https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98 2026-04-25T12:48:39Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=171237&oldid=prev 2022-10-31T12:53:22Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:53, 31 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::შაქაჲს დამსჯელი სულისგან დაგვიცავი!</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::შაქაჲს დამსჯელი სულისგან დაგვიცავი!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>თუ ადამიანი განუკურნებელი ავადმყოფობისაგან დიდხანს იტანჯებოდა, „შაქაჲს გამოძახების“ (Шаккайны чакъырыу) [[რიტუალი]] სრულდებოდა: იღებდნენ მცენარე акъот-ის ღეროებს, ტალკვესს (отлукъ-таш, чакъма), ძაფს, რომელსაც ფოცხვერის გახვრეტილ ბრჭყალში გაუყრიდნენ; ავადმყოფის მკერდზე პატარა ფიცარს დაადებდნენ და მასზე [[ჯვარი|ჯვარს]] (къач) გამოსახავდნენ; შემდეგ ღეროებს ბრჭყალთან ერთად ძაფით შეკრავდნენ, ფიცარზე მოათავსებდნენ და ცდილობდნენ ტალკვესით ღეროებისთვის ცეცხლი წაეკიდებინათ; ბოლოს წარმოთქვამდნენ ლოცვას, რომელიც დღისათვის საბავშვო თამაშებს შემორჩა: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>თუ ადამიანი განუკურნებელი ავადმყოფობისაგან დიდხანს იტანჯებოდა, „შაქაჲს გამოძახების“ (Шаккайны чакъырыу) [[რიტუალი]] სრულდებოდა: იღებდნენ მცენარე акъот-ის ღეროებს, ტალკვესს (отлукъ-таш, чакъма), ძაფს, რომელსაც ფოცხვერის გახვრეტილ ბრჭყალში გაუყრიდნენ; ავადმყოფის მკერდზე პატარა ფიცარს დაადებდნენ და მასზე [[ჯვარი|ჯვარს]] (къач) გამოსახავდნენ; შემდეგ ღეროებს ბრჭყალთან ერთად ძაფით შეკრავდნენ, ფიცარზე მოათავსებდნენ და ცდილობდნენ ტალკვესით ღეროებისთვის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცეცხლი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>წაეკიდებინათ; ბოლოს წარმოთქვამდნენ ლოცვას, რომელიც დღისათვის საბავშვო თამაშებს შემორჩა: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო, &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=71217&oldid=prev 2018-12-19T12:23:04Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:23, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 35:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 35:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=36377&oldid=prev 2017-11-07T11:54:03Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:54, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შაქაჲ / შაქა-ელია''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Шакай/Шаккай/Шакка-Элия)'' – სფერული მეხის (чартлагъан шыбла) მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. მის სახელს, როგორც წესი, [[ელია]]ს (ზოგადად, ელვა-მეხის მფარველის) სახელთან ერთად წარმოთქვამდნენ. წარმოდგენილი ჰყავდათ ახალგაზრდა მამაკაცის სახით. შაქაჲს სახელზე შეღებილ კვერცხს, ე. წ. „მარიამის კვერცხს“ (Байрым каггы) თავადის ან მრავაშვილიანი აზნაურის ქალები სწირავდნენ. მსხვერპლშეწირვა თანხლებული იყო საწესო ფერხულით – „შაქაჲ-ელიას ცეკვით“ (Шаккай-Элия барыу), რომლის დროსაც შემდეგი სახის [[ლოცვა]]ს წარმოთქვამდნენ:</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შაქაჲ / შაქა-ელია''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Шакай/Шаккай/Шакка-Элия)'' – სფერული მეხის (чартлагъан шыбла) მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. მის სახელს, როგორც წესი, [[ელია]]ს (ზოგადად, ელვა-მეხის მფარველის) სახელთან ერთად წარმოთქვამდნენ. წარმოდგენილი ჰყავდათ ახალგაზრდა მამაკაცის სახით. შაქაჲს სახელზე შეღებილ კვერცხს, ე. წ. „მარიამის კვერცხს“ (Байрым каггы) თავადის ან მრავაშვილიანი აზნაურის ქალები სწირავდნენ. მსხვერპლშეწირვა თანხლებული იყო საწესო ფერხულით – „შაქაჲ-ელიას ცეკვით“ (Шаккай-Элия барыу), რომლის დროსაც შემდეგი სახის [[ლოცვა]]ს წარმოთქვამდნენ:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>:::ჩოფა!</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>::: <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ჩოფა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::ჩოფას თვალი – მრისხანე თვალი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::ჩოფას თვალი – მრისხანე თვალი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::ჩოფა, ჩოფა კოპებშეკრული,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>:::ჩოფა, ჩოფა კოპებშეკრული,</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=36365&oldid=prev 2017-11-07T11:35:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:35, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შაქაჲ / შაქა-ელია''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Шакай/Шаккай/Шакка-Элия)'' – სფერული მეხის (чартлагъан шыбла) მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. მის სახელს, როგორც წესი, [[ელია]]ს (ზოგადად, ელვა-მეხის მფარველის) სახელთან ერთად წარმოთქვამდნენ. წარმოდგენილი ჰყავდათ ახალგაზრდა მამაკაცის სახით. შაქაჲს სახელზე შეღებილ კვერცხს, ე. წ. „მარიამის კვერცხს“ (Байрым каггы) თავადის ან მრავაშვილიანი აზნაურის ქალები სწირავდნენ. მსხვერპლშეწირვა თანხლებული იყო საწესო ფერხულით – „შაქაჲ-ელიას ცეკვით“ (Шаккай-Элия барыу), რომლის დროსაც შემდეგი სახის [[ლოცვა]]ს წარმოთქვამდნენ:</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შაქაჲ / შაქა-ელია''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Шакай/Шаккай/Шакка-Элия)'' – სფერული მეხის (чартлагъан шыбла) მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. მის სახელს, როგორც წესი, [[ელია]]ს (ზოგადად, ელვა-მეხის მფარველის) სახელთან ერთად წარმოთქვამდნენ. წარმოდგენილი ჰყავდათ ახალგაზრდა მამაკაცის სახით. შაქაჲს სახელზე შეღებილ კვერცხს, ე. წ. „მარიამის კვერცხს“ (Байрым каггы) თავადის ან მრავაშვილიანი აზნაურის ქალები სწირავდნენ. მსხვერპლშეწირვა თანხლებული იყო საწესო ფერხულით – „შაქაჲ-ელიას ცეკვით“ (Шаккай-Элия барыу), რომლის დროსაც შემდეგი სახის [[ლოცვა]]ს წარმოთქვამდნენ:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩოფა!</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ჩოფა!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩოფას თვალი – მრისხანე თვალი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ჩოფას თვალი – მრისხანე თვალი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩოფა, ჩოფა კოპებშეკრული,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ჩოფა, ჩოფა კოპებშეკრული,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გადაბმული წარბაბით,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>გადაბმული წარბაბით,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ელეჲ, ელეჲ, ელლერი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ელეჲ, ელეჲ, ელლერი,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ელეჲ, ელეჲ, ელლერი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ელეჲ, ელეჲ, ელლერი,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შაქა, შაქა ელია,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>შაქა, შაქა ელია,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შაქა, შაქა ელია,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>შაქა, შაქა ელია,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ოჲარა, დაგვიცავი, ჩოფა,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ოჲარა, დაგვიცავი, ჩოფა,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შაქაჲს დამსჯელი სულისგან დაგვიცავი!</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>შაქაჲს დამსჯელი სულისგან დაგვიცავი!</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუ ადამიანი განუკურნებელი ავადმყოფობისაგან დიდხანს იტანჯებოდა, „შაქაჲს გამოძახების“ (Шаккайны чакъырыу) [[რიტუალი]] სრულდებოდა: იღებდნენ მცენარე акъот-ის ღეროებს, ტალკვესს (отлукъ-таш, чакъма), ძაფს, რომელსაც ფოცხვერის გახვრეტილ ბრჭყალში გაუყრიდნენ; ავადმყოფის მკერდზე პატარა ფიცარს დაადებდნენ და მასზე [[ჯვარი|ჯვარს]] (къач) გამოსახავდნენ; შემდეგ ღეროებს ბრჭყალთან ერთად ძაფით შეკრავდნენ, ფიცარზე მოათავსებდნენ და ცდილობდნენ ტალკვესით ღეროებისთვის ცეცხლი წაეკიდებინათ; ბოლოს წარმოთქვამდნენ ლოცვას, რომელიც დღისათვის საბავშვო თამაშებს შემორჩა: &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>თუ ადამიანი განუკურნებელი ავადმყოფობისაგან დიდხანს იტანჯებოდა, „შაქაჲს გამოძახების“ (Шаккайны чакъырыу) [[რიტუალი]] სრულდებოდა: იღებდნენ მცენარე акъот-ის ღეროებს, ტალკვესს (отлукъ-таш, чакъма), ძაფს, რომელსაც ფოცხვერის გახვრეტილ ბრჭყალში გაუყრიდნენ; ავადმყოფის მკერდზე პატარა ფიცარს დაადებდნენ და მასზე [[ჯვარი|ჯვარს]] (къач) გამოსახავდნენ; შემდეგ ღეროებს ბრჭყალთან ერთად ძაფით შეკრავდნენ, ფიცარზე მოათავსებდნენ და ცდილობდნენ ტალკვესით ღეროებისთვის ცეცხლი წაეკიდებინათ; ბოლოს წარმოთქვამდნენ ლოცვას, რომელიც დღისათვის საბავშვო თამაშებს შემორჩა: &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო, &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ღვთის ცეცხლო, შავი დღისათვის, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ღვთის ცეცხლო, შავი დღისათვის, &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ღვთის ცეცხლო მოდი აქ, &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ღვთის ცეცხლო მოდი აქ, &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აზზაის სული გააქრე,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>აზზაის სული გააქრე,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მიწის ღმერთს – შენს ძალას,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>მიწის ღმერთს – შენს ძალას,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ციური ღმერთებისთვის – ტიკი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ციური ღმერთებისთვის – ტიკი,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>წაიღე შენი ტიკი და წადი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>წაიღე შენი ტიკი და წადი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>და საწყალი სული ზეციური ჰყავი,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>და საწყალი სული ზეციური ჰყავი,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო,</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ღვთის ცეცხლო, შავი დღისათვის.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">:::</ins>ღვთის ცეცხლო, შავი დღისათვის.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოცემულ რიტუალში ასხულია ხალხური წარმოდგენა სფერულ ელვაზე და მის მფარველ შაქაჲზე, როგორც ავსული აზაისგან – ავადმყოფობის გამჩენისაგან – განთავისუფ განთავისუფლებაზე. სფერული მეხის დაცემის დროს ნიღბიანი ახალგაზრდები მდინარის დინების მიმართულებით გარბოდნენ, ხოლო ქალები, დადგამდნენ რა ეზოში წყლით სავსე ვედროებს, სახლის სახურავზე შავი ფერის ცხვრის ტყავს შეაგდებდნენ, თავად კი ფარეხში იმალებოდნენ; მეხის დაცემის სავარაუდო ადგილზე ფერხულს (Шаккай-Элиагъа барыу) გამართავდნენ და მსხვერპლად ხბოს სწირავდნენ, რომელსაც მსხვერპლშეწირვის წინ ასევე სამსხვერპლო ციკნის ტყას გადააფარებდნენ. იმისათვის, რომ სახლი და ეზო მეხის დაცემისგან ეხსნათ, სამსხვერპლო ხბოს ცხიმს ცეცხლს წაუკიდებდნენ და იტყოდნენ: „ქუარაჲ, ყუარაჲ, შენი სიკეთე, შემი თავი“ (Куарай, Къуарай, сени ашхынгб мени башым).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოცემულ რიტუალში ასხულია ხალხური წარმოდგენა სფერულ ელვაზე და მის მფარველ შაქაჲზე, როგორც ავსული აზაისგან – ავადმყოფობის გამჩენისაგან – განთავისუფ განთავისუფლებაზე. სფერული მეხის დაცემის დროს ნიღბიანი ახალგაზრდები მდინარის დინების მიმართულებით გარბოდნენ, ხოლო ქალები, დადგამდნენ რა ეზოში წყლით სავსე ვედროებს, სახლის სახურავზე შავი ფერის ცხვრის ტყავს შეაგდებდნენ, თავად კი ფარეხში იმალებოდნენ; მეხის დაცემის სავარაუდო ადგილზე ფერხულს (Шаккай-Элиагъа барыу) გამართავდნენ და მსხვერპლად ხბოს სწირავდნენ, რომელსაც მსხვერპლშეწირვის წინ ასევე სამსხვერპლო ციკნის ტყას გადააფარებდნენ. იმისათვის, რომ სახლი და ეზო მეხის დაცემისგან ეხსნათ, სამსხვერპლო ხბოს ცხიმს ცეცხლს წაუკიდებდნენ და იტყოდნენ: „ქუარაჲ, ყუარაჲ, შენი სიკეთე, შემი თავი“ (Куарай, Къуарай, сени ашхынгб мени башым).</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=36355&oldid=prev 2017-11-07T11:26:04Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90-%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90" class="mw-redirect" title="შაქა-ელია">შაქა-ელია“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98" title="შაქაი">შაქაი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:26, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=36353&oldid=prev 2017-11-07T11:25:07Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98" title="შაქაი">შაქაი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90-%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%90" class="mw-redirect" title="შაქა-ელია">შაქა-ელია“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:25, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=36351&oldid=prev 2017-11-07T11:24:54Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%B2" class="mw-redirect" title="შაქაჲ">შაქაჲ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98" title="შაქაი">შაქაი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:24, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=36349&oldid=prev 2017-11-07T11:24:46Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98" title="შაქაი">შაქაი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%B2" class="mw-redirect" title="შაქაჲ">შაქაჲ“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:24, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%98&diff=36348&oldid=prev 2017-11-07T11:24:18Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;შაქაჲ / შაქა-ელია&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ბალყ.-ყარაჩ. Шакай/Шаккай/Шакка-Элия)&#039;&#039; – სფერული ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''შაქაჲ / შაქა-ელია''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Шакай/Шаккай/Шакка-Элия)'' – სფერული მეხის (чартлагъан шыбла) მფარველი ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში. მის სახელს, როგორც წესი, [[ელია]]ს (ზოგადად, ელვა-მეხის მფარველის) სახელთან ერთად წარმოთქვამდნენ. წარმოდგენილი ჰყავდათ ახალგაზრდა მამაკაცის სახით. შაქაჲს სახელზე შეღებილ კვერცხს, ე. წ. „მარიამის კვერცხს“ (Байрым каггы) თავადის ან მრავაშვილიანი აზნაურის ქალები სწირავდნენ. მსხვერპლშეწირვა თანხლებული იყო საწესო ფერხულით – „შაქაჲ-ელიას ცეკვით“ (Шаккай-Элия барыу), რომლის დროსაც შემდეგი სახის [[ლოცვა]]ს წარმოთქვამდნენ:<br /> <br /> ჩოფა!<br /> ჩოფას თვალი – მრისხანე თვალი.<br /> ჩოფა, ჩოფა კოპებშეკრული,<br /> გადაბმული წარბაბით,<br /> ელეჲ, ელეჲ, ელლერი,<br /> ელეჲ, ელეჲ, ელლერი,<br /> შაქა, შაქა ელია,<br /> შაქა, შაქა ელია,<br /> ოჲარა, დაგვიცავი, ჩოფა,<br /> შაქაჲს დამსჯელი სულისგან დაგვიცავი!<br /> <br /> თუ ადამიანი განუკურნებელი ავადმყოფობისაგან დიდხანს იტანჯებოდა, „შაქაჲს გამოძახების“ (Шаккайны чакъырыу) [[რიტუალი]] სრულდებოდა: იღებდნენ მცენარე акъот-ის ღეროებს, ტალკვესს (отлукъ-таш, чакъма), ძაფს, რომელსაც ფოცხვერის გახვრეტილ ბრჭყალში გაუყრიდნენ; ავადმყოფის მკერდზე პატარა ფიცარს დაადებდნენ და მასზე [[ჯვარი|ჯვარს]] (къач) გამოსახავდნენ; შემდეგ ღეროებს ბრჭყალთან ერთად ძაფით შეკრავდნენ, ფიცარზე მოათავსებდნენ და ცდილობდნენ ტალკვესით ღეროებისთვის ცეცხლი წაეკიდებინათ; ბოლოს წარმოთქვამდნენ ლოცვას, რომელიც დღისათვის საბავშვო თამაშებს შემორჩა: <br /> <br /> შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო, <br /> ღვთის ცეცხლო, შავი დღისათვის, <br /> ღვთის ცეცხლო მოდი აქ, <br /> აზზაის სული გააქრე,<br /> მიწის ღმერთს – შენს ძალას,<br /> ციური ღმერთებისთვის – ტიკი,<br /> წაიღე შენი ტიკი და წადი.<br /> და საწყალი სული ზეციური ჰყავი,<br /> შაქაჲს, შაქაჲს, შაქაჲს ცეცხლო,<br /> ღვთის ცეცხლო, შავი დღისათვის.<br /> <br /> მოცემულ რიტუალში ასხულია ხალხური წარმოდგენა სფერულ ელვაზე და მის მფარველ შაქაჲზე, როგორც ავსული აზაისგან – ავადმყოფობის გამჩენისაგან – განთავისუფ განთავისუფლებაზე. სფერული მეხის დაცემის დროს ნიღბიანი ახალგაზრდები მდინარის დინების მიმართულებით გარბოდნენ, ხოლო ქალები, დადგამდნენ რა ეზოში წყლით სავსე ვედროებს, სახლის სახურავზე შავი ფერის ცხვრის ტყავს შეაგდებდნენ, თავად კი ფარეხში იმალებოდნენ; მეხის დაცემის სავარაუდო ადგილზე ფერხულს (Шаккай-Элиагъа барыу) გამართავდნენ და მსხვერპლად ხბოს სწირავდნენ, რომელსაც მსხვერპლშეწირვის წინ ასევე სამსხვერპლო ციკნის ტყას გადააფარებდნენ. იმისათვის, რომ სახლი და ეზო მეხის დაცემისგან ეხსნათ, სამსხვერპლო ხბოს ცხიმს ცეცხლს წაუკიდებდნენ და იტყოდნენ: „ქუარაჲ, ყუარაჲ, შენი სიკეთე, შემი თავი“ (Куарай, Къуарай, сени ашхынгб мени башым).<br /> <br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> * Каракетов М. Д. Из традиционной обрядово-культовой жизни карачаевцев. М., 1995;<br /> * Каракетов Д. М. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М., 2014.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017<br /> <br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]<br /> [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული ღვთაებანი]]<br /> [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:საკულტო რიტუალები]]</div>

Echelidze