https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90ცისფერგულა - რედაქტირების ისტორია2026-05-02T12:11:47Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%A4%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%92%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%90&diff=248633&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''ცისფერგულა''' (ლათ. Cyanosylvia svecica Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ფრინველთა გვარი....2025-05-27T13:59:35Z<p>ახალი გვერდი: '''ცისფერგულა''' (ლათ. Cyanosylvia svecica Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ფრინველთა გვარი....</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ცისფერგულა''' (ლათ. Cyanosylvia svecica Linnaeus, 1758) − ფრინველი, ფრინველთა გვარი. ცისფერგულას წინათ აერთიანებდნენ ბულბულის გვარში. ახლა აღიარებულია როგორც ცალკე მონოტიპური გვარი. ამ გვარის ერთადერთი სახეობა საქართველოშიც მოიპოვება.<br />
* კლასი − ფრინველები (AVES)<br />
* რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)<br />
* ოჯახი − [[შაშვისებრნი]] (Turdidae)<br />
* გვარი − ცისფერგულა (Cyanosylvia)<br />
ცისფერგულა პატარა ზომის ფრინველია, ფრთა 65-75 მმ-ია, კუდი − 50-60 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 11-12 მმ, წონა – 15-23 გ. მამალი დიდია დედალზე. სქესთა შორის განსხვავებაა შეფერილობაშიც. ზრდასრული მამალი ზურგის მხარეს ერთფეროვანი მურა-წენგოსფერია. თხემზე აქვს მოშავო-მურა წინწკლები; თვალებს ზემოთ გასდევს მოთეთრო ზოლები („წარბები“), პირის კუთხეებთან ბუმბულები შავია, მომქნევები – მურა-რქისფერი. კუდის ზემო მფარავებსა და საჭის ბუმბულებს (შუა წყვილის გარდა) ძირები ქარცი აქვთ, ხოლო კუდის ბოლო ნახევარი მურა-შავია. ყველაზე უფრო დამახასიათებელია ყელის, ჩიჩახვისა და მკერდის მკვეთრი [[ცისფერი]], ზოგჯერ მოლურჯომდე მუქი შეფერილობა, რომლის ცენტრში ხშირად მოჟანგისფრო-წაბლისფერი ან თეთრი ლაქაა. სხეულის დანარჩენი ქვემო მხარე და კუდის ქვემო მფარავები ჟანგმიწისფერ-მოთეთროა. ნისკარტი და ფეხები მოშავოა. დედალს ყელი, ჩიჩახვი და მკერდი მოთეთრო აქვს და არა ცისფერი.<br />
<br />
აღწერილია 8-11 ქვესახეობა. [[საქართველო]]ში მოიპოვება სომხური ცისფერგულა − C. s. magna Sarudni et Loudon, 1904.<br />
<br />
====გავრცელება==== <br />
სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს [[ევროპა|ევროპისა]] და [[აზია|აზიის]] უმეტეს ნაწილს. ევროპაში იგი არ ბუდობს, [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთის]] კუნძულებზე, [[ესპანეთი]]ს, [[იტალია|იტალიისა]] და ბალკანეთის სამხრეთ ნაწილებში, [[უკრაინა|უკრაინის]] ველებზე, ყირიმში და [[კავკასია|კავკასიის]] უმეტეს ნაწილში. აზიაში სამხრეთით მოიპოვება [[ერაყი|ერაყში]], ჩრდილოეთ [[ირანი|ირანში]], [[ავღანეთი|ავღანეთში]], ქაშმირში, ლადაკზე, დასავლეთ ტიბეტში, ჩრდილო-დასავლეთ [[მონღოლეთი|მონგოლეთში]]. ჩრდილოეთით არაა ყინულოვანი ოკეანის კუნძულებზე და ბუჩქნარებს მოკლებულ არქტიკულ ტუნდრაში, აგრეთვე აღმოსავლეთ ციმბირის ტაიგის ნაწილში, დაახლოებით ქვემო ტუნგუსკის სათავეების აღმოსავლეთით. ზამთარს ატარებს ჩრდილოეთ [[აფრიკა]]ში და სამხრეთ აზიაში. [[სომხეთი|სომხეთში]] იგი მობუდარია. მოსალოდნელია მისი ბუდობა [[მესხეთი|მესხეთ]]-[[ჯავახეთი|ჯავახეთშიც]]. საქართველოს სხვა ადგილებში გვხვდება მიმოფრენისას.<br />
<br />
====ბიოტოპი==== <br />
წყალსატევების ([[მდინარე]]ების, ტბების, ტბორების) სანაპირო ბუჩქნარები მაღალი ბალახნარებით, ზოგჯერ ქვა-ღორღიანებით. არეალის სამხრეთ ნაწილში მოიპოვება მეტწილად სუბალპურ მდელოებზე.<br />
<br />
====გამრავლება==== <br />
ბუდობს ცალკეულ წყვილებად. ბუდეს იკეთებს მიწაზე, ბუჩქების ძირში, ხმელი, ნაწილობრივ მწვანე ბალახისაგან. წელიწადში ერთხელ მრავლდება. მაისის შუა ან ბოლო რიცხვებში (ჩრდილოეთ [[განედი|განედებში]] ივნისში) დებს 5-6 კვერცხს. საინკუბაციო პერიოდი 13 დღემდე გრძელდება.<br />
<br />
====კვება==== <br />
ზაფხულში იკვებება მხოლოდ [[მწერები]]თ და სხვა პატარა ზომის უხერხემლო ცხოველებით. შემოდგომით ჭამს კენკრასაც.<br />
<br />
====მნიშვნელობა==== <br />
კვების ხასიათის მიხედვით სასარგებლო ფრინველია. მოხდენილი გარეგნობისა და სასიამოვნო გალობის გამო აქვს დიდი ესთეტიკური მნიშვნელობაც.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველთა გვარი]]<br />
[[კატეგორია:ფრინველები]]<br />
[[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]]<br />
[[კატეგორია:შაშვისებრნი]]</div>Echelidze