https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%90ძირთეთრა - რედაქტირების ისტორია2026-04-26T08:21:10Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%90&diff=214444&oldid=prevTkenchoshvili 19:37, 20 ნოემბერი 2023-ზე2023-11-20T19:37:46Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:37, 20 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეგრულად – '''რუსული სონა.'''</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეგრულად – '''რუსული სონა.'''</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთი ან ორწლოვანი 30-100 სმ სიმაღლის მცენარეა, თითისტარისებრი,  ხორცოვანი  მოყვითალო-ყავისფერი  ფესვით.  ღერო  სწორმდგომია, შიშველი, წახნაგოვან-დაღარული, ზედა ნაწილში დატოტვილი. ფოთლები ფრთისებრია, ზედა მხრიდან პრიალა, ქვედაზე – უფრო ნათელი და რბილი ბეწვით მოფენილი. ღეროსეული ფოთლები მჯდომარეა, გრძელი, მოხრილი ვაგინით; ფესვთანური ფოთლები გრძელყუნწიანია, მოგრძო-კვერცხისებრი, წვეროსეული – სამნაკვთიანი, კიდეებზე მსხვილკბილა. ყვავილები შეკრებილია რთულ ქოლგად 8-12 მთავარი სხივით; ჯამის ნაცვლად განვითარებული აქვს 5 უმნიშვნელო კბილი, გვირგვინი – 5, მოყვითალო-ოქროსფერი, შეზრდილფურცლიანია. ნაყოფი იყოფა 2 შებრტყელებულ ნაწილად. Yყვ. VI-VII; ნაყ. VIII-IX.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ერთი ან ორწლოვანი 30-100 სმ სიმაღლის მცენარეა, თითისტარისებრი,  ხორცოვანი  მოყვითალო-ყავისფერი  ფესვით.  ღერო  სწორმდგომია, შიშველი, წახნაგოვან-დაღარული, ზედა ნაწილში დატოტვილი. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფოთოლი|</ins>ფოთლები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ფრთისებრია, ზედა მხრიდან პრიალა, ქვედაზე – უფრო ნათელი და რბილი ბეწვით მოფენილი. ღეროსეული ფოთლები მჯდომარეა, გრძელი, მოხრილი ვაგინით; ფესვთანური ფოთლები გრძელყუნწიანია, მოგრძო-კვერცხისებრი, წვეროსეული – სამნაკვთიანი, კიდეებზე მსხვილკბილა. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ყვავილი|</ins>ყვავილები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>შეკრებილია რთულ ქოლგად 8-12 მთავარი სხივით; ჯამის ნაცვლად განვითარებული აქვს 5 უმნიშვნელო კბილი, გვირგვინი – 5, მოყვითალო-ოქროსფერი, შეზრდილფურცლიანია. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნაყოფი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>იყოფა 2 შებრტყელებულ ნაწილად. Yყვ. VI-VII; ნაყ. VIII-IX.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფართოდ გავრცელებული სახეობაა, იზრდება მინდვრებში და ბალახოვან ადგილებში, ბუჩქნარებში.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფართოდ გავრცელებული სახეობაა, იზრდება მინდვრებში და ბალახოვან ადგილებში, ბუჩქნარებში.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ერთწლიანი მცენარეები]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქოლგოსნები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქოლგოსნები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%90&diff=214024&oldid=prevMasatiani 17:31, 15 ნოემბერი 2023-ზე2023-11-15T17:31:30Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:31, 15 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები<del class="diffchange diffchange-inline">]].[[https://catalog.nplg.gov.ge/record=b4616241~S1*geo</del>]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]].</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქოლგოსნები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ქოლგოსნები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: <ins class="diffchange diffchange-inline">საქართველოს </ins>სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>Masatianihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%94%E1%83%97%E1%83%A0%E1%83%90&diff=211287&oldid=prevMasatiani: ახალი გვერდი: ძირთეთრა - Pastinaca sativa L. '''Pastinaca sativa L. – ძირთეთრა''' მეგრ...2023-11-02T13:04:21Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Savita.jpg" title="ფაილი:Savita.jpg">ძირთეთრა - Pastinaca sativa L.</a> '''Pastinaca sativa L. – ძირთეთრა''' მეგრ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Savita.jpg|thumb|300px|ძირთეთრა - Pastinaca sativa L.]]<br />
'''Pastinaca sativa L. – ძირთეთრა'''<br />
<br />
მეგრულად – '''რუსული სონა.'''<br />
<br />
ერთი ან ორწლოვანი 30-100 სმ სიმაღლის მცენარეა, თითისტარისებრი, ხორცოვანი მოყვითალო-ყავისფერი ფესვით. ღერო სწორმდგომია, შიშველი, წახნაგოვან-დაღარული, ზედა ნაწილში დატოტვილი. ფოთლები ფრთისებრია, ზედა მხრიდან პრიალა, ქვედაზე – უფრო ნათელი და რბილი ბეწვით მოფენილი. ღეროსეული ფოთლები მჯდომარეა, გრძელი, მოხრილი ვაგინით; ფესვთანური ფოთლები გრძელყუნწიანია, მოგრძო-კვერცხისებრი, წვეროსეული – სამნაკვთიანი, კიდეებზე მსხვილკბილა. ყვავილები შეკრებილია რთულ ქოლგად 8-12 მთავარი სხივით; ჯამის ნაცვლად განვითარებული აქვს 5 უმნიშვნელო კბილი, გვირგვინი – 5, მოყვითალო-ოქროსფერი, შეზრდილფურცლიანია. ნაყოფი იყოფა 2 შებრტყელებულ ნაწილად. Yყვ. VI-VII; ნაყ. VIII-IX.<br />
<br />
ფართოდ გავრცელებული სახეობაა, იზრდება მინდვრებში და ბალახოვან ადგილებში, ბუჩქნარებში.<br />
<br />
კულტურული ჯიშები მოჰყავთ ბოსტნებში სქელი ხორცოვანი, თითისტარისებრი ფესვის გამო, რომელსაც სანელებლად იყენებენ.<br />
სამკურნალო ნედლეულს ფესვები და ნაყოფები წარმოადგენს. წვენი შეიცავს წყალს 79,5 მგ%, ცილებს 1,2 მგ%, ცხიმებს 0,3 მგ%, ნახშირწყლებს 13,1 მგ% (მათ რიცხვში მონო და დისახარიდბს – 5 მგ%), უჯრედისს 4,9 მგ%, ნაცარს 1 მგ%, ვიტამინებს (B1, B2, B3, B5, B6, B9, C, E, K), მაკროელემენტებს (K,Ca, Mg, Na, F), მიკროელემენტებს (Fe, Mn, Cu, Se, Zn), ეთერზეთებსა და<br />
გლიცერიდებს, ზეთის, პეპტილურ და კაპრონის მჟავებს.<br />
[[ფაილი:Pastinacia-savita.jpg|thumb|left]]<br />
ძველ [[საბერძნეთი|საბერძნეთში]] ექიმმა დიოსკორიდმა პირველმა გამოიყენა ძირთეთრა როგორც შარდმდენი საშუალება სამკურნალო მიზნებისათვის. შუა საუკუნეებში ამ მცენარის გამოყენების დიაპაზონი არსებითად გაფართოვდა. მას იყენებდნენ როგორც აფროდიზიაკს, მადის გასაძლიერებლად, აგრეთვე ხველების საწინააღმდეგოდ და ტკივილგამაყუჩებლად. ხალხურ მედიცინაში ფესვების ნაყენსა და ნახარშს ღებულობენ ხველების შესარბილებლად, აგრეთვე როგორც მატონიზირებელს მძიმე დაავადებების შემდგომ პერიოდებში.<br />
<br />
ფართო გამოყენება ჰპოვა ოფიცინალურ მედიცინაშიც. ხასიათდება მატონიზირებელი, შარდმდენი, ბაქტერიციდული, ტკივილგამაყუჩებელი და ამოსახველებელი მოქმედებით. აძლიერებს მადას, ასტიმულირებს შიდა სეკრეციის ჯირკვლების მოქმედებას, აუმჯობესებს საკვებმომნელებელი სისტემის მუშაობას, ნივთიერებათა ცვლას, ამაგრებს კაპილარული სისხლძარღვების კედლებს; გამოიყენება დიეტურ საკვებად ნაღველკენჭოვანი და თირკმელკენჭოვანი, ნიკრისის ქარების, ნერვული სისტემის დარღვევების, ტუბერკულოზის, პნევმონიის, ბრონქიტის და ემფიზემიით დაავადებულთათვის. წარმატებით გამოიყენება მრავალგვარი გონებრივი მოშლილობის დროს. რეკომენდებულია როგორც მადის გამაძლიერებელი და სპაზმოლიტური საშუალება საკვების მომნელებელი ორგანოების დარღვევებისას, აგრეთვე გულ¬სისხლძარღვთა დაავადებების პროფილაქტიკისა და სამკურნალოდ. ფარმაცევტულ მრწველობაში თესლებისაგან მზადდება კანის დაავადებების (მათ შორის ვიტილიგოს) სამკურნალო პრეპარატები.<br />
<br />
არ არის რეკომენდირებული მისი საკვებად გამოყენება ბავშვებისა და ხანდაზმულების, ისევე როგორც ფიტოდერმატიზმით დაავადებულთათვის. <br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
* [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]].[[https://catalog.nplg.gov.ge/record=b4616241~S1*geo]].<br />
<br />
[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]<br />
[[კატეგორია:ქოლგოსნები]]<br />
[[კატეგორია: სამკურნალო მცენარეები]]</div>Masatiani