https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98 2026-04-28T04:29:01Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=257789&oldid=prev 2025-12-22T07:09:54Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:09, 22 დეკემბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შიდა ქართლი'''&#160; - სტორიულ-გეოგრაფიული მხარე აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, ისტორიული [[ქართლი]]ს ცენტრალური ნაწილი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შიდა ქართლი'''&#160; - სტორიულ-გეოგრაფიული მხარე აღმოსავლეთ [[საქართველო]]ში, ისტორიული [[ქართლი]]ს ცენტრალური ნაწილი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლი ვრცელდებოდა აღმოსავლეთით არაგვსა და [[თბილისი|თბილისამდე]], ჩრდილოეთით – კავკასიონის ცენტრალურ ქედამდე,&#160; დასავლეთით – ლიხის ქედამდე, ხოლო სამხრეთით თრიალეთის ქედამდე და ფარავნის ტბამდე ([[ჯავახეთი]]). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლი ვრცელდებოდა აღმოსავლეთით არაგვსა და [[თბილისი|თბილისამდე]], ჩრდილოეთით – კავკასიონის ცენტრალურ ქედამდე,&#160; დასავლეთით – <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლიხის ქედი|</ins>ლიხის ქედამდე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ხოლო სამხრეთით თრიალეთის ქედამდე და ფარავნის ტბამდე ([[ჯავახეთი]]). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის მტკვრის სამხრეთით მდებარე ნაწილს გაღმამხარი ეწოდებოდა. ეს უკანასკნელი ისტორიული წყაროების მიხედვით ზოგჯერ არ შედიოდა შიდა ქართლში, მაშინ როცა მტკვრის ჩრდილოეთით მდებარე ქვეყანა ყოველთვის შიდა ქართლში იგულისხმებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის მტკვრის სამხრეთით მდებარე ნაწილს გაღმამხარი ეწოდებოდა. ეს უკანასკნელი ისტორიული წყაროების მიხედვით ზოგჯერ არ შედიოდა შიდა ქართლში, მაშინ როცა მტკვრის ჩრდილოეთით მდებარე ქვეყანა ყოველთვის შიდა ქართლში იგულისხმებოდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=257783&oldid=prev 2025-12-22T06:48:02Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">გეოგრაფიული აღწერა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">06:48, 22 დეკემბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVII – XVIII საუკუნეების შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილს ზემო ქართლიც ეწოდებოდა.&#160; XVII საუკუნის პირველი მეოთხედიდან, [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთი]]ს მიერ სამცხე–საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ ზემო ქართლი (გვიანდელი სამცხე–საათაბაგო) დიდი ხნით ჩამოშორდა ქართლის სამეფოს და სახელწოდება გადავიდა შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილზე. ამჟამად ისტორიული შიდა ქართლის ჩრდილოეთი ნაწილი სამაჩაბლოსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტში შედის.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVII – XVIII საუკუნეების შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილს ზემო ქართლიც ეწოდებოდა.&#160; XVII საუკუნის პირველი მეოთხედიდან, [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთი]]ს მიერ სამცხე–საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ ზემო ქართლი (გვიანდელი სამცხე–საათაბაგო) დიდი ხნით ჩამოშორდა ქართლის სამეფოს და სახელწოდება გადავიდა შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილზე. ამჟამად ისტორიული შიდა ქართლის ჩრდილოეთი ნაწილი სამაჩაბლოსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტში შედის.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით კავკასიონისა და თრიალეთის მაღალი ქედებია, რომელთა მტკვრისაკენ დაშვებული განშტოებები ზეგნებს ქმნიან. მტკვრის სამხრეთით, გაღმამხარის მდინარეები – ძამა, ტანა, თეძამი და კავთურა მცირე ვაკეებს ქმნიან, ხოლო ჩრდილოეთით – დოღლაურის, ტირიფონისა და [[მუხრანი]]ს ვრცელი ველებია, რომლებსაც სერავს მდინარეები: [[ფრონე]], ლიახვი, ლეხურა, ქსანი და [[არაგვი]], რომელთა უმრავლესობა უძველესი დროიდან სარწყავადაა გამოყენებული. მდინარე აღმოსავლეთ ფრონედან მდინარე არაგვამდე <del class="diffchange diffchange-inline">[[მტკვარი|</del>მტკვრის<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>მარცხენა სანაპიროს გასწვრივ გაწოლილია კვერნაქის სერი (სიმაღლე 1114 მ-მდე.) მისი სამხრეთი ფერდობის ფლატეებსა და ქარაფებში ხელოვნური გამოქვაბულებია. კვერნაქის სერის სამხრეთით მდებარეობს აშურიანის ველი, რომელსაც უძველესი დროიდან საზამთრო საძოვრად იყენებდნენ. შიდა ქართლის ვრცელი დაბლობები და საზაფხულო და საზამთრო საძოვრები ქმნიდნენ მიწათმოქმედების&#160; და მესაქონლეობის განვითარების შესაძლებლობას.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით კავკასიონისა და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თრიალეთის <ins class="diffchange diffchange-inline">ქედი|თრიალეთი]]ს </ins>მაღალი ქედებია, რომელთა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მტკვარი|</ins>მტკვრისაკენ<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>დაშვებული განშტოებები ზეგნებს ქმნიან. მტკვრის სამხრეთით, გაღმამხარის მდინარეები – ძამა, ტანა, თეძამი და კავთურა მცირე ვაკეებს ქმნიან, ხოლო ჩრდილოეთით – დოღლაურის, ტირიფონისა და [[მუხრანი]]ს ვრცელი ველებია, რომლებსაც სერავს მდინარეები: [[ფრონე]], ლიახვი, ლეხურა, ქსანი და [[არაგვი]], რომელთა უმრავლესობა უძველესი დროიდან სარწყავადაა გამოყენებული. მდინარე აღმოსავლეთ ფრონედან მდინარე არაგვამდე მტკვრის მარცხენა სანაპიროს გასწვრივ გაწოლილია კვერნაქის სერი (სიმაღლე 1114 მ-მდე.) მისი სამხრეთი ფერდობის ფლატეებსა და ქარაფებში ხელოვნური გამოქვაბულებია. კვერნაქის სერის სამხრეთით მდებარეობს აშურიანის ველი, რომელსაც უძველესი დროიდან საზამთრო საძოვრად იყენებდნენ. შიდა ქართლის ვრცელი დაბლობები და საზაფხულო და საზამთრო საძოვრები ქმნიდნენ მიწათმოქმედების&#160; და მესაქონლეობის განვითარების შესაძლებლობას.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==გზები==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==გზები==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=257778&oldid=prev 2025-12-19T13:50:16Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:50, 19 დეკემბერი 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 97:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 97:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:საქართველოს გეოგრაფია]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=228197&oldid=prev 2024-05-31T20:42:35Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">გეოგრაფიული აღწერა</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:42, 31 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVII – XVIII საუკუნეების შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილს ზემო ქართლიც ეწოდებოდა.&#160; XVII საუკუნის პირველი მეოთხედიდან, [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთი]]ს მიერ სამცხე–საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ ზემო ქართლი (გვიანდელი სამცხე–საათაბაგო) დიდი ხნით ჩამოშორდა ქართლის სამეფოს და სახელწოდება გადავიდა შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილზე. ამჟამად ისტორიული შიდა ქართლის ჩრდილოეთი ნაწილი სამაჩაბლოსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტში შედის.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XVII – XVIII საუკუნეების შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილს ზემო ქართლიც ეწოდებოდა.&#160; XVII საუკუნის პირველი მეოთხედიდან, [[ოსმალეთის იმპერია|ოსმალეთი]]ს მიერ სამცხე–საათაბაგოს დაპყრობის შემდეგ ზემო ქართლი (გვიანდელი სამცხე–საათაბაგო) დიდი ხნით ჩამოშორდა ქართლის სამეფოს და სახელწოდება გადავიდა შიდა ქართლის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილზე. ამჟამად ისტორიული შიდა ქართლის ჩრდილოეთი ნაწილი სამაჩაბლოსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტში შედის.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით კავკასიონისა და თრიალეთის მაღალი ქედებია, რომელთა მტკვრისაკენ დაშვებული განშტოებები ზეგნებს ქმნიან. მტკვრის სამხრეთით, გაღმამხარის მდინარეები – ძამა, ტანა, თეძამი და კავთურა მცირე ვაკეებს ქმნიან, ხოლო ჩრდილოეთით – დოღლაურის, ტირიფონისა და [[მუხრანი]]ს ვრცელი ველებია, რომლებსაც სერავს მდინარეები: ფრონე, ლიახვი, ლეხურა, ქსანი და არაგვი, რომელთა უმრავლესობა უძველესი დროიდან სარწყავადაა გამოყენებული. მდინარე აღმოსავლეთ ფრონედან მდინარე არაგვამდე მტკვრის მარცხენა სანაპიროს გასწვრივ გაწოლილია კვერნაქის სერი (სიმაღლე 1114 მ-მდე.) მისი სამხრეთი ფერდობის ფლატეებსა და ქარაფებში ხელოვნური გამოქვაბულებია. კვერნაქის სერის სამხრეთით მდებარეობს აშურიანის ველი, რომელსაც უძველესი დროიდან საზამთრო საძოვრად იყენებდნენ. შიდა ქართლის ვრცელი დაბლობები და საზაფხულო და საზამთრო საძოვრები ქმნიდნენ მიწათმოქმედების&#160; და მესაქონლეობის განვითარების შესაძლებლობას.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით კავკასიონისა და თრიალეთის მაღალი ქედებია, რომელთა მტკვრისაკენ დაშვებული განშტოებები ზეგნებს ქმნიან. მტკვრის სამხრეთით, გაღმამხარის მდინარეები – ძამა, ტანა, თეძამი და კავთურა მცირე ვაკეებს ქმნიან, ხოლო ჩრდილოეთით – დოღლაურის, ტირიფონისა და [[მუხრანი]]ს ვრცელი ველებია, რომლებსაც სერავს მდინარეები: <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ფრონე<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ლიახვი, ლეხურა, ქსანი და <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>არაგვი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომელთა უმრავლესობა უძველესი დროიდან სარწყავადაა გამოყენებული. მდინარე აღმოსავლეთ ფრონედან მდინარე არაგვამდე <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მტკვარი|</ins>მტკვრის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მარცხენა სანაპიროს გასწვრივ გაწოლილია კვერნაქის სერი (სიმაღლე 1114 მ-მდე.) მისი სამხრეთი ფერდობის ფლატეებსა და ქარაფებში ხელოვნური გამოქვაბულებია. კვერნაქის სერის სამხრეთით მდებარეობს აშურიანის ველი, რომელსაც უძველესი დროიდან საზამთრო საძოვრად იყენებდნენ. შიდა ქართლის ვრცელი დაბლობები და საზაფხულო და საზამთრო საძოვრები ქმნიდნენ მიწათმოქმედების&#160; და მესაქონლეობის განვითარების შესაძლებლობას.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==გზები==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==გზები==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=222525&oldid=prev 2024-04-08T20:44:45Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:44, 8 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 28:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 28:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გვიანდელი ბრინჯაოს–ადრინდელი რკინის ხანებში ყალიბდება ტერიტორიულ –ადმინისტრაციული ერთეული – [[ხევი]]. ეს არის ცალკეულ სამოსახლო გორათა&#160; სისტემა, რომელიც მოწინავეობს და ჩემულობს ეკონომიკური და პოლიტიკური ცენტრის როლს. ქვეყნის ხევებად დაყოფას, რომელიც გეოგრაფიულ თვისებებზე იყო&#160; დამყარებული,&#160; საქართველოს ბარში სამეურნეო ფაქტორი, (ირიგაცია) განსაზღვრავდა. მაგალითისთვის, ხევხმელას ხეობაში მდებარე [[ხოვლეგორა]] (ძვ.წ. XIV ს.) „გვარის”&#160; სამოსახლოა, რომელიც ბორცვის ძირში მდებარე სოფლისგან ქვის [[გალავანი|გალავნითაა]] გამოყოფილი, თვით ბორცვი კი საკულტო–თავდაცვითი ნაგებობაა. ეს მიუთითებს აქ მობინადრე გვარის გარკვეულ სოციალურ დიფერენციაციაზე.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გვიანდელი ბრინჯაოს–ადრინდელი რკინის ხანებში ყალიბდება ტერიტორიულ –ადმინისტრაციული ერთეული – [[ხევი]]. ეს არის ცალკეულ სამოსახლო გორათა&#160; სისტემა, რომელიც მოწინავეობს და ჩემულობს ეკონომიკური და პოლიტიკური ცენტრის როლს. ქვეყნის ხევებად დაყოფას, რომელიც გეოგრაფიულ თვისებებზე იყო&#160; დამყარებული,&#160; საქართველოს ბარში სამეურნეო ფაქტორი, (ირიგაცია) განსაზღვრავდა. მაგალითისთვის, ხევხმელას ხეობაში მდებარე [[ხოვლეგორა]] (ძვ.წ. XIV ს.) „გვარის”&#160; სამოსახლოა, რომელიც ბორცვის ძირში მდებარე სოფლისგან ქვის [[გალავანი|გალავნითაა]] გამოყოფილი, თვით ბორცვი კი საკულტო–თავდაცვითი ნაგებობაა. ეს მიუთითებს აქ მობინადრე გვარის გარკვეულ სოციალურ დიფერენციაციაზე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ხოვლეგორაზე განვითარებული იყო მიწათმოქმედება, მესაქონლეობა და მევენახეობა. აღსანიშნავია [[პური]]ს საცხობი ღუმელები, რომელთა მსგავსი აღმოჩნდა შიდა ქართლის მრავალ სხვა არქეოლოგიურ ძეგლზეც,&#160; (ნაცარგორა, თრელიგორები, სამთავროს ნასახლარები, ნარეკვავი, [[კავთისხევი]], [[უფლისციხე]]).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ხოვლეგორაზე განვითარებული იყო მიწათმოქმედება, მესაქონლეობა და მევენახეობა. აღსანიშნავია [[პური]]ს საცხობი ღუმელები, რომელთა მსგავსი აღმოჩნდა შიდა ქართლის მრავალ სხვა არქეოლოგიურ ძეგლზეც,&#160; (ნაცარგორა, თრელიგორები, სამთავროს ნასახლარები, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნარეკვავი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[კავთისხევი]], [[უფლისციხე]]).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძვ.წ. VI საუკუნედან [[ხოვლე]]ს შავად, ლეგად და წაბლისფრად გამომწვარი [[კერამიკა|კერამიკის]] გვერდით ჩნდება&#160; „წითლად გამომწვარი“ ჭურჭელი. ეს კერამიკა ვრცელდება ქვემო და შიდა ქართლში. ახალი ტექნიკური ხერხების გაჩენა&#160; მოწმობს ახალი კულტურული დინების გავლენას და&#160; შესაძლებელია უკავშირდებოდეს ურარტელების, კულტურულ ორბიტაში მოქცეული ქართველი ტომების შემოსვლას.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძვ.წ. VI საუკუნედან [[ხოვლე]]ს შავად, ლეგად და წაბლისფრად გამომწვარი [[კერამიკა|კერამიკის]] გვერდით ჩნდება&#160; „წითლად გამომწვარი“ ჭურჭელი. ეს კერამიკა ვრცელდება ქვემო და შიდა ქართლში. ახალი ტექნიკური ხერხების გაჩენა&#160; მოწმობს ახალი კულტურული დინების გავლენას და&#160; შესაძლებელია უკავშირდებოდეს ურარტელების, კულტურულ ორბიტაში მოქცეული ქართველი ტომების შემოსვლას.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=220494&oldid=prev 2024-03-10T21:26:27Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:26, 10 მარტი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 36:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძვ.წ IV-III საუკუნეების მიჯნაზე [[ფარნავაზ მეფე|ფარნავაზის]] მეთაურობით შეიქმნა იბერიის (ქართლის) ერთიანი სამეფო, რომლის ცენტრიც მცხეთა იყო. მცხეთის გადედაქალაქებას ხელი შეუწყო მისმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ, სადაც თავს იყრიდა მნიშვნელოვანი მაგისტრალური გზები და შესაძლებელი იყო ერთმანეთთან დაკავშირებული ციხე–სიმაგრეების სისტემის შექმნა. მცხეთის სამეურნეო რაიონი გაიზარდა მდინარე ქსნამდე და დაიწყო მუხრანის ველის მთლიანად ათვისება, რასაც მოჰყვა მდინარე ქსანზე დიდი საირიგაციო ნაგებობების მშენებლობა (დიდი რუ რუსხმულით, ნასტაკისის რუ, საგლახაო რუ).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ძვ.წ IV-III საუკუნეების მიჯნაზე [[ფარნავაზ მეფე|ფარნავაზის]] მეთაურობით შეიქმნა იბერიის (ქართლის) ერთიანი სამეფო, რომლის ცენტრიც მცხეთა იყო. მცხეთის გადედაქალაქებას ხელი შეუწყო მისმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ, სადაც თავს იყრიდა მნიშვნელოვანი მაგისტრალური გზები და შესაძლებელი იყო ერთმანეთთან დაკავშირებული ციხე–სიმაგრეების სისტემის შექმნა. მცხეთის სამეურნეო რაიონი გაიზარდა მდინარე ქსნამდე და დაიწყო მუხრანის ველის მთლიანად ათვისება, რასაც მოჰყვა მდინარე ქსანზე დიდი საირიგაციო ნაგებობების მშენებლობა (დიდი რუ რუსხმულით, ნასტაკისის რუ, საგლახაო რუ).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მას შემდეგ რას ფარნავაზმა თავისი ხელისუფლება მთელ ქართლზე განავრცო და ეგრისიც შემოიერთა, ქვეყანა საერისთავოებად დაჰყო. შიდა ქართლი ერთ ადმინისტრაციულ ერთეულში მოაქცია და სათავეში სპასპეტი ჩაუყენა. ფარნავაზმა ქართლის მთას გალავანი შემოავლო და მასზე არმაზის კერპი აღმართა. მისმა შთამომავლებმა კი აღმართეს აინინას და დანინას კერპები და გააგრძელეს [[არმაზციხე (ბიგინეთი)|არმაზციხის]] მშენებლობა. შემდგომში არმაზციხე აკროპოლისად და იბერიის მეფეთა რეზიდენციად იქცა. არქეოლოგიურმა გათხრებმა არმაზციხეში&#160; (ბაგინეთი)&#160; გამოავლინა თავდაცვითი და სასახლის ნაგებობათა დიდი კომპლექსი.&#160; „დიდ მცხეთაში” მნიშვნელოვანი სიმაგრე იყო იყო ზადენციხე (იგივე წიწამური-სევსამორა), სადაც იდგა ზადენის კერპი.&#160; წიწამურის მიდამოები ინტენსიურად ჩანს დასახლებული ძვ.წ. I ათასწლეულის შუა ხანებიდან (კამარახევის სამაროვანი). აქ გამოვლინდა ადრინდელი ელინისტური ხანის თავდაცვითი ნაგებობები და დასახლებათა ნაშთები, რომელიც ქალაქური ტიპის დასახლებები იყო: სამადლო, ნასტაკისი, აღაიანი, [[ციხიაგორა]]. (ტაძრითურთ)</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მას შემდეგ რას ფარნავაზმა თავისი ხელისუფლება მთელ ქართლზე განავრცო და ეგრისიც შემოიერთა, ქვეყანა საერისთავოებად დაჰყო. შიდა ქართლი ერთ ადმინისტრაციულ ერთეულში მოაქცია და სათავეში სპასპეტი ჩაუყენა. ფარნავაზმა ქართლის მთას გალავანი შემოავლო და მასზე არმაზის კერპი აღმართა. მისმა შთამომავლებმა კი აღმართეს აინინას და დანინას კერპები და გააგრძელეს [[არმაზციხე (ბიგინეთი)|არმაზციხის]] მშენებლობა. შემდგომში არმაზციხე აკროპოლისად და იბერიის მეფეთა რეზიდენციად იქცა. არქეოლოგიურმა გათხრებმა არმაზციხეში&#160; (ბაგინეთი)&#160; გამოავლინა თავდაცვითი და სასახლის ნაგებობათა დიდი კომპლექსი.&#160; „დიდ მცხეთაში” მნიშვნელოვანი სიმაგრე იყო იყო ზადენციხე (იგივე წიწამური-სევსამორა), სადაც იდგა ზადენის კერპი.&#160; წიწამურის მიდამოები ინტენსიურად ჩანს დასახლებული ძვ.წ. I ათასწლეულის შუა ხანებიდან (კამარახევის სამაროვანი). აქ გამოვლინდა ადრინდელი ელინისტური ხანის თავდაცვითი ნაგებობები და დასახლებათა ნაშთები, რომელიც ქალაქური ტიპის დასახლებები იყო: სამადლო, ნასტაკისი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>აღაიანი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[ციხიაგორა]]. (ტაძრითურთ)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის საქალაქო ცხოვრების განვითარებაზე მეტყველებს სტრაბონის ცნობაც: „იბერია კარგადაა დასახლებული მეტწილად როგორც ქალაქებად, ისე დაბებად, ისე რომ აქ გვხვდება [[კრამიტი]]ს სახურავები და ხუროთმოძღვრების წესით აგებული სახლები, [[ბაზარი|ბაზრები]] და სხვა საზოგადოებრივი შენობები.“</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის საქალაქო ცხოვრების განვითარებაზე მეტყველებს სტრაბონის ცნობაც: „იბერია კარგადაა დასახლებული მეტწილად როგორც ქალაქებად, ისე დაბებად, ისე რომ აქ გვხვდება [[კრამიტი]]ს სახურავები და ხუროთმოძღვრების წესით აგებული სახლები, [[ბაზარი|ბაზრები]] და სხვა საზოგადოებრივი შენობები.“</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=174412&oldid=prev 2022-11-15T12:06:06Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:06, 15 ნოემბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 82:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 82:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX საუკუნის 20-იან&#160; წლებში საქართველოს სოციალურ ცხოვრებაში რიგი სასიკეთო ცვლილებები&#160; მოხდა: ქართლში გაუქმდა სათავადოები, აილეგმა ლეკთა თარეში, თუმცა ამავე დროს ხალხი ვერ ურიგდებოდა რუსეთის კოლონიურ პოლიტიკას და ხდებოდა აჯანყებები. რუსეთში ბატონყმობის გაუქმების შესახებ ხმების გავრცელების შემდგომ გლეხთა მოძრაობამ უფრო მასობრივი სახე მიიღო და სხვადასხვა ფორმით: საჩივრებით და აჯანყებით ვლინდებოდა. აღსანიშნავია 1857 წელს ამილახვრების ყმების აჯანყება, რომლებმაც უარი თქვეს გადასახადის გადახდაზე. 1860 წელს მებატონეებს ებრძოდნენ ფხვენისის, ბრეთის, ხვითის, კავთისხევის გლეხები. 1863-64 წლებში გლეხთა გამოსვლები მოხდა დრესში, დიცში, ტყვიავში, ქარელში, კეხიჯვარში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIX საუკუნის 20-იან&#160; წლებში საქართველოს სოციალურ ცხოვრებაში რიგი სასიკეთო ცვლილებები&#160; მოხდა: ქართლში გაუქმდა სათავადოები, აილეგმა ლეკთა თარეში, თუმცა ამავე დროს ხალხი ვერ ურიგდებოდა რუსეთის კოლონიურ პოლიტიკას და ხდებოდა აჯანყებები. რუსეთში ბატონყმობის გაუქმების შესახებ ხმების გავრცელების შემდგომ გლეხთა მოძრაობამ უფრო მასობრივი სახე მიიღო და სხვადასხვა ფორმით: საჩივრებით და აჯანყებით ვლინდებოდა. აღსანიშნავია 1857 წელს ამილახვრების ყმების აჯანყება, რომლებმაც უარი თქვეს გადასახადის გადახდაზე. 1860 წელს მებატონეებს ებრძოდნენ ფხვენისის, ბრეთის, ხვითის, კავთისხევის გლეხები. 1863-64 წლებში გლეხთა გამოსვლები მოხდა დრესში, დიცში, ტყვიავში, ქარელში, კეხიჯვარში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოში შექმნილი მწვავე მდგომარეობის გამო რუსეთის მეფე ალექსანდრე II–მ 1864 წელს ხელი მოაწერა თბილისის გუბერნიის გლეხთა ყმობისაგან განთავისუფლების დებულებას. საგლეხო რეფორმის&#160; შემდეგ&#160; სოფლის მეურნეობა აღმავალი გზით ვითარდებოდა. მიმოსვლის გაუმჯობესების შემდეგ (გზის მშენებლობა) სოფლის მეურნეობის პროდუქცია ადვილად გადიოდა ბაზარზე.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საქართველოში შექმნილი მწვავე მდგომარეობის გამო რუსეთის მეფე ალექსანდრე II–მ 1864 წელს ხელი მოაწერა თბილისის გუბერნიის გლეხთა ყმობისაგან განთავისუფლების დებულებას. საგლეხო რეფორმის&#160; შემდეგ&#160; სოფლის მეურნეობა აღმავალი გზით ვითარდებოდა. მიმოსვლის გაუმჯობესების შემდეგ (გზის მშენებლობა) სოფლის მეურნეობის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პროდუქცია<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ადვილად გადიოდა ბაზარზე.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მთელ საქართველოში გატარდა სასოფლო მმართველობის და საქალაქო რეფორმები. საქართველოს რუსეთთან შეერთების&#160; შემდეგ შექმნილმა მშვიდობიანი განვითარების პირობებმა ხელი შეუწყო&#160; ქართული ეროვნული კულტურის&#160; აღმავლობას.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მთელ საქართველოში გატარდა სასოფლო მმართველობის და საქალაქო რეფორმები. საქართველოს რუსეთთან შეერთების&#160; შემდეგ შექმნილმა მშვიდობიანი განვითარების პირობებმა ხელი შეუწყო&#160; ქართული ეროვნული კულტურის&#160; აღმავლობას.</div></td></tr> </table>

Malania https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=168102&oldid=prev 2022-10-10T11:58:07Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:58, 10 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 76:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 76:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIII საუკუნის შუა ხანებიდან საქართველოს პოლიტიკური ძლიერება ქვეითდება. ქვეყანას ჯერ მონღოლები შემოესია 1220 წელს ხოლო თემურ-ლენგის შემოსევამ საბოლოოდ გააჩანაგა ქვეყანა, რომელმაც XVI –XV საუკუნეების მიჯნაზე&#160; რვაგზის ილაშქრა საქართველოში. ეკონომიკურად და პოლიტიკურად დაქვეითებული ერთიანი&#160; ფეოდალური საქართველო XV საუკუნის მიწურულს&#160; დაიშალა ქართლის, [[კახეთი|კახეთის]], იმერეთის სამეფოებად და მცირე ერთეულებად, სათავადოებად, რომლებსაც საკუთარი ციხე-სიმაგრე, ეკლესია ჰქონდათ და ლაშქარი ჰყავდათ. საქართველო მოწყდა განვითარებულ ქვეყნებს, დაეცა ვაჭრობა და შემცირდა ქალაქების რაოდენობა.&#160; XVI საუკუნის II ნახევარში ოსმალეთი გაბატონდა ქართლში და მის წინააღმდეგ ბრძოლას სათავეში ჩაუდგა სიმონ მეფე 1599 წელს, ხოლო XVII საუკუნის დიდი ხნით ირანმა დაამყარა თავის ბატონობა.&#160; XVII საუკუნის 30 წლებიდან ირანი ტახტზე გამაჰმადიანებულ ქართველ მეფეებს სვამდა. 1723-35 წლებში ქართლში ოსმალური წესები „ოსმალობა” დამყარდა, ხოლო 1735 წელს „ყიზილბაშობა”,&#160; რომელიც 1747 წლამდე გაგრძელდა. ქართლ-კახეთში აჯანყებებმა იფეთქა. განსაკუთრებით ძლიერი იყო 1743-45 წლების აჯანყება გივი ამილახვრის მეთაურობით, რომლის მთავარი დასაყრდენი ციხე [[სურამის ციხე]] იყო.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>XIII საუკუნის შუა ხანებიდან საქართველოს პოლიტიკური ძლიერება ქვეითდება. ქვეყანას ჯერ მონღოლები შემოესია 1220 წელს ხოლო თემურ-ლენგის შემოსევამ საბოლოოდ გააჩანაგა ქვეყანა, რომელმაც XVI –XV საუკუნეების მიჯნაზე&#160; რვაგზის ილაშქრა საქართველოში. ეკონომიკურად და პოლიტიკურად დაქვეითებული ერთიანი&#160; ფეოდალური საქართველო XV საუკუნის მიწურულს&#160; დაიშალა ქართლის, [[კახეთი|კახეთის]], იმერეთის სამეფოებად და მცირე ერთეულებად, სათავადოებად, რომლებსაც საკუთარი ციხე-სიმაგრე, ეკლესია ჰქონდათ და ლაშქარი ჰყავდათ. საქართველო მოწყდა განვითარებულ ქვეყნებს, დაეცა ვაჭრობა და შემცირდა ქალაქების რაოდენობა.&#160; XVI საუკუნის II ნახევარში ოსმალეთი გაბატონდა ქართლში და მის წინააღმდეგ ბრძოლას სათავეში ჩაუდგა სიმონ მეფე 1599 წელს, ხოლო XVII საუკუნის დიდი ხნით ირანმა დაამყარა თავის ბატონობა.&#160; XVII საუკუნის 30 წლებიდან ირანი ტახტზე გამაჰმადიანებულ ქართველ მეფეებს სვამდა. 1723-35 წლებში ქართლში ოსმალური წესები „ოსმალობა” დამყარდა, ხოლო 1735 წელს „ყიზილბაშობა”,&#160; რომელიც 1747 წლამდე გაგრძელდა. ქართლ-კახეთში აჯანყებებმა იფეთქა. განსაკუთრებით ძლიერი იყო 1743-45 წლების აჯანყება გივი ამილახვრის მეთაურობით, რომლის მთავარი დასაყრდენი ციხე [[სურამის ციხე]] იყო.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>744 წელს ირანის შაჰმა ქართლის მეფედ [[თეიმურაზ II]], ხოლო კახეთის&#160; მეფედ მისი შვილი [[ერეკლე II]] დაამტკიცა. 1762 წელს თეიმურაზის გარდაცვალებისთანავე ერეკლე II-მ თავი ქართლ-კახეთის მეფედ გამოაცხადა. აღმოსავლეთ საქართველოს ერთ სამეფოდ გაერთიანება მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო. XIV- XVIII საუკუნეებში აშენდა ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესიები და სათავდაცვო ნაგებობები. მნიშვნელოვანი ნაგებობებია: გორის, სურამის, ალის, ქსნის <del class="diffchange diffchange-inline">ციხეები</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>744 წელს ირანის შაჰმა ქართლის მეფედ [[თეიმურაზ II]], ხოლო კახეთის&#160; მეფედ მისი შვილი [[ერეკლე II]] დაამტკიცა. 1762 წელს თეიმურაზის გარდაცვალებისთანავე ერეკლე II-მ თავი ქართლ-კახეთის მეფედ გამოაცხადა. აღმოსავლეთ საქართველოს ერთ სამეფოდ გაერთიანება მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო. XIV- XVIII საუკუნეებში აშენდა ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესიები და სათავდაცვო ნაგებობები. მნიშვნელოვანი ნაგებობებია: <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გორის <ins class="diffchange diffchange-inline">ციხე|გორის]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სურამის ციხე|</ins>სურამის<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ალის, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქსნის <ins class="diffchange diffchange-inline">ციხე]]ები</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1801 წელს რუსეთმა დაარღვია 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატი და აღმოსავლეთ საქართველო რუსეთის იმპერიას შეუერთა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1801 წელს რუსეთმა დაარღვია 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატი და აღმოსავლეთ საქართველო რუსეთის იმპერიას შეუერთა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=167671&oldid=prev 2022-10-06T10:05:31Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">ისტორია</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:05, 6 ოქტომბერი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 66:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 66:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უცხო დამპყრობთაგან ქვეყნის განთავისუფლება და საქართველოს&#160; ერთიან მონარქად გაერთიანება დასრულდა [[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებლის]]&#160; (1089-1125 წწ.) დროს. დავითის მრავალრიცხოვან გამარჯვებათა შორის აღსანიშნავია [[დიდგორის ბრძოლა 1121|1121 წლის დიდგორის ბრძოლა]], როდესაც ქართველთა ლაშქარმა დაამარცხა&#160; თურქ-სელჩუკთა მრავალრიცხოვანი ლაშქარი. 1122 წელს დავითმა შემოიერთა თბილისი, რომელიც იქცა სრულიად საქართველოს დედაქალაქად.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>უცხო დამპყრობთაგან ქვეყნის განთავისუფლება და საქართველოს&#160; ერთიან მონარქად გაერთიანება დასრულდა [[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებლის]]&#160; (1089-1125 წწ.) დროს. დავითის მრავალრიცხოვან გამარჯვებათა შორის აღსანიშნავია [[დიდგორის ბრძოლა 1121|1121 წლის დიდგორის ბრძოლა]], როდესაც ქართველთა ლაშქარმა დაამარცხა&#160; თურქ-სელჩუკთა მრავალრიცხოვანი ლაშქარი. 1122 წელს დავითმა შემოიერთა თბილისი, რომელიც იქცა სრულიად საქართველოს დედაქალაქად.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>პერიოდი X საუკუნიდან XIII საუკუნის 20 წლებამდე ქართული კულტურის მძლავრი აღმავლობით ხასიათდება. ვითარდება საერო ლიტერატურა, ფილოსოფიური აზროვნება, ხუროთმოძღვრება, მონუმენტური მხატვრობა, [[ჭედურობა]], ქვაზე კვეთა, ხელნაწერთა მხატვრული შემკულობა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>პერიოდი X საუკუნიდან XIII საუკუნის 20 წლებამდე ქართული კულტურის მძლავრი აღმავლობით ხასიათდება. ვითარდება საერო ლიტერატურა, ფილოსოფიური აზროვნება, ხუროთმოძღვრება, მონუმენტური მხატვრობა, [[ჭედურობა]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ქვაზე კვეთა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ხელნაწერთა მხატვრული შემკულობა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეპოქის უთვალსაჩინოესი ნაგებობაა მცხეთის საკათალიკოსო ტაძარი [[სვეტიცხოვლის კომპლექსი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029 წწ.) რომელიც გორგასლისეული ტაძრის ნანგრევებზე კათალიკოს მელქისედეკის თაოსნობით ააგო ხუროთმოძღვარმა არსუკისძემ. სვეტიცხოვლის მახლობლად დგას [[სამთავროს კომპლექსი|სამთავროს ტაძარი]] (XI ს–ის I ნახ.). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეპოქის უთვალსაჩინოესი ნაგებობაა მცხეთის საკათალიკოსო ტაძარი [[სვეტიცხოვლის კომპლექსი|სვეტიცხოველი]] (1010-1029 წწ.) რომელიც გორგასლისეული ტაძრის ნანგრევებზე კათალიკოს მელქისედეკის თაოსნობით ააგო ხუროთმოძღვარმა არსუკისძემ. სვეტიცხოვლის მახლობლად დგას [[სამთავროს კომპლექსი|სამთავროს ტაძარი]] (XI ს–ის I ნახ.). &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%90_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%9A%E1%83%98&diff=162110&oldid=prev 2022-07-29T08:01:37Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:01, 29 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ისტორია==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==ისტორია==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის ტერიტორია ინტენსიურად იყო დასახლებული ადრინდელი ბრინჯაოს ხანიდან (ძვ.წ. III ათასწლეულის დასაწყისი). ადამიანთა ცხოვრების უძველესი კვალი აღმოჩნდა ლამისყანაში და მდინარეების კავთურასა და თეძამს შორის მოქცეულ ტერიტორიაზე. მოსახლეობის ძირითადი სამეურნეო საქმიანობა მიწათმოქმედება იყო, მიკვლეულია მარცვლეულის მრავალი სახეობა, განვითარებულია მესაქონლეობა და სპილენძის მეტალურგია, დაწინაურებულია კერამიკული წარმოება და ფეიქრობა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შიდა ქართლის ტერიტორია ინტენსიურად იყო დასახლებული ადრინდელი ბრინჯაოს ხანიდან (ძვ.წ. III ათასწლეულის დასაწყისი). ადამიანთა ცხოვრების უძველესი კვალი აღმოჩნდა ლამისყანაში და მდინარეების კავთურასა და თეძამს შორის მოქცეულ ტერიტორიაზე. მოსახლეობის ძირითადი სამეურნეო საქმიანობა მიწათმოქმედება იყო, მიკვლეულია მარცვლეულის მრავალი სახეობა, განვითარებულია მესაქონლეობა და სპილენძის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მეტალურგია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, დაწინაურებულია კერამიკული წარმოება და ფეიქრობა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსახლეობა ცხოვრობდა „გორებზე”. შენობები ნაგები იყო სარებით, ლასტით და [[ალიზი]]ს [[აგური]]თ,&#160; რომელთაც წრიული ან ოთხკუთხა ფორმა ჰქონდათ. იყო ნახევრად ოვალური აფსიდურკედლიანი სახლებიც, რომლებსაც სარიტუალო-საკულტო დანიშნულება უნდა ჰქონოდათ (გუდაბერტყა).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მოსახლეობა ცხოვრობდა „გორებზე”. შენობები ნაგები იყო სარებით, ლასტით და [[ალიზი]]ს [[აგური]]თ,&#160; რომელთაც წრიული ან ოთხკუთხა ფორმა ჰქონდათ. იყო ნახევრად ოვალური აფსიდურკედლიანი სახლებიც, რომლებსაც სარიტუალო-საკულტო დანიშნულება უნდა ჰქონოდათ (გუდაბერტყა).</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili