https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%98ხოტევი - რედაქტირების ისტორია2026-04-25T11:28:58Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%98&diff=227799&oldid=prevTkenchoshvili 20:56, 26 მაისი 2024-ზე2024-05-26T20:56:02Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:56, 26 მაისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეკონომიკურად ძალზე დაწინაურებულა, რადგანაც იგი იმერეთ-ქვემო რაჭის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობდა და მთელ სატრანსპორტო-სავაჭრო მიმოქცევას მტკიცე კონტროლს უწევდა. სოფელში შემონახულია მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესია, რომელიც შუა საუკუნეების (ხოტევის დაწინაურების ეპოქა) (XI-XII ს.ს.) პირმშოა.   </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეკონომიკურად ძალზე დაწინაურებულა, რადგანაც იგი იმერეთ-ქვემო რაჭის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობდა და მთელ სატრანსპორტო-სავაჭრო მიმოქცევას მტკიცე კონტროლს უწევდა. სოფელში შემონახულია მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესია, რომელიც შუა საუკუნეების (ხოტევის დაწინაურების ეპოქა) (XI-XII ს.ს.) პირმშოა.   </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">====სახელწოდება====</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხოტევი ეტიმოლოგიური თვალსაზრისით შესწავლილი არ ყოფილა. მართალია, მასში გამოყოფენ -ევ [[სუფიქსი|სუფიქსს]], მაგრამ ხოტ- საყრდენი ძირი მნიშვნელობადაბნელებულ სიტყვად არის მიჩნეული.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხოტევი ეტიმოლოგიური თვალსაზრისით შესწავლილი არ ყოფილა. მართალია, მასში გამოყოფენ -ევ [[სუფიქსი|სუფიქსს]], მაგრამ ხოტ- საყრდენი ძირი მნიშვნელობადაბნელებულ სიტყვად არის მიჩნეული.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%98&diff=223318&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2024-04-17T14:06:37Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">14:06, 17 აპრილი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 19:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოფლები ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოფლები ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოფლები რაჭაში]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სოფლები რაჭაში]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:სოფლები დასავლეთ საქართველოში]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AE%E1%83%9D%E1%83%A2%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%98&diff=222971&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ხოტევი''' – ერთ-ერთი უძველესი სოფელია რაჭაში ამბროლაურის მ...2024-04-12T21:00:40Z<p>ახალი გვერდი: '''ხოტევი''' – ერთ-ერთი უძველესი სოფელია <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%AD%E1%83%90" title="რაჭა">რაჭაში</a> ამბროლაურის მ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ხოტევი''' – ერთ-ერთი უძველესი სოფელია [[რაჭა]]ში ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ხოტევი, სხარტალი, წკადისი). გაშენებულია რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხოტეურის ნაპირას, ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ამბროლაურიდან 10 კილომეტრი.<br />
<br />
საისტორიო წყაროებში დადასტურებულია XI საუკუნიდან. იგი რაჭის მნიშვნელოვან სოფლებთან ერთად მოხსენიებულია საყოველთაოდ ცნობილ ძეგლში „ნიკორწმინდის იადგარში", რომელიც, XI-ის 70-80-იან წლებშია შექმნილი. აქ ვკითხულობთ: „ხოტევს ვიყიდე გაბოშისაგან მიწაჲ და მივეც ჴარი ა.“ სოფელი ხოტევი ადრიდანვე <br />
ეკონომიკურად ძალზე დაწინაურებულა, რადგანაც იგი იმერეთ-ქვემო რაჭის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობდა და მთელ სატრანსპორტო-სავაჭრო მიმოქცევას მტკიცე კონტროლს უწევდა. სოფელში შემონახულია მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესია, რომელიც შუა საუკუნეების (ხოტევის დაწინაურების ეპოქა) (XI-XII ს.ს.) პირმშოა. <br />
<br />
ხოტევი ეტიმოლოგიური თვალსაზრისით შესწავლილი არ ყოფილა. მართალია, მასში გამოყოფენ -ევ [[სუფიქსი|სუფიქსს]], მაგრამ ხოტ- საყრდენი ძირი მნიშვნელობადაბნელებულ სიტყვად არის მიჩნეული.<br />
<br />
ჩვენი ვარაუდით [[ტოპონიმი]] ხოტევი წარმოშობით უნდა უკავშირდებოდეს სიცხე-გვალვიანობის აღმნიშვნელ ხვატ- სიტყვას (ვა – ოს გზით). მაშასადამე, ხოტ-ევ-ი (- ხვატ-ევ-ი) უნდა გავიაზროთ როგორც ხვატიანი, სიცხის ბურიანი, ხშირგვალვიანი ადგილი. დასავლური [[დიალექტი|დიალექტები]] ([[იმერული დიალექტი|იმერული]], [[ლეჩხუმური დიალექტი|ლეჩხუმური]], [[რაჭული დიალექტი|რაჭული]]…) კარგად იცნობენ ხვატ- სიტყვას როგორც კლიმატურ-მეტეოროლოგიური შინაარსის [[ტერმინი|ტერმინს]]: „სიმხურვალე, ხვატი ახთენს ყურძენს“; „გაფურჩქნა უნდა ვენახს, რომ არ შეიხუთოს და არ წახთეს კუმპლები, რომ არ დახვატოს“, იმერულში ხვატი ხვარტი-ს სახით არის დადასტურებული. მნიშვნელობა აქაც იგივეა: ძლიერი სიცხე, პაპანაქება: რა ხვარტი არი! დახვარტამს ნაყოფს“, „დღეს ხვარტია“. იმერული დიალექტის ერთი თქმის – ხანისწყლის ხეობის მცხოვრებთა [[მეტყველება]]შიც ხვარტი გვხვდება: „ძლიერი სიცხე მოღრუბლულ ამინდში“. <br />
<br />
ადგილობრივი მოსახლეობის სასაუბრო მეტყველებაში ხოტევის ნაცვლად აქა-იქ ხოტებ-ი შეიძლება შეგვხვდეს („ჩვენებურნი იყვნეს ხოტებსა“) მაგრამ ეს ახალს არაფერს გვეუბნება; აქ, უბრალოდ, -ევ- და -ებ- სუფიქსთა მონაცვლეობასთან გვაქვს საქმე, რაც საერთოდ ნიშანდობლივია იმერულ და ლეჩხუმურ-რაჭული კილოებისათვის.<br />
<br />
ხალხური წარმოდგენით ხოტევის წარმოშობა თურმე [[თამარ მეფე|თამარ მეფის]] სახელთან ყოფილა დაკავშირებული: „ერთი ჩვენი თავადი წასულა უმალ თამარ დედუფალთან. ადგილ-მამული არ ქვყოფნის და რაცახანაირად უნდა გვიშველოო. მიუცია მიწები, ზოგი ლეჩხუმითგან, იქით კიდო სხვა მამულები. მერე დაიმტერესთა თვითონ მეფე, წავალ, ნავხავ, რაფლა არიენო. მისულა და რას ნახავს: ამუშავებენ ამ მიწეფს, მარა რას ამუშავებენ. გახარებია მეფეს და შეკითხებია. აქანა ხო ეტევიო? – ხო, ვეტევიო! – დაუთქვამთ მას მერე იმ ადგილებისათვის ხოეტევი, იგივე ხოტევი“ (მიხეილ ერმილეს ძე სირაძე).<br />
<br />
სხვაგვარი გადმოცემის მიხედვით ტოპონიმ ხოტევის წარმოშობა მტრის შემოსევასთან ყოფილა დაკავშირებული: „მტერი შემოსევია რაჭას, ხალხი ციხეში შეხიზნულა, დიდი და პატარა იქ ყოფილა. უკითხია ქართველების წინამძლოლს: ხალხო, ხო ეტევითო? დარქმევია სოფელს ხოტევი“ (ლია რევაზის ასული კერესელიძე, 1989 წ. ქ. [[თბილისი]])<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]<br />
[[კატეგორია:საქართველოს სოფლები]]<br />
[[კატეგორია:სოფლები ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში]]<br />
[[კატეგორია:სოფლები რაჭაში]]</div>Tkenchoshvili