ჰარსნაჰარი - რედაქტირების ისტორია

Tkenchoshvili 10:17, 20 იანვარი 2022-ზე

2022-01-20T10:17:23Z

Tkenchoshvili 16:15, 11 აპრილი 2021-ზე

2021-04-11T16:15:58Z

Tkenchoshvili 16:15, 11 აპრილი 2021-ზე

2021-04-11T16:15:27Z

Echelidze 09:38, 10 დეკემბერი 2018-ზე

2018-12-10T09:38:32Z

Echelidze: ახალი გვერდი: '''ჰარსნაჰარ-ი''' ''(სომხ. Հարսնահար – „პატარძლის აყვანა“)'' – პატარძლ...

2018-11-09T19:38:03Z

ახალი გვერდი: '''ჰარსნაჰარ-ი''' ''(სომხ. Հարսնահար – „პატარძლის აყვანა“)'' – პატარძლ...

ახალი გვერდი

'''ჰარსნაჰარ-ი''' ''(სომხ. Հարսնահար – „პატარძლის აყვანა“)'' – პატარძლის მოსაყვანად წასვლის წესი სომხებში; საღამო ჟამს პატარძლის მოსაყვანად მიმავალ ნეფეს მარჯვენა მხარეს – ქავორი (მეჯვარე), მარცხენა მხარეს კი პესახპერი („სიძის ძმა“ — მაყრიონის წევრი უცოლო ახალგაზრდების ხელმძღვანელი) უმშვენებდა; მათ ანთებული სანთლებით ან ჩირაღდნებით ხელში წრიულად მჭიდროდ ეკვროდნენ სიძის მეგობრები, რომლბსაც წინ ტრადიციულ მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე დამკვრელთა ჯგუფი მიუძღოდა, ამ უკანასკნელს კი დანარჩენი მაყრები მოსდევდნენ (ნეფის მშობლები სახლში რჩებოდნენ); მთელი გზა ცეკვა-სიმღერით, ჟრიამულითა და [[თოფი]]ს სროლით უნდა გაევლოთ. რომელიმე ახალგაზრდას თავით მოჰქონდა დიდ სინზე დაწყობილი პატარძლის სამოსი; დედოფლის სახლთან მიახლოებულ ნეფეს დამხვდურები გზას გადაუკეტავდნენ და „გამოსასყიდის“ გადახდამდე არ გაუშვებდნენ.

სახლში შესული ნეფე, ქავორი და პესახპერი დგებოდნენ [[ფარდა]]სთან, რომლის უკან პატარძალი იჯდა. ამ უკანასკნელის ნათესავები სიძესა და მის მეგობრებს სხვადასხვა საჩუქრებს გადასცემდნენ; მაგიდაზე დგამდნენ [[ხონჩა]]ს, რომელზედაც მოხარშული ქათმები, კვერცხები, ქიშმიშნარევი ფლავი და ტკილეული ელაგა, აქვე ბოთლებით ღვინო და არაყი იდგა; ახლო ნათესავებს ნეფისთვის მოჰქონდათ „საქორწილო ხე“ - „[[ური ჩიუხი|ური ჩჲუხი]]“. ქორწილის სუფრა რამდენიმე საათი გრძელდებოდა, რის შემდეგაც სტუმრები შინ მიდიოდნენ, ხოლო ნეფე, ქავორი და პესახპერი ღამის გასათევად იქვე რჩებოდნენ.

მექორწილეები დილით კვლავ პატარძლის სახლში იკრიბებოდნენ, სადაც „დედოფლის ჩაცმის“ [[რიტუალი]] იწყებოდა. მეგობრების გარემოცვაში მჯდარ პატარძალს ტანსაცმლით მოსავდა ერთ-ერთი გათხოვილი ქალი, რომელსაც პირველი შვილი ვაჟი ჰყავდა, სარტყელს კი ქავორი უკეთებდა. ამ წეს-ჩვეულების შედარებით მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენდა ქალიშვილის ვარცხნილობისა და თავსაბურავის შეცვლა ქალის შესაბამისი [[ატრიბუტი|ატრიბუტებით]].

ჯვრისწერა [[ეკლესია]]ში ან კერასთან („[[თონრი პსაკი|თონრი პსაკ-ი]]“) სრულდებოდა, რის შემდეგაც პატარძლის მშობლების სახლში, სტუმრების გამასპინძლებისთანავე, დედოფალთან გამოთხოვება იწყებოდა: ქალიშვილი დედ-მამას ხელებს უკოცნიდა, ვაჟი კი – მის ყველა ნათესავს. გაცილების ცერემონია პატარძლის, მისი დედისა და დამსწრე ქალების ცრემლნარევი წუხილით იყო თანხლებული. პატარძალი სახლიდან მუსიკის ქვეშ გამოჰყავდათ; ამ დროს ქალიშვილის უმცროსი ძმა მაყარს გზას გადაუღობავდა და ქავორისგან გამოსასყიდს მოითხოვდა. ამის შემდეგ, ნეფე-დედოფალი და მაყარიონი ვაჟის სახლიკენ მხიარულებითა და თოფის სროლით დაიძვრებოდნენ.

==ლიტერატურა==
*Варданян Л. М. Брак и свадьба // Армяне. Ответственные редакторы: Л. М. Варданян, Г. Г. Саркисян, А. Е. Тер-Саркисянц. М., 2012;
*Тер-Саркисянц А. Е. Брак и свадебный цикл у армян (вторая половина XIX – начало XX в.) // Кавказский этнографический сборник. IX. М., 1989.

==წყარო==
[[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]]

[[კატეგორია:წეს-ჩვეულებები]]
[[კატეგორია:სომხური წეს-ჩვეულებები]]
[[კატეგორია:საქორწილო წეს-ჩვეულებები]]

←წინა ვერსია		16:15, 11 აპრილი 2021-ის ვერსია
ხაზი 5:		ხაზი 5:
	მექორწილეები დილით კვლავ პატარძლის სახლში იკრიბებოდნენ, სადაც „დედოფლის ჩაცმის“ [[რიტუალი]] იწყებოდა. მეგობრების გარემოცვაში მჯდარ პატარძალს ტანსაცმლით მოსავდა ერთ-ერთი გათხოვილი ქალი, რომელსაც პირველი შვილი ვაჟი ჰყავდა, სარტყელს კი ქავორი უკეთებდა. ამ წეს-ჩვეულების შედარებით მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენდა ქალიშვილის ვარცხნილობისა და თავსაბურავის შეცვლა ქალის შესაბამისი [[ატრიბუტი\|ატრიბუტებით]].		მექორწილეები დილით კვლავ პატარძლის სახლში იკრიბებოდნენ, სადაც „დედოფლის ჩაცმის“ [[რიტუალი]] იწყებოდა. მეგობრების გარემოცვაში მჯდარ პატარძალს ტანსაცმლით მოსავდა ერთ-ერთი გათხოვილი ქალი, რომელსაც პირველი შვილი ვაჟი ჰყავდა, სარტყელს კი ქავორი უკეთებდა. ამ წეს-ჩვეულების შედარებით მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენდა ქალიშვილის ვარცხნილობისა და თავსაბურავის შეცვლა ქალის შესაბამისი [[ატრიბუტი\|ატრიბუტებით]].

−	ჯვრისწერა [[ეკლესია]]ში ან კერასთან (~~„[[თონრი პსაკი\|თონრი~~ პსაკ-~~ი]]“~~) სრულდებოდა, რის შემდეგაც პატარძლის მშობლების სახლში, სტუმრების გამასპინძლებისთანავე, დედოფალთან გამოთხოვება იწყებოდა: ქალიშვილი დედ-მამას ხელებს უკოცნიდა, ვაჟი კი – მის ყველა ნათესავს. გაცილების ცერემონია პატარძლის, მისი დედისა და დამსწრე ქალების ცრემლნარევი წუხილით იყო თანხლებული. პატარძალი სახლიდან მუსიკის ქვეშ გამოჰყავდათ; ამ დროს ქალიშვილის უმცროსი ძმა მაყარს გზას გადაუღობავდა და ქავორისგან გამოსასყიდს მოითხოვდა. ამის შემდეგ, ნეფე-დედოფალი და მაყარიონი ვაჟის სახლიკენ მხიარულებითა და თოფის სროლით დაიძვრებოდნენ.	+	ჯვრისწერა [[ეკლესია]]ში ან კერასთან („თონრი პსაკ-ი“) სრულდებოდა, რის შემდეგაც პატარძლის მშობლების სახლში, სტუმრების გამასპინძლებისთანავე, დედოფალთან გამოთხოვება იწყებოდა: ქალიშვილი დედ-მამას ხელებს უკოცნიდა, ვაჟი კი – მის ყველა ნათესავს. გაცილების ცერემონია პატარძლის, მისი დედისა და დამსწრე ქალების ცრემლნარევი წუხილით იყო თანხლებული. პატარძალი სახლიდან მუსიკის ქვეშ გამოჰყავდათ; ამ დროს ქალიშვილის უმცროსი ძმა მაყარს გზას გადაუღობავდა და ქავორისგან გამოსასყიდს მოითხოვდა. ამის შემდეგ, ნეფე-დედოფალი და მაყარიონი ვაჟის სახლიკენ მხიარულებითა და თოფის სროლით დაიძვრებოდნენ.

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
 '''ჰარსნაჰარ-ი''' ''(სომხ. Հարսնահար – „პატარძლის აყვანა“)'' – პატარძლის მოსაყვანად წასვლის წესი სომხებში; საღამო ჟამს პატარძლის მოსაყვანად მიმავალ ნეფეს მარჯვენა მხარეს – ქავორი (მეჯვარე), მარცხენა მხარეს კი პესახპერი („სიძის ძმა“ — მაყრიონის წევრი უცოლო ახალგაზრდების ხელმძღვანელი) უმშვენებდა; მათ ანთებული სანთლებით ან ჩირაღდნებით ხელში წრიულად მჭიდროდ ეკვროდნენ სიძის მეგობრები, რომლბსაც წინ ტრადიციულ მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე დამკვრელთა ჯგუფი მიუძღოდა, ამ უკანასკნელს კი დანარჩენი მაყრები მოსდევდნენ (ნეფის მშობლები სახლში რჩებოდნენ); მთელი გზა ცეკვა-სიმღერით, ჟრიამულითა და [[თოფი]]ს სროლით უნდა გაევლოთ. რომელიმე ახალგაზრდას თავით მოჰქონდა დიდ სინზე დაწყობილი პატარძლის სამოსი; დედოფლის სახლთან მიახლოებულ ნეფეს დამხვდურები გზას გადაუკეტავდნენ და „გამოსასყიდის“ გადახდამდე არ გაუშვებდნენ.
-სახლში შესული ნეფე, ქავორი და პესახპერი დგებოდნენ [[ფარდა]]სთან, რომლის უკან პატარძალი იჯდა. ამ უკანასკნელის ნათესავები სიძესა და მის მეგობრებს სხვადასხვა საჩუქრებს გადასცემდნენ; მაგიდაზე დგამდნენ [[ხონჩა]]ს, რომელზედაც მოხარშული ქათმები, კვერცხები, ქიშმიშნარევი ფლავი და ტკილეული ელაგა, აქვე ბოთლებით ღვინო და [[არაყი]] იდგა; ახლო ნათესავებს ნეფისთვის მოჰქონდათ „საქორწილო ხე“ - „[[ური ჩიუხი|ური ჩჲუხი]]“. ქორწილის სუფრა რამდენიმე საათი გრძელდებოდა, რის შემდეგაც სტუმრები შინ მიდიოდნენ, ხოლო ნეფე, ქავორი და პესახპერი ღამის გასათევად იქვე რჩებოდნენ.
+სახლში შესული ნეფე, ქავორი და პესახპერი დგებოდნენ [[ფარდა]]სთან, რომლის უკან პატარძალი იჯდა. ამ უკანასკნელის ნათესავები სიძესა და მის მეგობრებს სხვადასხვა საჩუქრებს გადასცემდნენ; მაგიდაზე დგამდნენ [[ხონჩა]]ს, რომელზედაც მოხარშული ქათმები, კვერცხები, ქიშმიშნარევი ფლავი და ტკილეული ელაგა, აქვე ბოთლებით ღვინო და [[არაყი]] იდგა; ახლო ნათესავებს ნეფისთვის მოჰქონდათ „საქორწილო ხე“ - „ური ჩჲუხი“. ქორწილის სუფრა რამდენიმე საათი გრძელდებოდა, რის შემდეგაც სტუმრები შინ მიდიოდნენ, ხოლო ნეფე, ქავორი და პესახპერი ღამის გასათევად იქვე რჩებოდნენ.
 მექორწილეები დილით კვლავ პატარძლის სახლში იკრიბებოდნენ, სადაც „დედოფლის ჩაცმის“ [[რიტუალი]] იწყებოდა. მეგობრების გარემოცვაში მჯდარ პატარძალს ტანსაცმლით მოსავდა ერთ-ერთი გათხოვილი ქალი, რომელსაც პირველი შვილი ვაჟი ჰყავდა, სარტყელს კი ქავორი უკეთებდა. ამ წეს-ჩვეულების შედარებით მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენდა ქალიშვილის ვარცხნილობისა და თავსაბურავის შეცვლა ქალის შესაბამისი [[ატრიბუტი|ატრიბუტებით]].

@@ ხაზი 1: / ხაზი 1: @@
-'''ჰარსნაჰარ-ი''' ''(სომხ. Հարսնահար – „პატარძლის აყვანა“)'' – პატარძლის მოსაყვანად წასვლის წესი სომხებში; საღამო ჟამს პატარძლის მოსაყვანად მიმავალ ნეფეს მარჯვენა მხარეს – ქავორი (მეჯვარე), მარცხენა მხარეს კი პესახპერი („სიძის ძმა“ — მაყრიონის წევრი უცოლო ახალგაზრდების ხელმძღვანელი) უმშვენებდა; მათ ანთებული სანთლებით ან ჩირაღდნებით ხელში წრიულად მჭიდროდ ეკვროდნენ სიძის მეგობრები, რომლბსაც წინ ტრადიციულ მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე დამკვრელთა ჯგუფი მიუძღოდა, ამ უკანასკნელს კი დანარჩენი მაყრები მოსდევდნენ (ნეფის მშობლები სახლში რჩებოდნენ); მთელი გზა ცეკვა-სიმღერით, ჟრიამულითა და [[თოფი]]ს სროლით უნდა გაევლოთ. რომელიმე ახალგაზრდას თავით მოჰქონდა დიდ სინზე დაწყობილი პატარძლის სამოსი; დედოფლის სახლთან მიახლოებულ ნეფეს დამხვდურები გზას გადაუკეტავდნენ და „გამოსასყიდის“ გადახდამდე არ გაუშვებდნენ.
+'''ჰარსნაჰარ-ი''' ''(სომხ. Հարսնահար – „პატარძლის აყვანა“)'' – პატარძლის მოსაყვანად წასვლის წესი სომხებში; საღამო ჟამს პატარძლის მოსაყვანად მიმავალ ნეფეს მარჯვენა მხარეს – ქავორი (მეჯვარე), მარცხენა მხარეს კი პესახპერი („სიძის ძმა“ — მაყრიონის წევრი უცოლო ახალგაზრდების ხელმძღვანელი) უმშვენებდა; მათ ანთებული სანთლებით ან ჩირაღდნებით ხელში წრიულად მჭიდროდ ეკვროდნენ სიძის მეგობრები, რომლბსაც წინ ტრადიციულ მუსიკალურ ინსტრუმენტებზე დამკვრელთა ჯგუფი მიუძღოდა, ამ უკანასკნელს კი დანარჩენი მაყრები მოსდევდნენ (ნეფის მშობლები სახლში რჩებოდნენ); მთელი გზა [[ცეკვა]]-სიმღერით, ჟრიამულითა და [[თოფი]]ს სროლით უნდა გაევლოთ. რომელიმე ახალგაზრდას თავით მოჰქონდა დიდ სინზე დაწყობილი პატარძლის სამოსი; დედოფლის სახლთან მიახლოებულ ნეფეს დამხვდურები გზას გადაუკეტავდნენ და „გამოსასყიდის“ გადახდამდე არ გაუშვებდნენ.
 სახლში შესული ნეფე, ქავორი და პესახპერი დგებოდნენ [[ფარდა]]სთან, რომლის უკან პატარძალი იჯდა. ამ უკანასკნელის ნათესავები სიძესა და მის მეგობრებს სხვადასხვა საჩუქრებს გადასცემდნენ; მაგიდაზე დგამდნენ [[ხონჩა]]ს, რომელზედაც მოხარშული ქათმები, კვერცხები, ქიშმიშნარევი ფლავი და ტკილეული ელაგა, აქვე ბოთლებით ღვინო და [[არაყი]] იდგა; ახლო ნათესავებს ნეფისთვის მოჰქონდათ „საქორწილო ხე“ - „ური ჩჲუხი“. ქორწილის სუფრა რამდენიმე საათი გრძელდებოდა, რის შემდეგაც სტუმრები შინ მიდიოდნენ, ხოლო ნეფე, ქავორი და პესახპერი ღამის გასათევად იქვე რჩებოდნენ.
@@ ხაზი 11: / ხაზი 11: @@
 *Варданян Л. М. Брак и свадьба // Армяне. Ответственные редакторы: Л. М. Варданян, Г. Г. Саркисян, А. Е. Тер-Саркисянц. М., 2012;
 *Тер-Саркисянц А. Е. Брак и свадебный цикл у армян (вторая половина XIX – начало XX в.) // Кавказский этнографический сборник. IX. М., 1989.
 ==წყარო==