https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98 2026-04-25T10:19:59Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=160390&oldid=prev 2022-07-05T12:34:45Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:34, 5 ივლისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, [[ურთხელი]], კოპიტი, რცხილა, [[ცაცხვი]], [[წიფელი]], [[ხეჭრელი]], [[კაკალი|კაკლის]], თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით [[პანტა]] მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, [[ბზა]], [[ასკილი]] და სხვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, [[ურთხელი]], <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კოპიტი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რცხილა, [[ცაცხვი]], [[წიფელი]], [[ხეჭრელი]], [[კაკალი|კაკლის]], თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით [[პანტა]] მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, [[ბზა]], [[ასკილი]] და სხვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=156522&oldid=prev 2022-05-20T09:03:39Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:03, 20 მაისი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, [[ურთხელი]], კოპიტი, რცხილა, [[ცაცხვი]], [[წიფელი]], [[ხეჭრელი]], [[კაკალი|კაკლის]], თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით [[პანტა]] მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, [[ასკილი]] და სხვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, [[ურთხელი]], კოპიტი, რცხილა, [[ცაცხვი]], [[წიფელი]], [[ხეჭრელი]], [[კაკალი|კაკლის]], თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით [[პანტა]] მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ბზა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[ასკილი]] და სხვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=69369&oldid=prev 2018-11-20T12:29:55Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:29, 20 ნოემბერი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, [[ურთხელი]], კოპიტი, რცხილა, [[ცაცხვი]], [[წიფელი]], [[ხეჭრელი]], [[კაკალი|კაკლის]], თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით [[პანტა]] მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, ასკილი და სხვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, [[ურთხელი]], კოპიტი, რცხილა, [[ცაცხვი]], [[წიფელი]], [[ხეჭრელი]], [[კაკალი|კაკლის]], თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით [[პანტა]] მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ასკილი<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>და სხვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ნუგზარ ანთელავა. </del>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<del class="diffchange diffchange-inline">. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=48091&oldid=prev 2018-04-11T07:13:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:13, 11 აპრილი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, ურთხელი, კოპიტი, რცხილა, ცაცხვი, წიფელი, ხეჭრელი, კაკლის, თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით პანტა მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, ასკილი და სხვა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ურთხელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, კოპიტი, რცხილა, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცაცხვი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>წიფელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ხეჭრელი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[კაკალი|</ins>კაკლის<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პანტა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, ასკილი და სხვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=47032&oldid=prev 2018-03-29T10:41:04Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:41, 29 მარტი 2018-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სულები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სულები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:წმინდა მცენარეები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=26928&oldid=prev 2017-07-07T08:32:13Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:32, 7 ივლისი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სულები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სულები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:რიტუალები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:აფხაზური რიტუალები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:წმინდა მცენარეები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:წმინდა მცენარეები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=25578&oldid=prev 2017-06-30T06:42:57Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">06:42, 30 ივნისი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 32:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აფხაზური რიტუალები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აფხაზური რიტუალები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:წმინდა მცენარეები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=25577&oldid=prev 2017-06-30T06:41:43Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">06:41, 30 ივნისი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, ურთხელი, კოპიტი, რცხილა, ცაცხვი, წიფელი, ხეჭრელი, კაკლის, თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით პანტა მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, ასკილი და სხვა. სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, ურთხელი, კოპიტი, რცხილა, ცაცხვი, წიფელი, ხეჭრელი, კაკლის, თხილის, [[ლეღვი|ლეღვის]], ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით პანტა მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, ასკილი და სხვა. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხის მფარველს [[ჟიღ-გუაშე|ჟიგ-გუაშასა]] და [[ჟიღ-გუაშე|ჩიგი-გუაშას]] სახელწოდებით აფხაზების მეზობელი ადიღებიც იცნობენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხის მფარველს [[ჟიღ-გუაშე|ჟიგ-გუაშასა]] და [[ჟიღ-გუაშე|ჩიგი-გუაშას]] სახელწოდებით აფხაზების მეზობელი ადიღებიც იცნობენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=25576&oldid=prev 2017-06-30T06:40:32Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">06:40, 30 ივნისი 2017-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, ურთხელი, კოპიტი, რცხილა, ცაცხვი, წიფელი, ხეჭრელი, კაკლის, თხილის, ლეღვის, ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით პანტა მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, ასკილი და სხვა. სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ხიძჷრ-ი''' ''(აფხ. Хьӡыр)'' – წმინდა, კეთილისმყოფელი ხეების მფარველი სული, რომელიც ხის სახით ჰყავდათ წარმოდგენილი. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აფხაზების რწმენით, კეთილისმყოფელ ანუ წმინდა მცენარეებს განეკუთვნებიან: მუხა, ურთხელი, კოპიტი, რცხილა, ცაცხვი, წიფელი, ხეჭრელი, კაკლის, თხილის, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლეღვი|</ins>ლეღვის<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ვაშლის, მსხლის (განსაკუთრებით პანტა მსხლის) ხეები, ასევე შქერი, ბზა, ასკილი და სხვა. სწორედ წმინდა ხეების (ძირითადად მუხის, ცაცხვის, რცხილის, კაკლის, თხილის) ქვეშ სრულდებოდა საოჯახო, სასოფლო თუ სათემო [[ლოცვა|ლოცვების]] დიდი ნაწილი, აქვე ხდებოდა საზოგადოებრივი შეკრებებიც. წმინდად მიჩნეულ მცენარეთაგან (მაგ., ხეჭრელი, თხილისა და კაკლის ხეები, ასკილი, მჟაველა) კეთდებოდა ავი თვალისაგან, მეხისა და სხვა უბედური შემთხვევებისაგან ადამიანის (განსაკუთრებით ბავშვის), საქონლისა თუ ნათესების დამცავი ავგაროზები; მწყემსები და მონადირეები, როგორც წესი, მხოლოდ მათი მასალისაგან დამზადებულ მუჯრებსა და [[დანა|დანის]] ჩასადებ ბუდეებს ხმარობდნენ. [[აფხაზები|აფხაზების]] ასეთი აზროვნება მათ რწმენა-წარმოდგენებში დალექილ ხის [[კულტი|კულტს]] უკავშირდება. რომ არაფერი ვთქვათ დიდი ხეების კულტზე, საამისოდ პანტა მსხალთან დაკავშირებული წარმოდგენებიც იკმარებდა (პანტა მსხლის კულტი [[კავკასია|კავკასიის]] ხალხებში ფართოდ გავრცელებული მოვლენა იყო). ხის კულტი ისე ღრმად იყო ფესვგადგმული აფხაზებში, რომ იგი, ზოგიერთი ავტორის აზრით (გ. ჩურსინი, შ. ინალ-იფა, ლ. აკაბა), რელიგიური აზროვნების ისეთ ძირეულ ფორმას უკავშირდება, როგორიც [[ტოტემიზმი|ტოტემიზმია]] (მაგ., რცხილა – ა-ხჲაცა – ხეციას გვარის მფარველად ითვლებოდა). ასეთი განვითარებული კულტის ობიექტი იყო ხიძირი, რომელსაც ხალხი სათანადო პატივს მიაგებდა. მის სახელზე ლოცულობდნენ მარიამობის წინა დღეს: აცხობდნენ ჭვიშტარს და [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლით]] ხელში ეზოში მდგარ რომელიმე ხესთან მივიდოდნენ. ოჯახის უფროსი ხის სულს (აწლა-ინცვახუს) წყალობას, ყანისა და ბოსტნის კარგ მოსავალს, ოჯახის წევრთა ჯანმრთელობასა და ბედნიერებას შესთხოვდა. ხეზე ასვლის წინ აფხაზი აუცილებლად მიმართავდა ხიძირს, შენს ხელში ვარ და დამიცავიო; ჩამოსვლისას მადლობას ეტყოდა.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხის მფარველს [[ჟიღ-გუაშე|ჟიგ-გუაშასა]] და [[ჟიღ-გუაშე|ჩიგი-გუაშას]] სახელწოდებით აფხაზების მეზობელი ადიღებიც იცნობენ.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხის მფარველს [[ჟიღ-გუაშე|ჟიგ-გუაშასა]] და [[ჟიღ-გუაშე|ჩიგი-გუაშას]] სახელწოდებით აფხაზების მეზობელი ადიღებიც იცნობენ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 23:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ეთნოგრაფია]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:რიტუალები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:აფხაზური რიტუალები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:აფხაზური მითები]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მითოლოგია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:კავკასიური მითები]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:აფხაზური მითები]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:სულები]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:რიტუალები]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:აფხაზური რიტუალები]]</ins></div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98&diff=24500&oldid=prev 2017-06-25T10:50:43Z

<p>მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%B7%E1%83%A0-%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ხიძჷრ-ი">ხიძჷრ-ი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AE%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98" title="ხიძირი">ხიძირი“</a> გადამისამართებაზე</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">10:50, 25 ივნისი 2017-ის ვერსია</td> </tr></table>

Echelidze