https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%98 2026-04-25T16:43:34Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%98&diff=136076&oldid=prev 2022-01-20T10:10:38Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:10, 20 იანვარი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჭაფშ-ი / ჭეფშაკუე''' (ადიღ. КIапшь/шIэпшъакIуэ) – დაჭრილთა, ან ძვლის მოტეხილობით მძიმედ დაავადებულთა (მოგვიანებით,</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჭაფშ-ი / ჭეფშაკუე''' (ადიღ. КIапшь/шIэпшъакIуэ) – დაჭრილთა, ან ძვლის მოტეხილობით მძიმედ დაავადებულთა (მოგვიანებით,</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ზოგადად ავადმყოფთა) საწოლ ოთახში გამართული ადიღური საწესო თეატრალიზებული თამაშობანი, რომელიც რამდენიმე დღის მანძილზე, როგორც წესი, დაღამებისთანავე, ანუ იმ დროს იმართებოდა, როდესაც, ხალხის რწმენით, ავადმყოფისთვის ვნების მომტანი [[დემონები|დემონური]] ძალები აქტიურდებოდნენ. ავსულთა დაშინების მიზნით, მთელი რიგი მაგიური წესები სრულდებოდა: საცხოვრებლისა და ავადმყოფის საწოლის გარშემო ძროხის ნეხვით წრეს შემოხაზავდნენ, შესასვლელის ზღურბლთან მდგარ რკინის სახნისს რკინის საგანს ურტყამდნენ, იწყებდნენ ხმაურიან ცეკვა-სიმღერას, მღეროდნენ შესალოც ტექსტებს, მიმართავდნენ მჭედლობის მფარველ ღვთაება [[თლეფში|თლეფშს]], რომელიც იმავდროულად მკურნალის იპოსტასშიც ჰყავდათ წარმოდგენილი. აღნიშნული ქმედებები ფსიქოთერაპიული საშუალებაც იყო და ტკივილისაგან გატანჯული ავადმყოფის ყურადღების მიპყრობას, მისთვის ოპტიმიზის, გამოჯანმრთელების იმედის ჩასახვას ემსახურებოდა (ს. მაფეძევი).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ზოგადად ავადმყოფთა) საწოლ ოთახში გამართული ადიღური საწესო თეატრალიზებული თამაშობანი, რომელიც რამდენიმე დღის მანძილზე, როგორც წესი, დაღამებისთანავე, ანუ იმ დროს იმართებოდა, როდესაც, ხალხის რწმენით, ავადმყოფისთვის ვნების მომტანი [[დემონები|დემონური]] ძალები აქტიურდებოდნენ. ავსულთა დაშინების მიზნით, მთელი რიგი მაგიური წესები სრულდებოდა: საცხოვრებლისა და ავადმყოფის საწოლის გარშემო ძროხის ნეხვით წრეს შემოხაზავდნენ, შესასვლელის ზღურბლთან მდგარ რკინის სახნისს რკინის საგანს ურტყამდნენ, იწყებდნენ ხმაურიან <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცეკვა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>-სიმღერას, მღეროდნენ შესალოც ტექსტებს, მიმართავდნენ მჭედლობის მფარველ ღვთაება [[თლეფში|თლეფშს]], რომელიც იმავდროულად მკურნალის იპოსტასშიც ჰყავდათ წარმოდგენილი. აღნიშნული ქმედებები ფსიქოთერაპიული საშუალებაც იყო და ტკივილისაგან გატანჯული ავადმყოფის ყურადღების მიპყრობას, მისთვის ოპტიმიზის, გამოჯანმრთელების იმედის ჩასახვას ემსახურებოდა (ს. მაფეძევი).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ითვლება, რომ кIапшь/шIэпшъакIуэ ტერმინებისთვის ამოსავალია სიტყვა щIэпщ/епщэн „სულის შებერვა“. აქედან გამომდინარე, მიაჩნიათ, რომ ჭაფშის/ჭეფშაკუეს წესს არქაულ პერიოდში [[მაგია|მაგიური]] მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა. ამის საფუძველს იძლევა გათვალვისა და სხვა ნებისმიერი დაავადების შემთხვევაში ჩერქეზი ექიმბაშების (Iэзэ) მიერ ავადმყოფის სამკურნალოდ შელოცვასთან ერთად გამოყენებული შებერვის მაგიური ხერხი. „ადიღური „შებერვა“ პირდაპირ კავშირშია ჯადოქრობასთან, მაგრამ მან ჭაფშში თავისი პირვანდელი მნიშვნელობადაკარგა და თანდათან სამხიარულო-სამკურნალო წარმოდგენად გადაიქცა“ (ა. შორთანოვი).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ითვლება, რომ кIапшь/шIэпшъакIуэ ტერმინებისთვის ამოსავალია სიტყვა щIэпщ/епщэн „სულის შებერვა“. აქედან გამომდინარე, მიაჩნიათ, რომ ჭაფშის/ჭეფშაკუეს წესს არქაულ პერიოდში [[მაგია|მაგიური]] მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა. ამის საფუძველს იძლევა გათვალვისა და სხვა ნებისმიერი დაავადების შემთხვევაში ჩერქეზი ექიმბაშების (Iэзэ) მიერ ავადმყოფის სამკურნალოდ შელოცვასთან ერთად გამოყენებული შებერვის მაგიური ხერხი. „ადიღური „შებერვა“ პირდაპირ კავშირშია ჯადოქრობასთან, მაგრამ მან ჭაფშში თავისი პირვანდელი მნიშვნელობადაკარგა და თანდათან სამხიარულო-სამკურნალო წარმოდგენად გადაიქცა“ (ა. შორთანოვი).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ადიღური ჭაფშის/ჭეფშაკუეს ანალოგიაა აფხაზური [[ჭაფშარა|აჭაფშარა]].</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ადიღური ჭაფშის/ჭეფშაკუეს ანალოგიაა აფხაზური [[ჭაფშარა|აჭაფშარა]].</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Мафедзев С. Х. Адыги. Обычаи, традиции (Адыгэ хабзэ). Нальчик, 2000; &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Мафедзев С. Х. Адыги. Обычаи, традиции (Адыгэ хабзэ). Нальчик, 2000; &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Налоев З. У истоков песенного искуства адыгов // Народные песни и инструментальные наигрыши адыгов. I. М., 1980.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>*Налоев З. У истоков песенного искуства адыгов // Народные песни и инструментальные наигрыши адыгов. I. М., 1980.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%98&diff=58301&oldid=prev 2018-07-17T12:42:19Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AD%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%94" class="mw-redirect" title="ჭეფშაკუე">ჭეფშაკუე“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%98" title="ჭაფში">ჭაფში“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:42, 17 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%98&diff=58299&oldid=prev 2018-07-17T12:41:33Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%98" title="ჭაფში">ჭაფში“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AD%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%99%E1%83%A3%E1%83%94" class="mw-redirect" title="ჭეფშაკუე">ჭეფშაკუე“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:41, 17 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AD%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%A8%E1%83%98&diff=58298&oldid=prev 2018-07-17T12:41:08Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ჭაფშ-ი / ჭეფშაკუე&#039;&#039;&#039; (ადიღ. КIапшь/шIэпшъакIуэ) – დაჭრილთა, ან ძვლის მო...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ჭაფშ-ი / ჭეფშაკუე''' (ადიღ. КIапшь/шIэпшъакIуэ) – დაჭრილთა, ან ძვლის მოტეხილობით მძიმედ დაავადებულთა (მოგვიანებით,<br /> ზოგადად ავადმყოფთა) საწოლ ოთახში გამართული ადიღური საწესო თეატრალიზებული თამაშობანი, რომელიც რამდენიმე დღის მანძილზე, როგორც წესი, დაღამებისთანავე, ანუ იმ დროს იმართებოდა, როდესაც, ხალხის რწმენით, ავადმყოფისთვის ვნების მომტანი [[დემონები|დემონური]] ძალები აქტიურდებოდნენ. ავსულთა დაშინების მიზნით, მთელი რიგი მაგიური წესები სრულდებოდა: საცხოვრებლისა და ავადმყოფის საწოლის გარშემო ძროხის ნეხვით წრეს შემოხაზავდნენ, შესასვლელის ზღურბლთან მდგარ რკინის სახნისს რკინის საგანს ურტყამდნენ, იწყებდნენ ხმაურიან ცეკვა-სიმღერას, მღეროდნენ შესალოც ტექსტებს, მიმართავდნენ მჭედლობის მფარველ ღვთაება [[თლეფში|თლეფშს]], რომელიც იმავდროულად მკურნალის იპოსტასშიც ჰყავდათ წარმოდგენილი. აღნიშნული ქმედებები ფსიქოთერაპიული საშუალებაც იყო და ტკივილისაგან გატანჯული ავადმყოფის ყურადღების მიპყრობას, მისთვის ოპტიმიზის, გამოჯანმრთელების იმედის ჩასახვას ემსახურებოდა (ს. მაფეძევი).<br /> <br /> ითვლება, რომ кIапшь/шIэпшъакIуэ ტერმინებისთვის ამოსავალია სიტყვა щIэпщ/епщэн „სულის შებერვა“. აქედან გამომდინარე, მიაჩნიათ, რომ ჭაფშის/ჭეფშაკუეს წესს არქაულ პერიოდში [[მაგია|მაგიური]] მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა. ამის საფუძველს იძლევა გათვალვისა და სხვა ნებისმიერი დაავადების შემთხვევაში ჩერქეზი ექიმბაშების (Iэзэ) მიერ ავადმყოფის სამკურნალოდ შელოცვასთან ერთად გამოყენებული შებერვის მაგიური ხერხი. „ადიღური „შებერვა“ პირდაპირ კავშირშია ჯადოქრობასთან, მაგრამ მან ჭაფშში თავისი პირვანდელი მნიშვნელობადაკარგა და თანდათან სამხიარულო-სამკურნალო წარმოდგენად გადაიქცა“ (ა. შორთანოვი).<br /> <br /> ადიღური ჭაფშის/ჭეფშაკუეს ანალოგიაა აფხაზური [[ჭაფშარა|აჭაფშარა]].<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *Шортанов А. Т. Адыгские культы. Нальчик, 1992; <br /> *Мафедзев С. Х. Адыги. Обычаи, традиции (Адыгэ хабзэ). Нальчик, 2000; <br /> *Налоев З. У истоков песенного искуства адыгов // Народные песни и инструментальные наигрыши адыгов. I. М., 1980.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:ადიღური რიტუალები]]<br /> [[კატეგორია:სარიტუალო თამაშები]]</div>

Echelidze