შონბერგი არნოლდ - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 12:17, 1 აგვისტო 2025-ზე

2025-08-01T12:17:05Z

Tkenchoshvili: /* ბიოგრაფია */

2025-05-16T18:36:23Z

‎ბიოგრაფია

Tkenchoshvili: /* ბიოგრაფია */

2025-05-16T18:34:33Z

‎ბიოგრაფია

Tkenchoshvili: /* ძირითადი ნაწარმოებების სია */

2025-05-16T18:33:46Z

‎ძირითადი ნაწარმოებების სია

Tkenchoshvili: /* დოდეკაფონიის განვითარება */

2025-05-16T18:33:09Z

‎დოდეკაფონიის განვითარება

Tkenchoshvili: /* ძირითადი ნაწარმოებების სია */

2025-05-16T18:31:39Z

‎ძირითადი ნაწარმოებების სია

Tkenchoshvili: /* ძირითადი ნაწარმოებების სია */

2025-05-16T18:28:55Z

‎ძირითადი ნაწარმოებების სია

Tkenchoshvili 18:47, 23 იანვარი 2024-ზე

2024-01-23T18:47:00Z

Tkenchoshvili: /* წყარო */

2023-10-31T12:28:46Z

‎წყარო

Tkenchoshvili: /* ტონალური პერიოდი */

2023-10-20T12:31:03Z

‎ტონალური პერიოდი

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-[[ფაილი:Arnold shonvergi.JPG|thumb|წარწერის ტექსტი]]
+[[ფაილი:Arnold shonvergi.JPG|thumb|150პქ|წარწერის ტექსტი]]
 '''არნოლდ შონბერგი''' – (1874-1951), მსოფლიო მუსიკალური ხელოენების უდიდეს კომპოზიტორი, მუსიკის თეორეტიკოსი, პედაგოგი და ფერმწერი.
 ==== ბიოგრაფია ====
-დაიბადა 1874 წლის I3 სექტემბერს. მან ბავშვობიდან დაიწყო [[ვიოლინო]]ზე და [[ჩელო]]ზე დაკვრის სწავლა. თეორიაში და კომპოზიციაში არ მიუღია პროფესიული განათლება, თუმცა კონსულტაციისთვის სხვადასხვა მუსიკოსებს მიმართავდა. 18 წლის ასაკში
+დაიბადა 1874 წლის 13 სექტემბერს. მან ბავშვობიდან დაიწყო [[ვიოლინო]]ზე და [[ჩელო]]ზე დაკვრის სწავლა. თეორიაში და კომპოზიციაში არ მიუღია პროფესიული განათლება, თუმცა კონსულტაციისთვის სხვადასხვა მუსიკოსებს მიმართავდა. 18 წლის ასაკში
 შონბერგმა გაიცნო [[დირიჟორი]] და კომპოზიტორი ალექსანდრ ცემლინსკი, რომელიც დაეხმარა მას საკომპოზიტორო ტექნიკის დაუფლებაში.
-წლიდან, [[ბანკი|ბანკში]] ხანმოკლე მუშაობის შემდეგ, შონბერგი მთელ თავის დროს მხოლოდ [[მუსიკა]]ს უთმობს. 1925 წლამდე იგი ცხოვრობდა ვენაში, სადაც ჩამოყალიბდა როგორც კომპოზიტორი და შექმნა ისეთი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები, როგორიცაა სიმებიანი [[სექსტეტი]] „გასხიმოსნებული ღამე“ op.4, [[სიმფონიური პოემა]] „პელეასი და მელიზანდა“ op.5, [[კანტატა]] „გურეს სიმღერები“ op-ის  გარეშე, პირველი სიმებიანი კვარტეტი op.7, კამერული სიმფონია op.9, „თხუთმეტი ლექსი შტეფან გეორგეს დაკიდებული ბაღების წიგნიდან“ op.. 15, [[შონბერგის მონოდრამა მოლოდინი|მონოდრამა მოლოდინი]] op. 17, ბედნიერი ხელი op. 18. ამავე წლებში
+წლიდან, [[ბანკი|ბანკში]] ხანმოკლე მუშაობის შემდეგ, შონბერგი მთელ თავის დროს მხოლოდ [[მუსიკა]]ს უთმობს. 1925 წლამდე იგი ცხოვრობდა ვენაში, სადაც ჩამოყალიბდა როგორც კომპოზიტორი და შექმნა ისეთი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები, როგორიცაა სიმებიანი [[სექსტეტი]] „გასხიმოსნებული ღამე“ op.4, [[სიმფონიური პოემა]] „პელეასი და მელიზანდა“ op.5, [[კანტატა]] „გურეს სიმღერები“ op-ის  გარეშე, პირველი სიმებიანი კვარტეტი op.7, კამერული სიმფონია op.9, „თხუთმეტი ლექსი შტეფან გეორგეს დაკიდებული ბაღების წიგნიდან“ op.. 15, [[შონბერგის მონოდრამა მოლოდინი|მონოდრამა მოლოდინი]] op. 17, ბედნიერი ხელი op. 18. ამავე წლებში დაიწყო კომპოზიტორის ლიტერატურული, მუსიკალურთეორიული და მუსიკალურ-პედაგოგიური მოღვაწეობა; შეიქმნა ფუნდამენტური ნაშრომი მოძღვრება [[ჰარმონია (მუსიკაში)|ჰარმონია]]ზე (Harmonielehre), 1911 წ.
-დაიწყო კომპოზიტორის ლიტერატურული, მუსიკალურთეორიული და მუსიკალურ-პედაგოგიური მოღვაწეობა; შეიქმნა ფუნდამენტური ნაშრომი მოძღვრება ჰარმონიაზე (Harmonielehre), 1911 წ.
-წელს შონბერგი საცხოვრებლად გადავიდა ბერლინში, სადაც ფერუჩო ბუზონის გარდაცვალების შემდეგ პრუსიის ხელოვნების აკადემიის კომპოზიციის კლასის ხელმძღვანელის თანამდებობა დაიკავა. აქ მან განაგრძო ინტენსიური პედაგოგიური მოღვაწეობა. ბერლინში საბოლოოდ ჩამოყალიბდა [[დოდეკაფონია|დოდეკაფონური]] სისტემის ძირითადი პრინციპები, რომელზე მუშაობაც შონბერგმა ჯერ კიდევ ვენაში დაიწყო. 10-იან წლებში მსგავსი ტიპის საკომპოზიტორო ტექნიკაზე მუშაობდნენ, ასევე, ი. მ. ჰაუერი, ე. გოლიშოვი, მაგრამ პრაქტიკული გამოყენება და ფართო გავრცელება საკომპოზიტორო შემოქმედებაში სწორედ შონბერგის „12, მხოლოდ ერთმანეთთან დაკავშირებული ტონით კომპოზიციის მეთოდმა“ (ავტორისეული განმარტება) ჰპოვა.
+წელს შონბერგი საცხოვრებლად გადავიდა ბერლინში, სადაც [[ბუზონი ფერუჩო ბენვენუტო|ფერუჩო ბუზონი]]ს გარდაცვალების შემდეგ პრუსიის ხელოვნების აკადემიის კომპოზიციის კლასის ხელმძღვანელის თანამდებობა დაიკავა. აქ მან განაგრძო ინტენსიური პედაგოგიური მოღვაწეობა. ბერლინში საბოლოოდ ჩამოყალიბდა [[დოდეკაფონია|დოდეკაფონური]] სისტემის ძირითადი პრინციპები, რომელზე მუშაობაც შონბერგმა ჯერ კიდევ ვენაში დაიწყო. 10-იან წლებში მსგავსი ტიპის საკომპოზიტორო ტექნიკაზე მუშაობდნენ, ასევე, ი. მ. ჰაუერი, ე. გოლიშოვი, მაგრამ პრაქტიკული გამოყენება და ფართო გავრცელება საკომპოზიტორო შემოქმედებაში სწორედ შონბერგის „12, მხოლოდ ერთმანეთთან დაკავშირებული ტონით კომპოზიციის მეთოდმა“ (ავტორისეული განმარტება) ჰპოვა.
-პირველი ნაწარმოებები, რომლებშიც შონბერგმა თანმიმდევრულად გამოიყენა დოდეკაფონური ტექნიკა, ჯერ კიდევ ვენაში დაიწერა (საფოოტეპიანო [[პიესა (მუსიკალური ნაწარმოები)|პიესები]] op.23, [[სერენადა]] op. 24, [[შონბერგის საფორტეპიანო სიუიტა op. 25|საფორტეპიანო სიუიტა op. 25]], სასულე კვინტეტი op. 26). მაგრამ მხოლოდ ბერლინის პერიოდში ხდება ახალი მეთოდი შონბერგის საკომპოზიტორო პრაქტიკის ერთადერთი ამოსავალი პუნქტი, კერძოდ, სიმებიან პვარტეტში op. 30, საორკესტრო ვარიაციებში op.31, [[ოპერა]]ში „დღეიდან ხვალამდე“ (Von heute auf morgen) op. 32. აქვე მუშაობდა კომპოზიტორი [[ორატორია]]ზე „იაკობის კიბე“ და ოპერაზე „მოსე და არონი“. [[ბიბლია|ბიბლიურ]] [[სიუჟეტი|სიუჟეტზე]] დაწერილი ორივე ეს ნაწარმოები დაუმთავრებელი დარჩა.
+პირველი ნაწარმოებები, რომლებშიც შონბერგმა თანმიმდევრულად გამოიყენა დოდეკაფონური ტექნიკა, ჯერ კიდევ ვენაში დაიწერა (საფოოტეპიანო [[პიესა (მუსიკალური ნაწარმოები)|პიესები]] op.23, [[სერენადა]] op. 24, [[შონბერგის საფორტეპიანო სიუიტა op. 25|საფორტეპიანო სიუიტა op. 25]], სასულე კვინტეტი op. 26). მაგრამ მხოლოდ ბერლინის პერიოდში ხდება ახალი მეთოდი შონბერგის საკომპოზიტორო პრაქტიკის ერთადერთი ამოსავალი პუნქტი, კერძოდ, სიმებიან კვარტეტში op. 30, საორკესტრო ვარიაციებში op.31, [[ოპერა]]ში „დღეიდან ხვალამდე“ (Von heute auf morgen) op. 32. აქვე მუშაობდა კომპოზიტორი [[ორატორია]]ზე „იაკობის კიბე“ და [[ოპერა]]ზე „მოსე და არონი“. [[ბიბლია|ბიბლიურ]] [[სიუჟეტი|სიუჟეტზე]] დაწერილი ორივე ეს ნაწარმოები დაუმთავრებელი დარჩა.
-წელს, [[გერმანია]]ში სახელმწიფოს სათავეში ნაცისტური რეჟიმის მოსელის შემდეგ, შონბერგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამშობლო და [[აშშ]]-ში წასულიყო [[ემიგრაცია]]ში, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა (გარდაიცვალა 1951 წლის 13 ივლისს). აქ იგი აგრძელებდა მუშაობას ჯერ კიდევ [[ევროპა]]ში დაწყებულ ნაწარმოებებზე: „იაკობის კიბე“ და „მოსე და არონი“, აქეე ქმნის სავიოლინო კონცერსს op. 27, მეოთხე სიმებიან კვარტეტს op. 37, მეორე კამერულ [[სიმფონია]]ს op. 38, [[ოდა]] ნაპოლეონს op. 41 ([[ბაირონი ჯორჯ გორდონ|ჯ.გ. ბაირონი]]ს მიხედვით), საფორტეპიანო პონცერტს op. 42, სიმებიან ტრიოს op. 45, კანტატას „გადარჩენილი ვარშავიდან“ op. 46 (საკუთარ ტექსტზე) და სხვ.
+წელს, [[გერმანია]]ში სახელმწიფოს სათავეში ნაცისტური რეჟიმის მოსელის შემდეგ, შონბერგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამშობლო და [[აშშ]]-ში წასულიყო [[ემიგრაცია]]ში, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა (გარდაიცვალა 1951 წლის 13 ივლისს). აქ იგი აგრძელებდა მუშაობას ჯერ კიდევ [[ევროპა]]ში დაწყებულ ნაწარმოებებზე: „იაკობის კიბე“ და „მოსე და არონი“, აქეე ქმნის სავიოლინო კონცერსს op. 27, მეოთხე სიმებიან კვარტეტს op. 37, მეორე კამერულ [[სიმფონია]]ს op. 38, [[ოდა]] ნაპოლეონს op. 41 ([[ბაირონი ჯორჯ გორდონ|ჯ.გ. ბაირონი]]ს მიხედვით), საფორტეპიანო კონცერტს op. 42, სიმებიან ტრიოს op. 45, კანტატას „გადარჩენილი ვარშავიდან“ op. 46 (საკუთარ ტექსტზე) და სხვ.
 აშშ-ში, ისევე როგორც [[ავსტრია]]ში და გერმანიაში, შონბერგი აგრძელებს პედაგოგიურ მოღვაწეობას, წერს კომპოზიციის საკითხებისადმი მიძღვნილ სტატიებს, რომლებიც შემდგომ გააერთიანა კრებულში სტილი და აზრი (STIL UND GEDANKE). შონბერგის საკომპოზიტორო მოღვაწეობა შერწვმულია საკუთარი პრაქტიკის თეორიულ განმარტებასთან.
@@ ხაზი 20: / ხაზი 19: @@
 ===== ტონალური პერიოდი =====
 [[ფაილი:Shonbergi arnold.JPG|thumb|არნოლდ შონბერგი, ავტოპორტრეტი]]
-შემოქმედებითი გზის დასაწყისში, პირველ, ე. წ. ტონალურ პერიოდში, არნოლდ შონბერგი გვევლინება XIX საუკუნის ავსტრიულ-გერმანული მუსიკის ტრადიციების გამგრძელებლად, კერძოდ [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]]ს და გ. მალერის – მუსიკალური ენის სფეროში და [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]]ს – ფორმის კლასიკური გააზრების თვალსაზრისით. მის ისეთ ნაწარმოებებში, როგორიცაა სიმებიანი სექსტეტი „გასხივოსნებული ღამე“, სიმფონიური პოემა „პელეასი და მელიზანდა“, კანტატა „გურეს სიმღერები“ და სხვა, მკაფიოდ ჩანს ამ კომპოზიტორთა სტილის ზეგავლენა.
+შემოქმედებითი გზის დასაწყისში, პირველ, ე. წ. ტონალურ პერიოდში, არნოლდ შონბერგი გვევლინება XIX საუკუნის ავსტრიულ-გერმანული მუსიკის ტრადიციების გამგრძელებლად, კერძოდ [[ვაგნერი რიხარდ|რ. ვაგნერი]]ს და გ. მალერის – მუსიკალური ენის სფეროში და [[ბრამსი იოჰანეს|ი. ბრამსი]]ს – ფორმის კლასიკური გააზრების თვალსაზრისით. მის ისეთ ნაწარმოებებში, როგორიცაა სიმებიანი სექსტეტი „გასხივოსნებული ღამე“, სიმფონიური პოემა „პელეასი და მელიზანდა“, [[კანტატა]] „გურეს სიმღერები“ და სხვა, მკაფიოდ ჩანს ამ კომპოზიტორთა სტილის ზეგავლენა.
-შონბერგის ძიებები ახალი მუსიკალური ენის შექმნის სფეროში უკვე ამ ადრინდელ ნაწარმოებებში შეინიშნება, კერძოდ, [[სიმფონიური პოემა|სიმფონიურ პოემა]]ში „პელეასი და მელიზანდა“ (ს. მალარმეს მიხედვით), სადაც კომპოზიტორი პირველად იყენებს წმინდა [[კვარტა (მუსიკა)|კვარტებისგან]] შემდგარ თანხმოვანებებს; სიმებიან სექსტეტში „გასხივოსნებული ღამე“ (რ. დემელის ლექსით შთაგონებული) ვლინდება სწრაფვა ჟანრის კამერიზაციისკენ,რაც განსაკუთრებით ტიპურია ა. ვებერნის შემოქმედებისთვის.
+შონბერგის ძიებები ახალი მუსიკალური ენის შექმნის სფეროში უკვე ამ ადრინდელ ნაწარმოებებში შეინიშნება, კერძოდ, [[სიმფონიური პოემა|სიმფონიურ პოემა]]ში „პელეასი და მელიზანდა“ (ს. მალარმეს მიხედვით), სადაც კომპოზიტორი პირველად იყენებს წმინდა [[კვარტა (მუსიკა)|კვარტებისგან]] შემდგარ თანხმოვანებებს; სიმებიან სექსტეტში „გასხივოსნებული ღამე“ (რ. დემელის ლექსით შთაგონებული) ვლინდება სწრაფვა ჟანრის კამერიზაციისკენ,რაც განსაკუთრებით ტიპურია [[ვებერნი ანტონ|ა. ვებერნი]]ს შემოქმედებისთვის.
-პირველი პერიოდის ნაწარმოებებთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია '''[[შონბერგის კამერული სიმფონია №1|კამერული სიმფონია №1]] ''' (op. 9, №1 E-dur, 1906 წ. 15 სოლი საკრავისთვის), ნაწარმოები, რომელიც ყეელაზე მკაფიოდ მიგვანიშნებს გევიანრომანტიკული ქრომატიკიდან თავისუფალ ატონალობაზე გადასელას. აქ მნიშვნელოვნად იზრდება კვარტული აკორდების როლი, ხშირია მთელტონიანი [[ბგერათა რიგი|ბგერათრიგები]]ს გამოყენება და სხვ.
+პირველი პერიოდის ნაწარმოებებთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია '''[[შონბერგის კამერული სიმფონია №1|კამერული სიმფონია №1]] ''' (op. 9, №1 E-dur, 1906 წ. 15 სოლი საკრავისთვის), ნაწარმოები, რომელიც ყეელაზე მკაფიოდ მიგვანიშნებს გვიანრომანტიკული ქრომატიკიდან თავისუფალ ატონალობაზე გადასელას. აქ მნიშვნელოვნად იზრდება კვარტული აკორდების როლი, ხშირია მთელტონიანი [[ბგერათა რიგი|ბგერათრიგები]]ს გამოყენება და სხვ.
 =====  თავისუფალ-ატონალური პერიოდი =====

@@ ხაზი 11: / ხაზი 11: @@
 წელს შონბერგი საცხოვრებლად გადავიდა ბერლინში, სადაც ფერუჩო ბუზონის გარდაცვალების შემდეგ პრუსიის ხელოვნების აკადემიის კომპოზიციის კლასის ხელმძღვანელის თანამდებობა დაიკავა. აქ მან განაგრძო ინტენსიური პედაგოგიური მოღვაწეობა. ბერლინში საბოლოოდ ჩამოყალიბდა [[დოდეკაფონია|დოდეკაფონური]] სისტემის ძირითადი პრინციპები, რომელზე მუშაობაც შონბერგმა ჯერ კიდევ ვენაში დაიწყო. 10-იან წლებში მსგავსი ტიპის საკომპოზიტორო ტექნიკაზე მუშაობდნენ, ასევე, ი. მ. ჰაუერი, ე. გოლიშოვი, მაგრამ პრაქტიკული გამოყენება და ფართო გავრცელება საკომპოზიტორო შემოქმედებაში სწორედ შონბერგის „12, მხოლოდ ერთმანეთთან დაკავშირებული ტონით კომპოზიციის მეთოდმა“ (ავტორისეული განმარტება) ჰპოვა.
-პირველი ნაწარმოებები, რომლებშიც შონბერგმა თანმიმდევრულად გამოიყენა დოდეკაფონური ტექნიკა, ჯერ კიდევ ვენაში დაიწერა (საფოოტეპიანო [[პიესა (მუსიკალური ნაწარმოები)|პიესები]] op.23, [[სერენადა]] op. 24, საფორტეპიანო [[სიუიტა]] op. 25, სასულე კვინტეტი op. 26). მაგრამ მხოლოდ ბერლინის პერიოდში ხდება ახალი მეთოდი შონბერგის საკომპოზიტორო პრაქტიკის ერთადერთი ამოსავალი პუნქტი, კერძოდ, სიმებიან პვარტეტში op. 30, საორკესტრო ვარიაციებში op.31, [[ოპერა]]ში „დღეიდან ხვალამდე“ (Von heute auf morgen) op. 32. აქვე მუშაობდა კომპოზიტორი [[ორატორია]]ზე „იაკობის კიბე“ და ოპერაზე „მოსე და არონი“. [[ბიბლია|ბიბლიურ]] [[სიუჟეტი|სიუჟეტზე]] დაწერილი ორივე ეს ნაწარმოები დაუმთავრებელი დარჩა.
+პირველი ნაწარმოებები, რომლებშიც შონბერგმა თანმიმდევრულად გამოიყენა დოდეკაფონური ტექნიკა, ჯერ კიდევ ვენაში დაიწერა (საფოოტეპიანო [[პიესა (მუსიკალური ნაწარმოები)|პიესები]] op.23, [[სერენადა]] op. 24, [[შონბერგის საფორტეპიანო სიუიტა op. 25|საფორტეპიანო სიუიტა op. 25]], სასულე კვინტეტი op. 26). მაგრამ მხოლოდ ბერლინის პერიოდში ხდება ახალი მეთოდი შონბერგის საკომპოზიტორო პრაქტიკის ერთადერთი ამოსავალი პუნქტი, კერძოდ, სიმებიან პვარტეტში op. 30, საორკესტრო ვარიაციებში op.31, [[ოპერა]]ში „დღეიდან ხვალამდე“ (Von heute auf morgen) op. 32. აქვე მუშაობდა კომპოზიტორი [[ორატორია]]ზე „იაკობის კიბე“ და ოპერაზე „მოსე და არონი“. [[ბიბლია|ბიბლიურ]] [[სიუჟეტი|სიუჟეტზე]] დაწერილი ორივე ეს ნაწარმოები დაუმთავრებელი დარჩა.
 წელს, [[გერმანია]]ში სახელმწიფოს სათავეში ნაცისტური რეჟიმის მოსელის შემდეგ, შონბერგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამშობლო და [[აშშ]]-ში წასულიყო [[ემიგრაცია]]ში, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა (გარდაიცვალა 1951 წლის 13 ივლისს). აქ იგი აგრძელებდა მუშაობას ჯერ კიდევ [[ევროპა]]ში დაწყებულ ნაწარმოებებზე: „იაკობის კიბე“ და „მოსე და არონი“, აქეე ქმნის სავიოლინო კონცერსს op. 27, მეოთხე სიმებიან კვარტეტს op. 37, მეორე კამერულ [[სიმფონია]]ს op. 38, [[ოდა]] ნაპოლეონს op. 41 ([[ბაირონი ჯორჯ გორდონ|ჯ.გ. ბაირონი]]ს მიხედვით), საფორტეპიანო პონცერტს op. 42, სიმებიან ტრიოს op. 45, კანტატას „გადარჩენილი ვარშავიდან“ op. 46 (საკუთარ ტექსტზე) და სხვ.

@@ ხაზი 6: / ხაზი 6: @@
 შონბერგმა გაიცნო [[დირიჟორი]] და კომპოზიტორი ალექსანდრ ცემლინსკი, რომელიც დაეხმარა მას საკომპოზიტორო ტექნიკის დაუფლებაში.
-წლიდან, [[ბანკი|ბანკში]] ხანმოკლე მუშაობის შემდეგ, შონბერგი მთელ თავის დროს მხოლოდ [[მუსიკა]]ს უთმობს. 1925 წლამდე იგი ცხოვრობდა ვენაში, სადაც ჩამოყალიბდა როგორც კომპოზიტორი და შექმნა ისეთი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები, როგორიცაა სიმებიანი [[სექსტეტი]] „გასხიმოსნებული ღამე“ op.4, [[სიმფონიური პოემა]] „პელეასი და მელიზანდა“ op.5, [[კანტატა]] „გურეს სიმღერები“ op-ის  გარეშე, პირველი სიმებიანი კვარტეტი op.7, კამერული სიმფონია op.9, „თხუთმეტი ლექსი შტეფან გეორგეს დაკიდებული ბაღების წიგნიდან“ op.. 15, მონოდრამა მოლოდინი op. 17, ბედნიერი ხელი op. 18. ამავე წლებში
+წლიდან, [[ბანკი|ბანკში]] ხანმოკლე მუშაობის შემდეგ, შონბერგი მთელ თავის დროს მხოლოდ [[მუსიკა]]ს უთმობს. 1925 წლამდე იგი ცხოვრობდა ვენაში, სადაც ჩამოყალიბდა როგორც კომპოზიტორი და შექმნა ისეთი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები, როგორიცაა სიმებიანი [[სექსტეტი]] „გასხიმოსნებული ღამე“ op.4, [[სიმფონიური პოემა]] „პელეასი და მელიზანდა“ op.5, [[კანტატა]] „გურეს სიმღერები“ op-ის  გარეშე, პირველი სიმებიანი კვარტეტი op.7, კამერული სიმფონია op.9, „თხუთმეტი ლექსი შტეფან გეორგეს დაკიდებული ბაღების წიგნიდან“ op.. 15, [[შონბერგის მონოდრამა მოლოდინი|მონოდრამა მოლოდინი]] op. 17, ბედნიერი ხელი op. 18. ამავე წლებში
 დაიწყო კომპოზიტორის ლიტერატურული, მუსიკალურთეორიული და მუსიკალურ-პედაგოგიური მოღვაწეობა; შეიქმნა ფუნდამენტური ნაშრომი მოძღვრება ჰარმონიაზე (Harmonielehre), 1911 წ.
@@ ხაზი 15: / ხაზი 15: @@
 წელს, [[გერმანია]]ში სახელმწიფოს სათავეში ნაცისტური რეჟიმის მოსელის შემდეგ, შონბერგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამშობლო და [[აშშ]]-ში წასულიყო [[ემიგრაცია]]ში, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა (გარდაიცვალა 1951 წლის 13 ივლისს). აქ იგი აგრძელებდა მუშაობას ჯერ კიდევ [[ევროპა]]ში დაწყებულ ნაწარმოებებზე: „იაკობის კიბე“ და „მოსე და არონი“, აქეე ქმნის სავიოლინო კონცერსს op. 27, მეოთხე სიმებიან კვარტეტს op. 37, მეორე კამერულ [[სიმფონია]]ს op. 38, [[ოდა]] ნაპოლეონს op. 41 ([[ბაირონი ჯორჯ გორდონ|ჯ.გ. ბაირონი]]ს მიხედვით), საფორტეპიანო პონცერტს op. 42, სიმებიან ტრიოს op. 45, კანტატას „გადარჩენილი ვარშავიდან“ op. 46 (საკუთარ ტექსტზე) და სხვ.
 აშშ-ში, ისევე როგორც [[ავსტრია]]ში და გერმანიაში, შონბერგი აგრძელებს პედაგოგიურ მოღვაწეობას, წერს კომპოზიციის საკითხებისადმი მიძღვნილ სტატიებს, რომლებიც შემდგომ გააერთიანა კრებულში სტილი და აზრი (STIL UND GEDANKE). შონბერგის საკომპოზიტორო მოღვაწეობა შერწვმულია საკუთარი პრაქტიკის თეორიულ განმარტებასთან.
 ====შემოქმედება====

@@ ხაზი 74: / ხაზი 74: @@
 * op. 19, ექვსი პატარა საფორტეპიანო პიესა, 1911
 * op. 20, გულის ყლორტები, სოპრანოს და ინსტრუმენტული ანსამბლისთვის, 1911
-* op. 21, [[ მელოდრამა მთვარის პიერო|მთვარის პიერო]], 21 მელოდრამა ხმის და ინსტრუმენტული ანსამბლისთვის 1912
+* op. 21, მთვარის პიერო, 21 მელოდრამა ხმის და ინსტრუმენტული ანსამბლისთვის 1912
 * op. 22, ოთხი სიმღერა ხმის და ორკესტრისთვის, 1913/16
 : იაკობის კიბე, ორატორია, 1917-22 (დაუმთავრებელი)

@@ ხაზი 36: / ხაზი 36: @@
 ===== დოდეკაფონიის განვითარება =====
-თავისუფალ-ატონალური პერიოდისთვის დამახასიათებელი არარეგლამენტირებული მუსიკალური ენა თავის განვითარების მწვევრვალს შონბერგის ისეთ ნაწარმოებებში აღწეეს, როგორიცაა ერთაქტიანი ოპერა „ბედნიერი ხელი“ (op. 18) მელოდრამების ციკლი „მთვარის პიერო“ (op. 21), მაგრამ, მიუხედავად იმისა, რომ ეს თხზულებები შონბერგის შემოქმედების მნიშვნელოვან მიღწევებს წარმოადგენენ, მათში გამოვლინდა საკუთრიე თავისუფალი ატონალობის ნეგატიური თვისებები, კერძოდ, დიდი ინსტრუმენტული ფორმის ორგანიზების შეუძლებლობა. სწორედ თავისუფალი ატონალობისთვის დამახასიათებელი ეს პრობლემა გახდა ახალი მუსიკალური ენის ძიების კატალიზატორი, რასაც შონბერგმა დაახლოებით 7 წელი დაუთმო (1916-1923 წწ. ამ ამოცანის საბოლოო გადაწყვეტა იჩენს თავს ხუთ პიესაში ფორტეპიანოსთვის op. 23 (მეხუთე პიესაში ვალსი) და [[სერენადა]]ში [[ბარიტონი (ხმა)|ბარიტონი]]ს და შვიდი ინსტრუმენტისთვის op. 24 (IV ნაწილი, პეტრარკას სონეტი № 217) (ორივე – 1920-23 წწ.), სადაც კომპოზიტორი პირველად იყენებს დოდეკაფონურ ტექნიკას.
+თავისუფალ-ატონალური პერიოდისთვის დამახასიათებელი არარეგლამენტირებული მუსიკალური ენა თავის განვითარების მწვევრვალს შონბერგის ისეთ ნაწარმოებებში აღწეეს, როგორიცაა ერთაქტიანი ოპერა „ბედნიერი ხელი“ (op. 18) მელოდრამების ციკლი „[[შონბერგის მელოდრამა მთვარის პიერო|მთვარის პიერო]]“ (op. 21), მაგრამ, მიუხედავად იმისა, რომ ეს თხზულებები შონბერგის შემოქმედების მნიშვნელოვან მიღწევებს წარმოადგენენ, მათში გამოვლინდა საკუთრიე თავისუფალი ატონალობის ნეგატიური თვისებები, კერძოდ, დიდი ინსტრუმენტული ფორმის ორგანიზების შეუძლებლობა. სწორედ თავისუფალი ატონალობისთვის დამახასიათებელი ეს პრობლემა გახდა ახალი მუსიკალური ენის ძიების კატალიზატორი, რასაც შონბერგმა დაახლოებით 7 წელი დაუთმო (1916-1923 წწ. ამ ამოცანის საბოლოო გადაწყვეტა იჩენს თავს ხუთ პიესაში ფორტეპიანოსთვის op. 23 (მეხუთე პიესაში ვალსი) და [[სერენადა]]ში [[ბარიტონი (ხმა)|ბარიტონი]]ს და შვიდი ინსტრუმენტისთვის op. 24 (IV ნაწილი, პეტრარკას სონეტი № 217) (ორივე – 1920-23 წწ.), სადაც კომპოზიტორი პირველად იყენებს დოდეკაფონურ ტექნიკას.
 ==== ემიგრაცია ამერიკაში ====
 [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს პერიოდში ა. შონბერგი წერდა: „ჩვენ, ვინც მუსიკით ვცოცხლობთ, არ გვაქვს ადგილი პოლიტიკაში და მას უნდა ვუყურებდეთ, როგორც ჩვენთვის რაღაც აბსოლუტურად უცხოს“.

@@ ხაზი 108: / ხაზი 108: @@
 * op. 50a, სამჯერ ათასი წელი (Dreimal tausend Jahre), შერეული გუნდისთვის, 1949
 * op. 50ხ, 130 ფსალმუნი „De profundis“, შერეული გუნდისთვის, 1950
-* op. 50C, თანამედროვე ფსალმუნი (დაუმთავრებელი), 1950 მოსე და არონი  (Moses und Aron), სამაქტიანი ოპერა (დაუმთავრებელი), 1930-32, 1949-50
+* op. 50C, თანამედროვე ფსალმუნი (დაუმთავრებელი), 1950 [[მოსე და არონი (ოპერა)|მოსე და არონი]]  (Moses und Aron), სამაქტიანი ოპერა (დაუმთავრებელი), 1930-32, 1949-50
 ==წყარო==

@@ ხაზი 41: / ხაზი 41: @@
 ==== ემიგრაცია ამერიკაში ====
-[[მეორე მსოფლიო ომი]]ს პერიოდში ა. შონბერგი წერდა: „ჩვენ, ვინც მუსიკით ვცოცხლობთ, არ გვაქვს ადგილი პოლიტიკაში და მას უნდა ეუყურებდეთ, როგორც ჩვენთვის რაღაც აბსოლუტურად უცხოს“.
+[[მეორე მსოფლიო ომი]]ს პერიოდში ა. შონბერგი წერდა: „ჩვენ, ვინც მუსიკით ვცოცხლობთ, არ გვაქვს ადგილი პოლიტიკაში და მას უნდა ვუყურებდეთ, როგორც ჩვენთვის რაღაც აბსოლუტურად უცხოს“.
 პოლიტიკის მიმართ ასეთი დამოკიდებულების მიუხედავად, შონბერგი წერს ნაწარმოებებს, რომლებიც [[ომი]]ს ტრაგიკული მოვლენებითაა შთაგონებული და კომპოზიტორის მოქალაქეობრივ პოზიციაზე მეტყველებს. სწორედ პოლიტიკური მოსაზრებით, 1933 წლის მაისში, შონბერგმა დემონსტრატიულად დატოვა [[გერმანია]] და [[ამერიკა]]ში ემიგრირების გადაწყვეტილება მიიღო. გზად, პარიზის [[სინაგოგა]]ში იგი წინაპართა სარწმუნოებას, [[იუდაიზმი|იუდაიზმს]] დაუბრუნდა.
@@ ხაზი 49: / ხაზი 49: @@
 კანტატის სერია ნაწარმოების საწყის ტაქტებშია ექსპონირებული და მთელი მუსიკალური მასალის (მათ შორის, დამაგვირგვინებელი საგუნდო ლოცვის) ინტეგრირებას ახდენს.
-მსოფლიო მუსიკალური ხელოევენების ერთ-ერთი უდიდესი კომპოზიტორის, არნოლდ შონბერგის შემოქმედებითი ინდივიდუალობა მრავალი, ხშირად ურთიერთგამომრიცხავი ერთეულისგან შედგება. შონბერგი, მუსიკალური ხელოვნების ერთ-ერთი ყველაზე რადიკალური ნოვატორი, ახალი საკომპოზიციო მეთოდის, დოდეკაფონიის შემქმნელი, XX საუკუნის კომპოზიტორთა შორის ყველაზე უკომპრომისო ხელოვანადაა მიჩნეული, რომელიც სიცოცხლის ბოლოს ამბობდა: „ერთადერთი რაც შემეძლო, იყო ცურვა დინების საპირისპიროდ... ამასთანავე, შემოქმედებაში და ხანგრძლივ პედაგოგიურ მოღვაწეობაში არნოლდ შონბერგი გერმანული აკადემიზმის ტრადიციებს – ბახის, მოცარტის, [[ბეთჰოვენი ლუდვიგ ვან|ბეთჰოვენი]]ს, [[ბრამსი იოჰანეს|ბრამსი]]ს, ვაგნერის მიღწევებს ეფუძნება, მაგრამ, შონბერგის შემოქმედებითი პორტრეტის ეს, ერთი შეხედვით, ურთიერთსაპირისპირო თვისებები მისი ერთიანი მსოფლმხედველობის განსხვავებული მხარეებია, რომლებიც მის შემოქმედებაში ორგანულადაა გამთლიანებული, სინთეზირებული.
+მსოფლიო მუსიკალური ხელოვნების ერთ-ერთი უდიდესი კომპოზიტორის, არნოლდ შონბერგის შემოქმედებითი ინდივიდუალობა მრავალი, ხშირად ურთიერთგამომრიცხავი ერთეულისგან შედგება. შონბერგი, მუსიკალური ხელოვნების ერთ-ერთი ყველაზე რადიკალური ნოვატორი, ახალი საკომპოზიციო მეთოდის, დოდეკაფონიის შემქმნელი, XX საუკუნის კომპოზიტორთა შორის ყველაზე უკომპრომისო ხელოვანადაა მიჩნეული, რომელიც სიცოცხლის ბოლოს ამბობდა: „ერთადერთი რაც შემეძლო, იყო ცურვა დინების საპირისპიროდ... ამასთანავე, შემოქმედებაში და ხანგრძლივ პედაგოგიურ მოღვაწეობაში არნოლდ შონბერგი გერმანული აკადემიზმის ტრადიციებს – ბახის, მოცარტის, [[ბეთჰოვენი ლუდვიგ ვან|ბეთჰოვენი]]ს, [[ბრამსი იოჰანეს|ბრამსი]]ს, ვაგნერის მიღწევებს ეფუძნება, მაგრამ, შონბერგის შემოქმედებითი პორტრეტის ეს, ერთი შეხედვით, ურთიერთსაპირისპირო თვისებები მისი ერთიანი მსოფლმხედველობის განსხვავებული მხარეებია, რომლებიც მის შემოქმედებაში ორგანულადაა გამთლიანებული, სინთეზირებული.
 ==== ძირითადი ნაწარმოებების სია ====
 * op. 1, ორი სიმღერა (2 Gesänge) ბარიტონის და ფორტეპიანოსთვის, 1898
-* op. 2, ოთხი სიმლერა (4 Lieder) ხმის და ფორტეპიანოსთვის, 1899
+* op. 2, ოთხი სიმღერა (4 Lieder) ხმის და ფორტეპიანოსთვის, 1899
-* op. 3, ექვსი სიმლერა (6 Lieder) ხმის და ფორტეპიანოსთვის, 1899/1903
+* op. 3, ექვსი სიმღერა (6 Lieder) ხმის და ფორტეპიანოსთვის, 1899/1903
 * op. 4, გასხივოსნებული ღამე, Verklärte Nacht სიმებიანი სექსტეტი, 1899
 :ბურეს სიმღერები, კანტატა, 1900-11
@@ ხაზი 67: / ხაზი 67: @@
 * op. 13, მშვიდობა დედამიწას, შერეული გუნდისთვის a cappella, 1907
 * op. 14, ორი სიმღერა (2  Lieder) ხმის და ფორტეპიანოსთვის, 1907/08
-* op. 15, თხუთმეტი ლექსი შტეფან გეორგეს დაკიდებულიბაღების წიგნიდან, სოპრანოს და ფორტეპიანოსთვის, 1908/09
+* op. 15, თხუთმეტი ლექსი შტეფან გეორგეს დაკიდებული ბაღების წიგნიდან, სოპრანოს და ფორტეპიანოსთვის, 1908/09
 * op. 16, ხუთი საორკესტრო პიესა, 1909
 * op. 17, მოლოდინი, ერთაქტიანი მონოდრამა, 1909
@@ ხაზი 85: / ხაზი 85: @@
 * op. 29, სიუიტა ინსტრუმენტული ანსამბლისთვის, 1925
 * op. 30, სიმებიანი კვარტეტი № 3, 1927
-* op. 31, ვარიაციები ორკესტრისთეის, 1926/28
+* op. 31, ვარიაციები ორკესტრისთვის, 1926/28
 * op. 32, დღეიდან ხვალამდე, ერთაქტიანი ოპერა, 1928
 * op. 33a, 33ხ, ორი საფორტეპიანო პიესა, 1928, 1931
@@ ხაზი 94: / ხაზი 94: @@
 * op. 37, სიმებიანი კვარტეტი №  4, 1936
 * op. 38, კამერული სიმფონია № 2, (Fis-dur), 1906/39
-* op. 39, Kol nidre, მკითხველის, გუნდის და ორკესტრისთევის, 1938
+* op. 39, Kol nidre, მკითხველის, გუნდის და ორკესტრისთვის, 1938
 * op. 40, ვარიაციები ორგანისთვის, 1941
 * op. 41, ოდა ნაპოლეონს, მკითხველის, ფორტეპიანოს და სიმებიანი კვარტეტისთვის, 1942
@@ ხაზი 106: / ხაზი 106: @@
 * op. 48, სამი სიმღერა  (3 Lieder)  ხმის და ფორტეპიანოსთვის, 1933
 * op. 49, სამი გუნდი, 1948
-* op. 50a, სამჯერ ათასი წელი (Dreimal tausend Jahre), შერეულიგუნდისთვის, 1949
+* op. 50a, სამჯერ ათასი წელი (Dreimal tausend Jahre), შერეული გუნდისთვის, 1949
 * op. 50ხ, 130 ფსალმუნი „De profundis“, შერეული გუნდისთვის, 1950
 * op. 50C, თანამედროვე ფსალმუნი (დაუმთავრებელი), 1950 მოსე და არონი  (Moses und Aron), სამაქტიანი ოპერა (დაუმთავრებელი), 1930-32, 1949-50

←წინა ვერსია		12:28, 31 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია
ხაზი 114:		ხაზი 114:
	[[კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები]]		[[კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები]]
	[[კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები]]		[[კატეგორია:XX საუკუნის კომპოზიტორები]]
		+	[[კატეგორია:არნოლდ შონბერგი]]