https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98ჯალალ ად-დინი - რედაქტირების ისტორია2026-06-18T01:12:05Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=235832&oldid=prevTkenchoshvili 11:18, 2 ოქტომბერი 2024-ზე2024-10-02T11:18:20Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">11:18, 2 ოქტომბერი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჯალალ ად-დინი ''' ''(ჯალალედინი) თექეშ (?) იბნ ალა ალ-დან მუჰამად მანქბერნი'' –  ხვარაზმ-შაჰთა დინასტიის უკანასკნელი სულთანი (1220-31).  </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჯალალ ად-დინი ''' ''(ჯალალედინი) თექეშ (?) იბნ ალა ალ-დან მუჰამად მანქბერნი'' –  ხვარაზმ-შაჰთა დინასტიის უკანასკნელი სულთანი (1220-31).  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მამის, სულთან მუჰამადის სიკვდილის (1220) შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ხვარაზმელთა ბრძოლას მონღოლთა წინააღმდეგ და პირველი გამარჯვება მოიპოვა მათზე ქაბულის მახლობლად, ფერვანთან. 1221 წლის 24 ნოემბერს მდინარე ინდის ნაპირთან მონღოლებთან ახალ ბრძოლაში დამარცხდა და [[ინდოეთი|ინდოეთში]] გაიქცა. სამი წლის შემდეგ დაბრუნდა [[ირანი|ირანში]], სადაც მისი ძალაუფლება აღიარეს ფარსში, ქირმანსა და სპარსეთის ერაყში. 1225 მან დაიპყრო ელდიგუზიანთა საათაბაგო (არანი, [[აზერბაიჯანი]]) და დაუპირისპირდა [[საქართველო]]ს.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მამის, სულთან მუჰამადის სიკვდილის (1220) შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ხვარაზმელთა ბრძოლას მონღოლთა წინააღმდეგ და პირველი გამარჯვება მოიპოვა მათზე ქაბულის მახლობლად, ფერვანთან. 1221 წლის 24 ნოემბერს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>მდინარე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ინდის ნაპირთან მონღოლებთან ახალ ბრძოლაში დამარცხდა და [[ინდოეთი|ინდოეთში]] გაიქცა. სამი წლის შემდეგ დაბრუნდა [[ირანი|ირანში]], სადაც მისი ძალაუფლება აღიარეს ფარსში, ქირმანსა და სპარსეთის ერაყში. 1225 მან დაიპყრო ელდიგუზიანთა საათაბაგო (არანი, [[აზერბაიჯანი]]) და დაუპირისპირდა [[საქართველო]]ს.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჯალალედინმა, რომელმაც თავი [[ისლამი]]ს ინტერესების დამცველად გამოაცხადა, შეძლო ანტიქართული და ანტიქრისტიანული განწყობილებების გაღვივება და ახლო აღმოსავლეთის მუსლიმი გამგებლების ანტიხვარაზმული გამოსვლების ნეიტრალიზაცია. 1225 წლის აგვისტოში მან გარნისში დაამარცხა ქართველთა ლაშქარი, აიღო დვინი, ხოლო 1226 წლის 9 მარტს კი – [[თბილისი]], რაშიც თავისი წვლილი შეიტანეს თბილისელმა მუსლიმებმა. 1227 წლის თებერვალში [[ქართველები|ქართველებმა]] დაიბრუნეს თბილისი, მაგრამ ვერ შეინარჩუნეს ის, გადაწვეს და დატოვეს. 1228 წლის ბოლოს ან 1229 წლის დასაწყისში ქართველები ერთხელ კიდევ დამარცხდნენ ჯალალედინთან ბრძოლაში. ხვარაზმელებმა მოაოხრეს საქართველოს სამეფოს დიდი ნაწილი. მათ შემოსევას თან სდევდა რეპრესიები ქრისტიანთა მიმართ, ეკლესია-მონასტრების ნგრევა.  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჯალალედინმა, რომელმაც თავი [[ისლამი]]ს ინტერესების დამცველად გამოაცხადა, შეძლო ანტიქართული და ანტიქრისტიანული განწყობილებების გაღვივება და ახლო აღმოსავლეთის მუსლიმი გამგებლების ანტიხვარაზმული გამოსვლების ნეიტრალიზაცია. 1225 წლის აგვისტოში მან გარნისში დაამარცხა ქართველთა<ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ლაშქარი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, აიღო დვინი, ხოლო 1226 წლის 9 მარტს კი – [[თბილისი]], რაშიც თავისი წვლილი შეიტანეს თბილისელმა მუსლიმებმა. 1227 წლის თებერვალში [[ქართველები|ქართველებმა]] დაიბრუნეს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>თბილისი<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, მაგრამ ვერ შეინარჩუნეს ის, გადაწვეს და დატოვეს. 1228 წლის ბოლოს ან 1229 წლის დასაწყისში ქართველები ერთხელ კიდევ დამარცხდნენ ჯალალედინთან ბრძოლაში. ხვარაზმელებმა მოაოხრეს საქართველოს სამეფოს დიდი ნაწილი. მათ შემოსევას თან სდევდა რეპრესიები ქრისტიანთა მიმართ, ეკლესია-მონასტრების ნგრევა.  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1229 წლის 14 აპრილს ჯალალედინმა აიღო აიუბიანთა კუთვნილი ქ. სლათი, სადაც ხელთ ჩაუვარდა მისი გამგებლის ალ-მალიქ ალ-აშრაფის მეუღლე, [[ივანე მხარგრძელი|ივანე მხარგრძელის]] ასული თამთა. 1230 წლის 10 აგვისტოს ალ-აშრაფმა და რემის სელჩუკთა სულთანმა ქეიყუბადმა დაამარცხეს ჯალალედინი იასი-ჩიმენთან (ერზინჯანის მახლობლად). ხვარაზმ-შაჰმა დაიხია აზერბაიჯანში, სადაც ხელახლა გამოჩნდნენ მონღოლები ჩორმაღან-ნოინის მეთაურობით. მათთან ბრძოლაში დამარცხებული ჯალალედინი ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში გაიქცა, მაიაფარიკინის მახლობლად, მიაში ერთმა ქურთმა მოკლა (აგვისტოში).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1229 წლის 14 აპრილს ჯალალედინმა აიღო აიუბიანთა კუთვნილი ქ. სლათი, სადაც ხელთ ჩაუვარდა მისი გამგებლის ალ-მალიქ ალ-აშრაფის მეუღლე, [[ივანე მხარგრძელი|ივანე მხარგრძელის]] ასული თამთა. 1230 წლის 10 აგვისტოს ალ-აშრაფმა და რემის სელჩუკთა სულთანმა ქეიყუბადმა დაამარცხეს ჯალალედინი იასი-ჩიმენთან (ერზინჯანის მახლობლად). ხვარაზმ-შაჰმა დაიხია აზერბაიჯანში, სადაც ხელახლა გამოჩნდნენ მონღოლები ჩორმაღან-ნოინის მეთაურობით. მათთან ბრძოლაში დამარცხებული ჯალალედინი ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში გაიქცა, მაიაფარიკინის მახლობლად, მიაში ერთმა ქურთმა მოკლა (აგვისტოში).</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=231804&oldid=prevTkenchoshvili: /* იხილე აგრეთვე */2024-07-16T12:44:29Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">იხილე აგრეთვე</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:44, 16 ივლისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 11:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[გარნისის ბრძოლა 1225]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[გარნისის ბრძოლა 1225]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ჯალალედინის ლაშქრობები საქართველოში 1225-30]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ჯალალედინის ლაშქრობები საქართველოში 1225-30]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ასი ათასი მოწამე]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=231800&oldid=prevTkenchoshvili: /* იხილე აგრეთვე */2024-07-16T12:42:59Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">იხილე აგრეთვე</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:42, 16 ივლისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==იხილე აგრეთვე==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==იხილე აგრეთვე==</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[გარნისის ბრძოლა 1225]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* </ins>[[გარნისის ბრძოლა 1225<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">* [[ჯალალედინის ლაშქრობები საქართველოში 1225-30</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>== წყარო ==</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=231795&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ჯალალედინი“ გადაიტანა გვერდზე „ჯალალ ად-დინი“ გადამისამართებ...2024-07-16T12:39:50Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ჯალალედინი">ჯალალედინი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98" title="ჯალალ ად-დინი">ჯალალ ად-დინი“</a> გადამისამართებ...</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:39, 16 ივლისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=231793&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ჯალალ ად-დინი“ გადაიტანა გვერდზე „ჯალალედინი“2024-07-16T12:39:39Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98" title="ჯალალ ად-დინი">ჯალალ ად-დინი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%94%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ჯალალედინი">ჯალალედინი“</a></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">12:39, 16 ივლისი 2024-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%AF%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%90%E1%83%9A_%E1%83%90%E1%83%93-%E1%83%93%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%98&diff=231792&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: '''ჯალალ ად-დინი ''' ''(ჯალალედინი) თექეშ (?) იბნ ალა ალ-დან მუჰამად ...2024-07-16T12:39:20Z<p>ახალი გვერდი: '''ჯალალ ად-დინი ''' ''(ჯალალედინი) თექეშ (?) იბნ ალა ალ-დან მუჰამად ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ჯალალ ად-დინი ''' ''(ჯალალედინი) თექეშ (?) იბნ ალა ალ-დან მუჰამად მანქბერნი'' – ხვარაზმ-შაჰთა დინასტიის უკანასკნელი სულთანი (1220-31). <br />
<br />
მამის, სულთან მუჰამადის სიკვდილის (1220) შემდეგ სათავეში ჩაუდგა ხვარაზმელთა ბრძოლას მონღოლთა წინააღმდეგ და პირველი გამარჯვება მოიპოვა მათზე ქაბულის მახლობლად, ფერვანთან. 1221 წლის 24 ნოემბერს მდინარე ინდის ნაპირთან მონღოლებთან ახალ ბრძოლაში დამარცხდა და [[ინდოეთი|ინდოეთში]] გაიქცა. სამი წლის შემდეგ დაბრუნდა [[ირანი|ირანში]], სადაც მისი ძალაუფლება აღიარეს ფარსში, ქირმანსა და სპარსეთის ერაყში. 1225 მან დაიპყრო ელდიგუზიანთა საათაბაგო (არანი, [[აზერბაიჯანი]]) და დაუპირისპირდა [[საქართველო]]ს. <br />
<br />
ჯალალედინმა, რომელმაც თავი [[ისლამი]]ს ინტერესების დამცველად გამოაცხადა, შეძლო ანტიქართული და ანტიქრისტიანული განწყობილებების გაღვივება და ახლო აღმოსავლეთის მუსლიმი გამგებლების ანტიხვარაზმული გამოსვლების ნეიტრალიზაცია. 1225 წლის აგვისტოში მან გარნისში დაამარცხა ქართველთა ლაშქარი, აიღო დვინი, ხოლო 1226 წლის 9 მარტს კი – [[თბილისი]], რაშიც თავისი წვლილი შეიტანეს თბილისელმა მუსლიმებმა. 1227 წლის თებერვალში [[ქართველები|ქართველებმა]] დაიბრუნეს თბილისი, მაგრამ ვერ შეინარჩუნეს ის, გადაწვეს და დატოვეს. 1228 წლის ბოლოს ან 1229 წლის დასაწყისში ქართველები ერთხელ კიდევ დამარცხდნენ ჯალალედინთან ბრძოლაში. ხვარაზმელებმა მოაოხრეს საქართველოს სამეფოს დიდი ნაწილი. მათ შემოსევას თან სდევდა რეპრესიები ქრისტიანთა მიმართ, ეკლესია-მონასტრების ნგრევა. <br />
<br />
1229 წლის 14 აპრილს ჯალალედინმა აიღო აიუბიანთა კუთვნილი ქ. სლათი, სადაც ხელთ ჩაუვარდა მისი გამგებლის ალ-მალიქ ალ-აშრაფის მეუღლე, [[ივანე მხარგრძელი|ივანე მხარგრძელის]] ასული თამთა. 1230 წლის 10 აგვისტოს ალ-აშრაფმა და რემის სელჩუკთა სულთანმა ქეიყუბადმა დაამარცხეს ჯალალედინი იასი-ჩიმენთან (ერზინჯანის მახლობლად). ხვარაზმ-შაჰმა დაიხია აზერბაიჯანში, სადაც ხელახლა გამოჩნდნენ მონღოლები ჩორმაღან-ნოინის მეთაურობით. მათთან ბრძოლაში დამარცხებული ჯალალედინი ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში გაიქცა, მაიაფარიკინის მახლობლად, მიაში ერთმა ქურთმა მოკლა (აგვისტოში).<br />
<br />
<br />
==იხილე აგრეთვე==<br />
[[გარნისის ბრძოლა 1225]]<br />
<br />
== წყარო ==<br />
[[ქართული დიპლომატიური ლექსიკონი]]<br />
[[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]<br />
[[კატეგორია:ხვარაზმის მმართველები]]</div>Tkenchoshvili