https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AE%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98 ხმაური - რედაქტირების ისტორია 2026-05-04T13:46:47Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A3%E1%83%A0%E1%83%98&diff=172213&oldid=prev Tkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ხმაური''' – სხვადასხვა ფიზიკური ბუნების ხმამაღალი, უსიამოვ... 2022-11-09T08:07:19Z <p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ხმაური&#039;&#039;&#039; – სხვადასხვა ფიზიკური ბუნების ხმამაღალი, უსიამოვ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ხმაური''' – სხვადასხვა ფიზიკური ბუნების ხმამაღალი, უსიამოვრო, არასასურველი ხმა, რომელიც წარმოადგენს გარემოს (სპექტრული სტრუქტურის) უწესრიგო რხევებს. ის სხვადასხვა ინტენსივობისა და სიხშირის არაპერიოდული [[ბგერა|ბგერების]] ერთობლიობაა. <br /> <br /> სპექტრის მიხედვით არსებობს სტაციონალური და არასტაციონალური; &lt;br /&gt;<br /> სიხშირის მიხედვით – დაბალსიხშირული ( &lt; 300 ჰც), საშუალოსიხშირული (300-800 ჰც) და მაღალსიხშირული (&gt;800 ჰც); &lt;br /&gt;<br /> ხანგრძლივობის მიხედვით – მუდმივი და ცვალებადი (რხევადი, წყვეტილი და იმპულსური); &lt;br /&gt;<br /> წარმოშობის მიხედვით – მექანიკური, აეროდინამიკური, ჰიდრავლიკური და ელექტრომაგნიტური. <br /> <br /> წარმოებებში ხმაურის წყაროდ აღიქმება ტექნიკური მექანიკური მოწყობილობები, სავენტილაციო სისტემები, ვიბრაციის გამომწვევი მანქანა-დანადგარები, [[კონვეიერი|კონვეიერები]] და სხვ., ხოლო ყოფა-ცხოვრებაში – საავტომობილო, სარკინიგზო და საჰაერო ტრანსპორტი, გასართობი მუსიკა, [[მშენებლობა (შენობების აგების პროცესი)|მშენებლობა]], საგზაო და მიწის სამუშაოები და სხვ.<br /> <br /> მაღალი ბგერითი [[დიაპაზონი]]ს ხმაური უარყოფითად მოქმედებს ადამიანზე – ანელებს სიგნალებზე რეაქციას, ღლის ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, ცვლის სუნთქვისა და პულსის სიჩქარეს, არღვევს ნივთიერებათა ცვლას ორგანიზმში, იწვევს ჰიპერტონიასა და სხვ.; ძალიან მაღალი დონის ხმაურმა შეიძლება გამოიწვიოს [[ყური]]ს ბარაბნის აფსკის გაგლეჯა და ადამიანის სიკვდილიც კი. ამიტომ, საწარმოებში დიდი ყურადღება ექცევა ხმაურის უვნებელი დონის შენარჩუნებას, ან მომსახურეთა დაცვას ხმაურსაწინააღმდეგო ინდივიდუალური საშუალებებით. <br /> <br /> ხმაურის დონის საზომი ერთეულია დეციბელი. ბგერის სიძლიერე დეციბელებში შემდეგია: &lt;br /&gt;<br /> &lt; 30 (ჩურჩული, საათის წიკწიკი და სხვ. – ადამიანის ჯანმრთელობაზე გავლენას არ ახდენს); &lt;br /&gt;<br /> 35-40 (კარგად ისმის ჩუმი საუბარი); &lt;br /&gt;<br /> 41-50 (გამოკვეთილად ისმის საუბარი, სარეცხი მანქანის ხმა); &lt;br /&gt;<br /> 51-60 (ოფისი, მოსათმენი ხმაური); &lt;br /&gt;<br /> 70-80 (ქუჩა, მოსათმენი ხმაური, რომელიც ზოგჯერ გადადის შემაწუხებელ ხმაურში); &lt;br /&gt;<br /> 70-120 (ფაბრიკა, ქარხანა, წარმოება და მისთ., შემაწუხებელი ხმაური, რომელიც ზოგჯერ გადადის ძლიერ შემაწუხებელ ხმაურში);&lt;br /&gt;<br /> &gt;120 (გაუსაძლისი ხმაური, მაგ., რეაქტიული [[თვითმფრინავი]]ს სტარტი); &lt;br /&gt;<br /> 130-140 (ხმაური ტკივილის ზღვრამდე, მაგ., სირენა); &lt;br /&gt;<br /> 141-150 (ხმაური, რომელიც იწვევს შიდა ყურის ტრამვას, მაგ., როკკონცერტზე მაქსიმალური ხმა); &lt;br /&gt;<br /> 151-160 (იწვევს კონტუზიას); &lt;br /&gt;<br /> 161-170 (ხმაური, რომელიც იწვევს შოკს, ტრამვებს, ყურის აფსკის გაგლეჯას, მაგ., ყურთან ახლოს ზარბაზნის გასროლის ხმა);&lt;br /&gt;<br /> 171-180 (ფილტვების გაგლეჯა); &lt;br /&gt;<br /> 181-200 (ხმაური, რომელიც იწვევს სიკვდილს).<br /> <br /> ხმაურის დონის გასაზომად გამოიყენება სხვადასხვა ტიპის ხმაურსაზომები (მაგ., Testo, Casella, SVAN-959, Metrel MI 6301 FonS, CR-260, PCE-SC41; Октава, АТТ, Алгоритм-01, Экофизика-110А და სხვ.).<br /> <br /> ==== აკუსტიკური ხმაური ====<br /> ნებისმიერი წინასწარგანზრახული (მაგ., მუსიკა, ლაპარაკი) ან შემთხვევითი ბგერა აკუსტიკურ არეში. დამახასიათებელია კეთილმოუწყობელი სათავსებისათვის და ვრცელდება ექოს სახით.<br /> <br /> ==== დარტყმითი ხმაური ====<br /> ხმაურის სახეობა, როდესაც შენობის კონსტრუქცია იღებს დარტყმას და ამ დროს გაჩენილი რხევები გადაეცემა კედლებსა და გადახურვებს. დარტყმითი ხმაური შეიძლება აღძრას [[იატაკი|იატაკზე]] მძიმე საგნის დავარდნამ, [[ავეჯი]]ს გადაადგილებამ, ნიბიჯებმა, კედელზე რაიმეს მირტყმამ და სხვ.<br /> <br /> ==== საჰაერო ხმაური ====<br /> გარედან შემოსული ხმაური (თვითმფრინავის, ტრანსპორტის, მეტეოპირობების, ქუჩის). შენობის შიგნით საჰაერო ხმაური შეიძლება გაავრცელოს ხმამაღლა ლაპარაკმა, მუსიკამ, ძაღლის ყეფამ და სხვ.<br /> <br /> ==== სტრუქტურული ხმაური ====<br /> ხმაური, რომელიც შენობის კონსტრუქციებს გადაეცემა მილების, ლიფტის შახტების, ცენტრალური გათბობის რადიატორებისა და სხვა საკომუნიკაციო საშუალებების ვიბრაციით.<br /> <br /> ==== ხმაურისაგან დასაცავი საშუალებები ====<br /> ხმაურის ჩამხშობები გამოიყენება იმ შემთხვევაში, როცა საერთო ტექნიკური ღონისძიებებით შეუძლებელია ხმაურის უსაფრთხო პარამეტრებამდე დაყვანა ან როცა მცირე ხნით სრულდება სამუშაოები გაძლიერებული ხმაურის პირობებში. ინდივიდუალური ჩამხშობებია: &lt;br /&gt;<br /> 1. წმინდა ბოჭკოსაგან დამზადებული რბილი საფენები, რომლებიც გარედან დაეფარება ყურის ნიჟარებს ან რეზინისაგან მომზადებული წაკვეთილი კონუსები, რომლებიც უნდა მოთავსდეს ყურის ნახვრეტებში; &lt;br /&gt;<br /> 2. საყურისები, რომლებიც შიგნიდან ამოგებულია რბილი მასალით და მჭიდროდ ეკვრის ყურებს თავზე გადატარებული რკალისებრი ზამბარის მეშვეობით. ასეთი საყურისები ყველაზე უფრო ეფექტურია მაღალი სიხშირის მქონე ხმაურისას; &lt;br /&gt;<br /> 3. სპეციალური მუზარადები, რომლებიც გამოიყენება 120 დბ-ზე მეტი ხმაურის დონის შემთხვევაში, რომლის დროსაც საფენები და საყურისები სათანადო ეფექტს არ იძლევა.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br /> [[კატეგორია:ხმაური]]</div> Tkenchoshvili