https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AD%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98 2026-06-16T20:24:53Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AD%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%A7%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%98&diff=249455&oldid=prev 2025-06-15T14:54:23Z

<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Wilyvavi.png" title="ფაილი:Wilyvavi.png">&#039;&#039;&#039;ჭილყვავი&#039;&#039;&#039;</a> &#039;&#039;&#039;ჭილყვავი&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;ლათ&#039;&#039;. Corvus frugilegus Linnaeus, 1758...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Wilyvavi.png|thumb|250პქ|'''ჭილყვავი''']]<br /> '''ჭილყვავი''' (''ლათ''. Corvus frugilegus Linnaeus, 1758) – ფრინველი [[ბეღურასნაირნი|ბეღურასნაირთა]] რიგიდან. <br /> * კლასი − ფრინველები (AVES)<br /> * რიგი − [[ბეღურასნაირნი]] (Passeriformes)<br /> * ოჯახი − [[ყორნისებრნი]] (Corvidae)<br /> * გვარი − [[ყორანი]] (Corvus)<br /> ჭილყვავი საშუალო ზომის ფრინველია, ფრთა 285-340 მმ-ია, კუდი – 160-200 მმ, [[ნისკარტი (ფრინველის)|ნისკარტი]] – 45-60 მმ, წონა – 350-525 გ. მამალი ოდნავ დიდია დედალზე. შეფერილობაში სქესთა შორის განსხვავება არაა. ზრდასრული<br /> ფრინველი მთლიანად შავია, თავზე [[ლურჯი]], ფრთებზე მომწვანო, ხოლო სხეულის დანარჩენ ნაწილზე იისფერი ელვარებით. ხნიერი ფრინველი ადვილად გამოიცნობა იმით, რომ ნისკარტის ძირში ბუმბულსაფარველი გაქუცულია და მოთეთრო კანი ჩანს. ახალგაზრდა ჭილყვავი ძალიან ჰგავს [[შავი ყვავი|შავ ყვავს]], მაგრამ ნისკარტი წვეროში უფრო წვრილია, ხოლო თხემზე ბუმბულებს წვეროები მომრგვალებული, ციცქნაწვერები კი დაცარული აქვთ. ნისკარტი და ფეხები შავია.<br /> <br /> აღწერილია 3 ქვესახეობა. [[საქართველო]]ში მოიპოვება ჩვეულებრივი ჭილყვავი – C. f. frugilegus Linn., 1758<br /> <br /> ====გავრცელება==== <br /> სახეობის ბუდობის არეალი მოიცავს [[ევროპა]]სა და [[აზია]]ს: [[დასავლეთი]]თ [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთიდან]] და [[საფრანგეთი]]დან, [[აღმოსავლეთი]]თ [[იაპონია|იაპონიის]] კუნძულებამდე და კორეამდე. [[ჩრდილოეთი]]თ ვრცელდება [[ნორვეგია|ნორვეგიისა]] და შვეციის სამხრეთ ნაწილებამდე, ბალტიის ზღვის სამხრეთი სანაპიროებით, ონეგის ტბამდე, არხანგელსკამდე, მდ. კამაზე მე-60 პარალელამდე, სვერდლოვსკამდე, კრასნოიარსკამდე, მინუსინსკამდე და ლენის სათავეებამდე. შემდეგ მიდის იაკუტსკამდე, ალდანის სათავეებამდე და ეშვება ამურის შესართავამდე. [[სამხრეთი]] საზღვარი გადის სამხრეთ საფრანგეთიდან, [[იტალია|იტალიის]] ჩრდილოეთ ნაწილში, იუგოსლავიასა და [[რუმინეთი|რუმინეთში]], მოიცავს [[თურქეთი|თურქეთს]], [[ირანი|ირანსა]] და [[ერაყი|ერაყს]], ტიგროსამდე და ევფრატამდე, გაივლის ჩრდილო-დასავლეთ [[ავღანეთი|ავღანეთში]], ალტაისა და ტიანშანის ჩრდილოეთ კალთებზე, ჩრდილოეთ [[მონღოლეთი|მონგოლეთში]], აღმოსავლეთ [[ჩინეთი|ჩინეთში]], საიდანაც საზღვარი მკვეთრად უხვევს სამხრეთით 27-ე პარალელამდე. არეალის ჩრდილოეთი განედებიდან გადამფრენია, ხოლო სამხრეთში – მობინადრე ან მომთაბარე. ზამთრობს [[ალჟირი|ალჟირში]], მთელ დასავლეთ ევროპაში, [[უკრაინა]]ში, [[კავკასია]]ში, ახლო აღმოსავლეთში, ავღანეთში, [[პაკისტანი|პაკისტანში]], შუა აზიაში, ჩრდილო-დასავლეთ [[ინდოეთი|ინდოეთში]], სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩინეთში. საქართველოს აღმოსავლეთ რაიონებში მობინადრეა. ზამთარში მას ემატება ჩრდილოეთიდან მოფრენილი პოპულაციებიც. დასავლეთ საქართველოში მოიპოვება როგორც მოზამთრე ფრინველი.<br /> <br /> ====ბიოტოპი==== <br /> ბინადრობს მეჩხერ ტყეში, ტყისპირებში, ჭალებში, ბაღებში, პარკებში, კულტურულ [[ლანდშაფტი|ლანდშაფტში]] გაბნეული [[ხე]]ების ჯგუფებზე, მდინარეთა სანაპირო ტუგაისა და ტყის ცალკეულ კორომებში. ხშირი ტყის სიღრმეებში არ შედის. ყველგან აუცილებელია წყალი და მაღალი ხეები ბუდობისათვის.<br /> <br /> ====გამრავლება==== <br /> ბუდობს კოლონიებად. ბუდეს აგებს ხეებზე ერთობლივად ორივე სქესის ფრინველი. აპრილის მეორე ნახევარში დებს 3-7 კვერცხს. კრუხად ჯდება მხოლოდ დედალი მამალი ამ დროს კვებავს დედალს. საინკუბაციო პერიოდი 18 დღემდე გრძელდება.<br /> <br /> ====კვება==== <br /> ჭილყვავის საკვები მეტად ნაირგვარია და ცვალებადობს სეზონების მიხედვით. გაზაფხულსა და ზაფხულის დასაწყისში იკვებება მეტწილად [[მწერები]]თ და მათი [[ლარვა|ლარვებით]] – ხოჭოებით და ე. წ. მავთულა ჭიებით. ზაფხულის მეორე ნახევარში ჭამს მცენარეულ საკვებსაც – [[კარტოფილი|კარტოფილს]], [[კიტრი|კიტრს]], [[გოგრა]]ს, [[საზამთრო]]ს, მზესუმზირას, [[სიმინდი|სიმინდს]], [[ხორბალი|ხორბალს]] და სხვა.<br /> <br /> ====მნიშვნელობა==== <br /> კვების სეზონური ცვალებადობის შესაბამისად იცვლება მისი სამეურნეო მნიშვნელობაც. გაზაფხულსა და ზაფხულში მავნე მწერების მასობრივად განადგურებით მოტანილი სარგებლიანობა მაინც სჭარბობს შემდგომ მის მავნებლობას.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[საქართველოს ფრინველების სარკვევი]]<br /> [[კატეგორია:ფრინველები]]<br /> [[კატეგორია:ბეღურასნაირნი]]<br /> [[კატეგორია:ყორნისებრნი]]<br /> [[კატეგორია:ყორანი]]</div>

Echelidze