წერეთელი აკაკი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 08:18, 31 ივლისი 2025-ზე

2025-07-31T08:18:40Z

Tkenchoshvili 06:41, 30 ივლისი 2025-ზე

2025-07-30T06:41:12Z

Tkenchoshvili 12:19, 29 ივლისი 2025-ზე

2025-07-29T12:19:33Z

Tkenchoshvili 20:20, 15 ოქტომბერი 2023-ზე

2023-10-15T20:20:40Z

Tkenchoshvili 20:19, 15 ოქტომბერი 2023-ზე

2023-10-15T20:19:59Z

ცვლილებების ჩვენება

Masatiani 15:16, 13 ოქტომბერი 2023-ზე

2023-10-13T15:16:11Z

ცვლილებების ჩვენება

Tkenchoshvili 09:11, 28 აპრილი 2022-ზე

2022-04-28T09:11:51Z

Tkenchoshvili 12:32, 27 აპრილი 2022-ზე

2022-04-27T12:32:08Z

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „აკაკი წერეთელი“ გადაიტანა გვერდზე „წერეთელი აკაკი“ გადამისამ...

2022-04-27T12:31:54Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „აკაკი წერეთელი“ გადაიტანა გვერდზე „წერეთელი აკაკი“ გადამისამ...

Tkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „წერეთელი აკაკი“ გადაიტანა გვერდზე „აკაკი წერეთელი“

2022-04-27T12:31:47Z

მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „წერეთელი აკაკი“ გადაიტანა გვერდზე „აკაკი წერეთელი“

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-[[ფაილი:Akaki wereteli.JPG|მარჯვნივ|150პქ|აკაკი წერეთელი]]
+[[ფაილი:Akaki wereteli.JPG|მარჯვნივ|130პქ|აკაკი წერეთელი]]
 '''წერეთელი აკაკი''' – (1840–1915),  პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, მთარგმნელი, ლიტერატორი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, ეროვნულ–განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთი უპირველესი წინამდგომი.
@@ ხაზი 24: / ხაზი 24: @@
 ==== პროზა ====
-ა. წერეთელის პროზა მნიშვნელოვანი მოვლენაა ქართულ ლიტერატურაში. მისი პირველი მოთხრობა „ეშმაკები“ 1868 წ. გამოქვეყნდა. ამის შემდეგ ხშირად ბეჭდავდა დიდი თუ მცირე ზომის პროზაულ ნაწარმოებებს („სიკვდილი“, „მტირალი დედა“, „ჩერქეზის ქალი“, „კახეთში გამგზავრება“, სამგვარი სიყვარული“, „ქართული ფულის თავგადასავალი“, „კუჭია“, „იმერლები“, „ჩემი თავგადასავალი“). მათი თემაა ისევ ტყვეობაში მყოფი საქართველო და პატრიოტიზმი. ა. წერეთელის პროზაულ ნაწარმოებთა სიუჟეტი ან თანადროულობის პირდაპირი ამსახველია („ეშმაკები“, „მტირალი“, „ჩემი თავგადასავალი“), ან ისტორიული („ბაში-აჩუკი“, „ქუთათელის სიზმარი“), ან ზღაპრული ხასიათისაა („ვარდი და ეკალი“, „კუჭია“, „ოქროს წყაროს ამბავი“…), რომელთა თხრობაში ერთ-ერთი მოქმედი პირი აუცილებლად თვითონ ავტორია.
+ა. წერეთელის [[პროზა]] მნიშვნელოვანი მოვლენაა ქართულ ლიტერატურაში. მისი პირველი მოთხრობა „ეშმაკები“ 1868 წ. გამოქვეყნდა. ამის შემდეგ ხშირად ბეჭდავდა დიდი თუ მცირე ზომის პროზაულ ნაწარმოებებს („სიკვდილი“, „მტირალი დედა“, „ჩერქეზის ქალი“, „კახეთში გამგზავრება“, სამგვარი სიყვარული“, „ქართული ფულის თავგადასავალი“, „კუჭია“, „იმერლები“, „ჩემი თავგადასავალი“). მათი თემაა ისევ ტყვეობაში მყოფი საქართველო და პატრიოტიზმი. ა. წერეთელის პროზაულ ნაწარმოებთა სიუჟეტი ან თანადროულობის პირდაპირი ამსახველია („ეშმაკები“, „მტირალი“, „ჩემი თავგადასავალი“), ან ისტორიული („ბაში-აჩუკი“, „ქუთათელის სიზმარი“), ან ზღაპრული ხასიათისაა („ვარდი და ეკალი“, „კუჭია“, „ოქროს წყაროს ამბავი“…), რომელთა თხრობაში ერთ-ერთი მოქმედი პირი აუცილებლად თვითონ ავტორია.
 აკაკის, როგორც პროზაიკოსის, დიდოსტატობა მთელი სისრულით გამოვლინდა ავტობიოგრაფიულ მოთხრობაში „ჩემი თავგადასავალი“ (1894–1909) და ისტორიულ რომანში „ბაში-აჩუკი“ (1895-66). მათში ა. წერეთელი წარმოგვიდგება დიდ პორტრეტისტად, რომელსაც კალმის ერთი მოსმით შეუძლია დახატოს როგორც ისტორიული პირები (ზაალ ერისთავი, თავადი [[ჩოლოყაშვილი ბიძინა|ჩოლოყაშვილი]]...), ისე მისი თანამედროვე გამოჩენილი მოღვაწეები ([[ორბელიანი ალექსანდრე|ა. ორბელიანი]], [[კერესელიძე ივანე|ი. კერესელიძე]], [[არდაზიანი ლავრენტი|ლ. არდაზიანი]], [[ყაზბეგი ალექსანდრე|ა. ყაზბეგი]], [[ყიფიანი დიმიტრი|დ. ყიფიანი]], [[მესხი სერგეი|ს. მესხი]], [[ნიკოლაძე ნიკო|ნ. ნიკოლაძე]] და სხვანი). საკმარისია ავტორმა რამდენიმე სიტყვით დაახასიათოს თავისი გმირი და მკითხველში უკვე სრულყოფილების გრძნობას აღძრავს და, ამავე დროს, უდიდეს ესთეტიკურ ეფექტს აღწევს. პორტრეტების შექმნა ორგანულ კავშირში უნდა იყოს თვით ნაწარმოების თხრობის მანერასთან. ა. წერეთელის დამსახურება ქართული პროზის წინაშე სწორედ ის არის, რომ მან სიუჟეტის მკაცრი კომპოზიცია შემოიტანა მხატვრულ პროზაში, გაბმული თხრობის ნაცვლად დაამკვიდრა მოსხლეტილი თქმა, მოკვეთილი ამბავი, დინამიური მოულოდნელობა და მაგრად შეკრული სიუჟეტი. ეს უნდა იყოს მიზეზი იმისა, რომ ა. წერეთელის პროზა უაღრესად რიტმულია და რომ იგი პროზაშიც პოეტად დარჩა.

@@ ხაზი 21: / ხაზი 21: @@
 ა. წერეთელის ეპიური პოემები ხასიათდება ლირიზმით, თუმცა მეტი წილი ამ პოემებისა ისტორიულ სინამდვილეზეა აგებული („ბაგრატ დიდი“, 1875, „თორნიკე ერისთავი“, 1884, „ნათელა“, 1900). იგივე ითქმის დრამატულ პოემებზეც („პატარა კახი“, „თამარ ცბიერი“, 1885, „მედია“, 1895). მათში პოეტისთვის ისტორიული ფაქტები და მოვლენები მხოლოდ საფუძველია [[სიუჟეტი]]ს შესაქმნელად. წარსულის გაიდეალებით, ისტორიულ გმირთა ცხოვრებისა და მოღვაწეობის მხატვრულად ასახვით ავტორი ცდილობს დაანახოს მკითხველს მისი აწმყო, ეროვნული თვითშეგნება და პატრიოტული გრძნობები გაუღვიძოს მას. აკაკის ისტორიულ-დრამატული პოემები გამიზნულია სწორედ პოეტის თანამედროვე ქართველი საზოგადოებისთვის.
-სხვა პოემებში აკაკი გვევლინება დიდაქტიკოსად („გამზრდელი“, 1887), ცარიზმის წინააღმდეგ მებრძოლად („ალექსი“, 1869, „ვორონცოვი“, 1909), სატირიკოსად („რუსეთუმე“, 1861), მეზღაპრედ (პოემა „ავადმყოფი“, „ნაცარქექია“)…
+სხვა პოემებში აკაკი გვევლინება დიდაქტიკოსად („გამზრდელი“, 1887), ცარიზმის წინააღმდეგ მებრძოლად („ალექსი“, 1869, „ვორონცოვი“, 1909), სატირიკოსად („რუსეთუმე“, 1861), მეზღაპრედ ([[პოემა]] „ავადმყოფი“, „ნაცარქექია“)…
 ==== პროზა ====

@@ ხაზი 10: / ხაზი 10: @@
 ==== პოეზია ====
-ა. წერეთელი იყო პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი და ცნობილი სატირიკოს-იუმორისტი. მაგრამ იგი, უწინარეს ყოვლისა, იყო ლირიკოსი პოეტი. მისი პოეტური ნიჭი ბავშვობიდანვე გამოვლინდა, როცა წერა-კითხვაც არ იცოდა. 1859 წელს კი „ცისკარში“ პირველად გამოქვეყნდა მისი ორიგინალური ლექსები „ჩემს ვენერას“, „პ. წ–ს“.
+ა. წერეთელი იყო პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი და ცნობილი სატირიკოს-იუმორისტი. მაგრამ იგი, უწინარეს ყოვლისა, იყო ლირიკოსი პოეტი. მისი პოეტური ნიჭი ბავშვობიდანვე გამოვლინდა, როცა წერა-კითხვაც არ იცოდა. 1859 წელს კი „ცისკარში“ პირველად გამოქვეყნდა მისი ორიგინალური [[ლექსი|ლექსები]] „ჩემს ვენერას“, „პ. წ–ს“.
-აკაკის ლირიკული პოეზია ღრმა პატრიოტიზმითა და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი იდეითაა გამსჭვალული („ჭაღარა“, „ჩანგური“, „ავადმყოფი“, „ხატის წინ“, „სალამური“, „ქუთაისი“, „მუხამბაზი“. „თავო ჩემო“, „გაზაფხული“, „რუსთაველის სურათზე“, „საქართველოს დღევანდელი სახე“, „[[ალექსანდრე ჭავჭავაძე|ალ. ჭავჭავაძის]] საფლავზე“, „მინდა რომ ვთქვა, მაგრამ რა ვსთქვა“, „ენას მგლეჯენ“, „მესტვირული“, „ტყვე“, „ხანჯალს“ და მრავალი სხვა). ეს გრძნობა ა. წერეთლის შემოქმედებაში იმდენად ძვირია, რომ მკითხველს ზოგჯერ უძნელდება კიდეც გარკვევა — ესა თუ ის ლექსი კონკრეტულად სამშობლოსადმი არის მიძღვნილი, ბუნებისადმი თუ სატრფოსადმი („სულიკო“, „სატრფოს“, „საიდუმლო ბარათი“, „ამაო ძებნა“, „სურვილი“, „განთიადი“, „გაზაფხული“, „ფუტკარი“, „სიმღერა“…).
+აკაკის ლირიკული [[პოეზია]] ღრმა პატრიოტიზმითა და ეროვნულ-განმათავისუფლებელი იდეითაა გამსჭვალული („ჭაღარა“, „ჩანგური“, „ავადმყოფი“, „ხატის წინ“, „სალამური“, „ქუთაისი“, „მუხამბაზი“. „თავო ჩემო“, „გაზაფხული“, „რუსთაველის სურათზე“, „საქართველოს დღევანდელი სახე“, „[[ალექსანდრე ჭავჭავაძე|ალ. ჭავჭავაძის]] საფლავზე“, „მინდა რომ ვთქვა, მაგრამ რა ვსთქვა“, „ენას მგლეჯენ“, „მესტვირული“, „ტყვე“, „ხანჯალს“ და მრავალი სხვა). ეს გრძნობა ა. წერეთლის შემოქმედებაში იმდენად ძვირია, რომ მკითხველს ზოგჯერ უძნელდება კიდეც გარკვევა — ესა თუ ის ლექსი კონკრეტულად სამშობლოსადმი არის მიძღვნილი, ბუნებისადმი თუ სატრფოსადმი („სულიკო“, „სატრფოს“, „საიდუმლო ბარათი“, „ამაო ძებნა“, „სურვილი“, „განთიადი“, „გაზაფხული“, „ფუტკარი“, „სიმღერა“…).
 ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოტივის გარდა ა. წერეთელის ლექსები ღრმად ინტერნაციონალური ხასიათისაა („მეგობარს“, „რჩევა მოძრაობის დროს“, „გ. სუნდუკიანის ხსოვნას“, გადმოკეთებული ლექსი „ინტერნაციონალი“…).
@@ ხაზი 58: / ხაზი 58: @@
 * ა. გაჩეჩილაძე, აკ. წერეთლის ცხოვრება და შემოქმედება, 1954;
 * გ. აბზიანიძე, ა. წერეთელი, 1960;
-* პრ. კეკელიძე, აკ. წერეთლის ისტორიული რომანები, 1961;
+* კ. კეკელიძე, აკ. წერეთლის ისტორიული რომანები, 1961;
 * ა. ხინთიბიძე „აკაკის ლექსი“, 1972.

←წინა ვერსია		20:20, 15 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
−	[[ფაილი:Akaki wereteli.JPG\|~~thumb~~\|150პქ\|აკაკი წერეთელი]]	+	[[ფაილი:Akaki wereteli.JPG\|მარჯვნივ\|150პქ\|აკაკი წერეთელი]]
	'''წერეთელი აკაკი''' – (1840–1915), პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, მთარგმნელი, ლიტერატორი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, ეროვნულ–განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთი უპირველესი წინამდგომი.		'''წერეთელი აკაკი''' – (1840–1915), პოეტი, პროზაიკოსი, დრამატურგი, მთარგმნელი, ლიტერატორი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, ეროვნულ–განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთი უპირველესი წინამდგომი.

←წინა ვერსია		09:11, 28 აპრილი 2022-ის ვერსია
ხაზი 1:		ხაზი 1:
		+	[[ფაილი:Akaki wereteli.JPG\|thumb\|აკაკი წერეთელი]]
	'''წერეთელი აკაკი''' − (1840 − 1915) პოეტი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე და საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი.		'''წერეთელი აკაკი''' − (1840 − 1915) პოეტი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე და საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი.

←წინა ვერსია		12:32, 27 აპრილი 2022-ის ვერსია
ხაზი 7:		ხაზი 7:


−	::::::'''პოეტი'''	+	:::::'''პოეტი'''

	::ხან უგნური ვარ, ხან ბრძენი,		::ხან უგნური ვარ, ხან ბრძენი,