https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AEჰერბარტი იოჰან ფრიდრიხ - რედაქტირების ისტორია2026-06-29T12:17:40Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=213020&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2023-11-12T07:58:19Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:58, 12 ნოემბერი 2023-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 30:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ფილოსოფოსები]]</ins></div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=109615&oldid=prevTkenchoshvili 08:57, 21 სექტემბერი 2020-ზე2020-09-21T08:57:34Z<p></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:57, 21 სექტემბერი 2020-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფსიქოლოგი, პედაგოგი და ფილოსოფოსი, გერმანული ემპირიული ფსიქოლოგიის ფუძემდებელი. ცნობილია აგრთვე, როგორც მეცნიერული პედაგოგიკის „მამა” . იყო გიოტინგენისა და კენიგსბერგის უნივერსიტეტების პროფესორი. მისი ძირითადი ფსიქოლოგიური ნაშრომებია: „ფსიქოლოგიის სახელმძღვანელო”  (1816) და „ფსიქოლოგია, როგორც ახალდაფუძნებული მეცნიერება გამოცდილებასა, მეტაფიზიკასა და მათემატიკაზე”  (1825).</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>გერმანელი ფსიქოლოგი, პედაგოგი და ფილოსოფოსი, გერმანული ემპირიული ფსიქოლოგიის ფუძემდებელი. ცნობილია აგრთვე, როგორც მეცნიერული პედაგოგიკის „მამა” . იყო გიოტინგენისა და კენიგსბერგის უნივერსიტეტების პროფესორი. მისი ძირითადი ფსიქოლოგიური ნაშრომებია: „ფსიქოლოგიის სახელმძღვანელო”  (1816) და „ფსიქოლოგია, როგორც ახალდაფუძნებული მეცნიერება გამოცდილებასა, მეტაფიზიკასა და მათემატიკაზე”  (1825).</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ფსიქოლოგია არაექსპერიმენტული ემპირიული მეცნიერებაა, რომელმაც უნდა გამოიყენოს ინტროსპექცია, სხვათა დაკვირვება და ქცევის შედეგების ანალიზი. საგანგებოდ ხაზგასმულია ფსიქოლოგიაში მათემატიკის გამოყენების საჭიროება. ამით ფსიქოლოგიას საშუალება ეძლევა, არ დარჩეს მხოლოდ აღწერით მეცნიერებად და შეიმუშაოს ფსიქიკურ მოვლენათა ურთირთკავშირის რაოდენობრივად გამოხატული კანონები, აღრიცხოს და გაზომოს ფსიქიკური მოვლენები. ეს მოვლენები წარმოდგენებისაგან შედგება, რომელთაც აქვთ  თვისებრივი (რომელობითი) და რაოდენობრივი (ენერგეტიკული) მხარე. წარმოდგენები უამრავ რომელობით სახესხვაობას ქმნის. წარმოდგენები, როგორც დინამიკური ძალები, ერთმანეთთან ურთიერთობს. წარმოდგენებს შორის, საზოგადოდ, ორგვარი ურთიერთობაა: წინააღმდეგობრივი და არაწინააღმდეგობრივი. არაწინააღმდეგობრივი წარმოდგენები ერთიანდება და ძლიერდება; ერთი მოდალობის წარმოდგენების გაერთიანება აღინიშნება ტერმინით „შერწყმა”, სხვადასხვა მოდალობისა - ტერმინით „აპერცეფცია” . ხოლო წინააღმდეგობრივი წარმოდგენები აფერხებს და ასუსტებს ერთმანეთს <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ინტერფერენცია<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>. ამ კონტექსტში ჰერბარტი ავითარებს შეხედულებას ცნობიერების დონეებისა თუ საფეხურების შესახებ და აქტიურად იყენებს არაცნობიერის ცნებას ([[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|გ. ლაიბნიცი]]ს კვალად). გამოიყოფა:  </div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ფსიქოლოგია არაექსპერიმენტული ემპირიული მეცნიერებაა, რომელმაც უნდა გამოიყენოს ინტროსპექცია, სხვათა დაკვირვება და ქცევის შედეგების ანალიზი. საგანგებოდ ხაზგასმულია ფსიქოლოგიაში მათემატიკის გამოყენების საჭიროება. ამით ფსიქოლოგიას საშუალება ეძლევა, არ დარჩეს მხოლოდ აღწერით მეცნიერებად და შეიმუშაოს ფსიქიკურ მოვლენათა ურთირთკავშირის რაოდენობრივად გამოხატული კანონები, აღრიცხოს და გაზომოს ფსიქიკური მოვლენები. ეს მოვლენები წარმოდგენებისაგან შედგება, რომელთაც აქვთ  თვისებრივი (რომელობითი) და რაოდენობრივი (ენერგეტიკული) მხარე. წარმოდგენები უამრავ რომელობით სახესხვაობას ქმნის. წარმოდგენები, როგორც დინამიკური ძალები, ერთმანეთთან ურთიერთობს. წარმოდგენებს შორის, საზოგადოდ, ორგვარი ურთიერთობაა: წინააღმდეგობრივი და არაწინააღმდეგობრივი. არაწინააღმდეგობრივი წარმოდგენები ერთიანდება და ძლიერდება; ერთი მოდალობის წარმოდგენების გაერთიანება აღინიშნება ტერმინით „შერწყმა”, სხვადასხვა მოდალობისა - ტერმინით „აპერცეფცია” . ხოლო წინააღმდეგობრივი წარმოდგენები აფერხებს და ასუსტებს ერთმანეთს <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>ინტერფერენცია<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>. ამ კონტექსტში ჰერბარტი ავითარებს შეხედულებას ცნობიერების დონეებისა თუ საფეხურების შესახებ და აქტიურად იყენებს არაცნობიერის ცნებას ([[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|გ. ლაიბნიცი]]ს კვალად). გამოიყოფა:  </div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ნათელი ცნობიერება, რომელიც ცხადი და მკაფიო წარმოდგენებისაგან შედგება;   </div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div># ნათელი ცნობიერება, რომელიც ცხადი და მკაფიო წარმოდგენებისაგან შედგება;   </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 14:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმისთვის, რათა წარმოდგენამ გადალახოს ცნობიერების ზღურბლი და შევიდეს ცნობიერების არეში, გარდა სათანადო ძალისა, საჭიროა, ის ცნობიერების ერთიანობას შეესაბამებოდეს. ახალი წარმოდგენა ცნობიერებაში ვერ გაჩნდება და იქ ადგილს ვერ დაიმკვიდრებს, თუკი ის ძველ წარმოდგენებს არ დაუკავშირდა, მათთან საერთო არ მონახა. გ. ლაიბნიცის მიერ შემოტანილ ტერმინს „აპერცეფცია”  ჰერბარტი სწორედ ამ მნიშვნელობით იყენებს. აპერცეფცია მხოლოდ წარმოდგენის გაცნობიერება არაა, არამედ აგრეთვე მისი ასიმილაციაა ცნობიერების წარმოდგენათა მთლიანობის (გამოცდილების) მიერ. წარსულ შთაბეჭდილებათა ამ მთლიანობას ჰერბარტმა „მააპერცირებელი მასა”  უწოდა, ხოლო ახალი წარმოდგენების წარსულ გამოცდილებასთან შეერთების პროცესს - აპერცეფცია.  „მააპერცირებელი მასა” შეიძლება მიზანდასახულად იქნეს ჩამოყალიბებული პედაგოგიურ პროცესში. ცოდნის შეძენის პროცესი მართვას დაექვემდებარება, თუკი ვიცით ის ფსიქოლოგიური კანონზომიერებები, რომელებიც მას განსაზღვრავს. მოძღვრება აპერცეფციაზე ჰერბარტმა თავის პედაგოგიურ სისტემაში გამოიყენა.</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>იმისთვის, რათა წარმოდგენამ გადალახოს ცნობიერების ზღურბლი და შევიდეს ცნობიერების არეში, გარდა სათანადო ძალისა, საჭიროა, ის ცნობიერების ერთიანობას შეესაბამებოდეს. ახალი წარმოდგენა ცნობიერებაში ვერ გაჩნდება და იქ ადგილს ვერ დაიმკვიდრებს, თუკი ის ძველ წარმოდგენებს არ დაუკავშირდა, მათთან საერთო არ მონახა. გ. ლაიბნიცის მიერ შემოტანილ ტერმინს „აპერცეფცია”  ჰერბარტი სწორედ ამ მნიშვნელობით იყენებს. აპერცეფცია მხოლოდ წარმოდგენის გაცნობიერება არაა, არამედ აგრეთვე მისი ასიმილაციაა ცნობიერების წარმოდგენათა მთლიანობის (გამოცდილების) მიერ. წარსულ შთაბეჭდილებათა ამ მთლიანობას ჰერბარტმა „მააპერცირებელი მასა”  უწოდა, ხოლო ახალი წარმოდგენების წარსულ გამოცდილებასთან შეერთების პროცესს - აპერცეფცია.  „მააპერცირებელი მასა” შეიძლება მიზანდასახულად იქნეს ჩამოყალიბებული პედაგოგიურ პროცესში. ცოდნის შეძენის პროცესი მართვას დაექვემდებარება, თუკი ვიცით ის ფსიქოლოგიური კანონზომიერებები, რომელებიც მას განსაზღვრავს. მოძღვრება აპერცეფციაზე ჰერბარტმა თავის პედაგოგიურ სისტემაში გამოიყენა.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰერბარტმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მეცნიერული ფსიქოლოგიის ჩამოყალიბებაზე. ფსიქოლოგიაში მათემატიკის გამოყენების, ფსიქიკური მოვლენების გაზომვის, ზღურბლის იდეების გარეშე ვერ გაჩნდებოდა ფსიქოფიზიკა, რომელიც უმნიშვნელოვანესია ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის დამკვიდრებაში. ბევრი სასარგებლო აიღო ჰერბარტისაგან მეცნიერული ფსიქოლოგიის პატრიარქმა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტმა]] (შერწყმა, კომპლიკაცია, აპერცეფცია). გვერდს ვერ ავუვლით ჰერბარტის ნააზრევის გავლენას ფსიქოანალიზის ჩამოყალიბებაზეც <del class="diffchange diffchange-inline">(</del>ცნობიერებისა და არაცნობიერის დინამიკური ურთიერთობა<del class="diffchange diffchange-inline">)</del>.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰერბარტმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მეცნიერული ფსიქოლოგიის ჩამოყალიბებაზე. ფსიქოლოგიაში მათემატიკის გამოყენების, ფსიქიკური მოვლენების გაზომვის, ზღურბლის იდეების გარეშე ვერ გაჩნდებოდა ფსიქოფიზიკა, რომელიც უმნიშვნელოვანესია ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის დამკვიდრებაში. ბევრი სასარგებლო აიღო ჰერბარტისაგან მეცნიერული ფსიქოლოგიის პატრიარქმა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტმა]] (შერწყმა, კომპლიკაცია, აპერცეფცია). გვერდს ვერ ავუვლით ჰერბარტის ნააზრევის გავლენას ფსიქოანალიზის ჩამოყალიბებაზეც <ins class="diffchange diffchange-inline">{</ins>ცნობიერებისა და არაცნობიერის დინამიკური ურთიერთობა<ins class="diffchange diffchange-inline">}</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=89655&oldid=prevTkenchoshvili: /* წყარო */2019-10-29T13:33:09Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<col class='diff-marker' />
<col class='diff-content' />
<tr valign='top'>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:33, 29 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 24:</td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ემპირიული ფსიქოლოგია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ემპირიული ფსიქოლოგია]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აპერცეფცია]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:აპერცეფცია]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:ცნობიერი]] </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2"> </td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[კატეგორია:არაცნობიერი]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მააპერცირებელი მასა]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:მააპერცირებელი მასა]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფსიქოლოგები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფსიქოლოგები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები]]</div></td></tr>
<tr><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td><td class='diff-marker'> </td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div></td></tr>
</table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=89525&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „იოჰან ფრიდრიხ ჰერბარტი“ გადაიტანა გვერდზე „[[ჰერბარტი იოჰან ფრი...2019-10-28T08:36:59Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE_%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98" class="mw-redirect" title="იოჰან ფრიდრიხ ჰერბარტი">იოჰან ფრიდრიხ ჰერბარტი“</a> გადაიტანა გვერდზე „[[ჰერბარტი იოჰან ფრი...</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">08:36, 28 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=89523&oldid=prevTkenchoshvili: მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ჰერბარტი იოჰან ფრიდრიხ“ გადაიტანა გვერდზე „[[იოჰან ფრიდრიხ ჰერბ...2019-10-28T08:36:49Z<p>მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „<a href="/wikidict/index.php/%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE" title="ჰერბარტი იოჰან ფრიდრიხ">ჰერბარტი იოჰან ფრიდრიხ“</a> გადაიტანა გვერდზე „[[იოჰან ფრიდრიხ ჰერბ...</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr valign='top'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black;">08:36, 28 ოქტომბერი 2019-ის ვერსია</td>
</tr></table>Tkenchoshvilihttps://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A2%E1%83%98_%E1%83%98%E1%83%9D%E1%83%B0%E1%83%90%E1%83%9C_%E1%83%A4%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%AE&diff=89522&oldid=prevTkenchoshvili: ახალი გვერდი: იოჰან ფრიდრიხ ჰერბარტი '''ჰერბარტი იო...2019-10-28T08:36:22Z<p>ახალი გვერდი: <a href="/wikidict/index.php/%E1%83%A4%E1%83%90%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98:Herbart_Johann_Friedrich.JPG" title="ფაილი:Herbart Johann Friedrich.JPG">იოჰან ფრიდრიხ ჰერბარტი</a> '''ჰერბარტი იო...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>[[ფაილი:Herbart Johann Friedrich.JPG|thumb|200pq|იოჰან ფრიდრიხ ჰერბარტი]]<br />
'''ჰერბარტი იოჰან ფრიდრიხ''' - Herbart Johann Friedrich, Гербарт Иоганн, 1776-1841<br />
<br />
გერმანელი ფსიქოლოგი, პედაგოგი და ფილოსოფოსი, გერმანული ემპირიული ფსიქოლოგიის ფუძემდებელი. ცნობილია აგრთვე, როგორც მეცნიერული პედაგოგიკის „მამა” . იყო გიოტინგენისა და კენიგსბერგის უნივერსიტეტების პროფესორი. მისი ძირითადი ფსიქოლოგიური ნაშრომებია: „ფსიქოლოგიის სახელმძღვანელო” (1816) და „ფსიქოლოგია, როგორც ახალდაფუძნებული მეცნიერება გამოცდილებასა, მეტაფიზიკასა და მათემატიკაზე” (1825).<br />
<br />
ფსიქოლოგია არაექსპერიმენტული ემპირიული მეცნიერებაა, რომელმაც უნდა გამოიყენოს ინტროსპექცია, სხვათა დაკვირვება და ქცევის შედეგების ანალიზი. საგანგებოდ ხაზგასმულია ფსიქოლოგიაში მათემატიკის გამოყენების საჭიროება. ამით ფსიქოლოგიას საშუალება ეძლევა, არ დარჩეს მხოლოდ აღწერით მეცნიერებად და შეიმუშაოს ფსიქიკურ მოვლენათა ურთირთკავშირის რაოდენობრივად გამოხატული კანონები, აღრიცხოს და გაზომოს ფსიქიკური მოვლენები. ეს მოვლენები წარმოდგენებისაგან შედგება, რომელთაც აქვთ თვისებრივი (რომელობითი) და რაოდენობრივი (ენერგეტიკული) მხარე. წარმოდგენები უამრავ რომელობით სახესხვაობას ქმნის. წარმოდგენები, როგორც დინამიკური ძალები, ერთმანეთთან ურთიერთობს. წარმოდგენებს შორის, საზოგადოდ, ორგვარი ურთიერთობაა: წინააღმდეგობრივი და არაწინააღმდეგობრივი. არაწინააღმდეგობრივი წარმოდგენები ერთიანდება და ძლიერდება; ერთი მოდალობის წარმოდგენების გაერთიანება აღინიშნება ტერმინით „შერწყმა”, სხვადასხვა მოდალობისა - ტერმინით „აპერცეფცია” . ხოლო წინააღმდეგობრივი წარმოდგენები აფერხებს და ასუსტებს ერთმანეთს (ინტერფერენცია). ამ კონტექსტში ჰერბარტი ავითარებს შეხედულებას ცნობიერების დონეებისა თუ საფეხურების შესახებ და აქტიურად იყენებს არაცნობიერის ცნებას ([[ლაიბნიცი გოტფრიდ ვილჰელმ|გ. ლაიბნიცი]]ს კვალად). გამოიყოფა: <br />
<br />
# ნათელი ცნობიერება, რომელიც ცხადი და მკაფიო წარმოდგენებისაგან შედგება; <br />
# ბუნდოვანი ცნობიერება, რომელშიც თავმოყრილია ნაკლებად ნათელი და ნაკლებად მკაფიო წარმოდგენები; <br />
# არაცნობიერი, რომელიც ბნელი, სხვა წარმოდგენების მიერ განდევნილი, დაუძლურებული წარმოდგენებითაა შევსებული. <br />
<br />
წარმოდგენების განაწილება ცნობიერების დონეების მიხედვით მუდმივი არაა - ერთიდაიგივე წარმოდგენა დროის სხვადასხვა მონაკვეთში შეიძლება ცნობიერების განსხვავებულ საფეხურზე იმყოფებოდეს. სულის ცხოვრება - ესაა წარმოდგენების გამუდმებული მოძრაობა ცნობიერიდან არაცნობიერისკენ და პირიქით. საზღვრებს ფსიქიკის სხვადასხვა დონეებს შორის ჰერბარტმა ზღურბლი უწოდა (მაგ., აღქმის ზღურბლი). <br />
<br />
იმისთვის, რათა წარმოდგენამ გადალახოს ცნობიერების ზღურბლი და შევიდეს ცნობიერების არეში, გარდა სათანადო ძალისა, საჭიროა, ის ცნობიერების ერთიანობას შეესაბამებოდეს. ახალი წარმოდგენა ცნობიერებაში ვერ გაჩნდება და იქ ადგილს ვერ დაიმკვიდრებს, თუკი ის ძველ წარმოდგენებს არ დაუკავშირდა, მათთან საერთო არ მონახა. გ. ლაიბნიცის მიერ შემოტანილ ტერმინს „აპერცეფცია” ჰერბარტი სწორედ ამ მნიშვნელობით იყენებს. აპერცეფცია მხოლოდ წარმოდგენის გაცნობიერება არაა, არამედ აგრეთვე მისი ასიმილაციაა ცნობიერების წარმოდგენათა მთლიანობის (გამოცდილების) მიერ. წარსულ შთაბეჭდილებათა ამ მთლიანობას ჰერბარტმა „მააპერცირებელი მასა” უწოდა, ხოლო ახალი წარმოდგენების წარსულ გამოცდილებასთან შეერთების პროცესს - აპერცეფცია. „მააპერცირებელი მასა” შეიძლება მიზანდასახულად იქნეს ჩამოყალიბებული პედაგოგიურ პროცესში. ცოდნის შეძენის პროცესი მართვას დაექვემდებარება, თუკი ვიცით ის ფსიქოლოგიური კანონზომიერებები, რომელებიც მას განსაზღვრავს. მოძღვრება აპერცეფციაზე ჰერბარტმა თავის პედაგოგიურ სისტემაში გამოიყენა.<br />
<br />
ჰერბარტმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა მეცნიერული ფსიქოლოგიის ჩამოყალიბებაზე. ფსიქოლოგიაში მათემატიკის გამოყენების, ფსიქიკური მოვლენების გაზომვის, ზღურბლის იდეების გარეშე ვერ გაჩნდებოდა ფსიქოფიზიკა, რომელიც უმნიშვნელოვანესია ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის დამკვიდრებაში. ბევრი სასარგებლო აიღო ჰერბარტისაგან მეცნიერული ფსიქოლოგიის პატრიარქმა [[ვუნდტი ვილჰელმ მაქსიმილიან|ვ. ვუნდტმა]] (შერწყმა, კომპლიკაცია, აპერცეფცია). გვერდს ვერ ავუვლით ჰერბარტის ნააზრევის გავლენას ფსიქოანალიზის ჩამოყალიბებაზეც (ცნობიერებისა და არაცნობიერის დინამიკური ურთიერთობა).<br />
<br />
==წყარო==<br />
<small>[[ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]<br />
<br /><br />
სტატიის ავტორი - [[ირაკლი იმედაძე]], [[დიმიტრი უზნაძის სახელობის საქართველოს ფსიქოლოგთა საზოგადოება]].<br /><br />
ლექსიკონი შეიქმნა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტით.</small><br />
<br />
[[კატეგორია:ემპირიული ფსიქოლოგია]]<br />
[[კატეგორია:აპერცეფცია]]<br />
[[კატეგორია:მააპერცირებელი მასა]]<br />
[[კატეგორია:გერმანელი ფსიქოლოგები]]<br />
[[კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები]]<br />
[[კატეგორია:ფსიქოლოგიის ქართული ლექსიკონი]]</div>Tkenchoshvili