ხალხური ფაბლიო - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 08:44, 18 ივლისი 2025-ზე

2025-07-18T08:44:27Z

Tkenchoshvili: /* ლიტერატურა */

2025-06-09T10:15:56Z

‎ლიტერატურა

Tkenchoshvili 10:15, 9 ივნისი 2025-ზე

2025-06-09T10:15:17Z

Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ხალხური ფაბლიო''' – მცირე ზომის იუმორისტულ-სატირელი შინაარ...

2023-10-04T12:01:34Z

ახალი გვერდი: '''ხალხური ფაბლიო''' – მცირე ზომის იუმორისტულ-სატირელი შინაარ...

ახალი გვერდი

'''ხალხური ფაბლიო''' – მცირე ზომის იუმორისტულ-სატირელი შინაარსის [[ხალხური ნოველა]] ეძღვნება ცხოვრების ყველა სფეროს, უპირატესად ადამიანთა ნაკლოვანებებსა და მანკიერებებს.

ხალხურ [[ფაბლიო]]ში მანკიერებანი, შეცდომები, ნაკლოვანებანი სასაცილოდაა აგდებული და მწვავე სატირულ-იუმორისტული სტილით არის დახატული. მიზანში, უწინარეს ყოვლისა, ამოღებულია სწორედ უარყოფითი მომენტები. ერთურთს აქ უპირისპირდებიან დადებითი და უარყოფითი სახეები. პირველს ხალხი ქება-დიდებით
მოსავს, მეორეს კი დასცინის და სამარცხვინო ბოძზე აკრავს. ამიტომ ხალხურ ფაბლიოში ერთი მეორეს პარალელურად მოქმედებენ პატიოსანი და არაპატიოსანი ადამიანები, ერთგული და ორგული ცოლები, ჭკვიანი და ბრიყვი ძმები, კეთილი გლეხი და ბოროტი [[მღვდელი]], მორჩილი ყმა და ავი ბატონი, გამგონი მოჯამაგირე და ცბიერი ვაჭარი.

ქართული ხალხური ფაბლიო წინაფეოდალური საზოგადოების პირმშოა, მაგრამ მისი ჩამოყალიბება-სრულყოფა, როგორც ხალხური ნოველის განკერძოებული ციკლისა, მომხდარა ფეოდალურ საზოგადოებაში, რომლის, ერთი მხრით, ეკონომიურ-პოლიტიკურე იერარქია და ცხოვრების წესი, მეორე მხრით, ფეოდალ-მოხელეთა, რელიგიური [[კულტი]]ს აღმასრულებელთა თავგასულობა და უუფლებო ქალთა ბრძოლა თავისუფლებისათვის ხშირად ისეთ მწვავე სახეს იღებდა, რომ მას არ შეეძლო ასახვა არ ეპოვა ხალხურ შემოქმედებაში.

ხალხურმა სატირამ აქ ჰპოვა განვითარების ბუნებრივი გასაქანი. ხალხური ფაბლიო ისტორიულად გახდა ნოყიერი ნიადაგი, რომელმიც გაღვივდა სატირის პირველი თესლი და აღმოცენდა მთელი სატირულ-იუმორისტული ლიტერატურა. ხალხური ფაბლიო ლიტერატურულ სატირულ-იუმორისტული ნოველის უშუალო [[პროტოტიპი]]ა, იგი შუასაუკუნეების მხატვრულ ლიტერატურაში დამკვიდრდა. ქართული მწერლობაში ხალხური ფაბლიო პირველ ჩანასახებს [[აპოკრიფი|აპოკრიფულ]] ძეგლებში ვპოულობთ, ხოლო განსაკუთრებით უხვად იგავარაკული ჟანრის ლიტერატურულ თხზულებებში გვხვდება. ამ მხრით ძვირფას მასალას გვაწვდის სულხან-საბა ორბელიანის [[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკები]], რომლებშიც ხალხური ფაბლიოს არა
ერთი და ორი თემა და მოტივია გამოყენებული. ქართული ხალხური ფაბლიოს ყველაზე მეტი ნაწილი ეძღვნება სიბრიყვე-სირეგვენეს. ბრიყვი ამ ციკლის ნაწარმოებთა პოპულარული პერსონაჟია. ხალხური ფაბლიოს ნიმუშე-
ბია „მძლეთა-მძლე“, „მატყუარა, „როსტომელა“, „მედაირე“, „მღვდელის ცოლი“...

''ა. ღლონტი''

==ლიტერატურა==
* მიხ. ჩიქოვანი, [[სატირა]] და იუმოზე ქართულ ხალხურ, სიტყვიერებაში, „ლიტერატურული ძიებანი“, X, ობ., 955;
* ალ. ღლონტი, ქართული [[ხალხური ნოველა]]. I, თა, 1963; 11. თბ., 1966:
* „ხალხური სიბრძნე“, ტ. II, შეადგინა, წონა- სიტყვაობა და შენიშვნები დართო ალ. ღლონტმა, თბ., 1964; „ხალხური სიბრძნე“, ტ. V, მახვილსიტყვაობა, 1965, გვ. 391-448.

==წყარო==
[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი II]]
[[კატეგორია:ფოლკლორი]]
[[კატეგორია:ხალხური პროზა]]

@@ ხაზი 6: / ხაზი 6: @@
 ქართული ხალხური ფაბლიო წინაფეოდალური საზოგადოების პირმშოა, მაგრამ მისი ჩამოყალიბება-სრულყოფა, როგორც ხალხური ნოველის განკერძოებული ციკლისა, მომხდარა ფეოდალურ საზოგადოებაში, რომლის, ერთი მხრით, ეკონომიურ-პოლიტიკური იერარქია და ცხოვრების წესი, მეორე მხრით, ფეოდალ-მოხელეთა, რელიგიური [[კულტი]]ს აღმასრულებელთა თავგასულობა და უუფლებო ქალთა ბრძოლა თავისუფლებისათვის ხშირად ისეთ მწვავე სახეს იღებდა, რომ მას არ შეეძლო ასახვა არ ეპოვა ხალხურ შემოქმედებაში.
-ხალხურმა სატირამ აქ პოვა განვითარების ბუნებრივი გასაქანი. ხალხური ფაბლიო ისტორიულად გახდა ნოყიერი ნიადაგი, რომელშიც გაღვივდა სატირის პირველი თესლი და აღმოცენდა მთელი სატირულ-იუმორისტული ლიტერატურა. ხალხური ფაბლიო ლიტერატურულ სატირულ-იუმორისტული ნოველის უშუალო [[პროტოტიპი]]ა, იგი შუა საუკუნეების მხატვრულ ლიტერატურაში დამკვიდრდა. ქართული მწერლობაში ხალხური ფაბლიო პირველ ჩანასახებს [[აპოკრიფი|აპოკრიფულ]] ძეგლებში ვპოულობთ, ხოლო განსაკუთრებით უხვად იგავარაკული ჟანრის ლიტერატურულ თხზულებებში გვხვდება. ამ მხრით ძვირფას მასალას გვაწვდის სულხან-საბა ორბელიანის [[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკები]], რომლებშიც ხალხური ფაბლიოს არა
+ხალხურმა სატირამ აქ პოვა განვითარების ბუნებრივი გასაქანი. ხალხური ფაბლიო ისტორიულად გახდა ნოყიერი ნიადაგი, რომელშიც გაღვივდა სატირის პირველი თესლი და აღმოცენდა მთელი სატირულ-იუმორისტული ლიტერატურა. ხალხური ფაბლიო ლიტერატურულ სატირულ-იუმორისტული ნოველის უშუალო [[პროტოტიპი]]ა, იგი შუა საუკუნეების მხატვრულ ლიტერატურაში დამკვიდრდა. ქართული მწერლობაში ხალხური ფაბლიო პირველ ჩანასახებს [[აპოკრიფი|აპოკრიფულ]] ძეგლებში ვპოულობთ, ხოლო განსაკუთრებით უხვად იგავარაკული ჟანრის ლიტერატურულ თხზულებებში გვხვდება. ამ მხრით ძვირფას მასალას გვაწვდის სულხან-საბა ორბელიანის [[იგავ-არაკი|იგავ-არაკები]], რომლებშიც ხალხური ფაბლიოს არა ერთი და ორი თემა და მოტივია გამოყენებული. ქართული ხალხური ფაბლიოს ყველაზე მეტი ნაწილი ეძღვნება სიბრიყვე-სირეგვენეს. ბრიყვი ამ ციკლის ნაწარმოებთა პოპულარული პერსონაჟია. ხალხური ფაბლიოს ნიმუშებია „მძლეთა-მძლე“, „მატყუარა, „როსტომელა“, „მედაირე“, „მღვდელის ცოლი“...
 ერთი და ორი თემა და მოტივია გამოყენებული. ქართული ხალხური ფაბლიოს ყველაზე მეტი ნაწილი ეძღვნება სიბრიყვე-სირეგვენეს. ბრიყვი ამ ციკლის ნაწარმოებთა პოპულარული პერსონაჟია. ხალხური ფაბლიოს ნიმუშებია „მძლეთა-მძლე“, „მატყუარა, „როსტომელა“, „მედაირე“, „მღვდელის ცოლი“...
 ''ა. ღლონტი''

@@ ხაზი 17: / ხაზი 17: @@
 * მიხ. ჩიქოვანი, [[სატირა]] და იუმორზე ქართულ ხალხურ, სიტყვიერებაში, „ლიტერატურული ძიებანი“, X, ობ., 955;
 * ალ. ღლონტი, ქართული [[ხალხური ნოველა]]. I, თა, 1963; 11. თბ., 1966:
-* „ხალხური სიბრძნე“, ტ. II, შეადგინა, წონა- სიტყვაობა და შენიშვნები დართო ალ. ღლონტმა, თბ., 1964; „ხალხური სიბრძნე“, ტ. V, მახვილსიტყვაობა, 1965, გვ. 391-448.
+* „ხალხური სიბრძნე“, ტ. II, შეადგინა, წინასიტყვაობა და შენიშვნები დართო ალ. ღლონტმა, თბ., 1964; „ხალხური სიბრძნე“, ტ. V, მახვილსიტყვაობა, 1965, გვ. 391-448.
 ==წყარო==

@@ ხაზი 4: / ხაზი 4: @@
 მოსავს, მეორეს კი დასცინის და სამარცხვინო ბოძზე აკრავს. ამიტომ ხალხურ ფაბლიოში ერთი მეორეს პარალელურად მოქმედებენ პატიოსანი და არაპატიოსანი ადამიანები, ერთგული და ორგული ცოლები, ჭკვიანი და ბრიყვი ძმები, კეთილი გლეხი და ბოროტი [[მღვდელი]], მორჩილი ყმა და ავი ბატონი, გამგონი მოჯამაგირე და ცბიერი ვაჭარი.
-ქართული ხალხური ფაბლიო წინაფეოდალური საზოგადოების პირმშოა, მაგრამ მისი ჩამოყალიბება-სრულყოფა, როგორც ხალხური ნოველის განკერძოებული ციკლისა, მომხდარა ფეოდალურ საზოგადოებაში, რომლის, ერთი მხრით, ეკონომიურ-პოლიტიკურე იერარქია და ცხოვრების წესი, მეორე მხრით, ფეოდალ-მოხელეთა, რელიგიური [[კულტი]]ს აღმასრულებელთა თავგასულობა და უუფლებო ქალთა ბრძოლა თავისუფლებისათვის ხშირად ისეთ მწვავე სახეს იღებდა, რომ მას არ შეეძლო ასახვა არ ეპოვა ხალხურ შემოქმედებაში.
+ქართული ხალხური ფაბლიო წინაფეოდალური საზოგადოების პირმშოა, მაგრამ მისი ჩამოყალიბება-სრულყოფა, როგორც ხალხური ნოველის განკერძოებული ციკლისა, მომხდარა ფეოდალურ საზოგადოებაში, რომლის, ერთი მხრით, ეკონომიურ-პოლიტიკური იერარქია და ცხოვრების წესი, მეორე მხრით, ფეოდალ-მოხელეთა, რელიგიური [[კულტი]]ს აღმასრულებელთა თავგასულობა და უუფლებო ქალთა ბრძოლა თავისუფლებისათვის ხშირად ისეთ მწვავე სახეს იღებდა, რომ მას არ შეეძლო ასახვა არ ეპოვა ხალხურ შემოქმედებაში.
-ხალხურმა სატირამ აქ ჰპოვა განვითარების ბუნებრივი გასაქანი. ხალხური ფაბლიო ისტორიულად გახდა ნოყიერი ნიადაგი, რომელმიც გაღვივდა სატირის პირველი თესლი და აღმოცენდა მთელი სატირულ-იუმორისტული ლიტერატურა. ხალხური ფაბლიო ლიტერატურულ სატირულ-იუმორისტული ნოველის უშუალო [[პროტოტიპი]]ა, იგი შუასაუკუნეების მხატვრულ ლიტერატურაში დამკვიდრდა. ქართული მწერლობაში ხალხური ფაბლიო პირველ ჩანასახებს [[აპოკრიფი|აპოკრიფულ]] ძეგლებში ვპოულობთ, ხოლო განსაკუთრებით უხვად იგავარაკული ჟანრის ლიტერატურულ თხზულებებში გვხვდება. ამ მხრით ძვირფას მასალას გვაწვდის სულხან-საბა ორბელიანის [[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკები]], რომლებშიც ხალხური ფაბლიოს არა
+ხალხურმა სატირამ აქ პოვა განვითარების ბუნებრივი გასაქანი. ხალხური ფაბლიო ისტორიულად გახდა ნოყიერი ნიადაგი, რომელშიც გაღვივდა სატირის პირველი თესლი და აღმოცენდა მთელი სატირულ-იუმორისტული ლიტერატურა. ხალხური ფაბლიო ლიტერატურულ სატირულ-იუმორისტული ნოველის უშუალო [[პროტოტიპი]]ა, იგი შუა საუკუნეების მხატვრულ ლიტერატურაში დამკვიდრდა. ქართული მწერლობაში ხალხური ფაბლიო პირველ ჩანასახებს [[აპოკრიფი|აპოკრიფულ]] ძეგლებში ვპოულობთ, ხოლო განსაკუთრებით უხვად იგავარაკული ჟანრის ლიტერატურულ თხზულებებში გვხვდება. ამ მხრით ძვირფას მასალას გვაწვდის სულხან-საბა ორბელიანის [[იგავი|იგავ]]-[[არაკი|არაკები]], რომლებშიც ხალხური ფაბლიოს არა
-ერთი და ორი თემა და მოტივია გამოყენებული. ქართული ხალხური ფაბლიოს ყველაზე მეტი ნაწილი ეძღვნება სიბრიყვე-სირეგვენეს. ბრიყვი ამ ციკლის ნაწარმოებთა პოპულარული პერსონაჟია. ხალხური ფაბლიოს ნიმუშე-
+ერთი და ორი თემა და მოტივია გამოყენებული. ქართული ხალხური ფაბლიოს ყველაზე მეტი ნაწილი ეძღვნება სიბრიყვე-სირეგვენეს. ბრიყვი ამ ციკლის ნაწარმოებთა პოპულარული პერსონაჟია. ხალხური ფაბლიოს ნიმუშებია „მძლეთა-მძლე“, „მატყუარა, „როსტომელა“, „მედაირე“, „მღვდელის ცოლი“...
-ბია „მძლეთა-მძლე“, „მატყუარა, „როსტომელა“, „მედაირე“, „მღვდელის ცოლი“...
 ''ა. ღლონტი''
@@ ხაზი 16: / ხაზი 15: @@
 ==ლიტერატურა==
-* მიხ. ჩიქოვანი, [[სატირა]] და იუმოზე ქართულ ხალხურ, სიტყვიერებაში, „ლიტერატურული ძიებანი“, X, ობ., 955;
+* მიხ. ჩიქოვანი, [[სატირა]] და იუმორზე ქართულ ხალხურ, სიტყვიერებაში, „ლიტერატურული ძიებანი“, X, ობ., 955;
 * ალ. ღლონტი, ქართული [[ხალხური ნოველა]]. I, თა, 1963; 11. თბ., 1966:
 * „ხალხური სიბრძნე“, ტ. II, შეადგინა, წონა- სიტყვაობა და შენიშვნები დართო ალ. ღლონტმა, თბ., 1964; „ხალხური სიბრძნე“, ტ. V, მახვილსიტყვაობა, 1965, გვ. 391-448.
@@ ხაზი 24: / ხაზი 23: @@
 [[კატეგორია:ფოლკლორი]]
 [[კატეგორია:ხალხური პროზა]]