https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ - რედაქტირების ისტორია2026-05-06T12:19:45Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0&diff=213019&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2023-11-12T07:58:06Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:58, 12 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ფილოსოფოსები]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0&diff=109606&oldid=prevTkenchoshvili 08:43, 21 სექტემბერი 2020-ზე2020-09-21T08:43:50Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:43, 21 სექტემბერი 2020-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შტუმფის კვლევის ძირითადი საგანი მუსიკალური ტონების ფსიქოლოგია იყო. ამ თემატიკაში გაერთიანდა მისი ცხოვრების ორი უმთავრესი ინტერესი - მეცნიერება და მუსიკა. შტუმფი თავად კარგი მუსიკოსიც იყო - წერდა მუსიკას და უკრავდა რამდენიმე ინსტრუმენტზე. ემპირიულ კვლევაში უპირატესობას პროფესიონალ მუსიკოსთა გამოცდილებას, დაკვირვებას, განცდას ანიჭებდა. ეკამათებოდა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტს]], რომელიც თვითდაკვირვებაში გაწაფულ ფსიქოლოგებს ენდობოდა. შტუმფის აზრით, ეს ცდისპირები ხელოვნურად შლიან უშუალო გამოცდილებას ელემენტებად და უკარგავენ მას ბუნებრიობას. ექსპერტი მუსიკოსები სმენასთან დაკავშირებულ განცდას მის ნამდვილ მოცემულობაში აღწერენ - ისე, როგორც ამას ფენომენოლოგიური მეთოდოლოგია მოითხოვს,  რომელსაც შტუმფი ემხრობოდა. ამ სფეროში მოპოვებული მდიდარი მონაცემები განზოგადებულია კაპიტალურ ორტომეულში: „მუსიკალური აღქმის ფსიქოლოგია” (1883-1890).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შტუმფის კვლევის ძირითადი საგანი მუსიკალური ტონების ფსიქოლოგია იყო. ამ თემატიკაში გაერთიანდა მისი ცხოვრების ორი უმთავრესი ინტერესი - მეცნიერება და მუსიკა. შტუმფი თავად კარგი მუსიკოსიც იყო - წერდა მუსიკას და უკრავდა რამდენიმე ინსტრუმენტზე. ემპირიულ კვლევაში უპირატესობას პროფესიონალ მუსიკოსთა გამოცდილებას, დაკვირვებას, განცდას ანიჭებდა. ეკამათებოდა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტს]], რომელიც თვითდაკვირვებაში გაწაფულ ფსიქოლოგებს ენდობოდა. შტუმფის აზრით, ეს ცდისპირები ხელოვნურად შლიან უშუალო გამოცდილებას ელემენტებად და უკარგავენ მას ბუნებრიობას. ექსპერტი მუსიკოსები სმენასთან დაკავშირებულ განცდას მის ნამდვილ მოცემულობაში აღწერენ - ისე, როგორც ამას ფენომენოლოგიური მეთოდოლოგია მოითხოვს,  რომელსაც შტუმფი ემხრობოდა. ამ სფეროში მოპოვებული მდიდარი მონაცემები განზოგადებულია კაპიტალურ ორტომეულში: „მუსიკალური აღქმის ფსიქოლოგია” (1883-1890).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შტუმფის თეორიული შეხედულებანი ბრენტანოს ხაზის გაგრძელება და განვითარებაა. ფსიქოლოგიის შესასწავლ საგანად ე.წ. „ფსიქიკური ფუნქციები” განიხილება. შტუმფის ფუნქციის ცნება ბრენტანოსეული აქტის ექვივალენტურია. ამა თუ იმ ფუნქციის სახელწოდებაში მოცემულია იმ ოპერაციის, მოქმედებისა თუ პროცესის თავისებურება, რომელიც მიმართულია რაიმე მოვლენაზე (შინაარსზე): აღქმა, შემჩნევა, მსჯელობა, დაჯგუფება, გაგება, მონდომება, უკუგდება, განზრახვა და სხვა. ამავე დროს, შტუმფმა ყურადღება გაამახვილა იმ ფსიქიკურ მოვლენებზე (ხატები, წარმოდგენები, აზრები და სხვა), რომელთა სტატუსი ბრენტანოს სისტემაში არ იყო გარკვეული <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>აქტფსიქოლოგია<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შტუმფის თეორიული შეხედულებანი ბრენტანოს ხაზის გაგრძელება და განვითარებაა. ფსიქოლოგიის შესასწავლ საგანად ე.წ. „ფსიქიკური ფუნქციები” განიხილება. შტუმფის ფუნქციის ცნება ბრენტანოსეული აქტის ექვივალენტურია. ამა თუ იმ ფუნქციის სახელწოდებაში მოცემულია იმ ოპერაციის, მოქმედებისა თუ პროცესის თავისებურება, რომელიც მიმართულია რაიმე მოვლენაზე (შინაარსზე): აღქმა, შემჩნევა, მსჯელობა, დაჯგუფება, გაგება, მონდომება, უკუგდება, განზრახვა და სხვა. ამავე დროს, შტუმფმა ყურადღება გაამახვილა იმ ფსიქიკურ მოვლენებზე (ხატები, წარმოდგენები, აზრები და სხვა), რომელთა სტატუსი ბრენტანოს სისტემაში არ იყო გარკვეული <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>აქტფსიქოლოგია<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობიერების მოვლენების შტუმფისეულ კლასიფიკაციაში, ფუნქციებთან ერთად, გამოიყოფა ე.წ. „ფსიქიკური მოვლენები” (ფენომენები). ისინი ცნობიერების გრძნობად მონაცემებს (ფერები, ტონები, ტკივილისა თუ სიამოვნება-უსიამოვნების განცდები და სხვა) და მათ რეპროდუქციულ ფორმებს ანუ წარმოდგენებს აერთიანებენ. მოვლენები მიეკუთვნება სპეციალურ მეცნიერებას - ფენომენოლოგიას, რომელიც არის ფიზიკისა და ფსიქოლოგიის წინარე დისციპლინა, მათი პროპედევტიკა. მთავარი ისაა, რომ შტუმფმა სცადა ფსიქიკური მოვლენებისა და შინაარსების ერთგვარი რეაბილიტაცია. მაგრამ, მათი ფსიქოლოგიის გარეთ მოთავსებით, მასაც შეეშალა. პერცეპციული ხატი ან წარმოდგენა ნამდვილად განსხვავდება ფსიქიკური აქტისაგან (აღქმის, წარმოსახვის ან მოგონების პროცესისაგან), თუმცა ამ უკანასკნელთან ერთად, უთუოდ ფსიქოლოგიის კომპეტენციაში შედის. ფსიქოლოგიამ, საბოლოოდ, აქტებიც (ფუნქციები) და მოვლენებიც (შინაარსები) თავისი შესწავლის ობიექტად აქცია. ამით მოიხსნა დაპირისპირება შინაარსისა და აქტის ფსიქოლოგიას შორის და გზა გაეხსნა ცნობიერების მთლიანობით შესწავლას.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობიერების მოვლენების შტუმფისეულ კლასიფიკაციაში, ფუნქციებთან ერთად, გამოიყოფა ე.წ. „ფსიქიკური მოვლენები” (ფენომენები). ისინი ცნობიერების გრძნობად მონაცემებს (ფერები, ტონები, ტკივილისა თუ სიამოვნება-უსიამოვნების განცდები და სხვა) და მათ რეპროდუქციულ ფორმებს ანუ წარმოდგენებს აერთიანებენ. მოვლენები მიეკუთვნება სპეციალურ მეცნიერებას - ფენომენოლოგიას, რომელიც არის ფიზიკისა და ფსიქოლოგიის წინარე დისციპლინა, მათი პროპედევტიკა. მთავარი ისაა, რომ შტუმფმა სცადა ფსიქიკური მოვლენებისა და შინაარსების ერთგვარი რეაბილიტაცია. მაგრამ, მათი ფსიქოლოგიის გარეთ მოთავსებით, მასაც შეეშალა. პერცეპციული ხატი ან წარმოდგენა ნამდვილად განსხვავდება ფსიქიკური აქტისაგან (აღქმის, წარმოსახვის ან მოგონების პროცესისაგან), თუმცა ამ უკანასკნელთან ერთად, უთუოდ ფსიქოლოგიის კომპეტენციაში შედის. ფსიქოლოგიამ, საბოლოოდ, აქტებიც (ფუნქციები) და მოვლენებიც (შინაარსები) თავისი შესწავლის ობიექტად აქცია. ამით მოიხსნა დაპირისპირება შინაარსისა და აქტის ფსიქოლოგიას შორის და გზა გაეხსნა ცნობიერების მთლიანობით შესწავლას.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0&diff=89568&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2019-10-29T11:04:42Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:04, 29 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მუსიკის ფსიქოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მუსიკის ფსიქოლოგია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ფენომენოლოგი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ფენომენოლოგი]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მუსიკალური აღქმა]] </ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფსიქოლოგები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფსიქოლოგები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0&diff=88120&oldid=prevTkenchoshvili 12:09, 24 სექტემბერი 2019-ზე2019-09-24T12:09:32Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:09, 24 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ''' - Stumpf Carl Friedrich, Штумпф Карл, 1848-1936</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ''' - Stumpf Carl Friedrich, Штумпф Карл, 1848-1936</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფსიქოლოგი და ფილოსოფოსი, ევროპული ფუნქციონალიზმის წამყვანი წარმომადგენელი. სწავლობდა [[ბრენტანო ფრანც|ფ. ბრენტანოსთან]] და რ. ლოტცესთან. იყო გეტინგენის, ვიურცბურგის, პრაღის, მიუნჰენის და ჰალეს უნივერსიტეტების პროფესორი (ჰალეში ასწავლიდა ე. ჰუსერლს). ყველაზე ნაყოფიერად იმუშავა ბერლინის უნივერსიტეტში. იქ მის მოწაფეთა შორის იყვნენ გეშტალტფსიქოლოგიის ყველა წამყვანი მეცნიერი: [[ვერთჰაიმერი მაქს|მ. ვერთჰაიმერი]], [[კელერი ვოლფგანგ|ვ. კელერი]], [[კოფკა კურტი|კ. კოფკა]], კ. ლევინი. შტუმფი იყო ბერლინის სახელგანთქმული ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ერთერთი დამფუძნებელი და დირექტორი 1894-1922 წლებში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფსიქოლოგი და ფილოსოფოსი, ევროპული ფუნქციონალიზმის წამყვანი წარმომადგენელი. სწავლობდა [[ბრენტანო ფრანც|ფ. ბრენტანოსთან]] და რ. ლოტცესთან. იყო გეტინგენის, ვიურცბურგის, პრაღის, მიუნჰენის და ჰალეს უნივერსიტეტების პროფესორი (ჰალეში ასწავლიდა ე. ჰუსერლს). ყველაზე ნაყოფიერად იმუშავა ბერლინის უნივერსიტეტში. იქ მის მოწაფეთა შორის იყვნენ გეშტალტფსიქოლოგიის ყველა წამყვანი მეცნიერი: [[ვერთჰაიმერი მაქს|მ. ვერთჰაიმერი]], [[კელერი ვოლფგანგ|ვ. კელერი]], [[კოფკა კურტი|კ. კოფკა]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლევინი კურტ|</ins>კ. ლევინი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. შტუმფი იყო ბერლინის სახელგანთქმული ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ერთერთი დამფუძნებელი და დირექტორი 1894-1922 წლებში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შტუმფის კვლევის ძირითადი საგანი მუსიკალური ტონების ფსიქოლოგია იყო. ამ თემატიკაში გაერთიანდა მისი ცხოვრების ორი უმთავრესი ინტერესი - მეცნიერება და მუსიკა. შტუმფი თავად კარგი მუსიკოსიც იყო - წერდა მუსიკას და უკრავდა რამდენიმე ინსტრუმენტზე. ემპირიულ კვლევაში უპირატესობას პროფესიონალ მუსიკოსთა გამოცდილებას, დაკვირვებას, განცდას ანიჭებდა. ეკამათებოდა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტს]], რომელიც თვითდაკვირვებაში გაწაფულ ფსიქოლოგებს ენდობოდა. შტუმფის აზრით, ეს ცდისპირები ხელოვნურად შლიან უშუალო გამოცდილებას ელემენტებად და უკარგავენ მას ბუნებრიობას. ექსპერტი მუსიკოსები სმენასთან დაკავშირებულ განცდას მის ნამდვილ მოცემულობაში აღწერენ - ისე, როგორც ამას ფენომენოლოგიური მეთოდოლოგია მოითხოვს,  რომელსაც შტუმფი ემხრობოდა. ამ სფეროში მოპოვებული მდიდარი მონაცემები განზოგადებულია კაპიტალურ ორტომეულში: „მუსიკალური აღქმის ფსიქოლოგია” (1883-1890).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>შტუმფის კვლევის ძირითადი საგანი მუსიკალური ტონების ფსიქოლოგია იყო. ამ თემატიკაში გაერთიანდა მისი ცხოვრების ორი უმთავრესი ინტერესი - მეცნიერება და მუსიკა. შტუმფი თავად კარგი მუსიკოსიც იყო - წერდა მუსიკას და უკრავდა რამდენიმე ინსტრუმენტზე. ემპირიულ კვლევაში უპირატესობას პროფესიონალ მუსიკოსთა გამოცდილებას, დაკვირვებას, განცდას ანიჭებდა. ეკამათებოდა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტს]], რომელიც თვითდაკვირვებაში გაწაფულ ფსიქოლოგებს ენდობოდა. შტუმფის აზრით, ეს ცდისპირები ხელოვნურად შლიან უშუალო გამოცდილებას ელემენტებად და უკარგავენ მას ბუნებრიობას. ექსპერტი მუსიკოსები სმენასთან დაკავშირებულ განცდას მის ნამდვილ მოცემულობაში აღწერენ - ისე, როგორც ამას ფენომენოლოგიური მეთოდოლოგია მოითხოვს,  რომელსაც შტუმფი ემხრობოდა. ამ სფეროში მოპოვებული მდიდარი მონაცემები განზოგადებულია კაპიტალურ ორტომეულში: „მუსიკალური აღქმის ფსიქოლოგია” (1883-1890).</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0&diff=87971&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „კარლ ფრიდრიჰ შტუმფი“ გადაიტანა გვერდზე „შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ“ ...2019-09-19T13:38:06Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0_%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98" class="mw-redirect" title="კარლ ფრიდრიჰ შტუმფი">კარლ ფრიდრიჰ შტუმფი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0" title="შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ">შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ“</a> ...</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">13:38, 19 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0&diff=87969&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ“ გადაიტანა გვერდზე „კარლ ფრიდრიჰ შტუმფი“2019-09-19T13:37:55Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0" title="შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ">შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0_%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98" class="mw-redirect" title="კარლ ფრიდრიჰ შტუმფი">კარლ ფრიდრიჰ შტუმფი“</a></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">13:37, 19 სექტემბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A8%E1%83%A2%E1%83%A3%E1%83%9B%E1%83%A4%E1%83%98_%E1%83%99%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%9A_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%B0&diff=87968&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ '''შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ''' -...2019-09-19T13:37:41Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Shtumfi.JPG" title="ფაილი:Shtumfi.JPG">შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ</a> '''შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ''' -...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Shtumfi.JPG|thumb|200pq|შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ]]<br />
'''შტუმფი კარლ ფრიდრიჰ''' - Stumpf Carl Friedrich, Штумпф Карл, 1848-1936<br />
<br />
გერმანელი ფსიქოლოგი და ფილოსოფოსი, ევროპული ფუნქციონალიზმის წამყვანი წარმომადგენელი. სწავლობდა [[ბრენტანო ფრანც|ფ. ბრენტანოსთან]] და რ. ლოტცესთან. იყო გეტინგენის, ვიურცბურგის, პრაღის, მიუნჰენის და ჰალეს უნივერსიტეტების პროფესორი (ჰალეში ასწავლიდა ე. ჰუსერლს). ყველაზე ნაყოფიერად იმუშავა ბერლინის უნივერსიტეტში. იქ მის მოწაფეთა შორის იყვნენ გეშტალტფსიქოლოგიის ყველა წამყვანი მეცნიერი: [[ვერთჰაიმერი მაქს|მ. ვერთჰაიმერი]], [[კელერი ვოლფგანგ|ვ. კელერი]], [[კოფკა კურტი|კ. კოფკა]], კ. ლევინი. შტუმფი იყო ბერლინის სახელგანთქმული ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ერთერთი დამფუძნებელი და დირექტორი 1894-1922 წლებში.<br />
<br />
შტუმფის კვლევის ძირითადი საგანი მუსიკალური ტონების ფსიქოლოგია იყო. ამ თემატიკაში გაერთიანდა მისი ცხოვრების ორი უმთავრესი ინტერესი - მეცნიერება და მუსიკა. შტუმფი თავად კარგი მუსიკოსიც იყო - წერდა მუსიკას და უკრავდა რამდენიმე ინსტრუმენტზე. ემპირიულ კვლევაში უპირატესობას პროფესიონალ მუსიკოსთა გამოცდილებას, დაკვირვებას, განცდას ანიჭებდა. ეკამათებოდა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტს]], რომელიც თვითდაკვირვებაში გაწაფულ ფსიქოლოგებს ენდობოდა. შტუმფის აზრით, ეს ცდისპირები ხელოვნურად შლიან უშუალო გამოცდილებას ელემენტებად და უკარგავენ მას ბუნებრიობას. ექსპერტი მუსიკოსები სმენასთან დაკავშირებულ განცდას მის ნამდვილ მოცემულობაში აღწერენ - ისე, როგორც ამას ფენომენოლოგიური მეთოდოლოგია მოითხოვს, რომელსაც შტუმფი ემხრობოდა. ამ სფეროში მოპოვებული მდიდარი მონაცემები განზოგადებულია კაპიტალურ ორტომეულში: „მუსიკალური აღქმის ფსიქოლოგია” (1883-1890).<br />
<br />
შტუმფის თეორიული შეხედულებანი ბრენტანოს ხაზის გაგრძელება და განვითარებაა. ფსიქოლოგიის შესასწავლ საგანად ე.წ. „ფსიქიკური ფუნქციები” განიხილება. შტუმფის ფუნქციის ცნება ბრენტანოსეული აქტის ექვივალენტურია. ამა თუ იმ ფუნქციის სახელწოდებაში მოცემულია იმ ოპერაციის, მოქმედებისა თუ პროცესის თავისებურება, რომელიც მიმართულია რაიმე მოვლენაზე (შინაარსზე): აღქმა, შემჩნევა, მსჯელობა, დაჯგუფება, გაგება, მონდომება, უკუგდება, განზრახვა და სხვა. ამავე დროს, შტუმფმა ყურადღება გაამახვილა იმ ფსიქიკურ მოვლენებზე (ხატები, წარმოდგენები, აზრები და სხვა), რომელთა სტატუსი ბრენტანოს სისტემაში არ იყო გარკვეული (აქტფსიქოლოგია). <br />
<br />
ცნობიერების მოვლენების შტუმფისეულ კლასიფიკაციაში, ფუნქციებთან ერთად, გამოიყოფა ე.წ. „ფსიქიკური მოვლენები” (ფენომენები). ისინი ცნობიერების გრძნობად მონაცემებს (ფერები, ტონები, ტკივილისა თუ სიამოვნება-უსიამოვნების განცდები და სხვა) და მათ რეპროდუქციულ ფორმებს ანუ წარმოდგენებს აერთიანებენ. მოვლენები მიეკუთვნება სპეციალურ მეცნიერებას - ფენომენოლოგიას, რომელიც არის ფიზიკისა და ფსიქოლოგიის წინარე დისციპლინა, მათი პროპედევტიკა. მთავარი ისაა, რომ შტუმფმა სცადა ფსიქიკური მოვლენებისა და შინაარსების ერთგვარი რეაბილიტაცია. მაგრამ, მათი ფსიქოლოგიის გარეთ მოთავსებით, მასაც შეეშალა. პერცეპციული ხატი ან წარმოდგენა ნამდვილად განსხვავდება ფსიქიკური აქტისაგან (აღქმის, წარმოსახვის ან მოგონების პროცესისაგან), თუმცა ამ უკანასკნელთან ერთად, უთუოდ ფსიქოლოგიის კომპეტენციაში შედის. ფსიქოლოგიამ, საბოლოოდ, აქტებიც (ფუნქციები) და მოვლენებიც (შინაარსები) თავისი შესწავლის ობიექტად აქცია. ამით მოიხსნა დაპირისპირება შინაარსისა და აქტის ფსიქოლოგიას შორის და გზა გაეხსნა ცნობიერების მთლიანობით შესწავლას.<br />
<br />
==წყარო==<br />
<small>[[ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]<br />
<br /><br />
სტატიის ავტორი - [[ირაკლი იმედაძე]], [[დიმიტრი უზნაძის სახელობის საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოება]].<br /><br />
ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.</small><br />
<br />
<br />
[[კატეგორია: ფუნქციონალიზმი]] <br />
[[კატეგორია:მუსიკის ფსიქოლოგია]]<br />
[[კატეგორია: ფენომენოლოგი]]<br />
[[კატეგორია: გერმანელი ფსიქოლოგები]]<br />
[[კატეგორია: გერმანელი ფილოსოფოსები]]<br />
[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div>Tkenchoshvili