https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AC%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%95%E1%83%90წოდებითი ბრუნვა - რედაქტირების ისტორია2026-05-02T13:03:14Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%95%E1%83%90&diff=246440&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2025-05-07T19:56:04Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">19:56, 7 მაისი 2025-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 29:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 29:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გრამატიკა]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბრუნვა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბრუნვა]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ქართული ენა]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%95%E1%83%90&diff=221189&oldid=prevTkenchoshvili 12:55, 22 მარტი 2024-ზე2024-03-22T12:55:49Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:55, 22 მარტი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 2:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულში დაერთვის სპეციალური ნიშანი. ბრუნეის ნიშანია (-ო) – [[ალომორფი|ალომორფებით]] – -[[ო]], -[[ვ]], Ø.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულში დაერთვის სპეციალური ნიშანი. ბრუნეის ნიშანია (-ო) – [[ალომორფი|ალომორფებით]] – -[[ო]], -[[ვ]], Ø.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ალომორფთა დისტრიბუციას სახელის [[ფუძე (ლინგვისტიკა)|ფუძის]] დაბოლოება <del class="diffchange diffchange-inline">განსაზსღერავს</del>, თუმცა მოქმედებს [[სემანტიკა|სემანტიკური]] აკრძალვაც: საკუთარი სახელები (მიუხედავად იმისა, ფუძე <del class="diffchange diffchange-inline">ხმოვანსე </del>ბოლოვდება თუ [[თანხმოვნები|თანხმოვანზე]]) არ დაირთავენ წოდებითი ბრუნვის ნიშანს: დათო! პეტრე! ნანა! ლალი! ვახტანგ! დავით!…</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ ალომორფთა დისტრიბუციას სახელის [[ფუძე (ლინგვისტიკა)|ფუძის]] დაბოლოება <ins class="diffchange diffchange-inline">განსაზღვრავს</ins>, თუმცა მოქმედებს [[სემანტიკა|სემანტიკური]] აკრძალვაც: საკუთარი სახელები (მიუხედავად იმისა, ფუძე <ins class="diffchange diffchange-inline">ხმოვანზე </ins>ბოლოვდება თუ [[თანხმოვნები|თანხმოვანზე]]) არ დაირთავენ წოდებითი ბრუნვის ნიშანს: დათო! პეტრე! ნანა! ლალი! ვახტანგ! დავით!…</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>-ო ალომორფი დასტურდება თანხმოვანფუძიან საზოგადო სახელებთან, აგრეთვე ყველა სახელის მრავლობით რიცხვში (-ნ და -ებ დაბოლოებით):</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>-ო ალომორფი დასტურდება თანხმოვანფუძიან საზოგადო სახელებთან, აგრეთვე ყველა სახელის მრავლობით რიცხვში (-ნ და -ებ დაბოლოებით):</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>-ო ბოლოსართი ხმოვანფუძიან <del class="diffchange diffchange-inline">ერთმარცელიან </del>ფუძეებთანაც <del class="diffchange diffchange-inline">გვხედება</del>, თუმცა არაობლიგატორულად: მას -ვ [[სუფიქსი]] შეიძლება შეენაცვლოს: „აი, ძმაო, ეს წიგნი არის ქართველების გულის საუნჯე!“; „ტყეო, დედამიწის გვირგვინო“ შდრ. „ტყევ დაბურულო, ჩემო სიცოცხლე… “</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>-ო ბოლოსართი ხმოვანფუძიან <ins class="diffchange diffchange-inline">ერთმარცვლიან </ins>ფუძეებთანაც <ins class="diffchange diffchange-inline">გვხვდება</ins>, თუმცა არაობლიგატორულად: მას -ვ [[სუფიქსი]] შეიძლება შეენაცვლოს: „აი, ძმაო, ეს წიგნი არის ქართველების გულის საუნჯე!“; „ტყეო, დედამიწის გვირგვინო“ შდრ. „ტყევ დაბურულო, ჩემო სიცოცხლე… “</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ორ- ან ორსე მეტმარცვლიან <del class="diffchange diffchange-inline">ფუმეებს </del>-ვ სუფიქსი დაერთვის:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ორ- ან ორსე მეტმარცვლიან <ins class="diffchange diffchange-inline">ფუძეებს </ins>-ვ სუფიქსი დაერთვის:</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>„რა <del class="diffchange diffchange-inline">მშეენიერი </del>რამა ხარ, დილის ცერით პირდაბანილო ქვეყანავ“, „ნუ გეშინიან, პატარავ, არ დაშრები, არ დაიკარგებიო“…</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>„რა <ins class="diffchange diffchange-inline">მშვენიერი </ins>რამა ხარ, დილის ცერით პირდაბანილო ქვეყანავ“, „ნუ გეშინიან, პატარავ, არ დაშრები, არ დაიკარგებიო“…</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადო სახელთა ანალოგიით (უნიფიკაციის ზოგადი ტენდენციის მოქმედებით) [[დიალექტი|დიალექტებში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადო სახელთა ანალოგიით (უნიფიკაციის ზოგადი ტენდენციის მოქმედებით) [[დიალექტი|დიალექტებში]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>და ხშირად [[სალიტერატურო ენა]]შიც (მწერალთა შემოქმედებაში) საკუთარ სახელებსაც <del class="diffchange diffchange-inline">დაერთეის </del>წოდებითის -ო (-ვ):</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>და ხშირად [[სალიტერატურო ენა]]შიც (მწერალთა შემოქმედებაში) საკუთარ სახელებსაც <ins class="diffchange diffchange-inline">დაერთვის </ins>წოდებითის -ო (-ვ):</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰა, პეტრევ“, „დაასხი, ერეკლევ“, „მე, ასმათო, მოგვივიდა მოწყალება ღმრთისა ზენით“…</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰა, პეტრევ“, „დაასხი, ერეკლევ“, „მე, ასმათო, მოგვივიდა მოწყალება ღმრთისა ზენით“…</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>II პირის ნაცვალსახელები მიმართვის ფორმებში ბოლოკიდურ -ნ სუფიქსს იკვეცენ, რითაც <del class="diffchange diffchange-inline">ოპოსიციას </del>ქმნიან „უბრუნველ“ შენ, თქვენ ფუძეებთან: „ჰი, შე უმადურო, შენა; „ჰაი, თქვე ლაჩრებო, თქვენა!   </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>II პირის ნაცვალსახელები მიმართვის ფორმებში ბოლოკიდურ -ნ სუფიქსს იკვეცენ, რითაც <ins class="diffchange diffchange-inline">ოპოზიციას </ins>ქმნიან „უბრუნველ“ შენ, თქვენ ფუძეებთან: „ჰი, შე უმადურო, შენა; „ჰაი, თქვე ლაჩრებო, თქვენა!   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>-ო სუფიქსის ქართულ ენაში დამკვიდრების ისტორიის თვალსაზრისით, ძველი ქართული სალიტერატურო ენა სხვა სურათს გვიჩვენებს: ადრეულ ძეგლებში მ (ან ოი) შორისდებული სახელობითთანაც <del class="diffchange diffchange-inline">გვხედებოდა </del>(მიმართვის ფორმებში); უფრო ადრე იგი წრფელობითის ფორმებთანაც უნდა ყოფილიყო ძველ ქართულში, რაც, ე. თოფურიას აზრით, გარდამავალი საფეხურის მაჩვენებელია. ბოლოკიდური -ო ხმოვანი, მისივე ვარაუდით, ბერძნული ნაწილაკისგან მომდინარეობს, ე. ი. წარმომავლობით შორისდებულია.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>-ო სუფიქსის ქართულ ენაში დამკვიდრების ისტორიის თვალსაზრისით, ძველი ქართული სალიტერატურო ენა სხვა სურათს გვიჩვენებს: ადრეულ ძეგლებში მ (ან ოი) შორისდებული სახელობითთანაც <ins class="diffchange diffchange-inline">გვხვდებოდა </ins>(მიმართვის ფორმებში); უფრო ადრე იგი წრფელობითის ფორმებთანაც უნდა ყოფილიყო ძველ ქართულში, რაც, ე. თოფურიას აზრით, გარდამავალი საფეხურის მაჩვენებელია. ბოლოკიდური -ო ხმოვანი, მისივე ვარაუდით, ბერძნული ნაწილაკისგან მომდინარეობს, ე. ი. წარმომავლობით შორისდებულია.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად იმისა, რომ წოდებითისეული -ო სუფიქსი შორისდებულის ნაშთია წარმოშობით, დღესდღეობით იგი ბრუნვის ნიშანია, თუმცა არსებობს განსხვავებული თვალსაზრისიც, რომლის მიხედვითაც –ო/-ე ბოლოსართიანი ფორმები მიმართვის ფორმებად <del class="diffchange diffchange-inline">მიიჩნეეა </del>(არნ. ჩიქობავა, ე. თოფურია, თ. უთურგაიძე).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მიუხედავად იმისა, რომ წოდებითისეული -ო სუფიქსი შორისდებულის ნაშთია წარმოშობით, დღესდღეობით იგი ბრუნვის ნიშანია, თუმცა არსებობს განსხვავებული თვალსაზრისიც, რომლის მიხედვითაც –ო/-ე ბოლოსართიანი ფორმები მიმართვის ფორმებად <ins class="diffchange diffchange-inline">მიიჩნევა </ins>(არნ. ჩიქობავა, ე. თოფურია, თ. უთურგაიძე).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კ. გაბუნია.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>კ. გაბუნია.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">გრამარიკა</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">გრამატიკა</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბრუნვა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ბრუნვა]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AC%E1%83%9D%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%98_%E1%83%91%E1%83%A0%E1%83%A3%E1%83%9C%E1%83%95%E1%83%90&diff=221188&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''წოდებითი ბრუნვა''' – გამოიყენება მიმართვის ფორმებში. [[ქართვ...2024-03-22T12:53:53Z<p>ახალი გვერდი: '''წოდებითი ბრუნვა''' – გამოიყენება მიმართვის ფორმებში. [[ქართვ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''წოდებითი ბრუნვა''' – გამოიყენება მიმართვის ფორმებში. [[ქართველური ენები|ქართველურ ენათაგან]] მხოლოდ [[ქართული ენა|ქართულ ენაში]] გამოიყოფა წოდებითი, როგორც [[ბრუნვა]], ვინაიდან მხოლოდ<br />
ქართულში დაერთვის სპეციალური ნიშანი. ბრუნეის ნიშანია (-ო) – [[ალომორფი|ალომორფებით]] – -[[ო]], -[[ვ]], Ø.<br />
<br />
ამ ალომორფთა დისტრიბუციას სახელის [[ფუძე (ლინგვისტიკა)|ფუძის]] დაბოლოება განსაზსღერავს, თუმცა მოქმედებს [[სემანტიკა|სემანტიკური]] აკრძალვაც: საკუთარი სახელები (მიუხედავად იმისა, ფუძე ხმოვანსე ბოლოვდება თუ [[თანხმოვნები|თანხმოვანზე]]) არ დაირთავენ წოდებითი ბრუნვის ნიშანს: დათო! პეტრე! ნანა! ლალი! ვახტანგ! დავით!…<br />
<br />
-ო ალომორფი დასტურდება თანხმოვანფუძიან საზოგადო სახელებთან, აგრეთვე ყველა სახელის მრავლობით რიცხვში (-ნ და -ებ დაბოლოებით):<br />
<br />
-ო ბოლოსართი ხმოვანფუძიან ერთმარცელიან ფუძეებთანაც გვხედება, თუმცა არაობლიგატორულად: მას -ვ [[სუფიქსი]] შეიძლება შეენაცვლოს: „აი, ძმაო, ეს წიგნი არის ქართველების გულის საუნჯე!“; „ტყეო, დედამიწის გვირგვინო“ შდრ. „ტყევ დაბურულო, ჩემო სიცოცხლე… “<br />
<br />
ორ- ან ორსე მეტმარცვლიან ფუმეებს -ვ სუფიქსი დაერთვის:<br />
<br />
„რა მშეენიერი რამა ხარ, დილის ცერით პირდაბანილო ქვეყანავ“, „ნუ გეშინიან, პატარავ, არ დაშრები, არ დაიკარგებიო“…<br />
<br />
საზოგადო სახელთა ანალოგიით (უნიფიკაციის ზოგადი ტენდენციის მოქმედებით) [[დიალექტი|დიალექტებში]]<br />
და ხშირად [[სალიტერატურო ენა]]შიც (მწერალთა შემოქმედებაში) საკუთარ სახელებსაც დაერთეის წოდებითის -ო (-ვ):<br />
<br />
ჰა, პეტრევ“, „დაასხი, ერეკლევ“, „მე, ასმათო, მოგვივიდა მოწყალება ღმრთისა ზენით“…<br />
<br />
II პირის ნაცვალსახელები მიმართვის ფორმებში ბოლოკიდურ -ნ სუფიქსს იკვეცენ, რითაც ოპოსიციას ქმნიან „უბრუნველ“ შენ, თქვენ ფუძეებთან: „ჰი, შე უმადურო, შენა; „ჰაი, თქვე ლაჩრებო, თქვენა! <br />
<br />
-ო სუფიქსის ქართულ ენაში დამკვიდრების ისტორიის თვალსაზრისით, ძველი ქართული სალიტერატურო ენა სხვა სურათს გვიჩვენებს: ადრეულ ძეგლებში მ (ან ოი) შორისდებული სახელობითთანაც გვხედებოდა (მიმართვის ფორმებში); უფრო ადრე იგი წრფელობითის ფორმებთანაც უნდა ყოფილიყო ძველ ქართულში, რაც, ე. თოფურიას აზრით, გარდამავალი საფეხურის მაჩვენებელია. ბოლოკიდური -ო ხმოვანი, მისივე ვარაუდით, ბერძნული ნაწილაკისგან მომდინარეობს, ე. ი. წარმომავლობით შორისდებულია.<br />
<br />
მიუხედავად იმისა, რომ წოდებითისეული -ო სუფიქსი შორისდებულის ნაშთია წარმოშობით, დღესდღეობით იგი ბრუნვის ნიშანია, თუმცა არსებობს განსხვავებული თვალსაზრისიც, რომლის მიხედვითაც –ო/-ე ბოლოსართიანი ფორმები მიმართვის ფორმებად მიიჩნეეა (არნ. ჩიქობავა, ე. თოფურია, თ. უთურგაიძე).<br />
<br />
კ. გაბუნია.<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]<br />
[[კატეგორია:გრამარიკა]]<br />
[[კატეგორია:ბრუნვა]]</div>Tkenchoshvili