https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B 2026-05-03T23:35:05Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=149835&oldid=prev 2022-03-29T09:01:34Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:01, 29 მარტი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების [[იუნგი კარლ გუსტავ|კ. გ. იუნგისეულ]] თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების [[იუნგი კარლ გუსტავ|კ. გ. იუნგისეულ]] თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა “გენერაციული გრამატიკა” ანუ “წარმომშობი გრამატიკა”. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">''</ins>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა “გენერაციული გრამატიკა” ანუ “წარმომშობი გრამატიკა”.<ins class="diffchange diffchange-inline">'' </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საინტერესოა ჩომსკის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოღვაწეობა. იგი ანტიგლობალისტი და ანარქისტია და აქტიურადაც მოქმედებს ამ იდეოლოგიის პროპაგანდის მიმართულებით, მონაწილეობს საპროტესტო ღონისძიებებში და სხვა. ამიტომ ის დისიდენტივითაა, თუმცა მას უდიდესი საერთაშორისო ავტორიტეტი იცავს. მას „თანამედროვეობის სოკრატე“ უწოდეს: სოკრატესავით ბრძენია, სოკრატესავით გაბედულია და სოკრატესავით ლოგიკურად და ნათლად ამხელს სიყალბეს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საინტერესოა ჩომსკის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოღვაწეობა. იგი ანტიგლობალისტი და ანარქისტია და აქტიურადაც მოქმედებს ამ იდეოლოგიის პროპაგანდის მიმართულებით, მონაწილეობს საპროტესტო ღონისძიებებში და სხვა. ამიტომ ის დისიდენტივითაა, თუმცა მას უდიდესი საერთაშორისო ავტორიტეტი იცავს. მას „თანამედროვეობის სოკრატე“ უწოდეს: სოკრატესავით ბრძენია, სოკრატესავით გაბედულია და სოკრატესავით ლოგიკურად და ნათლად ამხელს სიყალბეს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>90 წლის ასაკშიც კი ა. ჩომსკი ლექციებს კითხულობს მასაჩუსეტსის უნივეტსიტეტში, წიგნებს წერს და ინტერვიუებს იძლევა. ის ყველაზე ხშირად ციტირებადი ლინგვისტია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">''</ins>90 წლის ასაკშიც კი ა. ჩომსკი ლექციებს კითხულობს მასაჩუსეტსის უნივეტსიტეტში, წიგნებს წერს და ინტერვიუებს იძლევა. ის ყველაზე ხშირად ციტირებადი ლინგვისტია.<ins class="diffchange diffchange-inline">''</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ''„ნუ ვაყალიბებთ რთულად იმას, რაც მარტივად ყალიბდება. მარტივის გართულება ინტელექტუალების საყვარელი თამაშია: რაც უფრო გაუგებარია, მით უკეთესია. თავად არ იციან ბოლომდე, რასაც ამბობენ, მაგრამ ძალაუფლება და პრესტიჟი გარანტირებულია.“''</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* ''„ნუ ვაყალიბებთ რთულად იმას, რაც მარტივად ყალიბდება. მარტივის გართულება ინტელექტუალების საყვარელი თამაშია: რაც უფრო გაუგებარია, მით უკეთესია. თავად არ იციან ბოლომდე, რასაც ამბობენ, მაგრამ ძალაუფლება და პრესტიჟი გარანტირებულია.“''</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* ''„ოპტიმიზმი სტრატეგიაა. თუკი არ გჯერათ, რომ უკეთესი მომავალი შესაძლებელია, თქვენ არასდროს არ გადადგამთ ნაბიჯს, რათა მომავალი უკეთესი გახდეს. თუკი მიგაჩნიათ, რომ იმედი არაა, ის არც იქნება. არჩევანი თქვენზეა!“''</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* ''„ოპტიმიზმი სტრატეგიაა. თუკი არ გჯერათ, რომ უკეთესი მომავალი შესაძლებელია, თქვენ არასდროს არ გადადგამთ ნაბიჯს, რათა მომავალი უკეთესი გახდეს. თუკი მიგაჩნიათ, რომ იმედი არაა, ის არც იქნება. არჩევანი თქვენზეა!“'' <ins class="diffchange diffchange-inline">(ჩანამატის ავტორი [[ზურაბ ვახანია]]).</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=149767&oldid=prev 2022-03-29T07:15:32Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:15, 29 მარტი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების [[იუნგი კარლ გუსტავ|კ. გ. იუნგისეულ]] თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების [[იუნგი კარლ გუსტავ|კ. გ. იუნგისეულ]] თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა <del class="diffchange diffchange-inline">„გენერაციული </del>გრამატიკა” ანუ <del class="diffchange diffchange-inline">„წარმომშობი </del>გრამატიკა”<del class="diffchange diffchange-inline">. ენის დაუფლება ბავშვის მიერ ადამიანურობის უდიდესი სასწაულია, ალბათ მეტი, ვიდრე ნებისყოფის, აზროვნებისა თუ სიყვარულის ნიჭი. მართლაც, პრეოპერაციული სტადიის აზროვნების მქონე 3-4-წლიანი ბავშვი ათასობით ურთულეს და უფაქიზეს გრამატიკულ ფორმას ეუფლება, თანაც ყოველგვარი სწავლების გარეშე. მაგ., მრავალი 3-წლიანი ქართველი ბავშვი აქტიურად და სულ ადვილად, წამიერად ხმარობს ზმნის უნებურობის ვნებითის ფორმებს (დამივარდა/დავაგდე, გამიტყდა/გავტეხე), თვითონაც კი ქმნის ახალ, ენაში არარსებულ ფორმებს, მაგ.: (კი არ დავაფურთხე, არამედ) დამეფურთხა. ეს ქართული ენის იმდენად რთული მორფოსინტაქსური კატეგორიაა, რომ უცხოელ ენათმეცნიერებსაც კი უჭირთ მისი დაუფლება. და როგორ ეუფლება მას 3-წლიანი ბავშვი, თანაც თავისით? რამდენიმე წელიწადში როგორ ეუფლება ათიათასობით მორფოლოგიურ და სინტაქსურ ფორმას? და ეს ყოველივე იმ ასაკში ხდება, როდესაც ბავშვის აზროვნება იმდენად სუსტი და მოუქნელია, რომ ბავშვი ვერ პასუხობს იმას, თუ თვითონ ვის წინ ზის {ცენტრირებულობა}</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა <ins class="diffchange diffchange-inline">“გენერაციული </ins>გრამატიკა” ანუ <ins class="diffchange diffchange-inline">“წარმომშობი </ins>გრამატიკა”. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ა</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ჩომსკისეული ცნება „გენერაციული გრამატიკა” მხოლოდ აღწერს </del>ამ <del class="diffchange diffchange-inline">სასწაულს - </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">ვერ ახსნის</del>. მას <del class="diffchange diffchange-inline">არც კი აქვს ახსნის პრეტენზია</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რადგან თვით ეს ცნება სათანადო თანდაყოლილ უნარიანობასა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">მეტიც, თანდაყოლილ ენობრივ სქემებს ემყარება</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">საინტერესოა ჩომსკის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოღვაწეობა</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">იგი ანტიგლობალისტი და ანარქისტია და აქტიურადაც მოქმედებს </ins>ამ <ins class="diffchange diffchange-inline">იდეოლოგიის პროპაგანდის მიმართულებით, მონაწილეობს საპროტესტო ღონისძიებებში </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">სხვა</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">ამიტომ ის დისიდენტივითაა, თუმცა </ins>მას <ins class="diffchange diffchange-inline">უდიდესი საერთაშორისო ავტორიტეტი იცავს. მას „თანამედროვეობის სოკრატე“ უწოდეს: სოკრატესავით ბრძენია</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">სოკრატესავით გაბედულია </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">სოკრატესავით ლოგიკურად და ნათლად ამხელს სიყალბეს</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">საინტერესოა ჩომსკის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მოღვაწეობა</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">იგი ანტიგლობალისტი და ანარქისტია და აქტიურადაც მოქმედებს ამ იდეოლოგიის პროპაგანდის მიმართულებით</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">მონაწილეობს საპროტესტო ღონისძიებებში </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">სხვა</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ამიტომ </del>ის <del class="diffchange diffchange-inline">დისიდენტივითაა</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">თუმცა მას უდიდესი საერთაშორისო ავტორიტეტი იცავს</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">90 წლის ასაკშიც კი ა</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">ჩომსკი ლექციებს კითხულობს მასაჩუსეტსის უნივეტსიტეტში</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">წიგნებს წერს </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">ინტერვიუებს იძლევა</ins>. ის <ins class="diffchange diffchange-inline">ყველაზე ხშირად ციტირებადი ლინგვისტია.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ''„ნუ ვაყალიბებთ რთულად იმას</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">რაც მარტივად ყალიბდება. მარტივის გართულება ინტელექტუალების საყვარელი თამაშია: რაც უფრო გაუგებარია, მით უკეთესია. თავად არ იციან ბოლომდე, რასაც ამბობენ, მაგრამ ძალაუფლება და პრესტიჟი გარანტირებულია.“''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* ''„ოპტიმიზმი სტრატეგიაა. თუკი არ გჯერათ, რომ უკეთესი მომავალი შესაძლებელია, თქვენ არასდროს არ გადადგამთ ნაბიჯს, რათა მომავალი უკეთესი გახდეს. თუკი მიგაჩნიათ, რომ იმედი არაა, ის არც იქნება</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">არჩევანი თქვენზეა!“''</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=126317&oldid=prev 2021-08-24T15:47:55Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:47, 24 აგვისტო 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 31:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 31:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.&lt;/small&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.&lt;/small&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია: უნივერსალური გრამატიკა]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბიჰევიორიზმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბიჰევიორიზმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოგნიტივიზმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კოგნიტივიზმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლინგვისტიკა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლინგვისტიკა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:გენერაციული გრამატიკა]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ენის სიღრმისეული სტრუქტურა]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ენის ზედაპირული სტრუქტურა]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ებრაული ლინგვისტები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ებრაული ლინგვისტები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ებრაული ფილოსოფოსები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: ებრაული ფილოსოფოსები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=109604&oldid=prev 2020-09-21T08:41:46Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:41, 21 სექტემბერი 2020-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩომსკის წიგნში გადმოცემულია ე.წ. ტრანსფორმაციულ-გენერაციული გრამატიკის მოდელის ძირითადი ვერსია. მის მიხედვით, ენა განიხილება არა ენობრივ ერთეულთა სტატიკურ ერთობლიობად, არამედ გამართული ფრაზების წარმოქმნის თავისებურ დინამიკურ მექანიზმად. ჩომსკი პრინციპულად დაუპირისპირდა ენის ათვისების ბიჰევიორისტულ თეორიას. კერძოდ, [[სკინერი ბერას ფრედერიკ|ბ. სკინერს]] მიაჩნდა, რომ ენა დაისწავლება ისევე, როგორც ყველა ქცევა. ბავშვი წარმოთქვამს სიტყვას/ფრაზას, თუკი ამისთვის იგი იღებს ჯილდოს, ბავშვი ფრაზას იმეორებს. უფროსები აქტიურად ცდილობენ, წაახალისონ ბავშვი ენის სულ უფრო სწორი ათვისებისკენ და გამართული მეტყველებისკენ. პროცესი იწყება გამოთქმების უბრალო მიბაძვითა და გამეორებით და მიმდინარეობს ბიჰევიორისტული დასწავლის კანონების შესაბამისად. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩომსკის წიგნში გადმოცემულია ე.წ. ტრანსფორმაციულ-გენერაციული გრამატიკის მოდელის ძირითადი ვერსია. მის მიხედვით, ენა განიხილება არა ენობრივ ერთეულთა სტატიკურ ერთობლიობად, არამედ გამართული ფრაზების წარმოქმნის თავისებურ დინამიკურ მექანიზმად. ჩომსკი პრინციპულად დაუპირისპირდა ენის ათვისების ბიჰევიორისტულ თეორიას. კერძოდ, [[სკინერი ბერას ფრედერიკ|ბ. სკინერს]] მიაჩნდა, რომ ენა დაისწავლება ისევე, როგორც ყველა ქცევა. ბავშვი წარმოთქვამს სიტყვას/ფრაზას, თუკი ამისთვის იგი იღებს ჯილდოს, ბავშვი ფრაზას იმეორებს. უფროსები აქტიურად ცდილობენ, წაახალისონ ბავშვი ენის სულ უფრო სწორი ათვისებისკენ და გამართული მეტყველებისკენ. პროცესი იწყება გამოთქმების უბრალო მიბაძვითა და გამეორებით და მიმდინარეობს ბიჰევიორისტული დასწავლის კანონების შესაბამისად. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიჰევიორისტული თვალსაზრისის სისუტე იმაშია, რომ ბავშვები ძალზე ადვილად და ძალზე სწრაფად ითვისებენ ენას იმისთვის, რომ ამის ახსნა შეიძლებოდეს მობაძვა-გამეორებისა და განმტკიცების მექანიზმებით. ბავშვები ენას ეპყრობიან შემოქმედებითად და წარმოთქვამენ გრამატიკულად გამართულ ფრაზებს, რომლებიც არასდროს მოუსმენიათ, ქმნიან ახლებურ, არარსებულ სიტყვებსა და ფრაზებს <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ენა და აზროვნება<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>. ჩომსკის აზრით, ეს აიხსნება ბავშვის შინაგანი თანდაყოლილი მიდრეკილებით ენის მიმართ, რაც გარკვეულ სიღრმისეულ სტრუქტურებზეა დაფუძნებული. ამასთან, თანდაყოლილია არა გრამატიკის რომელიმე კონკრეტული სისტემა, არამედ ენობრივი ინფორმაციის გადამუშავებისა და ენის აბსტრაქტული სტრუქტურების ჩამოყალიბების ერთგვარი თანდაყოლილი სქემა, ენის შეთვისების გამოცდილებამდელი მექანიზმი, რომელიც მეტყველების დაუფლების პროცესს განსაზღვრავს. ამით აიხსნება, რომ ბავშვები მთელ მსოფლიოში ერთი ტემპით ითვისებენ ენას და ამ პროცესში ერთსადაიმავე ეტაპებს გაივლიან ერთნაირი თანმიმდევრობით <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>მეტყველების ონტოგენეზი<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიჰევიორისტული თვალსაზრისის სისუტე იმაშია, რომ ბავშვები ძალზე ადვილად და ძალზე სწრაფად ითვისებენ ენას იმისთვის, რომ ამის ახსნა შეიძლებოდეს მობაძვა-გამეორებისა და განმტკიცების მექანიზმებით. ბავშვები ენას ეპყრობიან შემოქმედებითად და წარმოთქვამენ გრამატიკულად გამართულ ფრაზებს, რომლებიც არასდროს მოუსმენიათ, ქმნიან ახლებურ, არარსებულ სიტყვებსა და ფრაზებს <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>ენა და აზროვნება<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>. ჩომსკის აზრით, ეს აიხსნება ბავშვის შინაგანი თანდაყოლილი მიდრეკილებით ენის მიმართ, რაც გარკვეულ სიღრმისეულ სტრუქტურებზეა დაფუძნებული. ამასთან, თანდაყოლილია არა გრამატიკის რომელიმე კონკრეტული სისტემა, არამედ ენობრივი ინფორმაციის გადამუშავებისა და ენის აბსტრაქტული სტრუქტურების ჩამოყალიბების ერთგვარი თანდაყოლილი სქემა, ენის შეთვისების გამოცდილებამდელი მექანიზმი, რომელიც მეტყველების დაუფლების პროცესს განსაზღვრავს. ამით აიხსნება, რომ ბავშვები მთელ მსოფლიოში ერთი ტემპით ითვისებენ ენას და ამ პროცესში ერთსადაიმავე ეტაპებს გაივლიან ერთნაირი თანმიმდევრობით <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>მეტყველების ონტოგენეზი<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამრიგად, ჩომსკი ამტკიცებს, რომ ენის შეთვისების პროცესის დაყვანა ოპერანტული დასწავლის კანონზომიერებებზე შეუძლებელია. ადამიანს აქვს თანდაყოლილი უნარიანობა, ამეტყველდეს გარკვეულ დროს, მაგრამ კონკრეტულად რა ენაზე ამეტყველდება, დამოკიდებულია ენობრივ გარემოზე. ეს უნივერსალური უნარიანობა გარკვეულ უნივერსალურ გრამატიკასაც მოიცავს. მაგ., ხუთი ათასივე არსებული ენა აუცილებლად შეიცავს არსებით სახელებსა და ზმნებს, აქვს მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვის კატეგორია, უარყოფისა და შეკითხვის ფორმები, სამი პირის კატეგორია ნაცვალსახელებში და ზმნებში და სხვა. უნივერსალურია ის თანმიმდევრობაც, რომლის შესატყვისადაც ბავშვი ეუფლება დედაენას, თუმცა მშობლები ბავშვთან ურთიერთობაში არასოდეს არ იცავენ არავითარ თანმიმდევრობას: არავინ არ ცდილობს ბავშვს მიაწოდოს ჯერ სახელობითი ბრუნვა, შემდეგ ნათესაობითი; ჯერ თანწყობილი წინადადებები და შემდეგ ქვეწყობილი და ა.შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამრიგად, ჩომსკი ამტკიცებს, რომ ენის შეთვისების პროცესის დაყვანა ოპერანტული დასწავლის კანონზომიერებებზე შეუძლებელია. ადამიანს აქვს თანდაყოლილი უნარიანობა, ამეტყველდეს გარკვეულ დროს, მაგრამ კონკრეტულად რა ენაზე ამეტყველდება, დამოკიდებულია ენობრივ გარემოზე. ეს უნივერსალური უნარიანობა გარკვეულ უნივერსალურ გრამატიკასაც მოიცავს. მაგ., ხუთი ათასივე არსებული ენა აუცილებლად შეიცავს არსებით სახელებსა და ზმნებს, აქვს მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვის კატეგორია, უარყოფისა და შეკითხვის ფორმები, სამი პირის კატეგორია ნაცვალსახელებში და ზმნებში და სხვა. უნივერსალურია ის თანმიმდევრობაც, რომლის შესატყვისადაც ბავშვი ეუფლება დედაენას, თუმცა მშობლები ბავშვთან ურთიერთობაში არასოდეს არ იცავენ არავითარ თანმიმდევრობას: არავინ არ ცდილობს ბავშვს მიაწოდოს ჯერ სახელობითი ბრუნვა, შემდეგ ნათესაობითი; ჯერ თანწყობილი წინადადებები და შემდეგ ქვეწყობილი და ა.შ.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების [[იუნგი კარლ გუსტავ|კ. გ. იუნგისეულ]] თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების [[იუნგი კარლ გუსტავ|კ. გ. იუნგისეულ]] თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა „გენერაციული გრამატიკა” ანუ „წარმომშობი გრამატიკა”. ენის დაუფლება ბავშვის მიერ ადამიანურობის უდიდესი სასწაულია, ალბათ მეტი, ვიდრე ნებისყოფის, აზროვნებისა თუ სიყვარულის ნიჭი. მართლაც, პრეოპერაციული სტადიის აზროვნების მქონე 3-4-წლიანი ბავშვი ათასობით ურთულეს და უფაქიზეს გრამატიკულ ფორმას ეუფლება, თანაც ყოველგვარი სწავლების გარეშე. მაგ., მრავალი 3-წლიანი ქართველი ბავშვი აქტიურად და სულ ადვილად, წამიერად ხმარობს ზმნის უნებურობის ვნებითის ფორმებს (დამივარდა/დავაგდე, გამიტყდა/გავტეხე), თვითონაც კი ქმნის ახალ, ენაში არარსებულ ფორმებს, მაგ.: (კი არ დავაფურთხე, არამედ) დამეფურთხა. ეს ქართული ენის იმდენად რთული მორფოსინტაქსური კატეგორიაა, რომ უცხოელ ენათმეცნიერებსაც კი უჭირთ მისი დაუფლება. და როგორ ეუფლება მას 3-წლიანი ბავშვი, თანაც თავისით? რამდენიმე წელიწადში როგორ ეუფლება ათიათასობით მორფოლოგიურ და სინტაქსურ ფორმას? და ეს ყოველივე იმ ასაკში ხდება, როდესაც ბავშვის აზროვნება იმდენად სუსტი და მოუქნელია, რომ ბავშვი ვერ პასუხობს იმას, თუ თვითონ ვის წინ ზის <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ცენტრირებულობა<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა „გენერაციული გრამატიკა” ანუ „წარმომშობი გრამატიკა”. ენის დაუფლება ბავშვის მიერ ადამიანურობის უდიდესი სასწაულია, ალბათ მეტი, ვიდრე ნებისყოფის, აზროვნებისა თუ სიყვარულის ნიჭი. მართლაც, პრეოპერაციული სტადიის აზროვნების მქონე 3-4-წლიანი ბავშვი ათასობით ურთულეს და უფაქიზეს გრამატიკულ ფორმას ეუფლება, თანაც ყოველგვარი სწავლების გარეშე. მაგ., მრავალი 3-წლიანი ქართველი ბავშვი აქტიურად და სულ ადვილად, წამიერად ხმარობს ზმნის უნებურობის ვნებითის ფორმებს (დამივარდა/დავაგდე, გამიტყდა/გავტეხე), თვითონაც კი ქმნის ახალ, ენაში არარსებულ ფორმებს, მაგ.: (კი არ დავაფურთხე, არამედ) დამეფურთხა. ეს ქართული ენის იმდენად რთული მორფოსინტაქსური კატეგორიაა, რომ უცხოელ ენათმეცნიერებსაც კი უჭირთ მისი დაუფლება. და როგორ ეუფლება მას 3-წლიანი ბავშვი, თანაც თავისით? რამდენიმე წელიწადში როგორ ეუფლება ათიათასობით მორფოლოგიურ და სინტაქსურ ფორმას? და ეს ყოველივე იმ ასაკში ხდება, როდესაც ბავშვის აზროვნება იმდენად სუსტი და მოუქნელია, რომ ბავშვი ვერ პასუხობს იმას, თუ თვითონ ვის წინ ზის <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>ცენტრირებულობა<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკისეული ცნება „გენერაციული გრამატიკა” მხოლოდ აღწერს ამ სასწაულს - და ვერ ახსნის. მას არც კი აქვს ახსნის პრეტენზია, რადგან თვით ეს ცნება სათანადო თანდაყოლილ უნარიანობასა და მეტიც, თანდაყოლილ ენობრივ სქემებს ემყარება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკისეული ცნება „გენერაციული გრამატიკა” მხოლოდ აღწერს ამ სასწაულს - და ვერ ახსნის. მას არც კი აქვს ახსნის პრეტენზია, რადგან თვით ეს ცნება სათანადო თანდაყოლილ უნარიანობასა და მეტიც, თანდაყოლილ ენობრივ სქემებს ემყარება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=90453&oldid=prev 2019-11-20T13:18:34Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:18, 20 ნოემბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 10:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამრიგად, ჩომსკი ამტკიცებს, რომ ენის შეთვისების პროცესის დაყვანა ოპერანტული დასწავლის კანონზომიერებებზე შეუძლებელია. ადამიანს აქვს თანდაყოლილი უნარიანობა, ამეტყველდეს გარკვეულ დროს, მაგრამ კონკრეტულად რა ენაზე ამეტყველდება, დამოკიდებულია ენობრივ გარემოზე. ეს უნივერსალური უნარიანობა გარკვეულ უნივერსალურ გრამატიკასაც მოიცავს. მაგ., ხუთი ათასივე არსებული ენა აუცილებლად შეიცავს არსებით სახელებსა და ზმნებს, აქვს მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვის კატეგორია, უარყოფისა და შეკითხვის ფორმები, სამი პირის კატეგორია ნაცვალსახელებში და ზმნებში და სხვა. უნივერსალურია ის თანმიმდევრობაც, რომლის შესატყვისადაც ბავშვი ეუფლება დედაენას, თუმცა მშობლები ბავშვთან ურთიერთობაში არასოდეს არ იცავენ არავითარ თანმიმდევრობას: არავინ არ ცდილობს ბავშვს მიაწოდოს ჯერ სახელობითი ბრუნვა, შემდეგ ნათესაობითი; ჯერ თანწყობილი წინადადებები და შემდეგ ქვეწყობილი და ა.შ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამრიგად, ჩომსკი ამტკიცებს, რომ ენის შეთვისების პროცესის დაყვანა ოპერანტული დასწავლის კანონზომიერებებზე შეუძლებელია. ადამიანს აქვს თანდაყოლილი უნარიანობა, ამეტყველდეს გარკვეულ დროს, მაგრამ კონკრეტულად რა ენაზე ამეტყველდება, დამოკიდებულია ენობრივ გარემოზე. ეს უნივერსალური უნარიანობა გარკვეულ უნივერსალურ გრამატიკასაც მოიცავს. მაგ., ხუთი ათასივე არსებული ენა აუცილებლად შეიცავს არსებით სახელებსა და ზმნებს, აქვს მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვის კატეგორია, უარყოფისა და შეკითხვის ფორმები, სამი პირის კატეგორია ნაცვალსახელებში და ზმნებში და სხვა. უნივერსალურია ის თანმიმდევრობაც, რომლის შესატყვისადაც ბავშვი ეუფლება დედაენას, თუმცა მშობლები ბავშვთან ურთიერთობაში არასოდეს არ იცავენ არავითარ თანმიმდევრობას: არავინ არ ცდილობს ბავშვს მიაწოდოს ჯერ სახელობითი ბრუნვა, შემდეგ ნათესაობითი; ჯერ თანწყობილი წინადადებები და შემდეგ ქვეწყობილი და ა.შ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფსიქოლოგიის ისტორიკოსების საერთო აზრით, ჩომსკის ნააზრევმა დიდი წვლილი შეიტანა იმაში, რომ ბიჰევიორიზმი <del class="diffchange diffchange-inline">[[ამერიკა|</del>ამერიკაში<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>(და, მით უმეტეს, სხვაგან) დამარცხდა და კოგნიტივიზმს დაუთმო ადგილი. ჩომსკის ლინგვისტიკა კოგნიტივისტური მეცნიერების ნაწილად მიაჩნდა. თუმცა პრაქტიკაში იგი ენის შესწავლის მაქსიმალური ავტონომიზაციისკენ იხრებოდა. ამაში ეყრდნობოდა შეხედულებას კოგნიციური უნარიანობის მოდულებისა და ამ მოდულების შედარებითი დამოუკიდებლობის შესახებ. ყველა ენაში ძირეული უნივერსალური (სიღრმისეული) სტრუქტურების დებულების საფუძველზე, ჩომსკიმ ჩამოაყალიბა ენის, როგორც აზროვნების შესწავლის საშუალების პროგრამა („ენა და აზროვნება”&#160; - 1968). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფსიქოლოგიის ისტორიკოსების საერთო აზრით, ჩომსკის ნააზრევმა დიდი წვლილი შეიტანა იმაში, რომ ბიჰევიორიზმი ამერიკაში (და, მით უმეტეს, სხვაგან) დამარცხდა და კოგნიტივიზმს დაუთმო ადგილი. ჩომსკის ლინგვისტიკა კოგნიტივისტური მეცნიერების ნაწილად მიაჩნდა. თუმცა პრაქტიკაში იგი ენის შესწავლის მაქსიმალური ავტონომიზაციისკენ იხრებოდა. ამაში ეყრდნობოდა შეხედულებას კოგნიციური უნარიანობის მოდულებისა და ამ მოდულების შედარებითი დამოუკიდებლობის შესახებ. ყველა ენაში ძირეული უნივერსალური (სიღრმისეული) სტრუქტურების დებულების საფუძველზე, ჩომსკიმ ჩამოაყალიბა ენის, როგორც აზროვნების შესწავლის საშუალების პროგრამა („ენა და აზროვნება”&#160; - 1968). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩომსკი არის <del class="diffchange diffchange-inline">[[</del>აშშ<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del>-ს მეცნიერებათა ნაციონალური აკადემიის, ჰუმანიტარულ და ზუსტ მეცნიერებათა აკადემიის, პოლიტიკურ და სოციალურ მეცნიერებათა აკადემიისა და მრავალი სხვა უცხოური აკადემიისა და სამეცნიერო საზოგადოების წევრი; ჩიკაგოს, პენსილვანიის, ლონდონის, კემბრიჯის, დელის, ბუენოს-აირესისა და სხვა უნივერსიტეტების საპატიო პროფესორი. იგი მსოფლიოში ერთერთი ყველაზე ხშირად ციტირებადი მეცნიერია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჩომსკი არის აშშ-ს მეცნიერებათა ნაციონალური აკადემიის, ჰუმანიტარულ და ზუსტ მეცნიერებათა აკადემიის, პოლიტიკურ და სოციალურ მეცნიერებათა აკადემიისა და მრავალი სხვა უცხოური აკადემიისა და სამეცნიერო საზოგადოების წევრი; ჩიკაგოს, პენსილვანიის, ლონდონის, კემბრიჯის, დელის, ბუენოს-აირესისა და სხვა უნივერსიტეტების საპატიო პროფესორი. იგი მსოფლიოში ერთერთი ყველაზე ხშირად ციტირებადი მეცნიერია.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიაში გამიჯნულია ენის სიღრმისეული სტრუქტურა (უნივერსალური და თანდაყოლილი) ენის შედარებით უფრო ზედაპირული სტრუქტურისგან, რომელიც კონკრეტულ ენა-კულტურაზეა დამოკიდებული და რომელსაც ბავშვი დაისწავლის უფროსებისგან. ყოველი კონკრეტული ზედაპირული სტრუქტურა პოტენციური სიღრმისეული სტრუქტურის ერთ-ერთი შესაძლო რეალიზაციაა, აქტუალიზაციაა. თანდაყოლილი სიღრმისეული პოტენციის გარეშე აქტუალური ენა შეუძლებელი იქნებოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიაში გამიჯნულია ენის სიღრმისეული სტრუქტურა (უნივერსალური და თანდაყოლილი) ენის შედარებით უფრო ზედაპირული სტრუქტურისგან, რომელიც კონკრეტულ ენა-კულტურაზეა დამოკიდებული და რომელსაც ბავშვი დაისწავლის უფროსებისგან. ყოველი კონკრეტული ზედაპირული სტრუქტურა პოტენციური სიღრმისეული სტრუქტურის ერთ-ერთი შესაძლო რეალიზაციაა, აქტუალიზაციაა. თანდაყოლილი სიღრმისეული პოტენციის გარეშე აქტუალური ენა შეუძლებელი იქნებოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების კ. გ. იუნგისეულ თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს თეორია ჰგავს ფსიქიკის სიღრმისეული აგებულების <ins class="diffchange diffchange-inline">[[იუნგი კარლ გუსტავ|</ins>კ. გ. იუნგისეულ<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>თეორიას, რომელშიც გამიჯნულია თანდაყოლილ-უნივერსალურ-კოლექტიური არაცნობიერი (ყველაზე ღრმა ფენა) შეძენილი ინდივიდუალური არაცნობიერისგან და ინდივიდუალური არაცნობიერი - ცნობიერებისგან (ყველაზე ზედაპირული ფენა). თანაც სიღრმისეული უნივერსალური ფენა თანდაყოლილ სქემებს, არქეტიპებს მოიცავს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა „გენერაციული გრამატიკა” ანუ „წარმომშობი გრამატიკა”. ენის დაუფლება ბავშვის მიერ ადამიანურობის უდიდესი სასწაულია, ალბათ მეტი, ვიდრე ნებისყოფის, აზროვნებისა თუ სიყვარულის ნიჭი. მართლაც, პრეოპერაციული სტადიის აზროვნების მქონე 3-4-წლიანი ბავშვი ათასობით ურთულეს და უფაქიზეს გრამატიკულ ფორმას ეუფლება, თანაც ყოველგვარი სწავლების გარეშე. მაგ., მრავალი 3-წლიანი <del class="diffchange diffchange-inline">[[ქართველები|</del>ქართველი<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>ბავშვი აქტიურად და სულ ადვილად, წამიერად ხმარობს ზმნის უნებურობის ვნებითის ფორმებს (დამივარდა/დავაგდე, გამიტყდა/გავტეხე), თვითონაც კი ქმნის ახალ, ენაში არარსებულ ფორმებს, მაგ.: (კი არ დავაფურთხე, არამედ) დამეფურთხა. ეს ქართული ენის იმდენად რთული მორფოსინტაქსური კატეგორიაა, რომ უცხოელ ენათმეცნიერებსაც კი უჭირთ მისი დაუფლება. და როგორ ეუფლება მას 3-წლიანი ბავშვი, თანაც თავისით? რამდენიმე წელიწადში როგორ ეუფლება ათიათასობით მორფოლოგიურ და სინტაქსურ ფორმას? და ეს ყოველივე იმ ასაკში ხდება, როდესაც ბავშვის აზროვნება იმდენად სუსტი და მოუქნელია, რომ ბავშვი ვერ პასუხობს იმას, თუ თვითონ ვის წინ ზის (ცენტრირებულობა). &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკის თეორიის მთავარი ცნებაა „გენერაციული გრამატიკა” ანუ „წარმომშობი გრამატიკა”. ენის დაუფლება ბავშვის მიერ ადამიანურობის უდიდესი სასწაულია, ალბათ მეტი, ვიდრე ნებისყოფის, აზროვნებისა თუ სიყვარულის ნიჭი. მართლაც, პრეოპერაციული სტადიის აზროვნების მქონე 3-4-წლიანი ბავშვი ათასობით ურთულეს და უფაქიზეს გრამატიკულ ფორმას ეუფლება, თანაც ყოველგვარი სწავლების გარეშე. მაგ., მრავალი 3-წლიანი ქართველი ბავშვი აქტიურად და სულ ადვილად, წამიერად ხმარობს ზმნის უნებურობის ვნებითის ფორმებს (დამივარდა/დავაგდე, გამიტყდა/გავტეხე), თვითონაც კი ქმნის ახალ, ენაში არარსებულ ფორმებს, მაგ.: (კი არ დავაფურთხე, არამედ) დამეფურთხა. ეს ქართული ენის იმდენად რთული მორფოსინტაქსური კატეგორიაა, რომ უცხოელ ენათმეცნიერებსაც კი უჭირთ მისი დაუფლება. და როგორ ეუფლება მას 3-წლიანი ბავშვი, თანაც თავისით? რამდენიმე წელიწადში როგორ ეუფლება ათიათასობით მორფოლოგიურ და სინტაქსურ ფორმას? და ეს ყოველივე იმ ასაკში ხდება, როდესაც ბავშვის აზროვნება იმდენად სუსტი და მოუქნელია, რომ ბავშვი ვერ პასუხობს იმას, თუ თვითონ ვის წინ ზის (ცენტრირებულობა). &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკისეული ცნება „გენერაციული გრამატიკა” მხოლოდ აღწერს ამ სასწაულს - და ვერ ახსნის. მას არც კი აქვს ახსნის პრეტენზია, რადგან თვით ეს ცნება სათანადო თანდაყოლილ უნარიანობასა და მეტიც, თანდაყოლილ ენობრივ სქემებს ემყარება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ა. ჩომსკისეული ცნება „გენერაციული გრამატიკა” მხოლოდ აღწერს ამ სასწაულს - და ვერ ახსნის. მას არც კი აქვს ახსნის პრეტენზია, რადგან თვით ეს ცნება სათანადო თანდაყოლილ უნარიანობასა და მეტიც, თანდაყოლილ ენობრივ სქემებს ემყარება.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=89871&oldid=prev 2019-11-01T11:22:02Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ავრამ ნოამ ხომსკი">ავრამ ნოამ ხომსკი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B" title="ჩომსკი ავრამ ნოამ">ჩომსკი ავრამ ნოამ“</a> გადა...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:22, 1 ნოემბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=89869&oldid=prev 2019-11-01T11:21:53Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B" title="ჩომსკი ავრამ ნოამ">ჩომსკი ავრამ ნოამ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ავრამ ნოამ ხომსკი">ავრამ ნოამ ხომსკი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:21, 1 ნოემბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=89867&oldid=prev 2019-11-01T11:21:32Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B" class="mw-redirect" title="ხომსკი ავრამ ნოამ">ხომსკი ავრამ ნოამ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B" title="ჩომსკი ავრამ ნოამ">ჩომსკი ავრამ ნოამ“</a> გადა...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:21, 1 ნოემბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=89865&oldid=prev 2019-11-01T11:21:24Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B" title="ჩომსკი ავრამ ნოამ">ჩომსკი ავრამ ნოამ“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B" class="mw-redirect" title="ხომსკი ავრამ ნოამ">ხომსკი ავრამ ნოამ“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:21, 1 ნოემბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B&diff=89863&oldid=prev 2019-11-01T11:20:48Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ავრამ ნოამ ჩომსკი">ავრამ ნოამ ჩომსკი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A9%E1%83%9D%E1%83%9B%E1%83%A1%E1%83%99%E1%83%98_%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B_%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%90%E1%83%9B" title="ჩომსკი ავრამ ნოამ">ჩომსკი ავრამ ნოამ“</a> გადა...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:20, 1 ნოემბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili