https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A5%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98 2026-05-14T15:41:06Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%98_%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9C%E1%83%97%E1%83%A5%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%A1_%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98&diff=242498&oldid=prev 2025-03-04T10:37:08Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ჩვეულებრივი ხონთქრის ქათამი&#039;&#039;&#039; (ლათ. Porphyrio porpihyrio Linnaeus, 1758) – ფრინველ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ჩვეულებრივი ხონთქრის ქათამი''' (ლათ. Porphyrio porpihyrio Linnaeus, 1758) – ფრინველი ლაინასებრთა ოჯახიდან.<br /> * კლასი − ფრინველები (AVES)<br /> * რიგი − [[ლაინასნაირნი]] (Ralliformes)<br /> * ოჯახი − [[ლაინასებრნი]] (Rallidae)<br /> * გვარი − [[ხონთქრის ქათამი]] (Porphyrio)<br /> ჩვეულებრივი ხონთქრის ქათამი ყველაზე დიდი ზომისაა ლაინასნაირთა შორის, ფრთა 250-295 მმ-ია, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 73-75 მმ, წონა – 1500 გ-მდე. მამალი შესამჩნევად დიდია დედალზე; შეფერილობაში სქესთა შორის განსხვავება თითქმის არაა (დედალი მხოლოდ ოდნავ უფრო მკრთალია); ჩვენში გავრცელებული სხვა ლაინასნაირებისაგან გამოირჩევა კაშკაშა მოლურჯო-მომწვანო შეფერილობით, კეფაზე, კისრის უკან და გვერდებზე, ზურგზე, მკერდის უკანა ნაწილსა და მუცელზე [[იისფერი]] ელვარებით. თავის გვერდები, ყელი, კისერი წინიდან, ჩიჩახვი და მკერდის წინა ნაწილი მოცისფრო-მომწვანოა; თხემის შემოსილი ნაწილი და თვალების ირგვლივ ბუმბულები [[რუხი (ფერი)|რუხი]]ა; მომქნევები მუქი-მურა; საჭის ბუმბულებიც მუქი მურაა, მაგრამ აქვთ მოლურჯო-იისფერი კიდეები და მომწვანო ელფერი. კუდქვეშა ბუმბულები [[თეთრი (ფერი)|თეთრია]]. მოკლე და მსხვილი ნისკარტი, გრძელი და მძლავრი ფეხები, გრძელი თითებით, აგრეთვე ტიტველი კანი შუბლზე, რომელიც რამდენადმე თხემზედაც გადადის, წითელია. ახალგაზრდები განსხვავდებიან ზრდასრულებისაგან ზურგის უფრო მკრთალი, ხოლო მკერდისა და მუცლის რუხი შეფერილობით.<br /> <br /> აღწერილია 22 ქვესახეობა, რომელთაგან უმრავლესობას წინათ ცალკე სახეობად მიიჩნევდნენ. საქართველოში მოიპოვება კასპიის ხონთქრის ქათამი – P. p. seistanicus Zarudny und Haerms, 1911.<br /> <br /> ====გავრცელება==== <br /> სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს ძირითადად ტროპიკულსა და სუბტროპიკულ ზონებს [[სამხრეთი|სამხრეთ]] [[ევროპა]]ში (პირენეის სამხრეთი ნაწილი, ხმელთაშუა ზღვის ზოგიერთი კუნძული); [[აფრიკა]]ში (ყველგან, საჰარის გამოკლებით); წინა და სამხრეთ [[აზია]]ში ([[ირანი]], [[ინდოეთი]], ინდო-ჩინეთი); მალაის [[არქიპელაგი|არქიპელაგზე]], [[ავსტრალია]]სა და პოლინეზიაში; სსრ კავშირში – კასპიის ზღვის სანაპიროებზე. არეალის უდიდეს ნაწილში მობინადრეა. საქართველოში ნაპოვნია ყარაიაზში ერთეული ეგზემპლარები არაბუდობის დროს.<br /> <br /> ====ბიოტოპი==== <br /> ბინადრობს დამდგარი შიდა წყალსატევების, მდორე [[მდინარე]]ების, აგრეთვე ზღვების გაუვალ სანაპიროებზე, უხვად განვითარებული [[ლელი]]თ, [[ლერწამი|ლერწმით]], ისლითა და ბუჩქნარებით.<br /> <br /> ====გამრავლება==== <br /> ბუდობს ცალკეულ წყვილებად. ბუდეს აკეთებს ხმელი ლელის, ისლის, ლერწმის [[ფოთოლი|ფოთლებისა]] და [[ღერო]]ებისაგან უშუალოდ წყლის ზედაპირზე ან რამდენადმე მაღლა (როცა წყლის დონე მერყევია). აპრილის პირველ ნახევარში დებს 5-9 კვერცხს. კრუხად მორიგეობით ჯდება ორივე სქესის ფრინველი, მაგრამ უფრო ხანგრძლივად – დედალი. საინკუბაციო პერიოდი 22-25 დღემდე გრძელდება. შავი ღინღლით დაფარული მართვეები ბუდიდან გადმოდიან 4 დღის შემდეგ, თუმცა დასასვენებლად ხშირად ისევ ბუდეს უბრუნდებიან.<br /> <br /> ====კვება====<br /> ხონთქრის ქათმის ძირითად საკვებს შეადგენს უპირატესად წყლის მცენარეთა ნაზი ფესურები, ნორჩი მწვანე ყლორტები და [[თესლი|თესლები]]. მცირე რაოდენობით ჭამს წყლისა და ხმელეთის [[მწერები|მწერებს]], ბაყაყებს, ზოგჯერ პატარა ფრინველების ბარტყებსა და თაგვისებურ მღრღნელებს.<br /> <br /> ====მნიშვნელობა==== <br /> მცირერიცხოვნობის გამო პრაქტიკული მნიშვნელობა ჩვენში არა აქვს.<br /> <br /> <br /> ==წყრო==<br /> *[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველები]]<br /> [[კატეგორია:ლაინასნაირნი]]<br /> [[კატეგორია:ლაინასებრნი]]<br /> [[კატეგორია:ხონთქრის ქათამი]]</div>

Echelidze