https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94შორაპნის ციხე - რედაქტირების ისტორია2026-05-02T21:36:46Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%9D%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%AE%E1%83%94&diff=170519&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: შორაპნის ციხის ნაშთი '''შორაპნის ციხე''' –...2022-10-26T09:25:44Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Shorapnis_cixe.JPG" title="ფაილი:Shorapnis cixe.JPG">შორაპნის ციხის ნაშთი</a> '''შორაპნის ციხე''' –...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Shorapnis cixe.JPG|thumb|250პქ|შორაპნის ციხის ნაშთი]]<br />
'''შორაპნის ციხე''' – (ინგლ. Shorapani Castle), ანტიკური ხანის (ძვ. წ. VII - ახ. წ. V სს.) [[ციხესიმაგრე]] ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, დაბა შორაპნის ტერიტორიაზე, [[მდინარე|მდინარეების]] ყვირილასა და ძირულას შესართავში. წყაროებში პირველად მოხსენებულია ბერძენი ისტორიკოსისა და გეოგრაფის სტრაბონის შრომებში (ძვ. წ. I – ახ. წ. I სს.). XI საუკუნის ქართველი ისტორიკოსის ლეონტი მროველის ცნობით, ციხესიმაგრე ძვ.წ. III საუკუნის დასაწყისში ააგო [[ქართლი]]ს მეფე [[ფარნავაზ I]]-მა. სტრაბონისეული ცნობით, ციხესიმაგრე იმდენად დიდი იყო (დაახლოებით 25 ჰა), რომ მასში თავისუფლად ეტეოდა [[ქალაქი]]ს მოსახლეობა. VI საუკუნეში, ირან-ბიზანტიის ომის დროს, შორაპნის ციხე ხელიდან ხელში გადადიოდა. გვიანდელ ეპოქაშიც ეს ციხე მნიშვნელოვანი სტრატეგიული პუნქტი იყო. 1730 წელს ოსმალებმა დაიკავეს, 1770 წელს კი მეფე [[სოლომონ I]]-მა გაათავისუფლა.<br />
[[ფაილი:Shorapnis cixe 2.JPG|thumb|მარცხნივ|250პქ|გალავნის კედლის ნანგრევები]] <br />
ანტიკურ პერიოდში შორაპანი იყო პუნქტი, სადაც სანაოსნო გზა მთავრდებოდა და სახმელეთო იწყებოდა. იგი ვაჭრებსა და მგზავრებს უზრუნველყოფდა [[ქარვასლა|ქარვასლებით]], სურსათით, გადასაზიდი სახმელეთო ტრანსპორტით, [[სამჭედლო]] სახელოსნოებით, [[ბაზარი|ბაზრითა]] და სხვ. ვარაუდობენ, რომ აქვე უნდა ყოფილიყო [[ნავმისადგომი]], [[საბაჟო]], უნდა ჰყოლოდათ მცველი [[რაზმი (სამხედრო)|რაზმიც]], რადგან სავაჭრო გზით მტერსაც შეეძლო მოსვლა და მოყვარესაც. შორაპანი იყო დასავლეთ და აღმოსავლეთ ქვეყნებს შორის სავაჭრო ერთ-ერთი დამაკავშირებელი რგოლი.<br />
<br />
შორაპნის ციხის ნანგრევებში შეიმჩნევა ორი ფენა: გვიან ფეოდალური – [[რიყის ქვა|რიყის ქვის]] წყობა [[კირი]]ს ხსნარზე და ადრე ფეოდალური – უხეშად გათლილი [[კვადრი|კვადრების]] წყობა კირის ხსნარზე. კვადრების სამი-ოთხი რიგის შემდეგ მორიგეობს ხუთრიგიანი [[აგურის წყობა]]. ქვისა და [[აგური (სამშენებლო მასალა)|აგური]]ს მონაცვლეობიანი წყობა მიეკუთვნება VI საუკუნეს და იგი დამახასიათებელია [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიური იმპერიის]] პერიოდის [[რომაული არქიტექტურა|რომაული არქიტექტურისათვის]]. ციხეს გარს ერტყა მძლავრი [[გალავანი]] ნაგები რიყის ქვითა და გამომწვარი აგურით კირის ხსნარზე, რომლის ნაშთი დღესაც შემორჩენილია. ციხე მდ. ყვირილას აუზს უკავშირდებოდა 60 მ სიგრძის [[გვირაბი|გვირაბით]]. სასმელი წყლით მარაგდებოდა, მიწაში დაფლული, ორი სხვადასხვა დიამეტრის მქონე [[თიხა|თიხის]] [[მილი (მშენებლობა)|მილების]] წყალსადენით. <br />
<br />
XX საუკუნის ბოლოს ჩატარებული [[არქეოლოგიური გათხრები]]თ გამოვლენილია: ოთხკუთხა ბურჯისებრი [[კოშკი]], [[იატაკი]]ს ფრაგმენტები, კიდევ უფრო ძველი [[ნაგებობა|ნაგებობების]] ნაშთები, წყლის [[ავზი]], ადგილობრივი და უცხოური წარმოების თიხისა და მინის ჭურჭელი, ანტიკური ხანის ნაგებობათა ნანგრევები, რომლებიც ბრტყელი და ღარიანი [[კრამიტი]]თ ყოფილა დახურული, კოლხური [[ამფორა|ამფორები]], ჭურჭელი, იმპორტული შავლაქიანი კერამიკული ნაკეთობანი და სხვ. გამოვლენილი არტეფაქტები ნათლად ადასტურებს შორაპნის ციხის დიდ სავაჭრო გზაზე მდებარეობასა და მის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ მნიშვნელობას არა მარტო კოლხეთის, არამედ იბერიისთვისაც.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br />
[[კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები]]<br />
[[კატეგორია:საქართველოს ციხე-კოშკები ]]<br />
[[კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები]]</div>Tkenchoshvili