https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98 2026-05-06T11:14:58Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=259515&oldid=prev 2026-02-03T19:19:43Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:19, 3 თებერვალი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''სახეობა:''' კუმჟა</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''სახეობა:''' კუმჟა</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[თევზი]] ორაგულისებრთა ოჯახისა. ლაყუჩის სხივები 10-12 (13)-ია. ზედა ყბა ზრდასრულ ინდივიდებს თვალის უკანა კიდის ვერტიკალს გადაცილებული აქვთ. ზრდასრულების თავის სიგრძე სხეულის სიგრძის (კუდის ფარფლის შუალედი სხივების ბოლომდე) 19,2–20,2 %-ია. ლაყუჩის პირველ რკალზე − 16-19, ჩვეულებრივ 18 ლაყუჩის ჩხირია, გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით კი 18-21 ჩხირი. ქერცლების მწკრივთა რაოდენობა ცხიმოვანი ფარფლის ბოლოდან გვერდით ხაზამდე, ამ მწკრივის ჩათვლით, 18-<del class="diffchange diffchange-inline">ა</del>, იშვიათად კი – 13. სხეულის ერთ მეათედ ნაწილზე ქერცლების მწკრივთა რიცხვი ანალური ფარფლის ზემოთ 15-16-ია. მკერდის ფარფლის სიგრძე მკერდისა და მუცლის შორისეულ მანძილზე ორჯერ და უფრო მეტჯერ ნაკლებია. სხეულის უმცირესი სიმაღლე მკერდისა და მუცლის ფარფლების შორისეული მანძილის 24,9-26,3%, შეადგენს. ის კუდის ღეროს სიგრძეში ორჯერ მეტად თავსდება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[თევზი]] ორაგულისებრთა ოჯახისა. ლაყუჩის სხივები 10-12 (13)-ია. ზედა ყბა ზრდასრულ ინდივიდებს თვალის უკანა კიდის ვერტიკალს გადაცილებული აქვთ. ზრდასრულების თავის სიგრძე სხეულის სიგრძის (კუდის ფარფლის შუალედი სხივების ბოლომდე) 19,2–20,2 %-ია. ლაყუჩის პირველ რკალზე − 16-19, ჩვეულებრივ 18 ლაყუჩის ჩხირია, გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით კი 18-21 ჩხირი. ქერცლების მწკრივთა რაოდენობა ცხიმოვანი ფარფლის ბოლოდან გვერდით ხაზამდე, ამ მწკრივის ჩათვლით, 18-<ins class="diffchange diffchange-inline">ია</ins>, იშვიათად კი – 13. სხეულის ერთ მეათედ ნაწილზე ქერცლების მწკრივთა რიცხვი ანალური ფარფლის ზემოთ 15-16-ია. მკერდის ფარფლის სიგრძე მკერდისა და მუცლის შორისეულ მანძილზე ორჯერ და უფრო მეტჯერ ნაკლებია. სხეულის უმცირესი სიმაღლე მკერდისა და მუცლის ფარფლების შორისეული მანძილის 24,9-26,3%, შეადგენს. ის კუდის ღეროს სიგრძეში ორჯერ მეტად თავსდება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზედა ყბის ძვლის სიგრძე (სხეულის სიგრძის კუდის შუალედი სხივების ბოლომდე) 7,0-7,7მმ-სა, ხოლო <del class="diffchange diffchange-inline">ქეედა </del>ყბის ძვლის სიგრძე 10,9-12,2%-ს შეადგენს. ცხიმოვანი ფარფლის ფუძის ბოლოსა და კუდის ფარფლის პირველ სხივებს შორის მანძილი, ჩვეულებრივ, ანალურ ფარფლის სიმაღლეზე მეტია (იშვიათად − ნაკლებია). ანალური ფარფლის სიმაღლე 1,0-1,3-ჯერ თავსდება კუდის ღეროს მუცლის ნაწილის სიგრძეში. თვალის ვერტიკალური დიამეტრი მსხვილ ინდივიდებთან (450 მმ სიგრძის ზევით) თავის სიგრძის 13,6-14,77%-ს შეადგენს. ზრდასრულებს კუდის ფარფლი ძალიან სუსტად აქვთ ამოკვეთილი (ამოჭრილი). სახნისზე კბილების ერთი მწკრივია. სხეულზე შავი ლაქების რაოდენობა განსხვავებულია. ხან ლაქები სრულიად არაა, ხან ისინი სხეულზე მეჩხერადაა გაფანტული, ხან კი მეტად მრავალია, თავის გვერდებზე მეჩხერი, მრგვალი და შავი ლაქები, ხოლო ზურგის ფარფლზე შავი ხალების მწკრივები აქვთ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზედა ყბის ძვლის სიგრძე (სხეულის სიგრძის კუდის შუალედი სხივების ბოლომდე) 7,0-7,7მმ-სა, ხოლო <ins class="diffchange diffchange-inline">ქვედა </ins>ყბის ძვლის სიგრძე 10,9-12,2%-ს შეადგენს. ცხიმოვანი ფარფლის ფუძის ბოლოსა და კუდის ფარფლის პირველ სხივებს შორის მანძილი, ჩვეულებრივ, ანალურ ფარფლის სიმაღლეზე მეტია (იშვიათად − ნაკლებია). ანალური ფარფლის სიმაღლე 1,0-1,3-ჯერ თავსდება კუდის ღეროს მუცლის ნაწილის სიგრძეში. თვალის ვერტიკალური დიამეტრი მსხვილ ინდივიდებთან (450 მმ სიგრძის ზევით) თავის სიგრძის 13,6-14,77%-ს შეადგენს. ზრდასრულებს კუდის ფარფლი ძალიან სუსტად აქვთ ამოკვეთილი (ამოჭრილი). სახნისზე კბილების ერთი მწკრივია. სხეულზე შავი ლაქების რაოდენობა განსხვავებულია. ხან ლაქები სრულიად არაა, ხან ისინი სხეულზე მეჩხერადაა გაფანტული, ხან კი მეტად მრავალია, თავის გვერდებზე მეჩხერი, მრგვალი და შავი ლაქები, ხოლო ზურგის ფარფლზე შავი ხალების მწკრივები აქვთ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შავი ზღვის ორაგულის სხეულის საერთო სიგრძე ზოგჯერ 110 სმ-ს აღწევს ხოლო წონით 24 კგ, საშუალოდ 7-16 კგ-ია.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შავი ზღვის ორაგულის სხეულის საერთო სიგრძე ზოგჯერ 110 სმ-ს აღწევს ხოლო წონით 24 კგ, საშუალოდ 7-16 კგ-ია.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ბიოლოგია =====</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>===== ბიოლოგია =====</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ლ. ა. კუჩინის ცნობით, ორაგულები შავი ზღვის. სანაპირო მდინარეებში აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისში შემოდიან მდ. <del class="diffchange diffchange-inline">კოდორით </del>და შედიან მის შენაკადებშიც; მათი სიგრძე 70-100 სმ და მეტია, წონა 3-6 კგ, მაგრამ გვხვდებიან 24 კგ-მდე და მეტიც. მალების რაოდენობა (გარდა უკანასკნელისა) 54 და 56-ია ქერცლის მიხედვით დადგენილია, რომ შავი ზღვის ორაგულები მდინარეში 3-4 წელს ცხოვრობენ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ლ. ა. კუჩინის ცნობით, ორაგულები შავი ზღვის. სანაპირო მდინარეებში აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისში შემოდიან მდ. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[კოდორი (მდინარე)|კოდორი]]თ </ins>და შედიან მის შენაკადებშიც; მათი სიგრძე 70-100 სმ და მეტია, წონა 3-6 კგ, მაგრამ გვხვდებიან 24 კგ-მდე და მეტიც. მალების რაოდენობა (გარდა უკანასკნელისა) 54 და 56-ია ქერცლის მიხედვით დადგენილია, რომ შავი ზღვის ორაგულები მდინარეში 3-4 წელს ცხოვრობენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით, მდ. ბზიფზე ორაგულის ტოფობა ხდება სოხუმი-გაგრის გზატკეცილის ხიდის ქვემოდან ზემოთ თითქმის სოფელ ფასხუმდე. ლ. ს. ბერგის ცნობით, ამ ფორმების მალები სხვადასხვა გამოქვაბულებშია ნაპოვნი, პალეოლითური ხანის ადამიანის კულტურულ ნარჩენებთან ერთად; მალები მიეკუთვნებოდა 4-5 წლის ასაკისა და 5–მ კგ წონის ინდივიდებს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით, მდ. ბზიფზე ორაგულის ტოფობა ხდება სოხუმი-გაგრის გზატკეცილის ხიდის ქვემოდან ზემოთ თითქმის სოფელ ფასხუმდე. ლ. ს. ბერგის ცნობით, ამ ფორმების მალები სხვადასხვა გამოქვაბულებშია ნაპოვნი, პალეოლითური ხანის ადამიანის კულტურულ ნარჩენებთან ერთად; მალები მიეკუთვნებოდა 4-5 წლის ასაკისა და 5–მ კგ წონის ინდივიდებს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შავი ზღვის ორაგული ქვირითობისათვის მდინარეებში შემოდის; ეს ხდება თებერვლიდან ივნისის ბოლომდე, სასქესო პროდუქტების მომწიფება და ტოფობა მდინარეებში ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით ხდება. როგორც კი მოძებნის მდინარეში ტოფობისათვის შესაფერ ადგილს, შავი ზღვის დედალი ორაგული კუდის ფარფლის დარტყმითა და სხეულის კლაკნითი მოძრაობით ფსკერზე ორმოს ჩიჩქნის და შიგ ყრის ქვირითს, მამალი ამ დროს დედლის ახლოსაა და სითხის სახით თესლს <del class="diffchange diffchange-inline">უშეებს</del>. ქვირითის განაყოფიერება იქვე წყალში ხდება. განაყოფიერების შემდეგ დედლის მიერ ამოჩიჩქნილ ორმოს მამალი სხეულისა და ფარფლების მოძრაობით კენჭს აყრის. ერთხანს ის ამ ბუდეს იცავს და შემდეგ კი ზღვაში ბრუნდება. ორაგულის ნაყოფიერება 2000-დან 20.000-მდე ქვირითს აღწევს. მაგრამ ბუნებრივ პირობებში ქვირითის დიდი რაოდენობა გაუნაყოფიერებელი რჩება, ბევრი კი განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე იღუპება.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შავი ზღვის ორაგული ქვირითობისათვის მდინარეებში შემოდის; ეს ხდება თებერვლიდან ივნისის ბოლომდე, სასქესო პროდუქტების მომწიფება და ტოფობა მდინარეებში ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით ხდება. როგორც კი მოძებნის მდინარეში ტოფობისათვის შესაფერ ადგილს, შავი ზღვის დედალი ორაგული კუდის ფარფლის დარტყმითა და სხეულის კლაკნითი მოძრაობით ფსკერზე ორმოს ჩიჩქნის და შიგ ყრის ქვირითს, მამალი ამ დროს დედლის ახლოსაა და სითხის სახით თესლს <ins class="diffchange diffchange-inline">უშვებს</ins>. ქვირითის განაყოფიერება იქვე წყალში ხდება. განაყოფიერების შემდეგ დედლის მიერ ამოჩიჩქნილ ორმოს მამალი სხეულისა და ფარფლების მოძრაობით კენჭს აყრის. ერთხანს ის ამ ბუდეს იცავს და შემდეგ კი ზღვაში ბრუნდება. ორაგულის ნაყოფიერება 2000-დან 20.000-მდე ქვირითს აღწევს. მაგრამ ბუნებრივ პირობებში ქვირითის დიდი რაოდენობა გაუნაყოფიერებელი რჩება, ბევრი კი განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე იღუპება.</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=259264&oldid=prev 2026-02-02T11:30:23Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:30, 2 თებერვალი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შავი ზღვის ორაგული''' – Salmo&#160; trutta labras Pallas 1866</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შავი ზღვის ორაგული''' – Salmo&#160; trutta labras Pallas 1866</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტიპი:''' ქორდიანები</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტიპი:''' ქორდიანები<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კლასი:''' სხივფარფლიანი თევზები</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კლასი:''' სხივფარფლიანი თევზები<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''რიგი:''' ორაგულისნაირნი</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''რიგი:''' ორაგულისნაირნი<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' [[ორაგულების ოჯახი|ორაგულისებრნი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' [[ორაგულების ოჯახი|ორაგულისებრნი]]<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გვარი:''' [[ორაგულების გვარი|ორაგული]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''გვარი:''' [[ორაგულების გვარი|ორაგული]]<ins class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''სახეობა:''' კუმჟა</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''სახეობა:''' კუმჟა</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=259263&oldid=prev 2026-02-02T11:30:00Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:30, 2 თებერვალი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შავი ზღვის ორაგული''' – Salmo&#160; trutta labras Pallas 1866</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შავი ზღვის ორაგული''' – Salmo&#160; trutta labras Pallas 1866</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტიპი:''' ქორდიანები<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ტიპი:''' ქორდიანები</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კლასი:''' სხივფარფლიანი თევზები<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''კლასი:''' სხივფარფლიანი თევზები</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''რიგი:''' ორაგულისნაირნი<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''რიგი:''' ორაგულისნაირნი</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' [[ორაგულების ოჯახი|ორაგულისებრნი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ოჯახი:''' [[ორაგულების ოჯახი|ორაგულისებრნი]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">'''გვარი:''' [[ორაგულების გვარი|ორაგული]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">'''სახეობა:''' კუმჟა</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[თევზი]] ორაგულისებრთა ოჯახისა. ლაყუჩის სხივები 10-12 (13)-ია. ზედა ყბა ზრდასრულ ინდივიდებს თვალის უკანა კიდის ვერტიკალს გადაცილებული აქვთ. ზრდასრულების თავის სიგრძე სხეულის სიგრძის (კუდის ფარფლის შუალედი სხივების ბოლომდე) 19,2–20,2 %-ია. ლაყუჩის პირველ რკალზე − 16-19, ჩვეულებრივ 18 ლაყუჩის ჩხირია, გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით კი 18-21 ჩხირი. ქერცლების მწკრივთა რაოდენობა ცხიმოვანი ფარფლის ბოლოდან გვერდით ხაზამდე, ამ მწკრივის ჩათვლით, 18-ა, იშვიათად კი – 13. სხეულის ერთ მეათედ ნაწილზე ქერცლების მწკრივთა რიცხვი ანალური ფარფლის ზემოთ 15-16-ია. მკერდის ფარფლის სიგრძე მკერდისა და მუცლის შორისეულ მანძილზე ორჯერ და უფრო მეტჯერ ნაკლებია. სხეულის უმცირესი სიმაღლე მკერდისა და მუცლის ფარფლების შორისეული მანძილის 24,9-26,3%, შეადგენს. ის კუდის ღეროს სიგრძეში ორჯერ მეტად თავსდება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[თევზი]] ორაგულისებრთა ოჯახისა. ლაყუჩის სხივები 10-12 (13)-ია. ზედა ყბა ზრდასრულ ინდივიდებს თვალის უკანა კიდის ვერტიკალს გადაცილებული აქვთ. ზრდასრულების თავის სიგრძე სხეულის სიგრძის (კუდის ფარფლის შუალედი სხივების ბოლომდე) 19,2–20,2 %-ია. ლაყუჩის პირველ რკალზე − 16-19, ჩვეულებრივ 18 ლაყუჩის ჩხირია, გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით კი 18-21 ჩხირი. ქერცლების მწკრივთა რაოდენობა ცხიმოვანი ფარფლის ბოლოდან გვერდით ხაზამდე, ამ მწკრივის ჩათვლით, 18-ა, იშვიათად კი – 13. სხეულის ერთ მეათედ ნაწილზე ქერცლების მწკრივთა რიცხვი ანალური ფარფლის ზემოთ 15-16-ია. მკერდის ფარფლის სიგრძე მკერდისა და მუცლის შორისეულ მანძილზე ორჯერ და უფრო მეტჯერ ნაკლებია. სხეულის უმცირესი სიმაღლე მკერდისა და მუცლის ფარფლების შორისეული მანძილის 24,9-26,3%, შეადგენს. ის კუდის ღეროს სიგრძეში ორჯერ მეტად თავსდება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=258175&oldid=prev 2026-01-09T12:31:16Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ბიოლოგია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:31, 9 იანვარი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლ. ა. კუჩინის ცნობით, ორაგულები შავი ზღვის. სანაპირო მდინარეებში აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისში შემოდიან მდ. კოდორით და შედიან მის შენაკადებშიც; მათი სიგრძე 70-100 სმ და მეტია, წონა 3-6 კგ, მაგრამ გვხვდებიან 24 კგ-მდე და მეტიც. მალების რაოდენობა (გარდა უკანასკნელისა) 54 და 56-ია ქერცლის მიხედვით დადგენილია, რომ შავი ზღვის ორაგულები მდინარეში 3-4 წელს ცხოვრობენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლ. ა. კუჩინის ცნობით, ორაგულები შავი ზღვის. სანაპირო მდინარეებში აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისში შემოდიან მდ. კოდორით და შედიან მის შენაკადებშიც; მათი სიგრძე 70-100 სმ და მეტია, წონა 3-6 კგ, მაგრამ გვხვდებიან 24 კგ-მდე და მეტიც. მალების რაოდენობა (გარდა უკანასკნელისა) 54 და 56-ია ქერცლის მიხედვით დადგენილია, რომ შავი ზღვის ორაგულები მდინარეში 3-4 წელს ცხოვრობენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline"> </del>გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით, მდ. ბზიფზე ორაგულის ტოფობა ხდება სოხუმი-გაგრის გზატკეცილის ხიდის ქვემოდან ზემოთ თითქმის სოფელ ფასხუმდე. ლ. ს. ბერგის ცნობით, ამ ფორმების მალები სხვადასხვა გამოქვაბულებშია ნაპოვნი, პალეოლითური ხანის ადამიანის კულტურულ ნარჩენებთან ერთად; მალები მიეკუთვნებოდა 4-5 წლის ასაკისა და 5–მ კგ წონის ინდივიდებს<del class="diffchange diffchange-inline">.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით, მდ. ბზიფზე ორაგულის ტოფობა ხდება სოხუმი-გაგრის გზატკეცილის ხიდის ქვემოდან ზემოთ თითქმის სოფელ ფასხუმდე. ლ. ს. ბერგის ცნობით, ამ ფორმების მალები სხვადასხვა გამოქვაბულებშია ნაპოვნი, პალეოლითური ხანის ადამიანის კულტურულ ნარჩენებთან ერთად; მალები მიეკუთვნებოდა 4-5 წლის ასაკისა და 5–მ კგ წონის ინდივიდებს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">შავი ზღვის ორაგული ქვირითობისათვის მდინარეებში შემოდის; ეს ხდება თებერვლიდან ივნისის ბოლომდე, სასქესო პროდუქტების მომწიფება და ტოფობა მდინარეებში ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით ხდება. როგორც კი მოძებნის მდინარეში ტოფობისათვის შესაფერ ადგილს, შავი ზღვის დედალი ორაგული კუდის ფარფლის დარტყმითა და სხეულის კლაკნითი მოძრაობით ფსკერზე ორმოს ჩიჩქნის და შიგ ყრის ქვირითს, მამალი ამ დროს დედლის ახლოსაა და სითხის სახით თესლს უშეებს. ქვირითის განაყოფიერება იქვე წყალში ხდება. განაყოფიერების შემდეგ დედლის მიერ ამოჩიჩქნილ ორმოს მამალი სხეულისა და ფარფლების მოძრაობით კენჭს აყრის. ერთხანს ის ამ ბუდეს იცავს და შემდეგ კი ზღვაში ბრუნდება. ორაგულის ნაყოფიერება 2000-დან 20.000-მდე ქვირითს აღწევს. მაგრამ ბუნებრივ პირობებში ქვირითის დიდი რაოდენობა გაუნაყოფიერებელი რჩება, ბევრი კი განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე იღუპება</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">შავი ზღვის ორაგული ქვირითობისათვის მდინარეებში შემოდის; ეს ხდება თებერვლიდან ივნისის ბოლომდე, სასქესო პროდუქტების მომწიფება და ტოფობა მდინარეებში ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით ხდება. როგორც კი მოძებნის მდინარეში ტოფობისათვის შესაფერ ადგილს, შავი ზღვის დედალი ორაგული კუდის ფარფლის დარტყმითა და სხეულის კლაკნითი მოძრაობით ფსკერზე ორმოს ჩიჩქნის და შიგ ყრის ქვირითს, მამალი ამ დროს დედლის ახლოსაა და სითხის სახით თესლს უშეებს. ქვირითის განაყოფიერება იქვე წყალში ხდება. განაყოფიერების შემდეგ დედლის მიერ ამოჩიჩქნილ ორმოს მამალი სხეულისა და ფარფლების მოძრაობით კენჭს აყრის. ერთხანს ის ამ ბუდეს იცავს და შემდეგ კი ზღვაში ბრუნდება. ორაგულის ნაყოფიერება 2000-დან 20.000-მდე ქვირითს აღწევს. მაგრამ ბუნებრივ პირობებში ქვირითის დიდი რაოდენობა გაუნაყოფიერებელი რჩება, ბევრი კი განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე იღუპება.</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=258174&oldid=prev 2026-01-09T12:31:06Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:31, 9 იანვარი 2026-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Savi zRvis oraguli.png|thumb|150პქ|შავი ზღვის ორაგული]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შავი ზღვის ორაგული''' – Salmo&#160; trutta labras Pallas 1866</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შავი ზღვის ორაგული''' – Salmo&#160; trutta labras Pallas 1866</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%96%E1%83%A6%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98&diff=258089&oldid=prev 2026-01-06T13:29:37Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;შავი ზღვის ორაგული&#039;&#039;&#039; – Salmo trutta labras Pallas 1866 &#039;&#039;&#039;ტიპი:&#039;&#039;&#039; ქორდიანები&lt;br /&gt; &#039;&#039;&#039;კ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''შავი ზღვის ორაგული''' – Salmo trutta labras Pallas 1866<br /> <br /> '''ტიპი:''' ქორდიანები&lt;br /&gt;<br /> '''კლასი:''' სხივფარფლიანი თევზები&lt;br /&gt;<br /> '''რიგი:''' ორაგულისნაირნი&lt;br /&gt;<br /> '''ოჯახი:''' [[ორაგულების ოჯახი|ორაგულისებრნი]]<br /> <br /> [[თევზი]] ორაგულისებრთა ოჯახისა. ლაყუჩის სხივები 10-12 (13)-ია. ზედა ყბა ზრდასრულ ინდივიდებს თვალის უკანა კიდის ვერტიკალს გადაცილებული აქვთ. ზრდასრულების თავის სიგრძე სხეულის სიგრძის (კუდის ფარფლის შუალედი სხივების ბოლომდე) 19,2–20,2 %-ია. ლაყუჩის პირველ რკალზე − 16-19, ჩვეულებრივ 18 ლაყუჩის ჩხირია, გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით კი 18-21 ჩხირი. ქერცლების მწკრივთა რაოდენობა ცხიმოვანი ფარფლის ბოლოდან გვერდით ხაზამდე, ამ მწკრივის ჩათვლით, 18-ა, იშვიათად კი – 13. სხეულის ერთ მეათედ ნაწილზე ქერცლების მწკრივთა რიცხვი ანალური ფარფლის ზემოთ 15-16-ია. მკერდის ფარფლის სიგრძე მკერდისა და მუცლის შორისეულ მანძილზე ორჯერ და უფრო მეტჯერ ნაკლებია. სხეულის უმცირესი სიმაღლე მკერდისა და მუცლის ფარფლების შორისეული მანძილის 24,9-26,3%, შეადგენს. ის კუდის ღეროს სიგრძეში ორჯერ მეტად თავსდება.<br /> <br /> ზედა ყბის ძვლის სიგრძე (სხეულის სიგრძის კუდის შუალედი სხივების ბოლომდე) 7,0-7,7მმ-სა, ხოლო ქეედა ყბის ძვლის სიგრძე 10,9-12,2%-ს შეადგენს. ცხიმოვანი ფარფლის ფუძის ბოლოსა და კუდის ფარფლის პირველ სხივებს შორის მანძილი, ჩვეულებრივ, ანალურ ფარფლის სიმაღლეზე მეტია (იშვიათად − ნაკლებია). ანალური ფარფლის სიმაღლე 1,0-1,3-ჯერ თავსდება კუდის ღეროს მუცლის ნაწილის სიგრძეში. თვალის ვერტიკალური დიამეტრი მსხვილ ინდივიდებთან (450 მმ სიგრძის ზევით) თავის სიგრძის 13,6-14,77%-ს შეადგენს. ზრდასრულებს კუდის ფარფლი ძალიან სუსტად აქვთ ამოკვეთილი (ამოჭრილი). სახნისზე კბილების ერთი მწკრივია. სხეულზე შავი ლაქების რაოდენობა განსხვავებულია. ხან ლაქები სრულიად არაა, ხან ისინი სხეულზე მეჩხერადაა გაფანტული, ხან კი მეტად მრავალია, თავის გვერდებზე მეჩხერი, მრგვალი და შავი ლაქები, ხოლო ზურგის ფარფლზე შავი ხალების მწკრივები აქვთ.<br /> <br /> შავი ზღვის ორაგულის სხეულის საერთო სიგრძე ზოგჯერ 110 სმ-ს აღწევს ხოლო წონით 24 კგ, საშუალოდ 7-16 კგ-ია.<br /> <br /> ===== გავრცელება =====<br /> გვხვდება შავსა და ყირიმის ზღვების კავკასიის სანაპიროებში (სოჭი, მდ. [[ბზიფი]], სოხუმის რაიონი, [[კოდორი (მდინარე)|კოდორი]], [[ენგური]], [[რიონი]]ს შესართავი, [[ბათუმი]], ტრაპიზონი, [[ბულგარეთი]]ს სანაპირო, დუნაის დელტა, მცირე აზიის სამხრეთ სანაპირო.<br /> <br /> ===== ბიოლოგია =====<br /> ლ. ა. კუჩინის ცნობით, ორაგულები შავი ზღვის. სანაპირო მდინარეებში აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისში შემოდიან მდ. კოდორით და შედიან მის შენაკადებშიც; მათი სიგრძე 70-100 სმ და მეტია, წონა 3-6 კგ, მაგრამ გვხვდებიან 24 კგ-მდე და მეტიც. მალების რაოდენობა (გარდა უკანასკნელისა) 54 და 56-ია ქერცლის მიხედვით დადგენილია, რომ შავი ზღვის ორაგულები მდინარეში 3-4 წელს ცხოვრობენ.<br /> <br /> გ. პ. ბარაჩის ცნობის მიხედვით, მდ. ბზიფზე ორაგულის ტოფობა ხდება სოხუმი-გაგრის გზატკეცილის ხიდის ქვემოდან ზემოთ თითქმის სოფელ ფასხუმდე. ლ. ს. ბერგის ცნობით, ამ ფორმების მალები სხვადასხვა გამოქვაბულებშია ნაპოვნი, პალეოლითური ხანის ადამიანის კულტურულ ნარჩენებთან ერთად; მალები მიეკუთვნებოდა 4-5 წლის ასაკისა და 5–მ კგ წონის ინდივიდებს.<br /> <br /> შავი ზღვის ორაგული ქვირითობისათვის მდინარეებში შემოდის; ეს ხდება თებერვლიდან ივნისის ბოლომდე, სასქესო პროდუქტების მომწიფება და ტოფობა მდინარეებში ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით ხდება. როგორც კი მოძებნის მდინარეში ტოფობისათვის შესაფერ ადგილს, შავი ზღვის დედალი ორაგული კუდის ფარფლის დარტყმითა და სხეულის კლაკნითი მოძრაობით ფსკერზე ორმოს ჩიჩქნის და შიგ ყრის ქვირითს, მამალი ამ დროს დედლის ახლოსაა და სითხის სახით თესლს უშეებს. ქვირითის განაყოფიერება იქვე წყალში ხდება. განაყოფიერების შემდეგ დედლის მიერ ამოჩიჩქნილ ორმოს მამალი სხეულისა და ფარფლების მოძრაობით კენჭს აყრის. ერთხანს ის ამ ბუდეს იცავს და შემდეგ კი ზღვაში ბრუნდება. ორაგულის ნაყოფიერება 2000-დან 20.000-მდე ქვირითს აღწევს. მაგრამ ბუნებრივ პირობებში ქვირითის დიდი რაოდენობა გაუნაყოფიერებელი რჩება, ბევრი კი განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე იღუპება. <br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს თევზების სარკვევი]]<br /> [[კატეგორია: ქორდიანები]]<br /> [[კატეგორია: თევზები]]<br /> [[კატეგორია: იხტიოლოგია]]<br /> [[კატეგორია: ორაგულისებრნი]]<br /> [[კატეგორია:ორაგულები]]</div>

Tkenchoshvili