https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98 2026-04-25T20:59:27Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&diff=59579&oldid=prev 2018-07-27T21:05:01Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:05, 27 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 27:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ადიღური მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ადიღური მითები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ნართული ეპოსი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ნართული ეპოსი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ნართული ეპოსის პერსონაჟები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითიური მუსიკალური ინსტრუმენტები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითიური მუსიკალური ინსტრუმენტები]]</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&diff=59577&oldid=prev 2018-07-27T21:04:35Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%B4%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ჴამილი">ჴამილი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98" title="ხამილი">ხამილი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">21:04, 27 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&diff=59575&oldid=prev 2018-07-27T21:04:17Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98" title="ხამილი">ხამილი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%B4%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ჴამილი">ჴამილი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">21:04, 27 ივლისი 2018-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98&diff=59573&oldid=prev 2018-07-27T21:02:29Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ჴამილ-ი&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;(ადიღ. Къамыл – შცირპუს ლაცუსტრის – „ტბის ლელქაში“)&#039;&#039; ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ჴამილ-ი''' ''(ადიღ. Къамыл – შცირპუს ლაცუსტრის – „ტბის ლელქაში“)'' – ადიღური ნართული ეპოსის ჯადოსნური მუსიკალური ინსტრუმენტი – [[სალამური]], რომელთანაც დაკავშირებულ [[მითი|მითებში]] თვალი მიედევნება სამყაროს მითოლოგიური კონცეფციის ერთ-ერთ ფუძემდებლურ მოტივს – სუნთქვის საკრალურობას. <br /> <br /> ადიღურ მითოლოგიაში სალამურის გამოგონება ნართული თქმულებების ერთ-ერთ მთავარ გმირს – [[აშამეზი|აშამეზს]], მიეწერება. თქმულების თანახმად, ნადირობით დაღლილ აშამეზს ტყეში ხის ქვეშ ჩაეძინა. ისე ღმად ეძინა, რომ იგი ვერც ქარიშხალმა და ვერც მეხთატეხამ ვერ გამოაღვიძა, სიფხიზლე მხოლოდ არაჩვეულებრივმა ხმიანობამ მოგვარა, – ეს ქარი უბერავდა გატეხილ ტოტში, რომლის გული ჭიებს გამოეღრნა და ქერქზე რამდენიმე ნახვრეტიც გაეკეთებინა. ასე იბადებოდა პირველი მუსიკალური ბგერები. <br /> <br /> აშამეზმა ტოტი მოჭრა და ჩაჰბერა, ქვეყნიერება საოცარმა ჰანგებმა მოიცვა. აშამეზის სალამურს თეთრი და შავი დაბოლოებები ჰქონდა. თუ სალამურს თეთრი ბოლოდან დაუკრავდი, ქვეყანა აყვავდებოდა, ჯოგი გამრავლდებოდა და ჭირნახულიც დახვავდებოდა, მაგრამ თუკი შავიდან ჩაჰბერავდი – საქონელი იღუპებოდა, დედამიწა ცარიელდებოდა.<br /> <br /> როგორც ვხედავთ, სამყაროს მითოსურ აღქმაში განსაკუთრებულ როლს ქარის სუნთქვა თამაშობს. იგი ბადებს პირველ მუსიკალურ<br /> ჰანგს, ანუ სამყაროს გახმოვანების აქტს ახორციელებს და წარმოდგება როგორც ქალური საწყისი: ბადებს რა პირველ მუსიკალურ<br /> ბგერებს, იგი ასულიერებს ქვეყნიერებას, გმირს. ამდენად, ნართული სალამურის ხმიანობა გვევლინება, როგორც სამყაროს მითოსური სივრცისა და დროის შესაქმის აქტი. შესაძლებელი ხდება სამყაროს „ამოსუნთქვა“ და „ჩასუნთქვა“, მისი &quot;შექმნა“ და მასში „განზავება“. მაგრამ აქ მთავარ როლს ასრულებს არა ინსტრუმენტალისტი (პოტენციური „შემოქმედი“), არამედ თვით ინსტრუმენტი.<br /> <br /> ჩერქეზები ჴამილს, როგორც მისტიკურ მუსიკალურ ინსტრუმენტს, დაკავშირებულს ღვთაებრივ ძალებთან და ადამიანის სულთან,<br /> მრავალგვარ შემთხვევებში იყენებდნენ („[[ფსიხაღე]]“).<br /> <br /> <br /> ==ლიტერატურა==<br /> *Кагажева Б. С. Морфология адыгских музыкальных инструментов // Культура и быт адыгов (этнографические исследования). Майкоп, 1991. Вып. 8; <br /> *Хараева-Гвашева Ф. Ф. Мистицизм Тембра (к вопрсу мифологии музыкальных инструментов) // Этюды по истории и культуре адыгов. Вып. 2. Майкоп, 1999; <br /> *Хараева Ф. Ф. Традиционные музыкальныеинструменты и инструментальная музыка адыгов. Дис. ... канд. искусствоведения. М., 2000; <br /> *Нарты. Кабардинский эпос. Нальчик, 2002.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] <br /> <br /> [[კატეგორია:მითოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:კავკასიური მითები]]<br /> [[კატეგორია:ადიღური მითები]]<br /> [[კატეგორია:ნართული ეპოსი]]<br /> [[კატეგორია:ნართული ეპოსის პერსონაჟები]]<br /> [[კატეგორია:მითიური მუსიკალური ინსტრუმენტები]]</div>

Echelidze