https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98 2026-04-28T15:07:25Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1%E1%83%98&diff=238905&oldid=prev 2024-11-16T21:16:40Z

<p>ახალი გვერდი: &#039;&#039;&#039;ჰელიოპოლისი&#039;&#039;&#039; – (ეგვ. Iwnw, „სვეტის ქალაქი“), მეცამეტე ქვემოეგვ...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ჰელიოპოლისი''' – (ეგვ. Iwnw, „სვეტის ქალაქი“), მეცამეტე ქვემოეგვიპტური [[ნომი]]ს დედაქალაქი, ეგვიპტის უძველესი კოსმოგონიური სისტემის და [[მზის კულტი]]ს სამშობლო. <br /> <br /> მისი ისტორია, სავარაუდოდ, [[ნაქადა (კულტურა)|ნაქადას]] პერიოდიდან იწყება. მდებარეობდა სოფელ მატარიასთან, კაიროდან 13 კმ. ჩრდილო-აღმოსავლეთით. უდიდესი ისტორიული მნიშვნელობის მიუხედავად, ქალაქი არქეოლოგიურად ნაკლებად არის შესწავლილი. შემორჩენილია 30 მ. სისქის კედელი (1000 × 900 მ-ზე), რომელიც გარს ერტყა [[ატუმი]]ს და რა-ხორახტის ტაძრებს. მათ 500 მ. სიგრძის [[სფინქსი (ეგვიპტურ მითოლოგიაში)|სფინქსების]] ალეა აკავშირებდა (თითოეული სფინქსი 7 მ. სიგრძისაა). შემოინახა გვიანდელი პერიოდის რა-ხორახტის ტაძრის გეგმა, რომლის თანახმად მას სამი [[პილონი (არქიტექტურა)|პილონი]] და სამი [[ეზო]] ჰქონდა. აქვე იყო [[ბენბენი]]ს ტაძარი სვეტებიანი დარბაზით და ოთხი [[ობელისკი]]თ. აღმოჩენილია ასევე [[ეხნატონი]]ს მიერ [[ატუმი]]სათვის აგებული ტაძრის ბლოკები ([[ტალატატი]]), მაგრამ ტაძრის მდებარეობა უცნობია. ატუმის ტაძარი იდგა 600 კვ. მ. ამაღლებაზე, რომელსაც 65 მ. სისქის კედელი ჰქონდა გარშემორტყმული. კედელი, სავარაუდოდ, [[ეგვიპტის ძველი სამეფო|ძველი სამეფო]]ს დროს აიგო და XX დინასტიამდე იდგა. კედლის შიგნით აღმოჩენილია [[ჯოსერი]]ს (III დინასტია) [[კაპელა (არქიტექტურა)|კაპელის]] ფრაგმენტები, რომლებზეც ჰელიოპოლისის [[ენეადა|ენეადი]]ს ღმერთების უძველესი გამოსახულებებია მოთავსებული. ქალაქში უძველესი დროიდან [[სვეტი]]ს [[კულტი]] იყო. ატუმის ტაძარში 16 ობელისკი იდგა, რომელთაგან უძველესი (3 მ. სიმაღლის) ფარაონ [[ტეტი]]ს (VI დინასტია) ეკუთვნოდა. თავის ხებ-სედის დღესასწაულთან დაკავშირებით, [[სენუსერტ I]]-მა ააგო ახალი რა-ხორახტის ტაძარი და გაადიდა ატუმის ტაძარი, რომლის წინ ორი (20.41 მ. სიმაღლის) ობელისკი დადგა. ერთ-ერთი მათგანი წაიქცა ჩვ.წ.-ით 1161 წელს, მეორე კი დღემდე დგას. ამავე ტაძარს ორი ობელისკი მიუძღვნა [[თოტმეს III]]-მ. დღეს ისინი „კლეოპატრას ნემსების“ (Cleopatra’s Needles) სახელით არის ცნობილი და ნიუ იორკში და ლონდონში დგას. ობელისკები ჰელიოპოლისიდან დღეს დგას ასევე რომში (3) და მონტეჩიტორიოში. <br /> <br /> ქალაქი ძალიან გავერანდა შუა საუკუნეების დროს, როცა მისი შენობების და ტაძრების ბლოკები კაიროს [[მშენებლობა]]ში გამოიყენეს. ჰელიოპოლისი არასოდეს არ თამაშობდა მნიშვნელოვან როლს ქვეყნის პოლიტიკაში, მაგრამ [[რელიგია]]ში ყოველთვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ადგილი ეკავა. აქ შექმნილმა თეოლოგიურმა სისტემამ (ენეადა) ფაქრობრივად მიმართულება მისცა ეგვიპტური რელიგიური აზროვნების განვითარებას. ჰელიოპოლისის [[ქურუმები]]ს მცდელობით IV-V დინასტიების მიჯნაზე ძირეულად შეიცვალა ფარაონის სახე, რომელიც ქალაქში აღზევებული ახალი დიდი ღმერთის, [[რა]]ს ვაჟიშვილი გახდა. ჰელიოპოლისი იყო რას თაყვანისცემის მთავარი საკულტო ადგილი, „რას სახლი“, რის გამოც ბერძნებმა ჰელიოპოლისი დაარქვეს. <br /> <br /> ქალაქის ეგვიპტური სახელი უძველესი, წინადინასტიური დროის ბოძის სახის [[ფეტიში]]დან მომდინარეობს. [[ეგვიპტის ახალი სამეფო|ახალი სამეფო]]ს დროს მისი ტაძრები ამონის [[კარნაკი]]ს ტაძრის ([[თებე (ქალაქი ძველ ეგვიპტეში)|თებე]]ში) და [[მემფისი]]ს [[პტახი]]ს ტაძრის შემდეგ არის მოხსენიებული. რეალურად ახალი სამეფოს დროს, ჯერ კიდევ რამესიდების პერიოდში, ჰელიოპოლისის ტაძრების შემოსავალი საგრძნობლად უსწრებდა მემფისისას. შემდგომში ქალაქი თანდათან დაცარიელდა. მისი უკანასკნელი ნაგებობები [[საისური ეპოქა|საისური პერიოდით]] არის დათარიღებული, რაც ეხმაურება [[სტრაბონი]]ს (XVII. 805-6) მონაცემებს კამბიზის მიერ ქალაქის განადგურების შესახებ.<br /> <br /> ==წყარო==<br /> [[ძველი ეგვიპტის ენციკლოპედია]]<br /> [[კატეგორია:ძველი ეგვიპტე]]<br /> [[კატეგორია:ქალაქები ძველ ეგვიპტეში]]</div>

Tkenchoshvili