https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90ძირტკბილა - რედაქტირების ისტორია2026-04-27T10:03:20Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90&diff=214443&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2023-11-20T19:34:40Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:34, 20 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]].</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]].</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]</del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვაროსნები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვაროსნები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90&diff=214025&oldid=prevMasatiani 17:32, 15 ნოემბერი 2023-ზე2023-11-15T17:32:12Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">17:32, 15 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]].<del class="diffchange diffchange-inline">[[https://catalog.nplg.gov.ge/record=b4616241~S1*geo]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]].</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: <ins class="diffchange diffchange-inline">საქართველოს </ins>სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვაროსნები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვაროსნები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>Masatianihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90&diff=211674&oldid=prevTkenchoshvili 20:46, 5 ნოემბერი 2023-ზე2023-11-05T20:46:53Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:46, 5 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეგრულად – '''ძირტკვილა'''.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მეგრულად – '''ძირტკვილა'''.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა გრძელი ფესურითა და სწორმდგომი 1,5 მ-მდე სიმაღლის <del class="diffchange diffchange-inline">ღეროთი</del>. ფესვები უსუნოა, ხოლო გემო მეტისმეტად ტკბილია, რაც გამოწვეულია მასში არსებული გლიკოალკალოიდ გლიცირიზინის 4-6%-მდე შემცველობით – ნივთიერება, რომელიც 150-ჯერ ტკბილია შაქარზე. ფოთლები 3-9 წყვილი ფოთოლაკისგანაა შემდგარი; ფოთოლაკები  ელიფსურ-ლანცეტაა,  შიშველი,  ქვემოდან  მცირეოდენ  წებოვანი. თანაფოთლები ვიწროა, სადგისისებრი, ადრევე სცვივა. ყვავილები მოგრძო მტევნებადაა შეკრებილი, გვირგვინი იისფერია ან მკრთალი იისფერი. ნაყოფი მოგრძო, შიშველი, 3-6 თესლიანი, სწორი ან ოდნავ მოხრილი პარკია. თესლი თირკმლისებრია, ყავისფერი. ყვ. V-VIII; ნაყ. VII-IX.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა გრძელი ფესურითა და სწორმდგომი 1,5 მ-მდე სიმაღლის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ღერო]]თი</ins>. ფესვები უსუნოა, ხოლო გემო მეტისმეტად ტკბილია, რაც გამოწვეულია მასში არსებული გლიკოალკალოიდ გლიცირიზინის 4-6%-მდე შემცველობით – ნივთიერება, რომელიც 150-ჯერ ტკბილია შაქარზე. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფოთოლი|</ins>ფოთლები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>3-9 წყვილი ფოთოლაკისგანაა შემდგარი; ფოთოლაკები  ელიფსურ-ლანცეტაა,  შიშველი,  ქვემოდან  მცირეოდენ  წებოვანი. თანაფოთლები ვიწროა, სადგისისებრი, ადრევე სცვივა. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ყვავილი|</ins>ყვავილები<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მოგრძო მტევნებადაა შეკრებილი, გვირგვინი იისფერია ან მკრთალი იისფერი. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ნაყოფი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მოგრძო, შიშველი, 3-6 თესლიანი, სწორი ან ოდნავ მოხრილი პარკია. <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თესლი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>თირკმლისებრია, ყავისფერი. ყვ. V-VIII; ნაყ. VII-IX. იზრდება დაბლობებსა და მთისწინებზე, უპირატესად <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მდინარე|</ins>მდინარის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>პირა ზოლში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>იზრდება დაბლობებსა და მთისწინებზე, უპირატესად მდინარის პირა ზოლში.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სამკურნალო ნედლეული ფესვებია, შედგება მთავარი <del class="diffchange diffchange-inline">ფესვის </del>(ზოგჯერ რამდენიმე მ სიგრძისას) და მისგან ჰორიზონტალურად განვითარებული ფესურებისაგან. შეიცავს გლიცირიზინის მჟავას, <del class="diffchange diffchange-inline">კალიუმისა </del>და კალციუმის მარილებს, 27 სახის ფლავონოიდებს, 20%-მდე შაქრებს (გლუკოზა, სახაროზა), 3% მწარე ნივთიერებებს, 4% ფისებს, 20% სახამებელს, ეთერზეთებს, საღებავ ნივთიერებებს, ვიტამინებს – 30 მგ% ასკორბინის მჟავას, კაროტინს, მთრიმლავ და ლორწოვან ნივთიერებებს, ორგანულ მჟავებს (ძირითადად ვაშლის), ცილებს, ასპარაგინსა და სხვა შენაერთებს. ხასიათდება მკვეთრად გამოხატული ანტიმიკრობული და ანტივირუსული მოქმედებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სამკურნალო ნედლეული ფესვებია, შედგება მთავარი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფესვი]]ს </ins>(ზოგჯერ რამდენიმე მ სიგრძისას) და მისგან ჰორიზონტალურად განვითარებული ფესურებისაგან. შეიცავს გლიცირიზინის მჟავას, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[კალიუმი]]სა </ins>და კალციუმის მარილებს, 27 სახის ფლავონოიდებს, 20%-მდე შაქრებს (<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>გლუკოზა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, სახაროზა), 3% მწარე ნივთიერებებს, 4% ფისებს, 20% <ins class="diffchange diffchange-inline">[[სახამებელი|</ins>სახამებელს<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ეთერზეთებს, საღებავ ნივთიერებებს, ვიტამინებს – 30 მგ% ასკორბინის მჟავას, კაროტინს, მთრიმლავ და ლორწოვან ნივთიერებებს, ორგანულ მჟავებს (ძირითადად ვაშლის), ცილებს, ასპარაგინსა და სხვა შენაერთებს. ხასიათდება მკვეთრად გამოხატული ანტიმიკრობული და ანტივირუსული მოქმედებით.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ციმბირელი მეცნიერები სწავლობდნენ რა ტიბეტურ მედიცინას, მოახდინეს რამდენიმე ათასი რეცეპტის გაანალიზება. გამოირკვა, რომ ძირტკბილა სამკურნალო თვისებებით და სამკურნალო ხარისხით გამორჩეულია, პირველი ადგილი უკავია ძირითად სამკურნალო მცენარეებს შორის და ბევრად უსწრებს სხვებს. საინტერსოა, რომ ცნობილ ჟენშენს მხოლოდ მე-15 ადგილი ერგო. ტიბეტურ მედიცინაში ძირტკბილა შედიოდა ყველა ნაკრებების 98%¬ის შემადგენლობაში.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ციმბირელი მეცნიერები სწავლობდნენ რა ტიბეტურ მედიცინას, მოახდინეს რამდენიმე ათასი რეცეპტის გაანალიზება. გამოირკვა, რომ ძირტკბილა სამკურნალო თვისებებით და სამკურნალო ხარისხით გამორჩეულია, პირველი ადგილი უკავია ძირითად სამკურნალო მცენარეებს შორის და ბევრად უსწრებს სხვებს. საინტერსოა, რომ ცნობილ ჟენშენს მხოლოდ მე-15 ადგილი ერგო. ტიბეტურ მედიცინაში ძირტკბილა შედიოდა ყველა ნაკრებების 98%¬ის შემადგენლობაში.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მიეკუთვნება რა უძველეს სამკურნალო მცენარეთა რიცხვს, ჩინეთში წარსულშიც და ეხლაც განსაკუთრებით დაფასებულია. მსოფლიოში პირველი ადამიანი, რომელმაც შეაგროვა და გამოაქვეყნა ცნობები ძირტკბილაზე იყო ლეგენდარული ჩინელი თავადი შენ-ნუნი (3 ათასი წლის წინათ ახ.წ.-აღ.-მდე, „წიგნი ბალახებზე“). ლეგენდის თანახმად, ის სწავლობდა და ცდიდა სხვადასხვა მცენარის მოქმედებას ადამიანზე. ჩინელი ექიმების თანახმად ძირტკბილას ფესვი აძლიერებს და აახალგაზრდავებს ორგანიზმს; დღესაც, ჩინურ ხალხურ და ოფიცინალურ მედიცინაში ფართოდ გამოიყენება როგორც ამოსახველებელი, შემომგარსავი და სუსტი საფაღარათო, მშრალი <del class="diffchange diffchange-inline">ბრონქიტისა </del>და ფილტვების ტუბერკულოზის, კუჭისა და თორმეტგოჯანაწლავის წყლულის სამკურნალოდ, შხამსაწინააღმდეგოდ ხორცითა და თევზით მოწამლვისას. მას თითქმის ყველა წამალს უმატებენ. როგორც ჩინური, ასევე ტიბეტური მედიცინა აღნიშნავს ძირტკბილას პრეპარატების მძლავრ გამაძლიერებელ ეფექტს, განსაკუთრებით ბავშვობისა და ხნიერ ასაკში. ტიბეტური მედიცინის უმთავრეს სახელძღვანელოში („ჟუდ-ში“) მითითებულია, რომ მისი პრეპარატები ორგანიზმს ანიჭებს გაფურჩქვნილ ახალგაზრდულ იერს, ხელს უწყობს დიდი ხნით სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მიეკუთვნება რა უძველეს სამკურნალო მცენარეთა რიცხვს, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჩინეთი|</ins>ჩინეთში<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>წარსულშიც და ეხლაც განსაკუთრებით დაფასებულია. მსოფლიოში პირველი ადამიანი, რომელმაც შეაგროვა და გამოაქვეყნა ცნობები ძირტკბილაზე იყო ლეგენდარული ჩინელი თავადი შენ-ნუნი (3 ათასი წლის წინათ ახ.წ.-აღ.-მდე, „წიგნი ბალახებზე“). <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლეგენდა|</ins>ლეგენდის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>თანახმად, ის სწავლობდა და ცდიდა სხვადასხვა მცენარის მოქმედებას ადამიანზე. ჩინელი ექიმების თანახმად ძირტკბილას ფესვი აძლიერებს და აახალგაზრდავებს ორგანიზმს; დღესაც, ჩინურ ხალხურ და ოფიცინალურ მედიცინაში ფართოდ გამოიყენება როგორც ამოსახველებელი, შემომგარსავი და სუსტი საფაღარათო, მშრალი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ბრონქიტი]]სა </ins>და ფილტვების ტუბერკულოზის, კუჭისა და თორმეტგოჯანაწლავის წყლულის სამკურნალოდ, შხამსაწინააღმდეგოდ ხორცითა და თევზით მოწამლვისას. მას თითქმის ყველა წამალს უმატებენ. როგორც ჩინური, ასევე ტიბეტური მედიცინა აღნიშნავს ძირტკბილას პრეპარატების მძლავრ გამაძლიერებელ ეფექტს, განსაკუთრებით ბავშვობისა და ხნიერ ასაკში. ტიბეტური მედიცინის უმთავრეს სახელძღვანელოში („ჟუდ-ში“) მითითებულია, რომ მისი პრეპარატები ორგანიზმს ანიჭებს გაფურჩქვნილ ახალგაზრდულ იერს, ხელს უწყობს დიდი ხნით სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მის მიმართ გულგრილები არ იყვნენ [[ინდოეთი|ინდოეთში]], [[საბერძნეთი|საბერძნეთსა]] და [[რომი|რომში]]. შუა საუკუნეებში ძირტკბილას სამკურნალო სიკეთეებს აღწერდა [[ავიცენა]], გამსაკუთრებით გამოჰყოფდა ფესვების წვენს და მიაჩნდა, რომ ის ამაღლებს მამაკაცების პოტენციას.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>მის მიმართ გულგრილები არ იყვნენ [[ინდოეთი|ინდოეთში]], [[საბერძნეთი|საბერძნეთსა]] და [[რომი|რომში]]. შუა საუკუნეებში ძირტკბილას სამკურნალო სიკეთეებს აღწერდა [[ავიცენა]], გამსაკუთრებით გამოჰყოფდა ფესვების წვენს და მიაჩნდა, რომ ის ამაღლებს მამაკაცების პოტენციას.</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90&diff=211673&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2023-11-05T20:40:14Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:40, 5 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 25:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: სამკურნალო მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: სამკურნალო მცენარეები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვაროსნები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ჯვაროსნები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90&diff=211513&oldid=prevMasatiani 12:35, 3 ნოემბერი 2023-ზე2023-11-03T12:35:27Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:35, 3 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 22:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>* <del class="diffchange diffchange-inline">ბიძინაშვილი, რ., ჟორდანია, მ., მაისაია, ი. </del>სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები. <del class="diffchange diffchange-inline">- თბ., 2023 </del>[[https://catalog.nplg.gov.ge/record=b4616241~S1*geo]]<del class="diffchange diffchange-inline">.</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>* <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>.[[https://catalog.nplg.gov.ge/record=b4616241~S1*geo]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]</div></td></tr>
</table>Masatianihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90&diff=210776&oldid=prevMasatiani 04:34, 31 ოქტომბერი 2023-ზე2023-10-31T04:34:05Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">04:34, 31 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 20:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არ არის რეკომენდირებული მისი მიღება ჰიპერტენზიის, შეშუპებისა და არითმიის დროს; ხოლო გადაჭარბებული მიღება იწვევს თავბრუსხვევას, გულისრევას, სახსრების პრობლემას (ბიძინაშვილი, 2016).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>არ არის რეკომენდირებული მისი მიღება ჰიპერტენზიის, შეშუპებისა და არითმიის დროს; ხოლო გადაჭარბებული მიღება იწვევს თავბრუსხვევას, გულისრევას, სახსრების პრობლემას (ბიძინაშვილი, 2016).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
</table>Masatianihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%99%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%90&diff=210775&oldid=prevMasatiani: ახალი გვერდი: ძირტკბილა - Glycyrrhiza glabra L. '''Glycyrrhiza glabra L.''' – '''ძირ...2023-10-31T04:33:42Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Glycyrrhiza_glabra_L..jpg" title="ფაილი:Glycyrrhiza glabra L..jpg">ძირტკბილა - Glycyrrhiza glabra L.</a> '''Glycyrrhiza glabra L.''' – '''ძირ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Glycyrrhiza glabra L..jpg|thumb|300პქ|ძირტკბილა - Glycyrrhiza glabra L.]]<br />
'''Glycyrrhiza glabra L.''' – '''ძირტკბილა'''. <br />
<br />
მეგრულად – '''ძირტკვილა'''.<br />
<br />
მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა გრძელი ფესურითა და სწორმდგომი 1,5 მ-მდე სიმაღლის ღეროთი. ფესვები უსუნოა, ხოლო გემო მეტისმეტად ტკბილია, რაც გამოწვეულია მასში არსებული გლიკოალკალოიდ გლიცირიზინის 4-6%-მდე შემცველობით – ნივთიერება, რომელიც 150-ჯერ ტკბილია შაქარზე. ფოთლები 3-9 წყვილი ფოთოლაკისგანაა შემდგარი; ფოთოლაკები ელიფსურ-ლანცეტაა, შიშველი, ქვემოდან მცირეოდენ წებოვანი. თანაფოთლები ვიწროა, სადგისისებრი, ადრევე სცვივა. ყვავილები მოგრძო მტევნებადაა შეკრებილი, გვირგვინი იისფერია ან მკრთალი იისფერი. ნაყოფი მოგრძო, შიშველი, 3-6 თესლიანი, სწორი ან ოდნავ მოხრილი პარკია. თესლი თირკმლისებრია, ყავისფერი. ყვ. V-VIII; ნაყ. VII-IX.<br />
იზრდება დაბლობებსა და მთისწინებზე, უპირატესად მდინარის პირა ზოლში.<br />
<br />
სამკურნალო ნედლეული ფესვებია, შედგება მთავარი ფესვის (ზოგჯერ რამდენიმე მ სიგრძისას) და მისგან ჰორიზონტალურად განვითარებული ფესურებისაგან. შეიცავს გლიცირიზინის მჟავას, კალიუმისა და კალციუმის მარილებს, 27 სახის ფლავონოიდებს, 20%-მდე შაქრებს (გლუკოზა, სახაროზა), 3% მწარე ნივთიერებებს, 4% ფისებს, 20% სახამებელს, ეთერზეთებს, საღებავ ნივთიერებებს, ვიტამინებს – 30 მგ% ასკორბინის მჟავას, კაროტინს, მთრიმლავ და ლორწოვან ნივთიერებებს, ორგანულ მჟავებს (ძირითადად ვაშლის), ცილებს, ასპარაგინსა და სხვა შენაერთებს. ხასიათდება მკვეთრად გამოხატული ანტიმიკრობული და ანტივირუსული მოქმედებით.<br />
<br />
ციმბირელი მეცნიერები სწავლობდნენ რა ტიბეტურ მედიცინას, მოახდინეს რამდენიმე ათასი რეცეპტის გაანალიზება. გამოირკვა, რომ ძირტკბილა სამკურნალო თვისებებით და სამკურნალო ხარისხით გამორჩეულია, პირველი ადგილი უკავია ძირითად სამკურნალო მცენარეებს შორის და ბევრად უსწრებს სხვებს. საინტერსოა, რომ ცნობილ ჟენშენს მხოლოდ მე-15 ადგილი ერგო. ტიბეტურ მედიცინაში ძირტკბილა შედიოდა ყველა ნაკრებების 98%¬ის შემადგენლობაში.<br />
<br />
მიეკუთვნება რა უძველეს სამკურნალო მცენარეთა რიცხვს, ჩინეთში წარსულშიც და ეხლაც განსაკუთრებით დაფასებულია. მსოფლიოში პირველი ადამიანი, რომელმაც შეაგროვა და გამოაქვეყნა ცნობები ძირტკბილაზე იყო ლეგენდარული ჩინელი თავადი შენ-ნუნი (3 ათასი წლის წინათ ახ.წ.-აღ.-მდე, „წიგნი ბალახებზე“). ლეგენდის თანახმად, ის სწავლობდა და ცდიდა სხვადასხვა მცენარის მოქმედებას ადამიანზე. ჩინელი ექიმების თანახმად ძირტკბილას ფესვი აძლიერებს და აახალგაზრდავებს ორგანიზმს; დღესაც, ჩინურ ხალხურ და ოფიცინალურ მედიცინაში ფართოდ გამოიყენება როგორც ამოსახველებელი, შემომგარსავი და სუსტი საფაღარათო, მშრალი ბრონქიტისა და ფილტვების ტუბერკულოზის, კუჭისა და თორმეტგოჯანაწლავის წყლულის სამკურნალოდ, შხამსაწინააღმდეგოდ ხორცითა და თევზით მოწამლვისას. მას თითქმის ყველა წამალს უმატებენ. როგორც ჩინური, ასევე ტიბეტური მედიცინა აღნიშნავს ძირტკბილას პრეპარატების მძლავრ გამაძლიერებელ ეფექტს, განსაკუთრებით ბავშვობისა და ხნიერ ასაკში. ტიბეტური მედიცინის უმთავრეს სახელძღვანელოში („ჟუდ-ში“) მითითებულია, რომ მისი პრეპარატები ორგანიზმს ანიჭებს გაფურჩქვნილ ახალგაზრდულ იერს, ხელს უწყობს დიდი ხნით სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.<br />
<br />
მის მიმართ გულგრილები არ იყვნენ [[ინდოეთი|ინდოეთში]], [[საბერძნეთი|საბერძნეთსა]] და [[რომი|რომში]]. შუა საუკუნეებში ძირტკბილას სამკურნალო სიკეთეებს აღწერდა [[ავიცენა]], გამსაკუთრებით გამოჰყოფდა ფესვების წვენს და მიაჩნდა, რომ ის ამაღლებს მამაკაცების პოტენციას.<br />
<br />
ძირტკბილას პრეპარატები (ნახარშების, ნაყენების, ექსტრაქტების სახით) ეფექტური საშუალებაა მრავალი დაავადების მკურნალობისას: რევმატიზმის, ბრონქიალური ასთმის, კანისა და თვალის დაავადებების, კუჭისა და თორმეტგოჯანაწლავის წყლულის, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ქრონიკული ანთებითი მდგომარეობის (განსაკუთრებით კუჭის წვენის მაღალი მჟავიანობის) დროს. იყენებენ როგორც ამოსახველებელ, დამარბილებელ და ანთების საწინააღმდეგო საშუალებას ბრონქიტისა და ფილტვების დაავადებებისას. შველის შარდის ბუშტში კენჭებს და ადისონის დაავადებას, ხსნის ქრონიკულ დაღლილობას, აღადგენს ნერვული სისტემის მოქმედებას; გამოიყენება აგრეთვე მჭამელას, ეგზემის, რევმატიული ართრიტის, ჭინჭრის ციების, ღვიძლის დაავადებებისა და დაბალი წნევის დროს. სასარგებლოა შაქრიანი დიაბეტის მკურნალობისას.<br />
<br />
ხალხურ მედიცინაში იყენებენ ფილტვების კიბოს სამკურნალოდ; მეცნიერულ მედიცინაში აღნიშნულს ხსნიან ფესურაში კუმარინების მაღალი შემცველობით.<br />
<br />
არ არის რეკომენდირებული მისი მიღება ჰიპერტენზიის, შეშუპებისა და არითმიის დროს; ხოლო გადაჭარბებული მიღება იწვევს თავბრუსხვევას, გულისრევას, სახსრების პრობლემას (ბიძინაშვილი, 2016).<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
* ბიძინაშვილი, რ., ჟორდანია, მ., მაისაია, ი. სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები. - თბ., 2023 [[https://catalog.nplg.gov.ge/record=b4616241~S1*geo]].<br />
<br />
[[კატეგორია: საქართველოს ფლორა]]<br />
[[კატეგორია: სამკურნალო მცენარეები]]<br />
[[კატეგორია:ჯვაროსნები]]<br />
[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]]</div>Masatiani