https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98 2026-06-11T21:59:08Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=227724&oldid=prev 2024-05-26T14:35:19Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">14:35, 26 მაისი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''წეროვანი''' –&#160; სოფელი აღმოსავლეთ <del class="diffchange diffchange-inline">საქართველოში</del>, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს მუხრანის ვაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, სხალტბის ქედის ჩრდილოეთით დაფენილ კალთაზე, მცხეთა-ნატახტარ-გორის საავტომობილო გზაზე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''წეროვანი''' –&#160; სოფელი აღმოსავლეთ <ins class="diffchange diffchange-inline">[[საქართველო]]ში</ins>, მცხეთა-მთიანეთის მხარის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მცხეთის მუნიციპალიტეტი|</ins>მცხეთის მუნიციპალიტეტში<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>. თემის ცენტრი. მდებარეობს მუხრანის ვაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, სხალტბის ქედის ჩრდილოეთით დაფენილ კალთაზე, მცხეთა-ნატახტარ-გორის საავტომობილო გზაზე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">==== სახელწოდბა ====</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფელი წეროვანი დიდი ხნოვანობის სოფელია: XIV საუკუნის დამლევისათვის, კერძოდ, 1394 წელს, წეროვნის [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ეკლესიისათვის]] შეწირულების გუჯარი კვლავ განუახლებია ალექსანდრე მეფეს. მაშასადამე, წეროვანი შეწირულების განახლებამდე ერთი-ორი საუკუნით ადრე მაინც სვეტიცხოვლის კუთვნილი სოფელი ყოფილა. სოფლის დაფუძნება კი ალბათ გაცილებით უფრო ადრე, დაახლოებით VII-VIII საუკუნისათვის უნდა ვივარაუდოთ, რადგანაც წეროვნის ახლოს, მის შემოგარენში არის ჩვენამდე მოღწეული ე.წ. კეხიჯვრის დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები, რომლის აგების თარიღად სპეციალისტები ადრეფეოდალურ ხანას, კერძოდ, VIII-IX საუკუნეებს, ვარაუდობენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფელი წეროვანი დიდი ხნოვანობის სოფელია: XIV საუკუნის დამლევისათვის, კერძოდ, 1394 წელს, წეროვნის [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ეკლესიისათვის]] შეწირულების გუჯარი კვლავ განუახლებია ალექსანდრე მეფეს. მაშასადამე, წეროვანი შეწირულების განახლებამდე ერთი-ორი საუკუნით ადრე მაინც სვეტიცხოვლის კუთვნილი სოფელი ყოფილა. სოფლის დაფუძნება კი ალბათ გაცილებით უფრო ადრე, დაახლოებით VII-VIII საუკუნისათვის უნდა ვივარაუდოთ, რადგანაც წეროვნის ახლოს, მის შემოგარენში არის ჩვენამდე მოღწეული ე.წ. კეხიჯვრის დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები, რომლის აგების თარიღად სპეციალისტები ადრეფეოდალურ ხანას, კერძოდ, VIII-IX საუკუნეებს, ვარაუდობენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=223448&oldid=prev 2024-04-18T19:16:23Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:16, 18 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 7:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საინტერესოა თვით [[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] წეროვანის განმარტებაც. სახელწოდება რომ ქონების აღმნიშვნელი ძველი -ოვან სუფიქსით არის გაფორმებული, აშკარაა (შდრ. ქრცხილ-ოვან-ი, ჟინ-ოვან-ი, წყალშატრ-ოვან-ი, ლელ-ოვან-ი, ვაშლ-ოვან-ი, გორ-ოვან-ი…). ძირისეულ მასალად გვრჩება წერ-ი, რომელიც ეწოდება შავი ფერის თხევად [[მინერალი|მინერალურ]] მასას, [[ნავთობი]]ს მსგავს გამონადენს. [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძის]] განმარტებითაც წერი „მიწიდან ამოღებული ნავთობია“. საინტერესოა, რომ წერი [[ქართული ენა|ქართული ენის]] დასავლურ [[დიალექტი|დიალექტებში]] ([[რაჭული დიალექტი|რაჭული]], [[ლეჩხუმური დიალექტი|ლეჩხუმური]], [[გურული დიალექტი|გურული]], [[იმერული დიალექტი|იმერული]]…) ეწოდება [[კაკალი|კაკლის]] ხის ქერქის გამონახარშს საღებავს, რომელიც ქსოვილს მოყავისფრო-შავად ღებავს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საინტერესოა თვით [[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] წეროვანის განმარტებაც. სახელწოდება რომ ქონების აღმნიშვნელი ძველი -ოვან სუფიქსით არის გაფორმებული, აშკარაა (შდრ. ქრცხილ-ოვან-ი, ჟინ-ოვან-ი, წყალშატრ-ოვან-ი, ლელ-ოვან-ი, ვაშლ-ოვან-ი, გორ-ოვან-ი…). ძირისეულ მასალად გვრჩება წერ-ი, რომელიც ეწოდება შავი ფერის თხევად [[მინერალი|მინერალურ]] მასას, [[ნავთობი]]ს მსგავს გამონადენს. [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძის]] განმარტებითაც წერი „მიწიდან ამოღებული ნავთობია“. საინტერესოა, რომ წერი [[ქართული ენა|ქართული ენის]] დასავლურ [[დიალექტი|დიალექტებში]] ([[რაჭული დიალექტი|რაჭული]], [[ლეჩხუმური დიალექტი|ლეჩხუმური]], [[გურული დიალექტი|გურული]], [[იმერული დიალექტი|იმერული]]…) ეწოდება [[კაკალი|კაკლის]] ხის ქერქის გამონახარშს საღებავს, რომელიც ქსოვილს მოყავისფრო-შავად ღებავს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მაშასადამე, წერ-ოვან-ი ისეთ ადგილს უნდა რქმეოდა, სადაც ამგვარი ნავთობი (შავი ფერის მინერალური თხევადი მასა) გამოედინებოდა. ეს იგივე „ნავთ-იან-ი“ არის. შემთხვევითი არ უნდა იყოს ის ფაქტი, რომ იმავე რეგიონში, სოფელ ნიჩბისთან ახლოს არის ადგილი, რომელსაც წერათხევი ეწოდება. ძალზე საყურადღებოა, რომ მეზობელ ქარელის რაიონში არის სოფელი ცერონისი, რომლის ამოსავალი ფორმა წერონისი (–წერ-ოვნ-ის-ი) უნდა ყოფილიყო.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მაშასადამე, წერ-ოვან-ი ისეთ ადგილს უნდა რქმეოდა, სადაც ამგვარი ნავთობი (შავი ფერის მინერალური თხევადი მასა) გამოედინებოდა. ეს იგივე „ნავთ-იან-ი“ არის. შემთხვევითი არ უნდა იყოს ის ფაქტი, რომ იმავე რეგიონში, სოფელ ნიჩბისთან ახლოს არის ადგილი, რომელსაც წერათხევი ეწოდება. ძალზე საყურადღებოა, რომ მეზობელ ქარელის რაიონში არის სოფელი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცერონისი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომლის ამოსავალი ფორმა წერონისი (–წერ-ოვნ-ის-ი) უნდა ყოფილიყო.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმავე წერ- სიტყვისაგან მომდინარეობს სოფლის სახელი წერეთ-ი [[გორის მუნიციპალიტეტი|გორის რაიონში]] (შდრ. წერეთის ქედი – ქედი გორისა და კასპის რაიონებში, თრიალეთის ქედის ჩრდ. შტოქედი). უთუოდ ამ სოფლის მიხედვით არის გაფორმებული გვარი წერეთ-ელ-ი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმავე წერ- სიტყვისაგან მომდინარეობს სოფლის სახელი წერეთ-ი [[გორის მუნიციპალიტეტი|გორის რაიონში]] (შდრ. წერეთის ქედი – ქედი გორისა და კასპის რაიონებში, თრიალეთის ქედის ჩრდ. შტოქედი). უთუოდ ამ სოფლის მიხედვით არის გაფორმებული გვარი წერეთ-ელ-ი. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=223368&oldid=prev 2024-04-17T19:04:02Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:04, 17 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''წეროვანი''' –&#160; სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს მუხრანის ვაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, სხალტბის ქედის ჩრდილოეთით დაფენილ კალთაზე, მცხეთა-ნატახტარ-გორის საავტომობილო გზაზე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''წეროვანი''' –&#160; სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს მუხრანის ვაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, სხალტბის ქედის ჩრდილოეთით დაფენილ კალთაზე, მცხეთა-ნატახტარ-გორის საავტომობილო გზაზე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფელი წეროვანი დიდი ხნოვანობის სოფელია: XIV საუკუნის დამლევისათვის, კერძოდ, 1394 წელს, წეროვნის [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ეკლესიისათვის]] შეწირულების გუჯარი კვლავ განუახლებია ალექსანდრე მეფეს. მაშასადამე, წეროვანი შეწირულების განახლებამდე ერთი-ორი საუკუნით ადრე მაინც სვეტიცხოვლის კუთვნილი სოფელი ყოფილა. სოფლის დაფუძნება კი ალბათ გაცილებით უფრო ადრე, <del class="diffchange diffchange-inline">დაახლოებთ </del>VII-VIII საუკუნისათვის უნდა ვივარაუდოთ, რადგანაც წეროვნის ახლოს, მის შემოგარენში არის ჩვენამდე მოღწეული ე.წ. კეხიჯვრის დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები, რომლის აგების თარიღად სპეციალისტები ადრეფეოდალურ ხანას, კერძოდ, VIII-IX საუკუნეებს, <del class="diffchange diffchange-inline">გარაუდობენ</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სოფელი წეროვანი დიდი ხნოვანობის სოფელია: XIV საუკუნის დამლევისათვის, კერძოდ, 1394 წელს, წეროვნის [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ეკლესიისათვის]] შეწირულების გუჯარი კვლავ განუახლებია ალექსანდრე მეფეს. მაშასადამე, წეროვანი შეწირულების განახლებამდე ერთი-ორი საუკუნით ადრე მაინც სვეტიცხოვლის კუთვნილი სოფელი ყოფილა. სოფლის დაფუძნება კი ალბათ გაცილებით უფრო ადრე, <ins class="diffchange diffchange-inline">დაახლოებით </ins>VII-VIII საუკუნისათვის უნდა ვივარაუდოთ, რადგანაც წეროვნის ახლოს, მის შემოგარენში არის ჩვენამდე მოღწეული ე.წ. კეხიჯვრის დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები, რომლის აგების თარიღად სპეციალისტები ადრეფეოდალურ ხანას, კერძოდ, VIII-IX საუკუნეებს, <ins class="diffchange diffchange-inline">ვარაუდობენ</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში წეროვანი საკმაოდ დაწინაურებულა და საფურცლე-სხალტბის რეგიონში ერთ-ერთი ცნობილი სოფელი გამხდარა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>შუა საუკუნეებში წეროვანი საკმაოდ დაწინაურებულა და საფურცლე-სხალტბის რეგიონში ერთ-ერთი ცნობილი სოფელი გამხდარა. ამაზე მეტყველებს ის ფაქტი, რომ XI საუკუნის I მეოთხედში აქ აუგიათ წმ. სამების სახელობის დარბაზული ტიპის შესანიშნავი ეკლესია, რომლის მაღალოსტატურად შესრულებული ჩუქურთმები ყველას აცვიფრებდა ([[კანკელი]]ს გადარჩენილი, მხატვრული დეკორით ნაკვეთი ორი მოზრდილი ფილა ამჟამად საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ამაზე მეტყველებს ის ფაქტი, რომ XI საუკუნის I მეოთხედში აქ აუგიათ წმ. სამების სახელობის დარბაზული ტიპის შესანიშნავი ეკლესია, რომლის მაღალოსტატურად შესრულებული ჩუქურთმები ყველას აცვიფრებდა ([[კანკელი]]ს გადარჩენილი, მხატვრული დეკორით ნაკვეთი ორი მოზრდილი ფილა ამჟამად საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საინტერესოა თვით [[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] წეროვანის განმარტებაც. სახელწოდება რომ ქონების აღმნიშვნელი ძველი -ოვან სუფიქსით არის გაფორმებული, აშკარაა (შდრ. ქრცხილ-ოვან-ი, ჟინ-ოვან-ი, წყალშატრ-ოვან-ი, ლელ-ოვან-ი, ვაშლ-ოვან-ი, გორ-ოვან-ი…). ძირისეულ მასალად გვრჩება წერ-ი, რომელიც ეწოდება შავი ფერის თხევად [[მინერალი|მინერალურ]] მასას, [[ნავთობი]]ს მსგავს გამონადენს. [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძის]] განმარტებითაც წერი „მიწიდან ამოღებული ნავთობია“. საინტერესოა, რომ წერი [[ქართული ენა|ქართული ენის]] დასავლურ [[დიალექტი|დიალექტებში]] ([[რაჭული დიალექტი|რაჭული]], [[ლეჩხუმური დიალექტი|ლეჩხუმური]], [[გურული დიალექტი|გურული]], [[იმერული დიალექტი|იმერული]]…) ეწოდება [[კაკალი|კაკლის]] ხის ქერქის გამონახარშს საღებავს, რომელიც ქსოვილს მოყავისფრო-შავად ღებავს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საინტერესოა თვით [[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] წეროვანის განმარტებაც. სახელწოდება რომ ქონების აღმნიშვნელი ძველი -ოვან სუფიქსით არის გაფორმებული, აშკარაა (შდრ. ქრცხილ-ოვან-ი, ჟინ-ოვან-ი, წყალშატრ-ოვან-ი, ლელ-ოვან-ი, ვაშლ-ოვან-ი, გორ-ოვან-ი…). ძირისეულ მასალად გვრჩება წერ-ი, რომელიც ეწოდება შავი ფერის თხევად [[მინერალი|მინერალურ]] მასას, [[ნავთობი]]ს მსგავს გამონადენს. [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძის]] განმარტებითაც წერი „მიწიდან ამოღებული ნავთობია“. საინტერესოა, რომ წერი [[ქართული ენა|ქართული ენის]] დასავლურ [[დიალექტი|დიალექტებში]] ([[რაჭული დიალექტი|რაჭული]], [[ლეჩხუმური დიალექტი|ლეჩხუმური]], [[გურული დიალექტი|გურული]], [[იმერული დიალექტი|იმერული]]…) ეწოდება [[კაკალი|კაკლის]] ხის ქერქის გამონახარშს საღებავს, რომელიც ქსოვილს მოყავისფრო-შავად ღებავს.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულ ენაში შეინიშნება წერ- და წირ- ძირთა ოდინდელი მონაცვლეობა. ამას ისიც ამტკიცებს, რომ წეროვანის ახლოს, ერთ გეოგრაფიულ ზოლში მდებარეობს [[ქართლი]]ს ერთ-ერთი უძველესი სოფელი [[წილკანი (სოფელი)|წილკანი]], რომელშიც ამოსავლად იმავე წირ- სიტყვას ვვარაუდობთ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულ ენაში შეინიშნება წერ- და წირ- ძირთა ოდინდელი მონაცვლეობა. ამას ისიც ამტკიცებს, რომ წეროვანის ახლოს, ერთ გეოგრაფიულ ზოლში მდებარეობს [[ქართლი]]ს ერთ-ერთი უძველესი სოფელი [[წილკანი (სოფელი)|წილკანი]], რომელშიც ამოსავლად იმავე წირ- სიტყვას ვვარაუდობთ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>წირ- ძირის შემცველი ტოპონიმები შეინიშნება როგორც ქართლში, (წირქოლი), ისე ზემო [[იმერეთი|იმერეთსა]] (წირქვალი) და [[აჭარა]]ში. აქ, მაგალითად, ადგილის სახელად დადასტურდა წირვანი, <del class="diffchange diffchange-inline">რომლიც </del>გ. დიასამიძის სწორი განმარტებით წირ-ოვან-ს („წირის შემცველი“) ნიშნავს.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>წირ- ძირის შემცველი ტოპონიმები შეინიშნება როგორც ქართლში, (წირქოლი), ისე ზემო [[იმერეთი|იმერეთსა]] (წირქვალი) და [[აჭარა]]ში. აქ, მაგალითად, ადგილის სახელად დადასტურდა წირვანი, <ins class="diffchange diffchange-inline">რომელიც </ins>გ. დიასამიძის სწორი განმარტებით წირ-ოვან-ს („წირის შემცველი“) ნიშნავს.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ადგილობრივი ხალხური ტრადიციული გადმოცემით კი წეროვანი თურმე წეროების დასასვენებელ ადგილს ნიშნავს: „წერო მოდენილა &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ადგილობრივი ხალხური ტრადიციული გადმოცემით კი წეროვანი თურმე წეროების დასასვენებელ ადგილს ნიშნავს: „წერო მოდენილა &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აქა დიდძალი. <del class="diffchange diffchange-inline">დასხდებოდენ</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">დაისვენებდენ</del>, მერე კაცის თვალუნახავათ ისევ <del class="diffchange diffchange-inline">გაფრინდებოდენ</del>. ერთხელაც მოფრენილა წერო, დამსხდარან ღამის თევაზე, <del class="diffchange diffchange-inline">დაუსვენიათ</del>, ხოლოთ დილით ნახევარიც ვეღარ აფრენილან. ალბათ ან ჭყანტი ან საფლობი ადგილი თუ რამ შაიხვდათ, ეგრე კი დამჩალან ადგილზე. მერე და მერე, დიდი ხანი რო იქნებოდა გასული, იქ ხალხს უნახიათ წეროების ჩონჩხები. ტყესავით ყოფილა. კაცო, ეს ამოდენა წერო რამ დახოცაო, – გაკვირვებულან. მას მერე დაურქმევიათ იმ ადგილებისათვი წეროვანი“ (გივი ილიას ძე მაჭარაშვილი)</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აქა დიდძალი. <ins class="diffchange diffchange-inline">დასხდებოდნენ</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">დაისვენებდნენ</ins>, მერე კაცის თვალუნახავათ ისევ <ins class="diffchange diffchange-inline">გაფრინდებოდნენ</ins>. ერთხელაც მოფრენილა წერო, დამსხდარან ღამის თევაზე, <ins class="diffchange diffchange-inline">დაუწვენიათ</ins>, ხოლოთ დილით ნახევარიც ვეღარ აფრენილან. ალბათ ან ჭყანტი ან საფლობი ადგილი თუ რამ შაიხვდათ, ეგრე კი დამჩალან ადგილზე. მერე და მერე, დიდი ხანი რო იქნებოდა გასული, იქ ხალხს უნახიათ წეროების ჩონჩხები. ტყესავით ყოფილა. კაცო, ეს ამოდენა წერო რამ დახოცაო, – გაკვირვებულან. მას მერე დაურქმევიათ იმ ადგილებისათვი წეროვანი“ (გივი ილიას ძე მაჭარაშვილი)</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98&diff=223367&oldid=prev 2024-04-17T19:01:43Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;წეროვანი&#039;&#039;&#039; – სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიან...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''წეროვანი''' – სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის მცხეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი. მდებარეობს მუხრანის ვაკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს, სხალტბის ქედის ჩრდილოეთით დაფენილ კალთაზე, მცხეთა-ნატახტარ-გორის საავტომობილო გზაზე. <br /> <br /> სოფელი წეროვანი დიდი ხნოვანობის სოფელია: XIV საუკუნის დამლევისათვის, კერძოდ, 1394 წელს, წეროვნის [[სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი|სვეტიცხოვლის ეკლესიისათვის]] შეწირულების გუჯარი კვლავ განუახლებია ალექსანდრე მეფეს. მაშასადამე, წეროვანი შეწირულების განახლებამდე ერთი-ორი საუკუნით ადრე მაინც სვეტიცხოვლის კუთვნილი სოფელი ყოფილა. სოფლის დაფუძნება კი ალბათ გაცილებით უფრო ადრე, დაახლოებთ VII-VIII საუკუნისათვის უნდა ვივარაუდოთ, რადგანაც წეროვნის ახლოს, მის შემოგარენში არის ჩვენამდე მოღწეული ე.წ. კეხიჯვრის დარბაზული ტიპის ეკლესიის ნანგრევები, რომლის აგების თარიღად სპეციალისტები ადრეფეოდალურ ხანას, კერძოდ, VIII-IX საუკუნეებს, გარაუდობენ.<br /> <br /> შუა საუკუნეებში წეროვანი საკმაოდ დაწინაურებულა და საფურცლე-სხალტბის რეგიონში ერთ-ერთი ცნობილი სოფელი გამხდარა. <br /> ამაზე მეტყველებს ის ფაქტი, რომ XI საუკუნის I მეოთხედში აქ აუგიათ წმ. სამების სახელობის დარბაზული ტიპის შესანიშნავი ეკლესია, რომლის მაღალოსტატურად შესრულებული ჩუქურთმები ყველას აცვიფრებდა ([[კანკელი]]ს გადარჩენილი, მხატვრული დეკორით ნაკვეთი ორი მოზრდილი ფილა ამჟამად საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.<br /> <br /> საინტერესოა თვით [[ტოპონიმი|ტოპონიმ]] წეროვანის განმარტებაც. სახელწოდება რომ ქონების აღმნიშვნელი ძველი -ოვან სუფიქსით არის გაფორმებული, აშკარაა (შდრ. ქრცხილ-ოვან-ი, ჟინ-ოვან-ი, წყალშატრ-ოვან-ი, ლელ-ოვან-ი, ვაშლ-ოვან-ი, გორ-ოვან-ი…). ძირისეულ მასალად გვრჩება წერ-ი, რომელიც ეწოდება შავი ფერის თხევად [[მინერალი|მინერალურ]] მასას, [[ნავთობი]]ს მსგავს გამონადენს. [[აკაკი შანიძე|აკ. შანიძის]] განმარტებითაც წერი „მიწიდან ამოღებული ნავთობია“. საინტერესოა, რომ წერი [[ქართული ენა|ქართული ენის]] დასავლურ [[დიალექტი|დიალექტებში]] ([[რაჭული დიალექტი|რაჭული]], [[ლეჩხუმური დიალექტი|ლეჩხუმური]], [[გურული დიალექტი|გურული]], [[იმერული დიალექტი|იმერული]]…) ეწოდება [[კაკალი|კაკლის]] ხის ქერქის გამონახარშს საღებავს, რომელიც ქსოვილს მოყავისფრო-შავად ღებავს.<br /> <br /> მაშასადამე, წერ-ოვან-ი ისეთ ადგილს უნდა რქმეოდა, სადაც ამგვარი ნავთობი (შავი ფერის მინერალური თხევადი მასა) გამოედინებოდა. ეს იგივე „ნავთ-იან-ი“ არის. შემთხვევითი არ უნდა იყოს ის ფაქტი, რომ იმავე რეგიონში, სოფელ ნიჩბისთან ახლოს არის ადგილი, რომელსაც წერათხევი ეწოდება. ძალზე საყურადღებოა, რომ მეზობელ ქარელის რაიონში არის სოფელი ცერონისი, რომლის ამოსავალი ფორმა წერონისი (–წერ-ოვნ-ის-ი) უნდა ყოფილიყო.<br /> <br /> იმავე წერ- სიტყვისაგან მომდინარეობს სოფლის სახელი წერეთ-ი [[გორის მუნიციპალიტეტი|გორის რაიონში]] (შდრ. წერეთის ქედი – ქედი გორისა და კასპის რაიონებში, თრიალეთის ქედის ჩრდ. შტოქედი). უთუოდ ამ სოფლის მიხედვით არის გაფორმებული გვარი წერეთ-ელ-ი. <br /> <br /> ქართულ ენაში შეინიშნება წერ- და წირ- ძირთა ოდინდელი მონაცვლეობა. ამას ისიც ამტკიცებს, რომ წეროვანის ახლოს, ერთ გეოგრაფიულ ზოლში მდებარეობს [[ქართლი]]ს ერთ-ერთი უძველესი სოფელი [[წილკანი (სოფელი)|წილკანი]], რომელშიც ამოსავლად იმავე წირ- სიტყვას ვვარაუდობთ.<br /> <br /> წირ- ძირის შემცველი ტოპონიმები შეინიშნება როგორც ქართლში, (წირქოლი), ისე ზემო [[იმერეთი|იმერეთსა]] (წირქვალი) და [[აჭარა]]ში. აქ, მაგალითად, ადგილის სახელად დადასტურდა წირვანი, რომლიც გ. დიასამიძის სწორი განმარტებით წირ-ოვან-ს („წირის შემცველი“) ნიშნავს.<br /> <br /> ადგილობრივი ხალხური ტრადიციული გადმოცემით კი წეროვანი თურმე წეროების დასასვენებელ ადგილს ნიშნავს: „წერო მოდენილა <br /> აქა დიდძალი. დასხდებოდენ, დაისვენებდენ, მერე კაცის თვალუნახავათ ისევ გაფრინდებოდენ. ერთხელაც მოფრენილა წერო, დამსხდარან ღამის თევაზე, დაუსვენიათ, ხოლოთ დილით ნახევარიც ვეღარ აფრენილან. ალბათ ან ჭყანტი ან საფლობი ადგილი თუ რამ შაიხვდათ, ეგრე კი დამჩალან ადგილზე. მერე და მერე, დიდი ხანი რო იქნებოდა გასული, იქ ხალხს უნახიათ წეროების ჩონჩხები. ტყესავით ყოფილა. კაცო, ეს ამოდენა წერო რამ დახოცაო, – გაკვირვებულან. მას მერე დაურქმევიათ იმ ადგილებისათვი წეროვანი“ (გივი ილიას ძე მაჭარაშვილი)<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:საქართველოს სოფლები]]<br /> [[კატეგორია:სოფლები მცხეთის მუნიციპალიტეტში]]<br /> [[კატეგორია:სოფლები აღმოსავლეთ საქართველოში]]<br /> [[კატეგორია:სოფლები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში]]</div>

Tkenchoshvili