კლასი − ფრინველები (AVES)<br /> * რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)<br /> * ოჯახი − [[შაშვისებრნი]] (Turdidae)<br /> * გვარი − [[ბოლოცეცხლა]] (Phoenicurus)<br /> შავი ბოლოცეცხლა პატარა ზომის ფრინველია, ფრთა 75-85 მმ-ია, კუდი – 55-65 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 10-14 მმ, წონა – 14-18 გ. მამალი დიდია დედალზე. შეფერილობაშიც სქესობრივი დიმორფიზმი კარგადაა გამოხატული. მამალი ზურგის მხარეს მუქი [[რუხი (ფერი)|რუხია]], მომქნევები მუქი მურა აქვს. მეორე რიგის შიგნითა მომქნევების გარეთა მარაოებზე [[თეთრი (ფერი)|თეთრი]], კიდურა ზოლებია, რომლებიც დაკეცილ ფრთაზე წარმოქმნიან თეთრ ლაქებს. ვიწრო ზოლი შუბლზე, თავის გვერდები, ნიკაპი, ყელი, ჩიჩახვი და მკერდი შავია. მუცლის გვერდები და ფრთებისქვეშა ბუმბულები რუხია, კუდქვეშა − მოჟანგისფრო-ქარცი. კუდზედა და საჭის ბუმბულები ჟანგისფერ-ქარცია, მხოლოდ საჭის შუა წყვილია მურა. დედალს ზურგისა და მუცლის მხარეები მორუხო-მურა აქვს, მომქნევები – ერთფეროვანი მურა ფერის. ფრთებზე არაა [[თეთრი (ფერი)|თეთრი]] ლაქები. შავი ბოლოცეცხლა ძალიან ჰგავს [[ჩვეულებრივი ბოლოცეცხლა|ჩვეულებრივ ბოლოცეცხლას]], განსაკუთრებით დედლები, მაგრამ გარდა მამლის შავი ფერის გულმკერდისა, შავი ბოლოცეცხლას გარეთა მარაოები შევიწროებული აქვს 4 პირველი რიგის მომქნევებზე, მე-3-დან მე-6-ს ჩათვლით.<br /> <br /> გამოყოფენ 4-7 ქვესახეობას. [[საქართველო]]ში მოიპოვება კავკასიური შავი ბოლოცეცხლა – Ph. o. ochruros Gmelin, 1774. <br /> <br /> ====გავრცელება==== <br /> სახეობის ბუდობის არეალი [[ევროპა]]ში ასეთია: [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთისა]] და სკანდინავიის სამხრეთი ნაწილები; ცენტრალური და სამხრეთი ევროპა, პირენეის გამოკლებით, ჩრდილოეთით კალინინგრადამდე და [[ლატვია]]მდე, აღმოსავლეთით [[უკრაინა|უკრაინის]] დასავლეთ ნახევარში. იზოლირებული არეალია ყირიმში, აგრეთვე [[აფრიკა]]ში – დიდი ატლასის მთებში. უფრო ვრცელია ე. წ. [[აზია|აზიის]] არეალი. იგი მოიცავს მცირე აზიას, [[კავკასია]]ს, [[სირია]]ს, [[პალესტინა]]ს, [[ირანი|ირანს]], [[ერაყი|ერაყს]], [[ავღანეთი|ავღანეთს]], ქაშმირს, [[ნეპალი|ნეპალს]], [[ჩინეთი]]ს დიდ ნაწილს, [[მონღოლეთი|მონგოლეთს]] და სსრ კავშირში ჩრდილოეთით ტარბაგატაიდან სამხრეთ და ცენტრალურ ალტაიმდე და დასავლეთი საიანის სამხრეთ ფერდობებამდე. ზამთარს ატარებს სამხრეთ ევროპაში, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ [[აფრიკა]]ში, არაბეთსა და [[ინდოეთი|ინდოეთში]]. საქართველოში მობუდარია.<br /> <br /> ====ბიოტოპი==== <br /> ბინადრობს ქვა-ღორღიან ხრამებსა და ხეობებში, კლდეებზე, მეჩხერ და დაბალმოზარდი ბუჩქნარებში, ქვიან ბალახნარებში, ვერტიკალურად ვრცელდება უფრო მაღლა, ვიდრე ჩვეულებრივი ბოლოცეცხლა, სუბალპურ და ალპურ ზონაშიც.<br /> <br /> ====გამრავლება==== <br /> ბუდობს ცალკეულ წყვილებად. ბუდეს იკეთებს უპირატესად ქვაყრილებში, კლდეთა ნაპრალებში, მიწაზე ქვების ძირში, ხრამების კედლებში. წელიწადში ორჯერ მრავლდება: პირველად აპრილ-მაისში, ხოლო მეორედ – ივნის-ივლისში. დებს 4-6 კვერცხს. კრუხად ჯდება მხოლოდ დედალი. საინკუბაციო პერიოდი 13 დღეს გრძელდება.<br /> <br /> ====კვება====<br /> შავი ბოლოცეცხლას საკვებს შეადგენენ მეტწილად [[მწერები]] და მათი [[ლარვა|ლარვები]]. ზაფხულში, გამრავლების დამთავრების შემდეგ და შემოდგომით ჭამს კენკრასაც.<br /> <br /> ====მნიშვნელობა====<br /> მასობრივად სპობს მავნე მწერებს, რითაც დიდი სარგებლობა მოაქვს სახალხო მეურნეობისათვის.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველები]]<br /> [[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]]<br /> [[კატეგორია:შაშვისებრნი]]<br /> [[კატეგორია:ბოლოცეცხლა]]</div>

Echelidze