შილერი ფრიდრიხ - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 20:05, 15 ივლისი 2023-ზე

2023-07-15T20:05:24Z

Tkenchoshvili 19:30, 15 ივლისი 2023-ზე

2023-07-15T19:30:25Z

Tkenchoshvili 19:28, 15 ივლისი 2023-ზე

2023-07-15T19:28:58Z

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ფრიდრიხ შილერი“ გადაიტანა გვერდზე „შილერი ფრიდრიხ“ გადამისამ...

2023-07-15T19:06:12Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ფრიდრიხ შილერი“ გადაიტანა გვერდზე „შილერი ფრიდრიხ“ გადამისამ...

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „შილერი ფრიდრიხ“ გადაიტანა გვერდზე „ფრიდრიხ შილერი“

2023-07-15T19:05:44Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „შილერი ფრიდრიხ“ გადაიტანა გვერდზე „ფრიდრიხ შილერი“

Tkenchoshvili 18:59, 15 ივლისი 2023-ზე

2023-07-15T18:59:20Z

Tkenchoshvili 18:58, 15 ივლისი 2023-ზე

2023-07-15T18:58:24Z

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: შილერი ფრიდრიხ '''ფრიდრიხ შილერი''' (''გერმ.'' J...

2023-06-09T11:42:01Z

ახალი გვერდი: შილერი ფრიდრიხ '''ფრიდრიხ შილერი''' (''გერმ.'' J...

ახალი გვერდი

[[ფაილი:Shileri f.JPG|thumb|150პქ|შილერი ფრიდრიხ ]]
'''ფრიდრიხ შილერი''' (''გერმ.'' Johann Christoph Friedrich von Schiller, 1759-1805), გერმანელი პოეტი, დრამატურგი, ხელოვნების თეორეტიკოსი.

„[[ქარიშხალი და შეტევა|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – „მარია სტიუარტი“, „ორლეანელი ქალწული“, „ვილჰელმ ტელი“. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.

==წყარო==
* [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
[[კატეგორია:დრამატურგები]]
[[კატეგორია:გერმანელი დრამატურგები]]
[[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]]

←წინა ვერსია		20:05, 15 ივლისი 2023-ის ვერსია
ხაზი 11:		ხაზი 11:
	თეატრი უნდა იყოს სკოლა, განმანათლებლური ფუნქციის მქონე.		თეატრი უნდა იყოს სკოლა, განმანათლებლური ფუნქციის მქონე.

−	„[[ქარიშხალი და შეტევა\|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)\|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)\|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ\|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – „[[მარიამ სტიუარტი (შილერი)\|მარიამ სტიუარტი]]“, ~~„ორლეანელი ქალწული“~~, ~~„ვილჰელმ ტელი“~~. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.	+	„[[ქარიშხალი და შეტევა\|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)\|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)\|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ\|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – „[[მარიამ სტიუარტი (შილერი)\|მარიამ სტიუარტი]]“, „[[ორლეანელი ქალწული (შილერი)\|ორლეანელი ქალწული]]“, „[[ვილჰელმ ტელი (შილერი)\|ვილჰელმ ტელი]]“. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.

←წინა ვერსია		19:30, 15 ივლისი 2023-ის ვერსია
ხაზი 11:		ხაზი 11:
	თეატრი უნდა იყოს სკოლა, განმანათლებლური ფუნქციის მქონე.		თეატრი უნდა იყოს სკოლა, განმანათლებლური ფუნქციის მქონე.

−	„[[ქარიშხალი და შეტევა\|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)\|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)\|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ\|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – „[[~~მარია~~ სტიუარტი (შილერი)\|~~მარია~~ სტიუარტი]]“, „ორლეანელი ქალწული“, „ვილჰელმ ტელი“. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.	+	„[[ქარიშხალი და შეტევა\|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)\|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)\|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ\|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – „[[მარიამ სტიუარტი (შილერი)\|მარიამ სტიუარტი]]“, „ორლეანელი ქალწული“, „ვილჰელმ ტელი“. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.

←წინა ვერსია		19:28, 15 ივლისი 2023-ის ვერსია
ხაზი 11:		ხაზი 11:
	თეატრი უნდა იყოს სკოლა, განმანათლებლური ფუნქციის მქონე.		თეატრი უნდა იყოს სკოლა, განმანათლებლური ფუნქციის მქონე.

−	„[[ქარიშხალი და შეტევა\|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)\|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)\|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ\|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – ~~„მარია სტიუარტი“~~, „ორლეანელი ქალწული“, „ვილჰელმ ტელი“. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.	+	„[[ქარიშხალი და შეტევა\|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)\|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)\|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ\|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – „[[მარია სტიუარტი (შილერი)\|მარია სტიუარტი]]“, „ორლეანელი ქალწული“, „ვილჰელმ ტელი“. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.

@@ ხაზი 3: / ხაზი 3: @@
 დაიბადა ქალაქ მარბახში (ვიურტემბერგი), ღარიბ, რელიგიურ–პიესტისტურ ([[ლუთერანები|ლუთერანობის]] ერთ-ერთი მიმდინარეობა) ოჯახში. წერა-კითხვა ისწავლა პასტორ მოზესთან, რომლის სახელიც შეიტანა
-„ყაჩაღებში“. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მშობლების ძალდატანებით, ჩარიცხეს აკადემიაში, რომელიც ამზადებდა [[ოფიცერი|ოფიცრებს]], ჩინოვნიკებს.
+„[[ყაჩაღები (შილერი)|ყაჩაღებში]]“. სკოლის დამთავრების შემდეგ, მშობლების ძალდატანებით, ჩარიცხეს აკადემიაში, რომელიც ამზადებდა [[ოფიცერი|ოფიცრებს]], ჩინოვნიკებს.
 შილერი იზრდებოდა გერმანული ფეოდალიზმის ეპოქაში. ვიურტემბერგის იმ ნაწილს, სადაც შილერი ცხოვრობდა, რომანელი ჰერცოგი ჰყავდა, საშინელი სიმკაცრე იყო. აკადემიაში შილერი ეუფლებოდა მედიცინას.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 [[ფაილი:Shileri f.JPG|thumb|150პქ|შილერი ფრიდრიხ ]]
 '''ფრიდრიხ შილერი''' (''გერმ.'' Johann Christoph Friedrich von Schiller, 1759-1805), გერმანელი პოეტი, დრამატურგი, ხელოვნების თეორეტიკოსი.
 „[[ქარიშხალი და შეტევა|ქარიშხლისა და შეტევის]]“ მოძრაობის გავლენით დაწერა თავისი პირველი [[დრამა (ლიტერატურა)|დრამა]] „ყაჩაღები“. ეს [[პიესა (დრამატული ნაწარმოები)|პიესა]] დაიდგა 1782 წ. მანგეიემის თეატრში. ყოველი სპექტაკლი მთავრდებოდა მღელვარე მანიფესტაციებით. ამავე პერიოდში შექმნა პირველი თეორიული ნაშრომი „თანამედროვე გერმანული თეატრის შესახებ“. მომდევნო დრამას „ფიესკოს შეთქმულება გენუაში“ შილერმა უწოდა „რესპუბლიკის ტრაგედია“. პიესის მთავარი გმირი სათავეში ჩაუდგება სახალხო [[აჯანყება]]ს, გამარჯვების შემდეგ კი თავად მოახდენს ძალაუფლების უზურპაციას. წარმატება წილად ხვდა მის მომდევნო დრამასაც „ვერაგობა და სიყვარული“. უსულგულო არისტოკრატების ამპარტავნობა ღუპავს ახალგაზრდა არისტოკრატის და მდაბიორი გოგონას სიყვარულს. ამავე წლებში იგი აქვეყნებს თავისი ახალი დრამის „დონ კარლოსი“ პირველ ვარიანტს. ოთხი წლის შემდეგ იგი ასრულებს ამ ნაწარმოებზე მუშაობას. ამ პიესით იგი საბოლოოდ წყვეტს კავშირს „ქარიშხლისა და შეტევის“ მოძრაობასთან. მოგვიანებით იგი აქვეყნებს ნაშრომს დრამისა და სცენური ხელოვნების სფეროში „სიამოვნების მიზეზი, რომელსაც გვანიჭებს ტრაგიკული თემები“, „ტრაგედიის ხელოვნების შესახებ”, „წერილები ესთეტიკურ აღზრდაზე“. [[გოეთე იოჰან ვოლფგანგ|გოეთე]]სთან შემოქმედებითი პოლემიკით არის განმსჭვალული ნაშრომი „გულუბრყვილო და სენტიმენტალური პოეზიის შესახებ“. 1798-99 წწ. იგი წერს [[ტრილოგია]]ს „ვალენშტაინი“, „პიკოლომინი“, ვალენშტეინის სიკვდილი. შემდგომ ამისა – „მარია სტიუარტი“, „ორლეანელი ქალწული“, „ვილჰელმ ტელი“. ამ დრამებს, მიუხედავად [[სიუჟეტი]]ს, იდეის, ისტორიული და ნაციონალური ფონის სხვაობისა, აქვთ საერთო ნიშნები: ფილოსოფიური და სოციალურ-ისტორიული პრობლემატიკის დიდი მასშტაბი, თანმიმდევრული დრამატული წყოაბა, სისხლსავსე ხასიათები, დაძაბული საზოგადოებრივი და პირადი ურთიერთობები. ამასთანავე, იგი თავისუფლად ექცევა ისტორიულ ფაქტებს და ცვლის მათ დრამის ინტერესებიდან გამომდინარე. შილერის მოღვაწეობამ მნიშვნელოვანი კვალი დაამჩნია თეატრალური კულტურის განვითარებას.
@@ ხაზი 7: / ხაზი 16: @@
 ==წყარო==
 * [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
 [[კატეგორია:დრამატურგები]]
 [[კატეგორია:გერმანელი დრამატურგები]]
 [[კატეგორია:გერმანელი პოეტები]]