https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90წამება - რედაქტირების ისტორია2026-05-08T11:00:05Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90&diff=268193&oldid=prevTkenchoshvili: /* პოლიციის დაწესებულებაში ყოფნისას მოქმედი პროცესუალური გარანტიები */2026-03-30T20:46:26Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">პოლიციის დაწესებულებაში ყოფნისას მოქმედი პროცესუალური გარანტიები</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:46, 30 მარტი 2026-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">=</del>==== პოლიციის დაწესებულებაში ყოფნისას მოქმედი პროცესუალური გარანტიები <del class="diffchange diffchange-inline">=</del>====</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>==== პოლიციის დაწესებულებაში ყოფნისას მოქმედი პროცესუალური გარანტიები ====</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფართოდ არის აღიარებული, რომ წამებასა და არასათანადო მოპყრობას ადგილი ძირითადად პოლიციაში. ქვემოთ მოყვანილი პროცესუალური გარანტიები მნიშვნელოვანწილად ზღუდავს დაკავებულ პირთა მიმართ არასათანადო მოპყრობის რისკს:</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ფართოდ არის აღიარებული, რომ წამებასა და არასათანადო მოპყრობას ადგილი ძირითადად პოლიციაში. ქვემოთ მოყვანილი პროცესუალური გარანტიები მნიშვნელოვანწილად ზღუდავს დაკავებულ პირთა მიმართ არასათანადო მოპყრობის რისკს:</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* პოლიციის დაწესებულებაში დაკითხვის აუდიო თუ ვიდეო ჩაწერა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* პოლიციის დაწესებულებაში დაკითხვის აუდიო თუ ვიდეო ჩაწერა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2"> </td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== სახელმწიფოების მიერ ნაკისრი ვალდებულებები წამების წინააღმდეგ კონვენციის შესაბამისად ====</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==== სახელმწიფოების მიერ ნაკისრი ვალდებულებები წამების წინააღმდეგ კონვენციის შესაბამისად ====</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%90&diff=268192&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''წამება''' – ადამიანის უფლებათა ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული დ...2026-03-30T20:44:29Z<p>ახალი გვერდი: '''წამება''' – ადამიანის უფლებათა ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული დ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''წამება''' – ადამიანის უფლებათა ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული დარღვევაა, ვინაიდან იგი წარმოადგენს ადამიანის პიროვნებასა და ღირსებაზე პირდაპირ თავდასხმას. წამებისა და ფიზიკური და სულიერი არასათანადო მოპყრობის სხვა ფორმების აკრძალვა, ანუ პირადი ხელშეუხებლობისა და ღირსების უფლება, აბსოლუტური უფლებაა და ამიტომაც დაუშვებელია მისგან გადახვევა ნებისმიერ გარემოებაში. აღნიშნული იმასაც გულისხმობს, რომ დაუშვებელია ვინმემ ზემდგომი პირის ბრძანება მოიშველიოს წამების გასამართლებლად.<br />
<br />
წამების წინააღმდეგ კონვენციის პირველი მუხლი წამებას განსაზლვრავს როგორც ქმედებას, რომელიც ჩადენილია საჯარო მოხელის ან სხვა თანამდებობის პირის მიერ წაქეზებით ან ნებართვით, ან დუმილით გამოხატული თანხმობით, რომლითაც მძიმე ფიზიკური ან სულიერი ტკივილი თუ ტანჯვა განზრახ მიადგა პირს კონკრეტული მიზნით, როგორიცაა ინფორმაციის ან აღიარების მიღება, მისი დასჯა, დაშინება ან დისკრიმინაცია.<br />
<br />
ქმედებები, რომელთაც აკლიათ წამებისათვის აუცილებელი ერთ-ერთი ელემენტი – ჩადენილი უნდა იყოს საჯარო მოხელის მიერ ან მისი თანხმობით, განზრახვა, კონკრეტული მიზანი და ტანჯვის ინტენსიურობა – ჩაითვლება, იმის გათვალისწინებით თუ რა ფორმის, მიზნისა და სიმძიმის იყო ტანჯვა, სასტიკ, არაადამიანურ ან ღირსების შემლახველ მოპყრობად ან დასჯად.<br />
<br />
<br />
==== წამების აკრძალვის კოდიფიცირება ====<br />
წამების აკრძალვა კოდიფიცირებულია ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციაში (მე-5 მუხლი), სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა პაქტში (მე-7 მუხლი) და კონვენციაში წამების წინააღმდეგ; ასევე რეგიონალურ ხელშეკრულებებში, როგორებიცაა [[ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია]] (მე-3 მუხლი), წამებისა და არაადამიანური ან ღირსების შემლახველი მოპყრობის ან დასჯის აკრძალვის ევროპული კონვენცია, ადამიანის უფლებათა ამერიკული კონვენცია (მე-5 მუხლი), ინტერამერიკული კონვენცია წამების აღმოფხვრისა და დამნაშავეთა დასჯის შესახებ და აფრიკული ქარტია ადამიანისა და ხალხთა უფლებების შესახებ (მე-5 მუხლი), და სხვა სამართლებრივად იურიდიული ძალის არ მქონე, თუმცა მორალურად ავტორიტეტულ ინსტრუმენტებში. აღნიშნული დოკუმენტები მოიცავს შემდეგს: პატიმრებთან მოპყრობის მინიმალურ სტანდარტულ წესებს, ძირითად პრინციპებს პატიმართა მოპყრობის შესახებ, პრინციპთა ერთობლიობას ნებისმიერი ფორმით დაკავებულ ან დაპატიმრებულ პირთა დასაცავად, გაერთიანებული ერების წესებს თავისუფლებააღკვეთილ არასრულწლოვანთა დაცვის შესახებ, პრინციპებს წამებისა და სხვა სასტიკი, არაადამიანური და ღირსების შემლახველი მოპყრობისა და დასჯის ეფექტური გამოძიებისა და დოკუმენტაციის შესახებ. წამება ასევე აბსოლუტურად აკრძალულია 1949 წლის ჟენევის კონვენციების დებულებებით, განსაკუთრებით კი მათი მე-3 საერთო მუხლით. დამატებით, საერთაშორისო სისხლის სამართლის სასამართლოს რომის სტატუტი განსაზღვრავს წამებას, როგორც „დანაშაულს კაცობრიობის წინააღმდეგ”, როდესაც იგი განზრახ ჩადენილია სამოქალაქო მოსახლეობის წინააღმდეგ მიმართული ფართოდ გავრცელებული ან სისტემატური თავდასხმების სახით.<br />
<br />
==== სასტიკი, არაადამიანური და ღირსების შემლახველი დასჯის აკრძალვა ====<br />
გამომდინარე იქედან, რომ დასჯის ნებისმიერი ფორმა მოიცავს ტანჯვასა და დამცირებას, დამატებითი ელემენტი მოითხოვება, რათა მას მიეცეს იგი სასტიკი, არაადამიანური ან ღირსების შემლახველ მოპყრობის კვალიფიკაცია. ამ სფეროში მინიმალური სტანდარტები ცვალებადია ქვეყნებს შორის. ევროპაში, სიკვდილით დასჯა და ყველა სხვა სახის სხეულებრივი სასჯელი დღესდღეობით მიჩნეულია როგორც არაადამიანურ ან ღირსების შემლახველ სასჯელი და, ამიტომაც, აკრძალულია და ბევრ ქვეყანაში სამუდამო პატიმრობა განიხილება იგივე ასპექტში. ადამიანის უფლებათა კომიტეტმა სხეულებრივი სასჯელი პატიმართა დასჯად მიიჩნია იამაიკასა და ტრინიდად და ტოგადოში და იგი შეაფასა როგორც ღირსების შემლახველი სასჯელი სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა პაქტის მე-7 მუხლის თანახმად. დამატებით, ასევე დადგინდა, რომ აღსრულების ზოგიერთი მეთოდი, როგორიცაა გაზით გაგუდვა წარმოადგენს არაადამიანურ სასჯელს, რაც, თავის მხრივ, არღვევს საერთაშორისო სამართალს.<br />
<br />
<br />
===== პოლიციის დაწესებულებაში ყოფნისას მოქმედი პროცესუალური გარანტიები =====<br />
ფართოდ არის აღიარებული, რომ წამებასა და არასათანადო მოპყრობას ადგილი ძირითადად პოლიციაში. ქვემოთ მოყვანილი პროცესუალური გარანტიები მნიშვნელოვანწილად ზღუდავს დაკავებულ პირთა მიმართ არასათანადო მოპყრობის რისკს:<br />
<br />
* დაპატიმრების თაობაზე შეტყობინება: დაკავებულ პირთა უფლება მათი დაპატიმრების შესახებ საკუთარი არჩევანისამებრ აცნობოს მესამე პირს (ოჯახის წევრი, მეგობარი ან საკონსულო);<br />
<br />
* დაპატიმრებულ პირთა უფლება ხელი მიუწვდებოდეთ ადვოკატზე;<br />
<br />
* დაპატიმრებულ პირთა უფლება მოითხოვონ ექიმი საკუთარი არჩევანის საფუძველზე სამედიცინო შემოწმების ჩატარების მიზნით (პოლიციის მიერ მოწვეული ექიმის მიერ ჩატარებული სამედიცინო შემოწმებასთან ერთად);<br />
<br />
* დაპატიმრებულ პირთა და პატიმრობის ადგილებში ცენტრალიზებული სა- რეგისტრაციო სისტემის ხელმისაწვდომობა;<br />
<br />
* წამებითა თუ ძალადობის სხვა ფორმით მოპოვებული მტკიცებულების მიღების გამორიცხვა;<br />
<br />
* პოლიციის დაწესებულებაში დაკითხვის აუდიო თუ ვიდეო ჩაწერა.<br />
<br />
<br />
==== სახელმწიფოების მიერ ნაკისრი ვალდებულებები წამების წინააღმდეგ კონვენციის შესაბამისად ====<br />
* მიიღონ კანონმდებლობა, რომლის მიხედვით წამების ჩანდენი პირის მიმართ აღიძვრება სისხლის-სამართლებრივი დევნა. დამნაშავე გადაეცემა მართლმსაჯულებას დანაშაულის ადგილის და დამნაშავის ან მსხვერპლის ეროვნების მიუხედავად. სახელმწიფოს მოვალეობაა წამების პრაქტიკის აღკვეთა (უნივერსალური იურისდიქციის პრინციპი);<br />
<br />
* უზრუნველყონ, რომ წამების აკრძალვასთან დაკავშირებული ცოდნა და ინფორმაცია სრულად იყოს მოცემული სამართალდამცავი ორგანოების სამოქალაქო თუ სამხედრო თანამშრომელთა, სამედიცინო მუშაკთა, სა ჯარო მოხელეთა და სხვა პირთა გადამზადების კურსებში, რომელთაც შესაძლოა შეხება ჰქონდეთ პატიმრობასთან, დაკითხვასთან ან დაკავებუ- ლებთან, დაპატიმრებულებთან ან ციხეში მოთავსებულ პირებთან;<br />
<br />
* უზრუნველყონ, რომ დაკითხვის წესები, ინსტუქციები, მეთოდები და პრაქტიკა და დაკავებულ, დაპატიმრებულ და ციხეში მოთავსებულ პირებთან დაკავშირებული პატიმრობის ღონისძიებები და მოპყრობა სისტემატურად დაექვემდებაროს დამოუკიდებელი ორგანოების მიერ გადახედვას;<br />
<br />
* უზრუნველყონ, რომ წამებასთან და არასათანადო მოპყრობასთან დაკავშირებული საჩივრები სრულყოფილად იქნეს გამოძიებული კომპეტენტური ორგანოების მიერ; დამნაშავეები კი წარდგენილ იქნენ მართლმსაჯულების წინაშე; მსხვერპლისათვის ხელმისაწვდომი იყო ეფექტური დაცვის საშუალებები. ასევე კანონები უნდა ითვალისწინებდეს იმგვარი ღონისძიებების განხორციელებას, რომლებიც აღკვეთავენ წამებასა და არასათანადო მოპყრობას პატიმრობის პერიოდში.<br />
<br />
* თავი შეიკავონ იმ პირის სხვა ქვეყანაში გაძევების, დაბრუნებისა თუ ექსტრადირებისაგან, სადაც იგი სავარაუდოდ დაექვემდებარება წამებას (გაძევებისაგან ან რეპატრიაციისაგან თავის შეკავების“ პრინციპი);<br />
<br />
* კომიტეტს წამების წინააღმდეგ წარუდგინონ პერიოდული ანგარიშები კონვენციის განხორციელებასთან დაკავშირებით გატარებულ ღონისძიებებზე ან კომიტეტის მოთხოვნის შესაბამისად ნებისმიერი სხვა სახის ანგარიშები;<br />
<br />
* ჩამოაყალიბონ დამოუკიდებელი ეროვნული კომისიები (რომლებიც შედგება სასამართლო და სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლებისგან, იურისტებისა და ექიმებისაგან, დამოუკიდებელი ექსპერტებისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლებისაგან) პატიმრობის ყველა ადგილში ვიზიტების განხორციელების მიზნით (წამების წინააღმდეგ კონვენციის ფაკულტატური ოქმი, მიღების თარიღი 2002წ.)<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ადამიანის უფლებები: სახელმძლვანელო პარლამენტარებისათვის]]<br />
<br />
[[კატეგორია:ადამიანის უფლებები]]</div>Tkenchoshvili