<?xml version="1.0"?>
<?xml-stylesheet type="text/css" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/skins/common/feed.css?303"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ka">
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98</id>
		<title>ხარდარი - რედაქტირების ისტორია</title>
		<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98"/>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;action=history"/>
		<updated>2026-04-26T03:21:16Z</updated>
		<subtitle>ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში</subtitle>
		<generator>MediaWiki 1.19.24</generator>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=71227&amp;oldid=prev</id>
		<title>Tkenchoshvili: /* წყარო */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=71227&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-12-19T12:29:54Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;‎&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;წყარო&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;12:29, 19 დეკემბერი 2018-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 30:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 30:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;==წყარო==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;ნუგზარ ანთელავა. &lt;/del&gt;კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Tkenchoshvili</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=65817&amp;oldid=prev</id>
		<title>Echelidze  07:56, 25 სექტემბერი 2018-ზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=65817&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2018-09-25T07:56:58Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
				&lt;col class='diff-marker' /&gt;
				&lt;col class='diff-content' /&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='2' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;07:56, 25 სექტემბერი 2018-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 14:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;ხაზი 14:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::უსაზღვროდ თაყვანსაცემი – ოქროს&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::უსაზღვროდ თაყვანსაცემი – ოქროს&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ცხვარი!&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ცხვარი!&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::თეონიმი „ხარდარი“ ოსური &lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„ხორალდარის“&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::თეონიმი „ხარდარი“ ოსური &lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„[[ხორალდარი]]ს“&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ბალყარული ადაპტაციაა. როგორც ჩანს, ბალყარელებში&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ბალყარული ადაპტაციაა. როგორც ჩანს, ბალყარელებში&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ხარდარის [[კულტი]]ს დამკვიდრება&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ხარდარის [[კულტი]]ს დამკვიდრება&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;−&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #ffa; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ოსური გავლენის შედეგია (&lt;del class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„[[ხორალდარი]]“&lt;/del&gt;).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;+&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #cfc; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;div&gt;:::ოსური გავლენის შედეგია (&lt;ins class=&quot;diffchange diffchange-inline&quot;&gt;„ხორალდარი“&lt;/ins&gt;).&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class='diff-marker'&gt;&amp;#160;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background: #eee; color:black; font-size: smaller;&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Echelidze</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=36396&amp;oldid=prev</id>
		<title>Echelidze: მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „ხურალი ელდერეი“ გადაიტანა გვერდზე „ხარდარი“ გადამისამართებაზე</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=36396&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-11-07T13:02:10Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „&lt;a href=&quot;/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%98&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;ხურალი ელდერეი&quot;&gt;ხურალი ელდერეი“&lt;/a&gt; გადაიტანა გვერდზე „&lt;a href=&quot;/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&quot; title=&quot;ხარდარი&quot;&gt;ხარდარი“&lt;/a&gt; გადამისამართებაზე&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;13:02, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Echelidze</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=36394&amp;oldid=prev</id>
		<title>Echelidze: მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „ხარდარი“ გადაიტანა გვერდზე „ხურალი ელდერეი“</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=36394&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-11-07T13:01:57Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „&lt;a href=&quot;/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&quot; title=&quot;ხარდარი&quot;&gt;ხარდარი“&lt;/a&gt; გადაიტანა გვერდზე „&lt;a href=&quot;/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%98_%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%93%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%98&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;ხურალი ელდერეი&quot;&gt;ხურალი ელდერეი“&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table class='diff diff-contentalign-left'&gt;
			&lt;tr valign='top'&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;←წინა ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;td colspan='1' style=&quot;background-color: white; color:black;&quot;&gt;13:01, 7 ნოემბერი 2017-ის ვერსია&lt;/td&gt;
			&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Echelidze</name></author>	</entry>

	<entry>
		<id>https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=36393&amp;oldid=prev</id>
		<title>Echelidze: ახალი გვერდი: '''ხარდარ-ი / ხურალი ელდერეჲ''' ''(ბალყ. Хардар; ყარაჩ. Хураллы Элдерей)'' – ...</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%93%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%98&amp;diff=36393&amp;oldid=prev"/>
				<updated>2017-11-07T13:01:35Z</updated>
		
		<summary type="html">&lt;p&gt;ახალი გვერდი: &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;ხარდარ-ი / ხურალი ელდერეჲ&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &amp;#039;&amp;#039;(ბალყ. Хардар; ყარაჩ. Хураллы Элдерей)&amp;#039;&amp;#039; – ...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;ახალი გვერდი&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;'''ხარდარ-ი / ხურალი ელდერეჲ''' ''(ბალყ. Хардар; ყარაჩ. Хураллы Элдерей)'' – ნაყოფიერების, პურეული კულტურის მფარველი ზოომორფული ღვთაება ბალყარულ-ყარაჩულ მითოლოგიაში (განსაკუთრებით დიდ ბალყარეთში ეთაყვანებოდნენ; მისი სახელით იფიცებდნენ). წარმოდგენილი ჰყავდათ ოქროს საწმისიანი ცხვრის სახით. აქედან მომდინარეობს მისი მეორე სახელი „ოქროს ხარდარი“/ „ოქროს ცხვარი“ (Алтын Хардар/Алтын Къочхар). ხარდარს პირველი ხნულის გავლების დღეობაზე მოსავლის ბარაქას, [[ხორბალი|ხორბლის]] ისეთი სიხშირით გაზრდას შეთსხოვდნენ, რომ პურეულში გველიც კი ვერ გამძვრალიყო. დღეობაზე ხარდარს ხარს სწირავდნენ, ცეკვავდნენ ე. წ. „ხარდარს“ (იხ. „[[საბან-თოჲ|საბან თოჲ]]“). ყარაჩში პირველი საწესო ხნულის გავლების [[რიტუალი]]ს ძირითადი მონაწილეები ქალიშვილები იყვნენ, რომელთაგან ერთს იმიტირებულად მიწაში მარხავდნენ. მის ახლოს კერპს აღმართავდნენ, ზედ სასმელს (хамлыкъ-бура) დაასხამდნენ და ღვთაებას უხვი მოსავლის გამოგზავნას შეთხოვდნენ. ბალყარულ ენაში სიტყვა „ხარდარი“ „სიუხვის“ სინონიმია (ბალყარელი, მიუთითებს რა გაწყობილ სუფრაზე, არცთუ იშვიათად, ამბობს: Ма бу хардар бла ант этеме – „ვფიცავ ამ ხარდარს (სიუხვეს)“. ხარდარის სახელით წარმოთქვამდნენ ფიცს:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
:::დაიჯერეთ ჩემი ფიცი –&lt;br /&gt;
:::ხარდარის სული!&lt;br /&gt;
:::ჩვენი ბატონი – ოქროს ხარდარი!&lt;br /&gt;
:::ჩვენი ბატონი (ხარდარის სახელი)&lt;br /&gt;
:::ოქროს ცხვარია!&lt;br /&gt;
:::მიწის გამგებელი – ოქროს ხარდარი!&lt;br /&gt;
:::მიწის სიმდიდრე – ოქროს ხარდარი!&lt;br /&gt;
:::მიწის დამცველი – ოქროს ხარდარი!&lt;br /&gt;
:::ხალხის რჩეული – ოქროს ხარდარი!&lt;br /&gt;
:::უსაზღვროდ თაყვანსაცემი – ოქროს&lt;br /&gt;
:::ცხვარი!&lt;br /&gt;
:::უსაზღვროდ თაყვანსაცემი – ოქროს&lt;br /&gt;
:::ცხვარი!&lt;br /&gt;
:::თეონიმი „ხარდარი“ ოსური „ხორალდარის“&lt;br /&gt;
:::ბალყარული ადაპტაციაა. როგორც ჩანს, ბალყარელებში&lt;br /&gt;
:::ხარდარის [[კულტი]]ს დამკვიდრება&lt;br /&gt;
:::ოსური გავლენის შედეგია („[[ხორალდარი]]“).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==ლიტერატურა==&lt;br /&gt;
* Миллер В., Ковалевский М. Языческие обряды балкарцев // Карачаево-балкарский фольклор. Нальчик, 1983; &lt;br /&gt;
* Малкондуев Х. Мифология балкарцев и карачаевцев // Фольклор Народов Карачаево-Черкесии. Черкесск. 1988; &lt;br /&gt;
*  Хаджиева Т. Эстетическая и утилитарно-магическая функции календарных песен балкарцев и карачаевцев (весенне-летный цикл) // Календарно-обрядовая поэзия народов Северного Кавказа. Махачкала, 1988; &lt;br /&gt;
* Джуртубаев М. Древние верования балкарцев и карачаевцев. Нальчик, 1991; &lt;br /&gt;
* Каракетов М. Д. Из традиционной обрядово-культовой жизни карачаевцев. М., 1995;&lt;br /&gt;
* Кудаев М. Ч. Древние танцы балкарцев и карачаевцев. Нальчик, 1997.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==წყარო==&lt;br /&gt;
ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“, - თბილისი 2017&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]]&lt;br /&gt;
[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]&lt;br /&gt;
[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული ღვთაებანი]]&lt;br /&gt;
[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]]&lt;br /&gt;
[[კატეგორია:აგრარული რიტუალები]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Echelidze</name></author>	</entry>

	</feed>