https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C 2026-05-03T16:45:32Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=240783&oldid=prev 2024-12-25T21:23:10Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:23, 25 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცი მიეკუთვნება თავისი დროის ყველაზე ცნობილ მეცნიერთა რიცხვს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცი მიეკუთვნება თავისი დროის ყველაზე ცნობილ მეცნიერთა რიცხვს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მისი სახელი მიიღო [[განტოლება|განტოლებებმა]] („ჰელმჰოლც-რიბსის განტოლებები“), აკუსტიკურმა რეზონატორმა (ჰელმჰოლცის რეზონატორი) და ე. წ. ჰელმჰოლცის კონტრაქციულმა თეორიამ რომელიც მოგვიანებით ლორდმა კელვინმა განავითარა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მისი სახელი მიიღო [[განტოლება|განტოლებებმა]] („ჰელმჰოლც-რიბსის განტოლებები“), აკუსტიკურმა რეზონატორმა (ჰელმჰოლცის რეზონატორი) და ე. წ. ჰელმჰოლცის კონტრაქციულმა თეორიამ რომელიც მოგვიანებით <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ლორდი კელვინი|</ins>ლორდმა კელვინმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>განავითარა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ თეორიის თანახმად ენერგიის წყაროს, რომელსაც მზე (ვარსკვლავები) ასხივებს, წარმოადგენს მზის „დაჯდომა,“ რომელიც გრავიტაციული ენერგიის სითბურ ენერგიაში გარდაქმნასთანაა დაკავშირებული. თანამედროვე თეორიების თანახმად, ვარსკვლავებისა და მზის ენერგიის წყაროს თერმობირთვული რეაქციები წარმოადგენს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ თეორიის თანახმად ენერგიის წყაროს, რომელსაც მზე (ვარსკვლავები) ასხივებს, წარმოადგენს მზის „დაჯდომა,“ რომელიც გრავიტაციული ენერგიის სითბურ ენერგიაში გარდაქმნასთანაა დაკავშირებული. თანამედროვე თეორიების თანახმად, ვარსკვლავებისა და მზის ენერგიის წყაროს თერმობირთვული რეაქციები წარმოადგენს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=240764&oldid=prev 2024-12-25T20:29:50Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:29, 25 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 5:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილ ნაშრომში „ძალის შენახვის შესახებ“ (1847) ჰელმჰოლცმა პირველად მოგვცა ენერგიის შენახვის კანონის მათემატიკური განმარტება და მიუთითა მისი ხასიათის ზოგადობაზე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ცნობილ ნაშრომში „ძალის შენახვის შესახებ“ (1847) ჰელმჰოლცმა პირველად მოგვცა ენერგიის შენახვის კანონის მათემატიკური განმარტება და მიუთითა მისი ხასიათის ზოგადობაზე. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცმა გაზომა ნერვის აღგზნების გავრცელების სიჩქარე, შექმნა თვალის აკომოდაციის თეორია, დიდი სისრულით დაამუშავა მოძღვრება ფერადი მხედველობის შესახებ და მოგვცა ფერების პირველი სისტემატიკა. 1851 წელს გააკეთა ოფთალმოსკოპი და ლარინგოლოგიური სარკე. დაამუშავა ფონაციის – მეტყველების ბგერების წარმოქმნის თეორია. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცმა გაზომა ნერვის აღგზნების გავრცელების სიჩქარე, შექმნა თვალის აკომოდაციის თეორია, დიდი სისრულით დაამუშავა მოძღვრება ფერადი მხედველობის შესახებ და მოგვცა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფერი|</ins>ფერების<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>პირველი სისტემატიკა. 1851 წელს გააკეთა ოფთალმოსკოპი და ლარინგოლოგიური სარკე. დაამუშავა ფონაციის – მეტყველების ბგერების წარმოქმნის თეორია. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკის სფეროში, გარდა ამისა, იყო შრომების ავტორი <del class="diffchange diffchange-inline">აკუსტიკაში </del>(ისინი ბგერების ანალიზს შეეხებოდნენ), ელექტრობაში, სადაც პირველმა შემოიტანა „პოტენციალის“ ცნება მუშაობდა <del class="diffchange diffchange-inline">ჰიდროდინამიკაში </del>– შექმნა იდეალურ სითხეთა გრიგალური მოძრაობის თეორია, იკვლევდა ელექტრომაგნიტური აღგზნებების გავრცელების სიჩქარეებს და დენებს ღია გამტარებში. შემდეგში ამ თემას ხელი მოჰკიდა ჰერცმა და მიიღო ელექტრომაგნიტური ტალღები. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფიზიკის სფეროში, გარდა ამისა, იყო შრომების ავტორი <ins class="diffchange diffchange-inline">[[აკუსტიკა (ფიზიკა)|აკუსტიკა]]ში </ins>(ისინი ბგერების ანალიზს შეეხებოდნენ), ელექტრობაში, სადაც პირველმა შემოიტანა „პოტენციალის“ ცნება მუშაობდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ჰიდროდინამიკა]]ში </ins>– შექმნა იდეალურ სითხეთა გრიგალური მოძრაობის თეორია, იკვლევდა ელექტრომაგნიტური აღგზნებების გავრცელების სიჩქარეებს და დენებს ღია გამტარებში. შემდეგში ამ თემას ხელი მოჰკიდა ჰერცმა და მიიღო ელექტრომაგნიტური ტალღები. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცმა თავისი სიცოცხლის ბოლო წლები ძირითადად თერმოდინამიკის საკითხებს მიუძღვნა. შემოიტანა თავისუფალი ენერგიის ცნება და მიუთითა მის გამოყენებაზე ფიზიკურ ქიმიაში. მიუთითა აგრეთვე, რომ უმცირესი ქმედების პრინციპი შეიძლება სითბურ მოვლენებსა და ელექტროდინამიკაშიც გამოვიყენოთ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცმა თავისი სიცოცხლის ბოლო წლები ძირითადად <ins class="diffchange diffchange-inline">[[თერმოდინამიკა|</ins>თერმოდინამიკის<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>საკითხებს მიუძღვნა. შემოიტანა თავისუფალი ენერგიის ცნება და მიუთითა მის გამოყენებაზე ფიზიკურ ქიმიაში. მიუთითა აგრეთვე, რომ უმცირესი ქმედების პრინციპი შეიძლება სითბურ მოვლენებსა და ელექტროდინამიკაშიც გამოვიყენოთ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1874 წელს მოგვცა ანომალური დისპერსიის საფუძვლების ფორმულირება, ხოლო 1842 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი დისპერსიის ელექტრომაგნიტურ თეორიაზე. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>1874 წელს მოგვცა ანომალური დისპერსიის საფუძვლების ფორმულირება, ხოლო 1842 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი დისპერსიის ელექტრომაგნიტურ თეორიაზე. &#160;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 15:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცი მიეკუთვნება თავისი დროის ყველაზე ცნობილ მეცნიერთა რიცხვს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცი მიეკუთვნება თავისი დროის ყველაზე ცნობილ მეცნიერთა რიცხვს. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>მისი სახელი მიიღო განტოლებებმა („ჰელმჰოლც-რიბსის განტოლებები“), აკუსტიკურმა რეზონატორმა (ჰელმჰოლცის რეზონატორი) და ე. წ. ჰელმჰოლცის კონტრაქციულმა თეორიამ რომელიც მოგვიანებით ლორდმა კელვინმა განავითარა. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>მისი სახელი მიიღო <ins class="diffchange diffchange-inline">[[განტოლება|</ins>განტოლებებმა<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>(„ჰელმჰოლც-რიბსის განტოლებები“), აკუსტიკურმა რეზონატორმა (ჰელმჰოლცის რეზონატორი) და ე. წ. ჰელმჰოლცის კონტრაქციულმა თეორიამ რომელიც მოგვიანებით ლორდმა კელვინმა განავითარა. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ თეორიის თანახმად ენერგიის წყაროს, რომელსაც მზე (ვარსკვლავები) ასხივებს, წარმოადგენს მზის „დაჯდომა,“ რომელიც გრავიტაციული ენერგიის სითბურ ენერგიაში გარდაქმნასთანაა დაკავშირებული. თანამედროვე თეორიების თანახმად, ვარსკვლავებისა და მზის ენერგიის წყაროს თერმობირთვული რეაქციები წარმოადგენს. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ამ თეორიის თანახმად ენერგიის წყაროს, რომელსაც მზე (ვარსკვლავები) ასხივებს, წარმოადგენს მზის „დაჯდომა,“ რომელიც გრავიტაციული ენერგიის სითბურ ენერგიაში გარდაქმნასთანაა დაკავშირებული. თანამედროვე თეორიების თანახმად, ვარსკვლავებისა და მზის ენერგიის წყაროს თერმობირთვული რეაქციები წარმოადგენს. &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=240763&oldid=prev 2024-12-25T20:23:33Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">20:23, 25 დეკემბერი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Helmholtz Hermann.JPG|thumb|<del class="diffchange diffchange-inline">200pq</del>|ჰერმან ჰელმჰოლცი]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Helmholtz Hermann.JPG|thumb|<ins class="diffchange diffchange-inline">150პქ</ins>|ჰერმან ჰელმჰოლცი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''<del class="diffchange diffchange-inline">ჰელმჰოლცი </del>ჰერმან''' - <del class="diffchange diffchange-inline">Helmholtz </del>Hermann<del class="diffchange diffchange-inline">, Гельмгольц Герман</del>, 1821-1894</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჰერმან <ins class="diffchange diffchange-inline">ლუდვიგ ფერდინანდ ჰელმჰოლცი </ins>''' - <ins class="diffchange diffchange-inline">(გერმ. </ins>Hermann <ins class="diffchange diffchange-inline">Ludwig Ferdinand von Helmholtz</ins>, 1821 - 1894<ins class="diffchange diffchange-inline">), ეს უდიდესი გერმანელი ფიზიკოსი, ფიზიოლოგი და ფილოსოფოსი, განათლებით ექიმი, იყო კენიგსბერგის, ბონის, ჰაიდელბერგის და ბერლინის უნივერსიტეტის პროფესორი. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">უმაღლეს სასწავლებლებში მუშაობასთან ერთად მეცნიერულ გამოკვლევებსაც ეწეოდა. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">გერმანელი ფიზიოლოგი, ფსიქოლოგი, ფიზიკოსი, XIX საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი მეცნიერი-ბუნებისმეტყველი. როგორც ფიზიოლოგიაში ე.წ. ფიზიკო-ქიმიური სკოლის ერთ-ერთი ლიდერი, ჰელმჰოლცი მიიჩნევდა, რომ ფიზიკის კანონები, განსაკუთრებით მის მიერ ჩამოყალიბებული ენერგიის </del>შენახვის (<del class="diffchange diffchange-inline">მუდმივობის</del>) <del class="diffchange diffchange-inline">კანონი, ცოცხალ ბუნებაზეც უნდა ვრცელდებოდეს. ჰელმჰოლცი მოღვაწეობდა [[გერმანია|გერმანიის]] სხვადასხვა უნივერსიტეტში (კენიგსბერგი, ბონი, ბერლინი). ფსიქოლოგიისთვის ყველაზე ნაყოფიერი პერიოდი დაემთხვა მის მუშაობას ჰაიდელბერგში, სადაც მისი ასისტენტი ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის მომავალი ფუძემდებელი [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტი]] იყო. აქ შეიქმნა ორი ფუნდამენტური მონოგრაფია: „ფიზიოლოგიური ოპტიკა”&#160; (1867) და „ტონების შეგრძნება”&#160; (1875), რომლებიც მხედველობისა და სმენის შეგრძნების მოდალობაში კლასიკურ გამოკვლევებად იქცა. </del>ჰელმჰოლცმა <del class="diffchange diffchange-inline">აღმოაჩინა მრავალი ეფექტი, რითაც სათავე დაუდო ცოდნის ახალ დარგს - ფსიქოფიზიოლოგიას. ამავე დროს, მან შექმნა მხედველობისა და სმენის თეორიები, რომლებიც დღესაც მთავარ ამხსნელ მოდელებად რჩება. მანამდე ჰელმჰოლცმა გამოიგონა ხელსაწყო ოფტალმოსკოპი, რომელსაც თვალის შესწავლისთვის რევოლუციური მნიშვნელოვნება ჰქონდა. უფრო ადრე კი (1850) მან პირველმა გაზომა ნერვში აგზნების გავრცელების სიჩქარე, რომლის ელექტრული ბუნება დიუბუა-რაიმონმა დაამტკიცა. ეს აღმოჩენები საფუძველს აცლიდა ვიტალისტურ წარმოდგენებს ნერვში „ცხოველური სულების”&#160; გავრცელების თაობაზე და შემდგომში რეაქციის სიჩქარის კვლევებს დაედო საფუძვლად. ჰელმჰოლცი იზიარებდა თავისი მასწავლებლის, [[მიულერი იოჰანეს პეტერ|ი. მიულერის]] შეგრძნების ორგანოთა სპეციფიკური </del>ენერგიის კანონის <del class="diffchange diffchange-inline">მთავარ აზრს იმის შესახებ, რომ შეგრძნება გამოხატავს არაიმდენად საგნის თავისებურებას, რამდენადაც ნერვულ-სენსორული სისტემის მდგომარეობას. მაგრამ ჰელმჰოლცი არც აღქმის საგანსა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">შეგრძნებას შორის გამოცდილებაში მოცემულ კავშირს უარყოფდა. ამ მოცემულობათა მორიგებას ჰელმჰოლცი ე.წ. „სიმბოლოების თეორიით”&#160; ცდილობდა. ამ თეორიის მიხედვით, საგანი და შეგრძნება ერთმანეთთან არის დაკავშირებული - შეგრძნება ნიშანია, რომელიც ისევე ჰგავს საგნის რეალურ თვისებას, როგორც იეროგლიფი - თავის მნიშვნელობას</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ცნობილ ნაშრომში „ძალის </ins>შენახვის <ins class="diffchange diffchange-inline">შესახებ“ </ins>(<ins class="diffchange diffchange-inline">1847</ins>) ჰელმჰოლცმა <ins class="diffchange diffchange-inline">პირველად მოგვცა </ins>ენერგიის <ins class="diffchange diffchange-inline">შენახვის </ins>კანონის <ins class="diffchange diffchange-inline">მათემატიკური განმარტება </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">მიუთითა მისი ხასიათის ზოგადობაზე</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ხოლო საკუთრივ აღქმა თითქმის არასდროს არაა შედგენილი მხოლოდ აქტუალური სენსორული მონაცემებით. აღქმა ყოველთვის მეტია იმაზე</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რაც შეგრძნებებშია მოცემული. აღქმის ხატი შევსებულია გამოცდილებით</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რომელიც ასოციაციისა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">გამეორების შედეგია</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">აღქმაში გამოცდილებისა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">სენსორული მონაცემების გაერთიანება არაცნობიერად, დასკვნის მსგავსად მიმდინარეობს</del>. <del class="diffchange diffchange-inline">ასეთია ჰელმჰოლცის ცნობილი „არაცნობიერი დასკვნის თეორიის”&#160; დედააზრი</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ჰელმჰოლცმა გაზომა ნერვის აღგზნების გავრცელების სიჩქარე</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">შექმნა თვალის აკომოდაციის თეორია</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">დიდი სისრულით დაამუშავა მოძღვრება ფერადი მხედველობის შესახებ </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">მოგვცა ფერების პირველი სისტემატიკა</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">1851 წელს გააკეთა ოფთალმოსკოპი </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">ლარინგოლოგიური სარკე</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">დაამუშავა ფონაციის – მეტყველების ბგერების წარმოქმნის თეორია</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ჰელმჰოლცმა არაცნობიერი დასკვნის კონცეფცია ყველაზე ნაყოფიერად სივრცის აღქმის მიმართულებით გამოიყენა.ჰელმჰოლცი გენეტიზმის პოზიციაზე იდგა და სივრცის აღქმის ფსიქოფიზიოლოგიური მექანიზმის შეძენილობას ამტკიცებდა. როგორც შეგნებული ექსპერიმენტატორი</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">ჰელმჰოლცი არ დაკმაყოფილდა თეორიული მსჯელობით და საკითხის გასარკვევად გააკეთა [[სათვალე]] სპეციალური ლინზებით</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რომლებიც გადაწევდნენ ხილულ ობიექტს მარჯვნივ მისი რეალური ადგილიდან. თავდაპირველად ცდისპირებს ეშლებოდათ და ხელს იწვდენდენ არა იმ ადგილისკენ, სადაც ნამდვილად </del>იყო <del class="diffchange diffchange-inline">ობიექტი</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">არამედ იქით</del>, სადაც <del class="diffchange diffchange-inline">ეჩვენებოდათ</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">მაგრამ ადეკვატურ მოძრაობასაც მალე დაისწავლიდნენ. ანუ მოხდა პერცეპციული ადაპტაცია. ცდისპირების გონებამ მხედველობითი ნერვებიდან წამოსული სიგნალების ახლებური „ინტერპრეტაცია” მოახდინა </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">[[ადამიანი|ადამიანმა]] საგანი ადეკვატურად დაინახა. სათვალის მოხსნის შემდეგ ისევ საჭირო იყო გარკვეული დრო ნორმალური სივრცითი ორიენტაციის აღსადგენად</del>. ამ <del class="diffchange diffchange-inline">ცდებით დასტურდება, რომ სივრცის აღქმა გამოცდილებით ყალიბდება</del>. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ფიზიკის სფეროში</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">გარდა ამისა</ins>, იყო <ins class="diffchange diffchange-inline">შრომების ავტორი აკუსტიკაში (ისინი ბგერების ანალიზს შეეხებოდნენ)</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">ელექტრობაში</ins>, სადაც <ins class="diffchange diffchange-inline">პირველმა შემოიტანა „პოტენციალის“ ცნება მუშაობდა ჰიდროდინამიკაში – შექმნა იდეალურ სითხეთა გრიგალური მოძრაობის თეორია</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">იკვლევდა ელექტრომაგნიტური აღგზნებების გავრცელების სიჩქარეებს </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">დენებს ღია გამტარებში</ins>. <ins class="diffchange diffchange-inline">შემდეგში </ins>ამ <ins class="diffchange diffchange-inline">თემას ხელი მოჰკიდა ჰერცმა და მიიღო ელექტრომაგნიტური ტალღები</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">საზოგადოდ არაცნობიერი დასკვნის თეორია შეიცავდა მითითებას სენსორული </del>და <del class="diffchange diffchange-inline">ინტელექტუალური კომპონენტების ერთიანობაზე აღქმისეული ხატის ჩამოყალიბების პროცესში</del>, <del class="diffchange diffchange-inline">რასაც თანამდეროვე კოგნიტივისტური ფსიქოლოგია მთლიანად ადასტურებს</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ჰელმჰოლცმა თავისი სიცოცხლის ბოლო წლები ძირითადად თერმოდინამიკის საკითხებს მიუძღვნა. შემოიტანა თავისუფალი ენერგიის ცნება </ins>და <ins class="diffchange diffchange-inline">მიუთითა მის გამოყენებაზე ფიზიკურ ქიმიაში. მიუთითა აგრეთვე</ins>, <ins class="diffchange diffchange-inline">რომ უმცირესი ქმედების პრინციპი შეიძლება სითბურ მოვლენებსა და ელექტროდინამიკაშიც გამოვიყენოთ</ins>.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">1874 წელს მოგვცა ანომალური დისპერსიის საფუძვლების ფორმულირება, ხოლო 1842 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი დისპერსიის ელექტრომაგნიტურ თეორიაზე. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">==წყარო==</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">ჰელმჰოლცი მიეკუთვნება თავისი დროის ყველაზე ცნობილ მეცნიერთა რიცხვს</ins>. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">&lt;small&gt;[[ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">სტატიის ავტორი - [[ირაკლი იმედაძე]], [[დიმიტრი უზნაძის სახელობის საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოება]]</del>.<del class="diffchange diffchange-inline">&lt;br /&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.&lt;/small&gt;</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">მისი სახელი მიიღო განტოლებებმა („ჰელმჰოლც-რიბსის განტოლებები“), აკუსტიკურმა რეზონატორმა (ჰელმჰოლცის რეზონატორი) და ე. წ. ჰელმჰოლცის კონტრაქციულმა თეორიამ რომელიც მოგვიანებით ლორდმა კელვინმა განავითარა. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">ამ თეორიის თანახმად ენერგიის წყაროს, რომელსაც მზე (ვარსკვლავები) ასხივებს, წარმოადგენს მზის „დაჯდომა,“ რომელიც გრავიტაციული ენერგიის სითბურ ენერგიაში გარდაქმნასთანაა დაკავშირებული. თანამედროვე თეორიების თანახმად, ვარსკვლავებისა და მზის ენერგიის წყაროს თერმობირთვული რეაქციები წარმოადგენს. </ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">კატეგორია:სივრცის აღქმა</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<del class="diffchange diffchange-inline">კატეგორია:ფსიქოფიზიოლოგია</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">გენეტიზმი</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==იხილე აგრეთვე==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: <del class="diffchange diffchange-inline">გერმანელი ფიზიოლოგები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">ჰელმჰოლცი ჰერმან (ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი)|ჰელმჰოლცი ჰერმან</ins>]] &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი <del class="diffchange diffchange-inline">ფსიქოლოგები</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი <del class="diffchange diffchange-inline">ფიზიკოსები</del>]] &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">==წყარო==</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[<ins class="diffchange diffchange-inline">დიდი ფიზიკოსები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">გერმანელი ფიზიკოსები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">ფიზიკოსები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი <ins class="diffchange diffchange-inline">ექიმები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი <ins class="diffchange diffchange-inline">ფიზიოლოგები</ins>]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<ins class="diffchange diffchange-inline">გერმანელი ფილოსოფოსები</ins>]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=138614&oldid=prev 2022-02-03T10:37:17Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:37, 3 თებერვალი 2022-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 6:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხოლო საკუთრივ აღქმა თითქმის არასდროს არაა შედგენილი მხოლოდ აქტუალური სენსორული მონაცემებით. აღქმა ყოველთვის მეტია იმაზე, რაც შეგრძნებებშია მოცემული. აღქმის ხატი შევსებულია გამოცდილებით, რომელიც ასოციაციისა და გამეორების შედეგია. აღქმაში გამოცდილებისა და სენსორული მონაცემების გაერთიანება არაცნობიერად, დასკვნის მსგავსად მიმდინარეობს. ასეთია ჰელმჰოლცის ცნობილი „არაცნობიერი დასკვნის თეორიის”&#160; დედააზრი. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ხოლო საკუთრივ აღქმა თითქმის არასდროს არაა შედგენილი მხოლოდ აქტუალური სენსორული მონაცემებით. აღქმა ყოველთვის მეტია იმაზე, რაც შეგრძნებებშია მოცემული. აღქმის ხატი შევსებულია გამოცდილებით, რომელიც ასოციაციისა და გამეორების შედეგია. აღქმაში გამოცდილებისა და სენსორული მონაცემების გაერთიანება არაცნობიერად, დასკვნის მსგავსად მიმდინარეობს. ასეთია ჰელმჰოლცის ცნობილი „არაცნობიერი დასკვნის თეორიის”&#160; დედააზრი. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცმა არაცნობიერი დასკვნის კონცეფცია ყველაზე ნაყოფიერად სივრცის აღქმის მიმართულებით გამოიყენა.ჰელმჰოლცი გენეტიზმის პოზიციაზე იდგა და სივრცის აღქმის ფსიქოფიზიოლოგიური მექანიზმის შეძენილობას ამტკიცებდა. როგორც შეგნებული ექსპერიმენტატორი, ჰელმჰოლცი არ დაკმაყოფილდა თეორიული მსჯელობით და საკითხის გასარკვევად გააკეთა სათვალე სპეციალური ლინზებით, რომლებიც გადაწევდნენ ხილულ ობიექტს მარჯვნივ მისი რეალური ადგილიდან. თავდაპირველად ცდისპირებს ეშლებოდათ და ხელს იწვდენდენ არა იმ ადგილისკენ, სადაც ნამდვილად იყო ობიექტი, არამედ იქით, სადაც ეჩვენებოდათ, მაგრამ ადეკვატურ მოძრაობასაც მალე დაისწავლიდნენ. ანუ მოხდა პერცეპციული ადაპტაცია. ცდისპირების გონებამ მხედველობითი ნერვებიდან წამოსული სიგნალების ახლებური „ინტერპრეტაცია” მოახდინა და [[ადამიანი|ადამიანმა]] საგანი ადეკვატურად დაინახა. სათვალის მოხსნის შემდეგ ისევ საჭირო იყო გარკვეული დრო ნორმალური სივრცითი ორიენტაციის აღსადგენად. ამ ცდებით დასტურდება, რომ სივრცის აღქმა გამოცდილებით ყალიბდება. &#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰელმჰოლცმა არაცნობიერი დასკვნის კონცეფცია ყველაზე ნაყოფიერად სივრცის აღქმის მიმართულებით გამოიყენა.ჰელმჰოლცი გენეტიზმის პოზიციაზე იდგა და სივრცის აღქმის ფსიქოფიზიოლოგიური მექანიზმის შეძენილობას ამტკიცებდა. როგორც შეგნებული ექსპერიმენტატორი, ჰელმჰოლცი არ დაკმაყოფილდა თეორიული მსჯელობით და საკითხის გასარკვევად გააკეთა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სათვალე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>სპეციალური ლინზებით, რომლებიც გადაწევდნენ ხილულ ობიექტს მარჯვნივ მისი რეალური ადგილიდან. თავდაპირველად ცდისპირებს ეშლებოდათ და ხელს იწვდენდენ არა იმ ადგილისკენ, სადაც ნამდვილად იყო ობიექტი, არამედ იქით, სადაც ეჩვენებოდათ, მაგრამ ადეკვატურ მოძრაობასაც მალე დაისწავლიდნენ. ანუ მოხდა პერცეპციული ადაპტაცია. ცდისპირების გონებამ მხედველობითი ნერვებიდან წამოსული სიგნალების ახლებური „ინტერპრეტაცია” მოახდინა და [[ადამიანი|ადამიანმა]] საგანი ადეკვატურად დაინახა. სათვალის მოხსნის შემდეგ ისევ საჭირო იყო გარკვეული დრო ნორმალური სივრცითი ორიენტაციის აღსადგენად. ამ ცდებით დასტურდება, რომ სივრცის აღქმა გამოცდილებით ყალიბდება. &#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ არაცნობიერი დასკვნის თეორია შეიცავდა მითითებას სენსორული და ინტელექტუალური კომპონენტების ერთიანობაზე აღქმისეული ხატის ჩამოყალიბების პროცესში, რასაც თანამდეროვე კოგნიტივისტური ფსიქოლოგია მთლიანად ადასტურებს.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საზოგადოდ არაცნობიერი დასკვნის თეორია შეიცავდა მითითებას სენსორული და ინტელექტუალური კომპონენტების ერთიანობაზე აღქმისეული ხატის ჩამოყალიბების პროცესში, რასაც თანამდეროვე კოგნიტივისტური ფსიქოლოგია მთლიანად ადასტურებს.</div></td></tr> </table>

Echelidze https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=126282&oldid=prev 2021-08-24T15:34:31Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:34, 24 აგვისტო 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 18:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ტონების შეგრძნება]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სივრცის აღქმა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სივრცის აღქმა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოფიზიოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოფიზიოლოგია]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=126281&oldid=prev 2021-08-24T15:34:14Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:34, 24 აგვისტო 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 17:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.&lt;/small&gt;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.&lt;/small&gt;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია: ფიზიოლოგიური ოპტიკა]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ტონების შეგრძნება]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ტონების შეგრძნება]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სივრცის აღქმა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სივრცის აღქმა]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=126280&oldid=prev 2021-08-24T15:33:54Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">15:33, 24 აგვისტო 2021-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 21:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სივრცის აღქმა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სივრცის აღქმა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოფიზიოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოფიზიოლოგია]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:არაცნობიერი დასკვნა]]</del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გენეტიზმი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გენეტიზმი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფიზიოლოგები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია: გერმანელი ფიზიოლოგები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=89701&oldid=prev 2019-10-30T11:03:44Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ჰერმან ჰელმჰოლცი">ჰერმან ჰელმჰოლცი“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C" title="ჰელმჰოლცი ჰერმან">ჰელმჰოლცი ჰერმან“</a> გადამ...</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:03, 30 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=89699&oldid=prev 2019-10-30T11:03:27Z

<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C" title="ჰელმჰოლცი ჰერმან">ჰელმჰოლცი ჰერმან“</a> გადაიტანა გვერდზე „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98" class="mw-redirect" title="ჰერმან ჰელმჰოლცი">ჰერმან ჰელმჰოლცი“</a></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr valign='top'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">11:03, 30 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td> </tr></table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9B%E1%83%B0%E1%83%9D%E1%83%9A%E1%83%AA%E1%83%98_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%9C&diff=89698&oldid=prev 2019-10-30T11:02:42Z

<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Helmholtz_Hermann.JPG" title="ფაილი:Helmholtz Hermann.JPG">ჰერმან ჰელმჰოლცი</a> &#039;&#039;&#039;ჰელმჰოლცი ჰერმან&#039;&#039;&#039; - Hel...</p> <p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Helmholtz Hermann.JPG|thumb|200pq|ჰერმან ჰელმჰოლცი]]<br /> '''ჰელმჰოლცი ჰერმან''' - Helmholtz Hermann, Гельмгольц Герман, 1821-1894<br /> <br /> გერმანელი ფიზიოლოგი, ფსიქოლოგი, ფიზიკოსი, XIX საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი მეცნიერი-ბუნებისმეტყველი. როგორც ფიზიოლოგიაში ე.წ. ფიზიკო-ქიმიური სკოლის ერთ-ერთი ლიდერი, ჰელმჰოლცი მიიჩნევდა, რომ ფიზიკის კანონები, განსაკუთრებით მის მიერ ჩამოყალიბებული ენერგიის შენახვის (მუდმივობის) კანონი, ცოცხალ ბუნებაზეც უნდა ვრცელდებოდეს. ჰელმჰოლცი მოღვაწეობდა [[გერმანია|გერმანიის]] სხვადასხვა უნივერსიტეტში (კენიგსბერგი, ბონი, ბერლინი). ფსიქოლოგიისთვის ყველაზე ნაყოფიერი პერიოდი დაემთხვა მის მუშაობას ჰაიდელბერგში, სადაც მისი ასისტენტი ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის მომავალი ფუძემდებელი [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტი]] იყო. აქ შეიქმნა ორი ფუნდამენტური მონოგრაფია: „ფიზიოლოგიური ოპტიკა” (1867) და „ტონების შეგრძნება” (1875), რომლებიც მხედველობისა და სმენის შეგრძნების მოდალობაში კლასიკურ გამოკვლევებად იქცა. ჰელმჰოლცმა აღმოაჩინა მრავალი ეფექტი, რითაც სათავე დაუდო ცოდნის ახალ დარგს - ფსიქოფიზიოლოგიას. ამავე დროს, მან შექმნა მხედველობისა და სმენის თეორიები, რომლებიც დღესაც მთავარ ამხსნელ მოდელებად რჩება. მანამდე ჰელმჰოლცმა გამოიგონა ხელსაწყო ოფტალმოსკოპი, რომელსაც თვალის შესწავლისთვის რევოლუციური მნიშვნელოვნება ჰქონდა. უფრო ადრე კი (1850) მან პირველმა გაზომა ნერვში აგზნების გავრცელების სიჩქარე, რომლის ელექტრული ბუნება დიუბუა-რაიმონმა დაამტკიცა. ეს აღმოჩენები საფუძველს აცლიდა ვიტალისტურ წარმოდგენებს ნერვში „ცხოველური სულების” გავრცელების თაობაზე და შემდგომში რეაქციის სიჩქარის კვლევებს დაედო საფუძვლად. ჰელმჰოლცი იზიარებდა თავისი მასწავლებლის, [[მიულერი იოჰანეს პეტერ|ი. მიულერის]] შეგრძნების ორგანოთა სპეციფიკური ენერგიის კანონის მთავარ აზრს იმის შესახებ, რომ შეგრძნება გამოხატავს არაიმდენად საგნის თავისებურებას, რამდენადაც ნერვულ-სენსორული სისტემის მდგომარეობას. მაგრამ ჰელმჰოლცი არც აღქმის საგანსა და შეგრძნებას შორის გამოცდილებაში მოცემულ კავშირს უარყოფდა. ამ მოცემულობათა მორიგებას ჰელმჰოლცი ე.წ. „სიმბოლოების თეორიით” ცდილობდა. ამ თეორიის მიხედვით, საგანი და შეგრძნება ერთმანეთთან არის დაკავშირებული - შეგრძნება ნიშანია, რომელიც ისევე ჰგავს საგნის რეალურ თვისებას, როგორც იეროგლიფი - თავის მნიშვნელობას. <br /> <br /> ხოლო საკუთრივ აღქმა თითქმის არასდროს არაა შედგენილი მხოლოდ აქტუალური სენსორული მონაცემებით. აღქმა ყოველთვის მეტია იმაზე, რაც შეგრძნებებშია მოცემული. აღქმის ხატი შევსებულია გამოცდილებით, რომელიც ასოციაციისა და გამეორების შედეგია. აღქმაში გამოცდილებისა და სენსორული მონაცემების გაერთიანება არაცნობიერად, დასკვნის მსგავსად მიმდინარეობს. ასეთია ჰელმჰოლცის ცნობილი „არაცნობიერი დასკვნის თეორიის” დედააზრი. <br /> <br /> ჰელმჰოლცმა არაცნობიერი დასკვნის კონცეფცია ყველაზე ნაყოფიერად სივრცის აღქმის მიმართულებით გამოიყენა.ჰელმჰოლცი გენეტიზმის პოზიციაზე იდგა და სივრცის აღქმის ფსიქოფიზიოლოგიური მექანიზმის შეძენილობას ამტკიცებდა. როგორც შეგნებული ექსპერიმენტატორი, ჰელმჰოლცი არ დაკმაყოფილდა თეორიული მსჯელობით და საკითხის გასარკვევად გააკეთა სათვალე სპეციალური ლინზებით, რომლებიც გადაწევდნენ ხილულ ობიექტს მარჯვნივ მისი რეალური ადგილიდან. თავდაპირველად ცდისპირებს ეშლებოდათ და ხელს იწვდენდენ არა იმ ადგილისკენ, სადაც ნამდვილად იყო ობიექტი, არამედ იქით, სადაც ეჩვენებოდათ, მაგრამ ადეკვატურ მოძრაობასაც მალე დაისწავლიდნენ. ანუ მოხდა პერცეპციული ადაპტაცია. ცდისპირების გონებამ მხედველობითი ნერვებიდან წამოსული სიგნალების ახლებური „ინტერპრეტაცია” მოახდინა და [[ადამიანი|ადამიანმა]] საგანი ადეკვატურად დაინახა. სათვალის მოხსნის შემდეგ ისევ საჭირო იყო გარკვეული დრო ნორმალური სივრცითი ორიენტაციის აღსადგენად. ამ ცდებით დასტურდება, რომ სივრცის აღქმა გამოცდილებით ყალიბდება. <br /> <br /> საზოგადოდ არაცნობიერი დასკვნის თეორია შეიცავდა მითითებას სენსორული და ინტელექტუალური კომპონენტების ერთიანობაზე აღქმისეული ხატის ჩამოყალიბების პროცესში, რასაც თანამდეროვე კოგნიტივისტური ფსიქოლოგია მთლიანად ადასტურებს.<br /> <br /> <br /> ==წყარო==<br /> &lt;small&gt;[[ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]<br /> &lt;br /&gt;<br /> სტატიის ავტორი - [[ირაკლი იმედაძე]], [[დიმიტრი უზნაძის სახელობის საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოება]].&lt;br /&gt;<br /> ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.&lt;/small&gt;<br /> <br /> [[კატეგორია: ფიზიოლოგიური ოპტიკა]]<br /> [[კატეგორია:ტონების შეგრძნება]]<br /> [[კატეგორია:სივრცის აღქმა]]<br /> [[კატეგორია:ფსიქოფიზიოლოგია]]<br /> [[კატეგორია:არაცნობიერი დასკვნა]]<br /> [[კატეგორია:გენეტიზმი]]<br /> [[კატეგორია: გერმანელი ფიზიოლოგები]]<br /> [[კატეგორია: გერმანელი ფსიქოლოგები]]<br /> [[კატეგორია: გერმანელი ფიზიკოსები]] <br /> [[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div>

Tkenchoshvili