https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90 2026-06-12T06:32:03Z ამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიში MediaWiki 1.19.24 https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=251172&oldid=prev 2025-08-04T13:13:13Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">13:13, 4 აგვისტო 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 34:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰიმნოგრაფიული პოეზია გამიზნული იყო ხმამაღლა წარმოსათქმელად. ნიშანდობლივია, რომ საგალობელი მუსიკის გარეშე არც არსებობდა. იგი გალობით წარმოითქმოდა. მართალია, ადრეულ ეტაპზე მონასტერში მეუდაბნოეები გაურბოდნენ [[ტროპარი|ტროპართა]] და კანონების გალობით შესრულებას, მაგრამ მალე აქაც გაიკაფა გზა ჰიმნების გალობით შესრულების წესმა. ამდენად, პოეტური საგალობლის მხატვრული შინაარსი დაფუძნებული იყო მის რიტმულ-[[ინტონაცია|ინტონაციურ]] მხარეზე, ე. ი. ნაწარმოების გამომსახველობითი ძალა განისაზღვრებოდა არა იმდენად გამოთქმებისა თუ სიტყვების ელვარებით (ეს სიტყვები სასულიერო პოეზიის თითქმის უცვლელ ფონდს შეადგენდა და უმეტეს შემთხვევაში მათ მინიჭებული ჰქონდათ ცნების ფუნქცია) არამედ რიტმულ- ინტონაციური ჟღერადობით. საგალობელთა მელოდია, რომელიც ინტონაციურად ახასიათებდა ტექსტის არსებას, მსმენელზე ემოციური ზემოქმედების უძლიერესი საშუალება იყო. მართალია, საეკლესიო გალობათა მელოდიებს არ გააჩნდათ ტაქტი და სიმეტრიულად მწყობრი რიტმი, მაგრამ ეს მელოდიები ხასიათდებოდა ტექსტის შინაარსით განპირობებული მელოდიური დანაწევრებით, მელოდიური პაუზებით და დაბოლოებებით, რომელთა აღსანიშნავად შემოღებული იყო [[ნევმები]] (სანოტო ნიშნები) და რიტმული პუნქტუაცია. მუსიკალურობა და ლირიზმი სასულიერო მწერლობის პოეტური მეტყველების არსებითი ნიშნებია. ეს ახასიათებს ქართულ სასულიერო პოეზიასაც.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰიმნოგრაფიული პოეზია გამიზნული იყო ხმამაღლა წარმოსათქმელად. ნიშანდობლივია, რომ საგალობელი მუსიკის გარეშე არც არსებობდა. იგი გალობით წარმოითქმოდა. მართალია, ადრეულ ეტაპზე მონასტერში მეუდაბნოეები გაურბოდნენ [[ტროპარი|ტროპართა]] და კანონების გალობით შესრულებას, მაგრამ მალე აქაც გაიკაფა გზა ჰიმნების გალობით შესრულების წესმა. ამდენად, პოეტური საგალობლის მხატვრული შინაარსი დაფუძნებული იყო მის რიტმულ-[[ინტონაცია|ინტონაციურ]] მხარეზე, ე. ი. ნაწარმოების გამომსახველობითი ძალა განისაზღვრებოდა არა იმდენად გამოთქმებისა თუ სიტყვების ელვარებით (ეს სიტყვები სასულიერო პოეზიის თითქმის უცვლელ ფონდს შეადგენდა და უმეტეს შემთხვევაში მათ მინიჭებული ჰქონდათ ცნების ფუნქცია) არამედ რიტმულ- ინტონაციური ჟღერადობით. საგალობელთა მელოდია, რომელიც ინტონაციურად ახასიათებდა ტექსტის არსებას, მსმენელზე ემოციური ზემოქმედების უძლიერესი საშუალება იყო. მართალია, საეკლესიო გალობათა მელოდიებს არ გააჩნდათ ტაქტი და სიმეტრიულად მწყობრი რიტმი, მაგრამ ეს მელოდიები ხასიათდებოდა ტექსტის შინაარსით განპირობებული მელოდიური დანაწევრებით, მელოდიური პაუზებით და დაბოლოებებით, რომელთა აღსანიშნავად შემოღებული იყო [[ნევმები]] (სანოტო ნიშნები) და რიტმული პუნქტუაცია. მუსიკალურობა და ლირიზმი სასულიერო მწერლობის პოეტური მეტყველების არსებითი ნიშნებია. ეს ახასიათებს ქართულ სასულიერო პოეზიასაც.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული საგალობლის პოეტურმა ფორმამ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] ჰიმნის ანალოგიური გზა გაიარა. ცნობილია, რომ [[იოანე დამასკელი|იოანე დამასკელის]] შემდეგ კანონს მიეცა მკაცრად განსაზღვრული ფორმა, აუცილებელი გახდა ზუსტი შესიტყვება [[ძლისპირი|ძლისპირებისა]] და დასდებლების რიტმული ერთეულებისა და მელოდიის თვალსაზრისით. ერთი გალობის ფარგლებში ტროპართა ყოველ მონაკვეთში უნდა ყოფილიყო იმდენი მარცვალი და მახვილი, რამდენიც ძლისპირის შესაბამის მონაკვეთში იყო. უკვე დადგენილია ([[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]), რომ უძველესი ქართული საგალობლები იწერებოდა პოეტური პროზის ფორმით, სადაც მარცვალთა შესაბამისობა დაცული არ იყო. ამ ფორმას ეწოდებოდა „წყობილი სიტყვა რიცხვედი“; მომდევნო პერიოდის საგალობელთა საზომი შეესაბამებოდა დამასკელის შემდეგდროინდელ საზომს და ეწოდებოდა „საგალობელთა მარცვლედი“. საგალობელთა აღნიშნული საზომების გვერდით არსებობდა მკაცრად ორგანიზებული საზომი — [[იამბიკო]], რომლის სტროფი შედგებოდა 5 ტაეპისგან, თითოეული ტაეპი კი — 12 მარცვლისგან, ცეზურა მოუდიოდა მეხუთე ან მეშვიდე მარცვალზე. რითმა ძველი ქართული საგალობლისთვის არ იყო დამახასიათებელი. აქა-იქ დადასტურებული რითმები შემთხვევითი ხასიათისაა და სასულიერო პოეზიაზე ხალხური პოეზიის გავლენით აიხსნება ალბათ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული საგალობლის პოეტურმა ფორმამ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] ჰიმნის ანალოგიური გზა გაიარა. ცნობილია, რომ [[იოანე დამასკელი|იოანე დამასკელის]] შემდეგ კანონს მიეცა მკაცრად განსაზღვრული ფორმა, აუცილებელი გახდა ზუსტი შესიტყვება [[ძლისპირი|ძლისპირებისა]] და დასდებლების რიტმული ერთეულებისა და მელოდიის თვალსაზრისით. ერთი გალობის ფარგლებში ტროპართა ყოველ მონაკვეთში უნდა ყოფილიყო იმდენი მარცვალი და მახვილი, რამდენიც ძლისპირის შესაბამის მონაკვეთში იყო. უკვე დადგენილია ([[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]), რომ უძველესი ქართული საგალობლები იწერებოდა პოეტური პროზის ფორმით, სადაც მარცვალთა შესაბამისობა დაცული არ იყო. ამ ფორმას ეწოდებოდა „წყობილი სიტყვა რიცხვედი“; მომდევნო პერიოდის საგალობელთა საზომი შეესაბამებოდა დამასკელის შემდეგდროინდელ საზომს და ეწოდებოდა „საგალობელთა მარცვლედი“. საგალობელთა აღნიშნული საზომების გვერდით არსებობდა მკაცრად ორგანიზებული საზომი — [[იამბიკო]], რომლის სტროფი შედგებოდა 5 ტაეპისგან, თითოეული ტაეპი კი — 12 მარცვლისგან, <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ცეზურა <ins class="diffchange diffchange-inline">(პოეზია)|ცეზურა]] </ins>მოუდიოდა მეხუთე ან მეშვიდე მარცვალზე. რითმა ძველი ქართული საგალობლისთვის არ იყო დამახასიათებელი. აქა-იქ დადასტურებული რითმები შემთხვევითი ხასიათისაა და სასულიერო პოეზიაზე ხალხური პოეზიის გავლენით აიხსნება ალბათ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულმა ჰიმნოგრაფიამ მაღალი კულტურის მყარი ტრადიციები შექმნა. დიდად საგულისხმოა ამ პოეზიაში დამუშავება მხატვრული სინამდვილის ისეთი ასპექტებისა, როგორიცაა ღვთაების პრინციპი, სამყაროს იერარქია, ასტრალური სინამდვილე, სიკეთისა და ბოროტების იდეა, მსოფლიო სევდა, საწუთროს ამაოება, პოეზიის ღვთაებრივი დანიშნულება, ავტორის მიერ საკუთარი უღირსობის აღიარება და მისთანანი. აქვე გამოიკვეთა ეროვნული თვითშეგნების მოტივი, ეროვნული [[გმირი|გმირის]] იდეალი, რომელიც შემდეგ ახალი შინაარსით გამდიდრდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულმა ჰიმნოგრაფიამ მაღალი კულტურის მყარი ტრადიციები შექმნა. დიდად საგულისხმოა ამ პოეზიაში დამუშავება მხატვრული სინამდვილის ისეთი ასპექტებისა, როგორიცაა ღვთაების პრინციპი, სამყაროს იერარქია, ასტრალური სინამდვილე, სიკეთისა და ბოროტების იდეა, მსოფლიო სევდა, საწუთროს ამაოება, პოეზიის ღვთაებრივი დანიშნულება, ავტორის მიერ საკუთარი უღირსობის აღიარება და მისთანანი. აქვე გამოიკვეთა ეროვნული თვითშეგნების მოტივი, ეროვნული [[გმირი|გმირის]] იდეალი, რომელიც შემდეგ ახალი შინაარსით გამდიდრდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=251089&oldid=prev 2025-08-04T08:35:39Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">08:35, 4 აგვისტო 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 4:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრფიის დასაწყის ხანად ზოგი მკვლევარი მეხუთე საუკუნეს მიიჩნევს, ზოგი — მეშვიდეს. ქართული ლიტურგიული ჰიმნოგრაფია თავდაპირველად ნათარგმნი იყო. ფიქრობენ, რომ მის განვითარებაზე გავლენას ახდენდა [[იერუსალიმი – როგორც რელიგიის წმინდა ქალაქი|იერუსალიმის]] საღვთისმეტყველო პრაქტიკასთან მჭიდრო კავშირი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრფიის დასაწყის ხანად ზოგი მკვლევარი მეხუთე საუკუნეს მიიჩნევს, ზოგი — მეშვიდეს. ქართული ლიტურგიული ჰიმნოგრაფია თავდაპირველად ნათარგმნი იყო. ფიქრობენ, რომ მის განვითარებაზე გავლენას ახდენდა [[იერუსალიმი – როგორც რელიგიის წმინდა ქალაქი|იერუსალიმის]] საღვთისმეტყველო პრაქტიკასთან მჭიდრო კავშირი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლური ქრისტიანული ცენტრებიდან ჰიმნოგრაფიის განვითარებაში სრულიად განსაკუთრებული როლი შეასრულა წმ. საბას მონასტერმა. ქართველებს, რომლებიც საბას მონასტერში უკვე VI საუკუნიდან მოღვაწეობდნენ (ხოლო VIII-IX სს. აქ მძლავრი სალიტერატურო კერაც შექმნეს), საშუალება ჰქონდათ საბაწმიდელ ჰიმნოგრაფებთან უშუალო კონტაქტისა. ისინი კვალდაკვალ მიჰყვებოდნენ აქაურ ჰიმნოგრაფთა მრავალმხრივსა და ნაყოფიერ მოღვაწეობას. სწორედ საბაწმიდაში შემუშავდა ქართულ ენაზე ისეთი მნიშვნელოვანი ლიტერატურული კრებულები, როგორიცაა იერუსალიმის ლექციონარი, 10 წ. ჭილ-ეტრატის [[იადგარი]] და სხვ. აქ იქნა შედგენილი ქართული ირმოლოგიონის პირველი რედაქციები. ამ კრებულებში წარმოდგენილია მდიდარი ჰიმნოგრაფიული მასალა, რომელიც ასახავს იერუსალიმის უძველეს ლიტურგიულ პრაქტიკას და შეიცავს უნიკალურ ცნობებს ბიზანტიური და ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების ადრეული საფეხურების შესახებ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>აღმოსავლური ქრისტიანული ცენტრებიდან ჰიმნოგრაფიის განვითარებაში სრულიად განსაკუთრებული როლი შეასრულა წმ. საბას მონასტერმა. ქართველებს, რომლებიც საბას მონასტერში უკვე VI საუკუნიდან მოღვაწეობდნენ (ხოლო VIII-IX სს. აქ მძლავრი სალიტერატურო კერაც შექმნეს), საშუალება ჰქონდათ საბაწმიდელ ჰიმნოგრაფებთან უშუალო კონტაქტისა. ისინი კვალდაკვალ მიჰყვებოდნენ აქაურ ჰიმნოგრაფთა მრავალმხრივსა და ნაყოფიერ მოღვაწეობას. სწორედ საბაწმიდაში შემუშავდა <ins class="diffchange diffchange-inline">[[ქართული ენა|</ins>ქართულ ენაზე<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>ისეთი მნიშვნელოვანი ლიტერატურული კრებულები, როგორიცაა იერუსალიმის ლექციონარი, 10 წ. ჭილ-ეტრატის [[იადგარი]] და სხვ. აქ იქნა შედგენილი ქართული ირმოლოგიონის პირველი რედაქციები. ამ კრებულებში წარმოდგენილია მდიდარი ჰიმნოგრაფიული მასალა, რომელიც ასახავს იერუსალიმის უძველეს ლიტურგიულ პრაქტიკას და შეიცავს უნიკალურ ცნობებს ბიზანტიური და ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების ადრეული საფეხურების შესახებ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[სინას მთა|სინას მთის]] ქართულმა სალიტერატურო სკოლამაც, სადაც არსებითად გრძელდებოდა საბაწმიდის ჰიმნოგრაფიული სკოლის ტრადიციები. ჩვენამდე მოაღწია X საუკუნის სინურმა [[იადგარი|იადგარებმა]], რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ გავაშუქოთ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] და ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების საკვანძო საკითხები. არანაკლები მნიშვნელობის ჰიმნოგრაფიული კრებულებია შემონახული [[იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი|იერუსალიმის ჯვარის მონასტერში]], სადაც ქართველები ინტენსიურად მოღვაწეობდნენ XI-XVII საუკუნეებში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[სინას მთა|სინას მთის]] ქართულმა სალიტერატურო სკოლამაც, სადაც არსებითად გრძელდებოდა საბაწმიდის ჰიმნოგრაფიული სკოლის ტრადიციები. ჩვენამდე მოაღწია X საუკუნის სინურმა [[იადგარი|იადგარებმა]], რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ გავაშუქოთ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] და ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების საკვანძო საკითხები. არანაკლები მნიშვნელობის ჰიმნოგრაფიული კრებულებია შემონახული [[იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი|იერუსალიმის ჯვარის მონასტერში]], სადაც ქართველები ინტენსიურად მოღვაწეობდნენ XI-XVII საუკუნეებში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებო როლი მიუძღვის ტაო-[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] სალიტერატურო სკოლას. X საუკუნიდან ეროვნულ ჰიმნოგრაფიაში გამოჩნდნენ ისეთი მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ [[იოანე მინჩხი]], [[იოანე მტბევარი]], [[კურდანაი|კურდანა]], [[ეზრა]], [[სტეფანე სასანოისძე|სტეფანე სანანოისძე]], [[იოანე ქონქოზისძე]], [[მიქაელ მოდრეკილი|მიქელ მოდრეკილი]] და სხვანი. ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის დამაარსებელს [[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელს]], [[გიორგი მერჩულე|გიორგი მერჩულეს]] თანახმად, გადაუწერია (თუ დაუწერია) „საწელიწადო იადგარი“. ჩვენამდე მოაღწია <del class="diffchange diffchange-inline">მიქელ მოდრეკილის </del>მიერ შედგენილმა ვეება ჰიმნოგრაფიულმა კრებულმა — იადგარმა, რომელიც ცნობილი ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფების საგალობელთა უძველეს ქართულ თარგმანებთან ერთად შეიცავს ორიგინალურ საგალობლებს და უნიკალურ ისტორიულ-ლიტერატურულ ცნობებს ქართველ ჰიმნოგრაფებზე. კრებულის მნიშვნელობას ზრდის ის გარემოებაც, რომ მასში საგალობლები გამართულია სანოტო ნიშნებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებო როლი მიუძღვის ტაო-[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] სალიტერატურო სკოლას. X საუკუნიდან ეროვნულ ჰიმნოგრაფიაში გამოჩნდნენ ისეთი მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ [[იოანე მინჩხი]], [[იოანე მტბევარი]], [[კურდანაი|კურდანა]], [[ეზრა]], [[სტეფანე სასანოისძე|სტეფანე სანანოისძე]], [[იოანე ქონქოზისძე]], [[მიქაელ მოდრეკილი|მიქელ მოდრეკილი]] და სხვანი. ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის დამაარსებელს [[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელს]], [[გიორგი მერჩულე|გიორგი მერჩულეს]] თანახმად, გადაუწერია (თუ დაუწერია) „საწელიწადო იადგარი“. ჩვენამდე მოაღწია <ins class="diffchange diffchange-inline">[[მიქაელ მოდრეკილი]]ს </ins>მიერ შედგენილმა ვეება ჰიმნოგრაფიულმა კრებულმა — იადგარმა, რომელიც ცნობილი ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფების საგალობელთა უძველეს ქართულ თარგმანებთან ერთად შეიცავს ორიგინალურ საგალობლებს და უნიკალურ ისტორიულ-ლიტერატურულ ცნობებს ქართველ ჰიმნოგრაფებზე. კრებულის მნიშვნელობას ზრდის ის გარემოებაც, რომ მასში საგალობლები გამართულია სანოტო ნიშნებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Himnografia.jpg|thumb|მარცხნივ|უძველესი ლიტურგიკულ-ჰიმნოგრაფიული კრებული]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Himnografia.jpg|thumb|მარცხნივ|უძველესი ლიტურგიკულ-ჰიმნოგრაფიული კრებული]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები ეზრა, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>ეზრა<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის განვითარება არ შეფერხებულა საერო მწერლობის განვითარების კლასიკურ პერიოდშიც. ქართველი ჰიმნოგრაფები ქმნიდნენ მაღალმხატვრულ ორიგინალური საგალობლებს ([[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელის]], [[იოანე პეტრიწი|იოანე პეტრიწის]], [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე მეფის]], [[იოანე შავთელი|იოანე შავთელის]], [[ნიკოლოზ გულაბერისძე|ნიკოლოზ გულაბერისძის]], [[არსენ IV ბულმაისიმისძე|არსენ ბულმაისიმისძის]] და სხვათა პოეტური საგალობლები).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის განვითარება არ შეფერხებულა საერო მწერლობის განვითარების კლასიკურ პერიოდშიც. ქართველი ჰიმნოგრაფები ქმნიდნენ მაღალმხატვრულ ორიგინალური საგალობლებს ([[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელის]], [[იოანე პეტრიწი|იოანე პეტრიწის]], [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე მეფის]], [[იოანე შავთელი|იოანე შავთელის]], [[ნიკოლოზ გულაბერისძე|ნიკოლოზ გულაბერისძის]], [[არსენ IV ბულმაისიმისძე|არსენ ბულმაისიმისძის]] და სხვათა პოეტური საგალობლები).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფია, რომელიც ე. წ. დაცემის პერიოდში სხვა ლიტერატურულ ჟანრებთან ერთად ჩაიფერფლა, ერთგვარ გამოცოცხლებას განიცდის XVII-XVIII საუკუნეებში. აღნიშნული პერიოდის სასულიერო პოეზია არსებითად უკავშირდება ჰიმნოგრაფიულ კრებულს, რომელსაც „სადღესასწაულო“ ეწოდება. ამ კრებულმა შეგვიქმნა ნათელი წარმოდგენა ისეთ ჰიმნოგრაფებზე, როგორებიც არიან ნიკოლოზ მაღალაშვილი, [[სულხან-საბა ორბელიანი]], გრიგოლ ვახვახიშვილი–დოდორქელი, ბესარიონ ორბელიშვილი, [[მაკრინე მონაზონი|მარინე-მაკრინე ბაგრატიონი]], იასე ერისთავი, ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილი, რომანოზ ერისთავი და სხვანი. აღსანიშნავია, რომ ამ ჰიმნოგრაფთა საგალობლების მთავარი თემა არის ეროვნული სინამდვილე და ეროვნული [[წმინდანები|წმიდანები]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფია, რომელიც ე. წ. დაცემის პერიოდში სხვა ლიტერატურულ ჟანრებთან ერთად ჩაიფერფლა, ერთგვარ გამოცოცხლებას განიცდის XVII-XVIII საუკუნეებში. აღნიშნული პერიოდის <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სასულიერო პოეზია<ins class="diffchange diffchange-inline">]] </ins>არსებითად უკავშირდება ჰიმნოგრაფიულ კრებულს, რომელსაც „სადღესასწაულო“ ეწოდება. ამ კრებულმა შეგვიქმნა ნათელი წარმოდგენა ისეთ ჰიმნოგრაფებზე, როგორებიც არიან ნიკოლოზ მაღალაშვილი, [[სულხან-საბა ორბელიანი]], გრიგოლ ვახვახიშვილი–დოდორქელი, ბესარიონ ორბელიშვილი, [[მაკრინე მონაზონი|მარინე-მაკრინე ბაგრატიონი]], იასე ერისთავი, ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილი, რომანოზ ერისთავი და სხვანი. აღსანიშნავია, რომ ამ ჰიმნოგრაფთა საგალობლების მთავარი თემა არის ეროვნული სინამდვილე და ეროვნული [[წმინდანები|წმიდანები]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების უკანასკნელი პერიოდი და უკავშირდა რუსულ ლიტურგიკულ პრაქტიკას. ამ პერიოდისთვის დამახასიათებელია ჰიმნოგრაფიული კრებულების შესწორება სლავური ლიტურგიკული ძეგლების მიხედვით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების უკანასკნელი პერიოდი და უკავშირდა რუსულ ლიტურგიკულ პრაქტიკას. ამ პერიოდისთვის დამახასიათებელია ჰიმნოგრაფიული კრებულების შესწორება სლავური ლიტურგიკული ძეგლების მიხედვით.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=251022&oldid=prev 2025-08-01T09:40:21Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:40, 1 აგვისტო 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[სინას მთა|სინას მთის]] ქართულმა სალიტერატურო სკოლამაც, სადაც არსებითად გრძელდებოდა საბაწმიდის ჰიმნოგრაფიული სკოლის ტრადიციები. ჩვენამდე მოაღწია X საუკუნის სინურმა [[იადგარი|იადგარებმა]], რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ გავაშუქოთ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] და ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების საკვანძო საკითხები. არანაკლები მნიშვნელობის ჰიმნოგრაფიული კრებულებია შემონახული [[იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი|იერუსალიმის ჯვარის მონასტერში]], სადაც ქართველები ინტენსიურად მოღვაწეობდნენ XI-XVII საუკუნეებში.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა [[სინას მთა|სინას მთის]] ქართულმა სალიტერატურო სკოლამაც, სადაც არსებითად გრძელდებოდა საბაწმიდის ჰიმნოგრაფიული სკოლის ტრადიციები. ჩვენამდე მოაღწია X საუკუნის სინურმა [[იადგარი|იადგარებმა]], რომლებიც საშუალებას გვაძლევენ გავაშუქოთ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] და ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების საკვანძო საკითხები. არანაკლები მნიშვნელობის ჰიმნოგრაფიული კრებულებია შემონახული [[იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი|იერუსალიმის ჯვარის მონასტერში]], სადაც ქართველები ინტენსიურად მოღვაწეობდნენ XI-XVII საუკუნეებში.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებო როლი <del class="diffchange diffchange-inline">მიეწყვის </del>ტაო-[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] სალიტერატურო სკოლას. X საუკუნიდან ეროვნულ ჰიმნოგრაფიაში გამოჩნდნენ ისეთი მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ [[იოანე მინჩხი]], [[იოანე მტბევარი]], [[კურდანაი|კურდანა]], [[ეზრა]], [[სტეფანე სასანოისძე|სტეფანე სანანოისძე]], [[იოანე ქონქოზისძე]], [[მიქაელ მოდრეკილი|მიქელ მოდრეკილი]] და სხვანი. ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის დამაარსებელს [[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელს]], [[გიორგი მერჩულე|გიორგი მერჩულეს]] თანახმად, გადაუწერია (თუ დაუწერია) „საწელიწადო იადგარი“. ჩვენამდე მოაღწია მიქელ მოდრეკილის მიერ შედგენილმა ვეება ჰიმნოგრაფიულმა კრებულმა — იადგარმა, რომელიც ცნობილი ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფების საგალობელთა უძველეს ქართულ თარგმანებთან ერთად შეიცავს ორიგინალურ საგალობლებს და უნიკალურ ისტორიულ-ლიტერატურულ ცნობებს ქართველ ჰიმნოგრაფებზე. კრებულის მნიშვნელობას ზრდის ის გარემოებაც, რომ მასში საგალობლები გამართულია სანოტო ნიშნებით.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებო როლი <ins class="diffchange diffchange-inline">მიუძღვის </ins>ტაო-[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] სალიტერატურო სკოლას. X საუკუნიდან ეროვნულ ჰიმნოგრაფიაში გამოჩნდნენ ისეთი მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ [[იოანე მინჩხი]], [[იოანე მტბევარი]], [[კურდანაი|კურდანა]], [[ეზრა]], [[სტეფანე სასანოისძე|სტეფანე სანანოისძე]], [[იოანე ქონქოზისძე]], [[მიქაელ მოდრეკილი|მიქელ მოდრეკილი]] და სხვანი. ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის დამაარსებელს [[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელს]], [[გიორგი მერჩულე|გიორგი მერჩულეს]] თანახმად, გადაუწერია (თუ დაუწერია) „საწელიწადო იადგარი“. ჩვენამდე მოაღწია მიქელ მოდრეკილის მიერ შედგენილმა ვეება ჰიმნოგრაფიულმა კრებულმა — იადგარმა, რომელიც ცნობილი ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფების საგალობელთა უძველეს ქართულ თარგმანებთან ერთად შეიცავს ორიგინალურ საგალობლებს და უნიკალურ ისტორიულ-ლიტერატურულ ცნობებს ქართველ ჰიმნოგრაფებზე. კრებულის მნიშვნელობას ზრდის ის გარემოებაც, რომ მასში საგალობლები გამართულია სანოტო ნიშნებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Himnografia.jpg|thumb|მარცხნივ|უძველესი ლიტურგიკულ-ჰიმნოგრაფიული კრებული]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Himnografia.jpg|thumb|მარცხნივ|უძველესი ლიტურგიკულ-ჰიმნოგრაფიული კრებული]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები ეზრა, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები ეზრა, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=251020&oldid=prev 2025-08-01T09:31:35Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">09:31, 1 აგვისტო 2025-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Arsen bulmaisimisdze.JPG|thumb|არსენ ბულმაისიმისძის იამბიკური სვინაქსარი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[ფაილი:Arsen bulmaisimisdze.JPG|thumb|არსენ ბულმაისიმისძის იამბიკური სვინაქსარი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჰიმნოგრაფია''' — სასულიერო პოეზია, რომლის პოეტური ტექსტი არსებითად [[საგალობელი|გალობით]] სრულდება. ეს პოეზია, ერთის მხრივ, გამოხატავდა მორწმუნე კაცის გრძნობებსა და აზრებს, მეორე მხრივ კი საეკლესიო მოძღვრებათა კოდიფიკაციასა და [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] იდეების ხალხში გავრცელებას ემსახურებოდა. საგალობელი [[ლიტურგია|ლიტურგიის]], ანუ ღვთისმსახურების აუცილებელი ელემენტი იყო, ამიტომ სასულიერო პოეზიას ლიტურგიულ პოეზიასაც უწოდებდნენ. ლიტურგიული პოეზიის გვერდით განვითარდა არალიტურგიული პოეზიაც, რომელიც აგრეთვე სარწმუნოებრივ აზრებს გამოხატავდა, მაგრამ [[ეკლესია|ეკლესიაში]] შესასრულებლად არ იყო გათვალისწინებული.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჰიმნოგრაფია''' — <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>სასულიერო პოეზია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, რომლის პოეტური ტექსტი არსებითად [[საგალობელი|გალობით]] სრულდება. ეს <ins class="diffchange diffchange-inline">[[</ins>პოეზია<ins class="diffchange diffchange-inline">]]</ins>, ერთის მხრივ, გამოხატავდა მორწმუნე კაცის გრძნობებსა და აზრებს, მეორე მხრივ კი საეკლესიო მოძღვრებათა კოდიფიკაციასა და [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] იდეების ხალხში გავრცელებას ემსახურებოდა. საგალობელი [[ლიტურგია|ლიტურგიის]], ანუ ღვთისმსახურების აუცილებელი ელემენტი იყო, ამიტომ სასულიერო პოეზიას ლიტურგიულ პოეზიასაც უწოდებდნენ. ლიტურგიული პოეზიის გვერდით განვითარდა არალიტურგიული პოეზიაც, რომელიც აგრეთვე სარწმუნოებრივ აზრებს გამოხატავდა, მაგრამ [[ეკლესია|ეკლესიაში]] შესასრულებლად არ იყო გათვალისწინებული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრფიის დასაწყის ხანად ზოგი მკვლევარი მეხუთე საუკუნეს მიიჩნევს, ზოგი — მეშვიდეს. ქართული ლიტურგიული ჰიმნოგრაფია თავდაპირველად ნათარგმნი იყო. ფიქრობენ, რომ მის განვითარებაზე გავლენას ახდენდა [[იერუსალიმი – როგორც რელიგიის წმინდა ქალაქი|იერუსალიმის]] საღვთისმეტყველო პრაქტიკასთან მჭიდრო კავშირი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრფიის დასაწყის ხანად ზოგი მკვლევარი მეხუთე საუკუნეს მიიჩნევს, ზოგი — მეშვიდეს. ქართული ლიტურგიული ჰიმნოგრაფია თავდაპირველად ნათარგმნი იყო. ფიქრობენ, რომ მის განვითარებაზე გავლენას ახდენდა [[იერუსალიმი – როგორც რელიგიის წმინდა ქალაქი|იერუსალიმის]] საღვთისმეტყველო პრაქტიკასთან მჭიდრო კავშირი.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 78:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 78:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>==წყარო==</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>* [[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2">&#160;</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სასულიერო მწერლობა]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სასულიერო მწერლობა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=222400&oldid=prev 2024-04-08T07:31:54Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">07:31, 8 აპრილი 2024-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 12:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები ეზრა, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები ეზრა, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის განვითარება არ შეფერხებულა საერო მწერლობის განვითარების კლასიკურ პერიოდშიც. ქართველი ჰიმნოგრაფები ქმნიდნენ მაღალმხატვრულ ორიგინალური საგალობლებს ([[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელის]], [[იოანე პეტრიწი|იოანე პეტრიწის]], [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე მეფის]], [[იოანე შავთელი|იოანე შავთელის]], [[ნიკოლოზ გულაბერისძე|ნიკოლოზ გულაბერისძის]], [[არსენ ბულმაისიმისძე|არსენ ბულმაისიმისძის]] და სხვათა პოეტური საგალობლები).</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის განვითარება არ შეფერხებულა საერო მწერლობის განვითარების კლასიკურ პერიოდშიც. ქართველი ჰიმნოგრაფები ქმნიდნენ მაღალმხატვრულ ორიგინალური საგალობლებს ([[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელის]], [[იოანე პეტრიწი|იოანე პეტრიწის]], [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე მეფის]], [[იოანე შავთელი|იოანე შავთელის]], [[ნიკოლოზ გულაბერისძე|ნიკოლოზ გულაბერისძის]], [[არსენ <ins class="diffchange diffchange-inline">IV </ins>ბულმაისიმისძე|არსენ ბულმაისიმისძის]] და სხვათა პოეტური საგალობლები).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფია, რომელიც ე. წ. დაცემის პერიოდში სხვა ლიტერატურულ ჟანრებთან ერთად ჩაიფერფლა, ერთგვარ გამოცოცხლებას განიცდის XVII-XVIII საუკუნეებში. აღნიშნული პერიოდის სასულიერო პოეზია არსებითად უკავშირდება ჰიმნოგრაფიულ კრებულს, რომელსაც „სადღესასწაულო“ ეწოდება. ამ კრებულმა შეგვიქმნა ნათელი წარმოდგენა ისეთ ჰიმნოგრაფებზე, როგორებიც არიან ნიკოლოზ მაღალაშვილი, [[სულხან-საბა ორბელიანი]], გრიგოლ ვახვახიშვილი–დოდორქელი, ბესარიონ ორბელიშვილი, [[მაკრინე მონაზონი|მარინე-მაკრინე ბაგრატიონი]], იასე ერისთავი, ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილი, რომანოზ ერისთავი და სხვანი. აღსანიშნავია, რომ ამ ჰიმნოგრაფთა საგალობლების მთავარი თემა არის ეროვნული სინამდვილე და ეროვნული [[წმინდანები|წმიდანები]].</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფია, რომელიც ე. წ. დაცემის პერიოდში სხვა ლიტერატურულ ჟანრებთან ერთად ჩაიფერფლა, ერთგვარ გამოცოცხლებას განიცდის XVII-XVIII საუკუნეებში. აღნიშნული პერიოდის სასულიერო პოეზია არსებითად უკავშირდება ჰიმნოგრაფიულ კრებულს, რომელსაც „სადღესასწაულო“ ეწოდება. ამ კრებულმა შეგვიქმნა ნათელი წარმოდგენა ისეთ ჰიმნოგრაფებზე, როგორებიც არიან ნიკოლოზ მაღალაშვილი, [[სულხან-საბა ორბელიანი]], გრიგოლ ვახვახიშვილი–დოდორქელი, ბესარიონ ორბელიშვილი, [[მაკრინე მონაზონი|მარინე-მაკრინე ბაგრატიონი]], იასე ერისთავი, ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილი, რომანოზ ერისთავი და სხვანი. აღსანიშნავია, რომ ამ ჰიმნოგრაფთა საგალობლების მთავარი თემა არის ეროვნული სინამდვილე და ეროვნული [[წმინდანები|წმიდანები]].</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=210254&oldid=prev 2023-10-25T12:12:42Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">12:12, 25 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 1:</td></tr> <tr><td colspan="2">&#160;</td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins style="color: red; font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ფაილი:Arsen bulmaisimisdze.JPG|thumb|არსენ ბულმაისიმისძის იამბიკური სვინაქსარი]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჰიმნოგრაფია''' — სასულიერო პოეზია, რომლის პოეტური ტექსტი არსებითად [[საგალობელი|გალობით]] სრულდება. ეს პოეზია, ერთის მხრივ, გამოხატავდა მორწმუნე კაცის გრძნობებსა და აზრებს, მეორე მხრივ კი საეკლესიო მოძღვრებათა კოდიფიკაციასა და [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] იდეების ხალხში გავრცელებას ემსახურებოდა. საგალობელი [[ლიტურგია|ლიტურგიის]], ანუ ღვთისმსახურების აუცილებელი ელემენტი იყო, ამიტომ სასულიერო პოეზიას ლიტურგიულ პოეზიასაც უწოდებდნენ. ლიტურგიული პოეზიის გვერდით განვითარდა არალიტურგიული პოეზიაც, რომელიც აგრეთვე სარწმუნოებრივ აზრებს გამოხატავდა, მაგრამ [[ეკლესია|ეკლესიაში]] შესასრულებლად არ იყო გათვალისწინებული.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>'''ჰიმნოგრაფია''' — სასულიერო პოეზია, რომლის პოეტური ტექსტი არსებითად [[საგალობელი|გალობით]] სრულდება. ეს პოეზია, ერთის მხრივ, გამოხატავდა მორწმუნე კაცის გრძნობებსა და აზრებს, მეორე მხრივ კი საეკლესიო მოძღვრებათა კოდიფიკაციასა და [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] იდეების ხალხში გავრცელებას ემსახურებოდა. საგალობელი [[ლიტურგია|ლიტურგიის]], ანუ ღვთისმსახურების აუცილებელი ელემენტი იყო, ამიტომ სასულიერო პოეზიას ლიტურგიულ პოეზიასაც უწოდებდნენ. ლიტურგიული პოეზიის გვერდით განვითარდა არალიტურგიული პოეზიაც, რომელიც აგრეთვე სარწმუნოებრივ აზრებს გამოხატავდა, მაგრამ [[ეკლესია|ეკლესიაში]] შესასრულებლად არ იყო გათვალისწინებული.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 9:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებო როლი მიეწყვის ტაო-[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] სალიტერატურო სკოლას. X საუკუნიდან ეროვნულ ჰიმნოგრაფიაში გამოჩნდნენ ისეთი მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ [[იოანე მინჩხი]], [[იოანე მტბევარი]], [[კურდანაი|კურდანა]], [[ეზრა]], [[სტეფანე სასანოისძე|სტეფანე სანანოისძე]], [[იოანე ქონქოზისძე]], [[მიქაელ მოდრეკილი|მიქელ მოდრეკილი]] და სხვანი. ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის დამაარსებელს [[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელს]], [[გიორგი მერჩულე|გიორგი მერჩულეს]] თანახმად, გადაუწერია (თუ დაუწერია) „საწელიწადო იადგარი“. ჩვენამდე მოაღწია მიქელ მოდრეკილის მიერ შედგენილმა ვეება ჰიმნოგრაფიულმა კრებულმა — იადგარმა, რომელიც ცნობილი ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფების საგალობელთა უძველეს ქართულ თარგმანებთან ერთად შეიცავს ორიგინალურ საგალობლებს და უნიკალურ ისტორიულ-ლიტერატურულ ცნობებს ქართველ ჰიმნოგრაფებზე. კრებულის მნიშვნელობას ზრდის ის გარემოებაც, რომ მასში საგალობლები გამართულია სანოტო ნიშნებით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>საგანგებო როლი მიეწყვის ტაო-[[კლარჯეთი|კლარჯეთის]] სალიტერატურო სკოლას. X საუკუნიდან ეროვნულ ჰიმნოგრაფიაში გამოჩნდნენ ისეთი მოღვაწეები, როგორებიც იყვნენ [[იოანე მინჩხი]], [[იოანე მტბევარი]], [[კურდანაი|კურდანა]], [[ეზრა]], [[სტეფანე სასანოისძე|სტეფანე სანანოისძე]], [[იოანე ქონქოზისძე]], [[მიქაელ მოდრეკილი|მიქელ მოდრეკილი]] და სხვანი. ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის დამაარსებელს [[გრიგოლ ხანძთელი|გრიგოლ ხანძთელს]], [[გიორგი მერჩულე|გიორგი მერჩულეს]] თანახმად, გადაუწერია (თუ დაუწერია) „საწელიწადო იადგარი“. ჩვენამდე მოაღწია მიქელ მოდრეკილის მიერ შედგენილმა ვეება ჰიმნოგრაფიულმა კრებულმა — იადგარმა, რომელიც ცნობილი ბიზანტიელი ჰიმნოგრაფების საგალობელთა უძველეს ქართულ თარგმანებთან ერთად შეიცავს ორიგინალურ საგალობლებს და უნიკალურ ისტორიულ-ლიტერატურულ ცნობებს ქართველ ჰიმნოგრაფებზე. კრებულის მნიშვნელობას ზრდის ის გარემოებაც, რომ მასში საგალობლები გამართულია სანოტო ნიშნებით.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>&#160;</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div><ins class="diffchange diffchange-inline">[[ფაილი:Himnografia.jpg|thumb|მარცხნივ|უძველესი ლიტურგიკულ-ჰიმნოგრაფიული კრებული]]</ins></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები ეზრა, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ტაო-კლარჯეთის სალიტერატურო სკოლის ტრადიციებზე აღმოცენდა [[ათონის ივერთა მონასტერი|ათონის]] სალიტერატურო სკოლა. ამ სკოლის ფუმძემდებელნი [[ექვთიმე ათონელი|ექვთიმე]] და [[გიორგი ათონელი|გიორგი]] ათონელები ბრწყინვალე ჰიმნოგრაფები იყვნენ. სწორედ მათს სახელს უკავშირდება ქართული ჰიმნოგრაფიის ახალი გზების ძიება. მათ ბერძნულიდან თარგმნეს უმნიშვნელოვანესი ჰიმნოგრაფიული კრებულები. მათ შორის საგანგებოდ აღსანიშნავია გიორგი ათონელის მიერ შედგენილი ჰიმნოგრაფიული კრებული. „[[თთუენი]]“, რომელშიც გათვალისწინებულია იმ დროისათვის ხელმისაწვდომი ყველა ქართული და ბერძნული წყარო. გიორგი ათონელის ამ კრებულმა ქართული ჰიმნოგრაფია განვითარების ახალ საფეხურზე აიყვანა. ამავე სალიტერატურო სკოლას ეკუთვნოდნენ ჰიმნოგრაფები ეზრა, [[ბასილი]], ზოსიმე და სხვანი.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> </table>

Masatiani https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=209365&oldid=prev 2023-10-19T10:07:14Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">10:07, 19 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰიმნოგრაფიული პოეზია გამიზნული იყო ხმამაღლა წარმოსათქმელად. ნიშანდობლივია, რომ საგალობელი მუსიკის გარეშე არც არსებობდა. იგი გალობით წარმოითქმოდა. მართალია, ადრეულ ეტაპზე მონასტერში მეუდაბნოეები გაურბოდნენ [[ტროპარი|ტროპართა]] და კანონების გალობით შესრულებას, მაგრამ მალე აქაც გაიკაფა გზა ჰიმნების გალობით შესრულების წესმა. ამდენად, პოეტური საგალობლის მხატვრული შინაარსი დაფუძნებული იყო მის რიტმულ-[[ინტონაცია|ინტონაციურ]] მხარეზე, ე. ი. ნაწარმოების გამომსახველობითი ძალა განისაზღვრებოდა არა იმდენად გამოთქმებისა თუ სიტყვების ელვარებით (ეს სიტყვები სასულიერო პოეზიის თითქმის უცვლელ ფონდს შეადგენდა და უმეტეს შემთხვევაში მათ მინიჭებული ჰქონდათ ცნების ფუნქცია) არამედ რიტმულ- ინტონაციური ჟღერადობით. საგალობელთა მელოდია, რომელიც ინტონაციურად ახასიათებდა ტექსტის არსებას, მსმენელზე ემოციური ზემოქმედების უძლიერესი საშუალება იყო. მართალია, საეკლესიო გალობათა მელოდიებს არ გააჩნდათ ტაქტი და სიმეტრიულად მწყობრი რიტმი, მაგრამ ეს მელოდიები ხასიათდებოდა ტექსტის შინაარსით განპირობებული მელოდიური დანაწევრებით, მელოდიური პაუზებით და დაბოლოებებით, რომელთა აღსანიშნავად შემოღებული იყო [[ნევმები]] (სანოტო ნიშნები) და რიტმული პუნქტუაცია. მუსიკალურობა და ლირიზმი სასულიერო მწერლობის პოეტური მეტყველების არსებითი ნიშნებია. ეს ახასიათებს ქართულ სასულიერო პოეზიასაც.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰიმნოგრაფიული პოეზია გამიზნული იყო ხმამაღლა წარმოსათქმელად. ნიშანდობლივია, რომ საგალობელი მუსიკის გარეშე არც არსებობდა. იგი გალობით წარმოითქმოდა. მართალია, ადრეულ ეტაპზე მონასტერში მეუდაბნოეები გაურბოდნენ [[ტროპარი|ტროპართა]] და კანონების გალობით შესრულებას, მაგრამ მალე აქაც გაიკაფა გზა ჰიმნების გალობით შესრულების წესმა. ამდენად, პოეტური საგალობლის მხატვრული შინაარსი დაფუძნებული იყო მის რიტმულ-[[ინტონაცია|ინტონაციურ]] მხარეზე, ე. ი. ნაწარმოების გამომსახველობითი ძალა განისაზღვრებოდა არა იმდენად გამოთქმებისა თუ სიტყვების ელვარებით (ეს სიტყვები სასულიერო პოეზიის თითქმის უცვლელ ფონდს შეადგენდა და უმეტეს შემთხვევაში მათ მინიჭებული ჰქონდათ ცნების ფუნქცია) არამედ რიტმულ- ინტონაციური ჟღერადობით. საგალობელთა მელოდია, რომელიც ინტონაციურად ახასიათებდა ტექსტის არსებას, მსმენელზე ემოციური ზემოქმედების უძლიერესი საშუალება იყო. მართალია, საეკლესიო გალობათა მელოდიებს არ გააჩნდათ ტაქტი და სიმეტრიულად მწყობრი რიტმი, მაგრამ ეს მელოდიები ხასიათდებოდა ტექსტის შინაარსით განპირობებული მელოდიური დანაწევრებით, მელოდიური პაუზებით და დაბოლოებებით, რომელთა აღსანიშნავად შემოღებული იყო [[ნევმები]] (სანოტო ნიშნები) და რიტმული პუნქტუაცია. მუსიკალურობა და ლირიზმი სასულიერო მწერლობის პოეტური მეტყველების არსებითი ნიშნებია. ეს ახასიათებს ქართულ სასულიერო პოეზიასაც.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული საგალობლის პოეტურმა ფორმამ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] ჰიმნის ანალოგიური გზა გაიარა. ცნობილია, რომ [[იოანე დამასკელი|იოანე დამასკელის]] შემდეგ კანონს მიეცა მკაცრად განსაზღვრული ფორმა, აუცილებელი გახდა ზუსტი შესიტყვება [[ძლისპირი|ძლისპირებისა]] და <del class="diffchange diffchange-inline">[[დასდებელი|</del>დასდებლების<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>რიტმული ერთეულებისა და მელოდიის თვალსაზრისით. ერთი გალობის ფარგლებში ტროპართა ყოველ მონაკვეთში უნდა ყოფილიყო იმდენი მარცვალი და მახვილი, რამდენიც ძლისპირის შესაბამის მონაკვეთში იყო. უკვე დადგენილია ([[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]), რომ უძველესი ქართული საგალობლები იწერებოდა პოეტური პროზის ფორმით, სადაც მარცვალთა შესაბამისობა დაცული არ იყო. ამ ფორმას ეწოდებოდა „წყობილი სიტყვა რიცხვედი“; მომდევნო პერიოდის საგალობელთა საზომი შეესაბამებოდა დამასკელის შემდეგდროინდელ საზომს და ეწოდებოდა „საგალობელთა მარცვლედი“. საგალობელთა აღნიშნული საზომების გვერდით არსებობდა მკაცრად ორგანიზებული საზომი — [[იამბიკო]], რომლის სტროფი შედგებოდა 5 ტაეპისგან, თითოეული ტაეპი კი — 12 მარცვლისგან, ცეზურა მოუდიოდა მეხუთე ან მეშვიდე მარცვალზე. რითმა ძველი ქართული საგალობლისთვის არ იყო დამახასიათებელი. აქა-იქ დადასტურებული რითმები შემთხვევითი ხასიათისაა და სასულიერო პოეზიაზე ხალხური პოეზიის გავლენით აიხსნება ალბათ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული საგალობლის პოეტურმა ფორმამ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] ჰიმნის ანალოგიური გზა გაიარა. ცნობილია, რომ [[იოანე დამასკელი|იოანე დამასკელის]] შემდეგ კანონს მიეცა მკაცრად განსაზღვრული ფორმა, აუცილებელი გახდა ზუსტი შესიტყვება [[ძლისპირი|ძლისპირებისა]] და დასდებლების რიტმული ერთეულებისა და მელოდიის თვალსაზრისით. ერთი გალობის ფარგლებში ტროპართა ყოველ მონაკვეთში უნდა ყოფილიყო იმდენი მარცვალი და მახვილი, რამდენიც ძლისპირის შესაბამის მონაკვეთში იყო. უკვე დადგენილია ([[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]), რომ უძველესი ქართული საგალობლები იწერებოდა პოეტური პროზის ფორმით, სადაც მარცვალთა შესაბამისობა დაცული არ იყო. ამ ფორმას ეწოდებოდა „წყობილი სიტყვა რიცხვედი“; მომდევნო პერიოდის საგალობელთა საზომი შეესაბამებოდა დამასკელის შემდეგდროინდელ საზომს და ეწოდებოდა „საგალობელთა მარცვლედი“. საგალობელთა აღნიშნული საზომების გვერდით არსებობდა მკაცრად ორგანიზებული საზომი — [[იამბიკო]], რომლის სტროფი შედგებოდა 5 ტაეპისგან, თითოეული ტაეპი კი — 12 მარცვლისგან, ცეზურა მოუდიოდა მეხუთე ან მეშვიდე მარცვალზე. რითმა ძველი ქართული საგალობლისთვის არ იყო დამახასიათებელი. აქა-იქ დადასტურებული რითმები შემთხვევითი ხასიათისაა და სასულიერო პოეზიაზე ხალხური პოეზიის გავლენით აიხსნება ალბათ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულმა ჰიმნოგრაფიამ მაღალი კულტურის მყარი ტრადიციები შექმნა. დიდად საგულისხმოა ამ პოეზიაში დამუშავება მხატვრული სინამდვილის ისეთი ასპექტებისა, როგორიცაა ღვთაების პრინციპი, სამყაროს იერარქია, ასტრალური სინამდვილე, სიკეთისა და ბოროტების იდეა, მსოფლიო სევდა, საწუთროს ამაოება, პოეზიის ღვთაებრივი დანიშნულება, ავტორის მიერ საკუთარი უღირსობის აღიარება და მისთანანი. აქვე გამოიკვეთა ეროვნული თვითშეგნების მოტივი, ეროვნული [[გმირი|გმირის]] იდეალი, რომელიც შემდეგ ახალი შინაარსით გამდიდრდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულმა ჰიმნოგრაფიამ მაღალი კულტურის მყარი ტრადიციები შექმნა. დიდად საგულისხმოა ამ პოეზიაში დამუშავება მხატვრული სინამდვილის ისეთი ასპექტებისა, როგორიცაა ღვთაების პრინციპი, სამყაროს იერარქია, ასტრალური სინამდვილე, სიკეთისა და ბოროტების იდეა, მსოფლიო სევდა, საწუთროს ამაოება, პოეზიის ღვთაებრივი დანიშნულება, ავტორის მიერ საკუთარი უღირსობის აღიარება და მისთანანი. აქვე გამოიკვეთა ეროვნული თვითშეგნების მოტივი, ეროვნული [[გმირი|გმირის]] იდეალი, რომელიც შემდეგ ახალი შინაარსით გამდიდრდა.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 45:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 45:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს მინაწერი „საქმე [[მოციქული|მოციქულთას]]“ წიგნს დაერთვის. ფორმით იგი მართლაც დასრულებულ, გამართულ სალექსო საზომს წარმოადგენს, აშკარადაა გამოხატული რითმაც და რიტმიც, ამდენად, ლექსად აღიქმება, მაგრამ მისი შინაარსი მხატვრულს არაფერს შეიცავს და პოეზიის ნიმუშადაც ვერ გამოდგება.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ეს მინაწერი „საქმე [[მოციქული|მოციქულთას]]“ წიგნს დაერთვის. ფორმით იგი მართლაც დასრულებულ, გამართულ სალექსო საზომს წარმოადგენს, აშკარადაა გამოხატული რითმაც და რიტმიც, ამდენად, ლექსად აღიქმება, მაგრამ მისი შინაარსი მხატვრულს არაფერს შეიცავს და პოეზიის ნიმუშადაც ვერ გამოდგება.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიოგრაფიული ხასიათისაა „საგალობელნი იადგარნის“ [[ანდერძი|ანდერძიც]], რომელიც იოანე-ზოსიმეს მიეწერებოდა, სინამდვილეში კი ვინმე <del class="diffchange diffchange-inline">[[გიორგი|</del>გიორგის<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>უნდა ეკუთვნოდეს. ერთი სტროფი ამ ანდერძისა:</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ბიბლიოგრაფიული ხასიათისაა „საგალობელნი იადგარნის“ [[ანდერძი|ანდერძიც]], რომელიც იოანე-ზოსიმეს მიეწერებოდა, სინამდვილეში კი ვინმე გიორგის უნდა ეკუთვნოდეს. ერთი სტროფი ამ ანდერძისა:</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::გუნდნი იგი ზეცისანი შენ წმიდასა წმიდათასა &#160;</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>::გუნდნი იგი ზეცისანი შენ წმიდასა წმიდათასა &#160;</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=209155&oldid=prev 2023-10-18T18:59:00Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:59, 18 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 33:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰიმნოგრაფიული პოეზია გამიზნული იყო ხმამაღლა წარმოსათქმელად. ნიშანდობლივია, რომ საგალობელი მუსიკის გარეშე არც არსებობდა. იგი გალობით წარმოითქმოდა. მართალია, ადრეულ ეტაპზე მონასტერში მეუდაბნოეები გაურბოდნენ [[ტროპარი|ტროპართა]] და კანონების გალობით შესრულებას, მაგრამ მალე აქაც გაიკაფა გზა ჰიმნების გალობით შესრულების წესმა. ამდენად, პოეტური საგალობლის მხატვრული შინაარსი დაფუძნებული იყო მის რიტმულ-[[ინტონაცია|ინტონაციურ]] მხარეზე, ე. ი. ნაწარმოების გამომსახველობითი ძალა განისაზღვრებოდა არა იმდენად გამოთქმებისა თუ სიტყვების ელვარებით (ეს სიტყვები სასულიერო პოეზიის თითქმის უცვლელ ფონდს შეადგენდა და უმეტეს შემთხვევაში მათ მინიჭებული ჰქონდათ ცნების ფუნქცია) არამედ რიტმულ- ინტონაციური ჟღერადობით. საგალობელთა მელოდია, რომელიც ინტონაციურად ახასიათებდა ტექსტის არსებას, მსმენელზე ემოციური ზემოქმედების უძლიერესი საშუალება იყო. მართალია, საეკლესიო გალობათა მელოდიებს არ გააჩნდათ ტაქტი და სიმეტრიულად მწყობრი რიტმი, მაგრამ ეს მელოდიები ხასიათდებოდა ტექსტის შინაარსით განპირობებული მელოდიური დანაწევრებით, მელოდიური პაუზებით და დაბოლოებებით, რომელთა აღსანიშნავად შემოღებული იყო [[ნევმები]] (სანოტო ნიშნები) და რიტმული პუნქტუაცია. მუსიკალურობა და ლირიზმი სასულიერო მწერლობის პოეტური მეტყველების არსებითი ნიშნებია. ეს ახასიათებს ქართულ სასულიერო პოეზიასაც.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ჰიმნოგრაფიული პოეზია გამიზნული იყო ხმამაღლა წარმოსათქმელად. ნიშანდობლივია, რომ საგალობელი მუსიკის გარეშე არც არსებობდა. იგი გალობით წარმოითქმოდა. მართალია, ადრეულ ეტაპზე მონასტერში მეუდაბნოეები გაურბოდნენ [[ტროპარი|ტროპართა]] და კანონების გალობით შესრულებას, მაგრამ მალე აქაც გაიკაფა გზა ჰიმნების გალობით შესრულების წესმა. ამდენად, პოეტური საგალობლის მხატვრული შინაარსი დაფუძნებული იყო მის რიტმულ-[[ინტონაცია|ინტონაციურ]] მხარეზე, ე. ი. ნაწარმოების გამომსახველობითი ძალა განისაზღვრებოდა არა იმდენად გამოთქმებისა თუ სიტყვების ელვარებით (ეს სიტყვები სასულიერო პოეზიის თითქმის უცვლელ ფონდს შეადგენდა და უმეტეს შემთხვევაში მათ მინიჭებული ჰქონდათ ცნების ფუნქცია) არამედ რიტმულ- ინტონაციური ჟღერადობით. საგალობელთა მელოდია, რომელიც ინტონაციურად ახასიათებდა ტექსტის არსებას, მსმენელზე ემოციური ზემოქმედების უძლიერესი საშუალება იყო. მართალია, საეკლესიო გალობათა მელოდიებს არ გააჩნდათ ტაქტი და სიმეტრიულად მწყობრი რიტმი, მაგრამ ეს მელოდიები ხასიათდებოდა ტექსტის შინაარსით განპირობებული მელოდიური დანაწევრებით, მელოდიური პაუზებით და დაბოლოებებით, რომელთა აღსანიშნავად შემოღებული იყო [[ნევმები]] (სანოტო ნიშნები) და რიტმული პუნქტუაცია. მუსიკალურობა და ლირიზმი სასულიერო მწერლობის პოეტური მეტყველების არსებითი ნიშნებია. ეს ახასიათებს ქართულ სასულიერო პოეზიასაც.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული საგალობლის პოეტურმა ფორმამ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] ჰიმნის ანალოგიური გზა გაიარა. ცნობილია, რომ [[იოანე დამასკელი|იოანე დამასკელის]] შემდეგ კანონს მიეცა მკაცრად განსაზღვრული ფორმა, აუცილებელი გახდა ზუსტი შესიტყვება [[ძლისპირი|ძლისპირებისა]] და [[დასდებელი|დასდებლების]] რიტმული ერთეულებისა და მელოდიის თვალსაზრისით. ერთი გალობის ფარგლებში ტროპართა ყოველ მონაკვეთში უნდა ყოფილიყო იმდენი მარცვალი და მახვილი, რამდენიც ძლისპირის შესაბამის მონაკვეთში იყო. უკვე დადგენილია ([[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]), რომ უძველესი ქართული საგალობლები იწერებოდა პოეტური პროზის ფორმით, სადაც მარცვალთა შესაბამისობა დაცული არ იყო. ამ ფორმას ეწოდებოდა <del class="diffchange diffchange-inline">„[[წყობილი|წყობილი </del>სიტყვა<del class="diffchange diffchange-inline">]] </del>რიცხვედი“; მომდევნო პერიოდის საგალობელთა საზომი შეესაბამებოდა დამასკელის შემდეგდროინდელ საზომს და ეწოდებოდა „საგალობელთა მარცვლედი“. საგალობელთა აღნიშნული საზომების გვერდით არსებობდა მკაცრად ორგანიზებული საზომი — [[იამბიკო]], რომლის სტროფი შედგებოდა 5 ტაეპისგან, თითოეული ტაეპი კი — 12 მარცვლისგან, ცეზურა მოუდიოდა მეხუთე ან მეშვიდე მარცვალზე. რითმა ძველი ქართული საგალობლისთვის არ იყო დამახასიათებელი. აქა-იქ დადასტურებული რითმები შემთხვევითი ხასიათისაა და სასულიერო პოეზიაზე ხალხური პოეზიის გავლენით აიხსნება ალბათ.</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული საგალობლის პოეტურმა ფორმამ [[ბიზანტია|ბიზანტიური]] ჰიმნის ანალოგიური გზა გაიარა. ცნობილია, რომ [[იოანე დამასკელი|იოანე დამასკელის]] შემდეგ კანონს მიეცა მკაცრად განსაზღვრული ფორმა, აუცილებელი გახდა ზუსტი შესიტყვება [[ძლისპირი|ძლისპირებისა]] და [[დასდებელი|დასდებლების]] რიტმული ერთეულებისა და მელოდიის თვალსაზრისით. ერთი გალობის ფარგლებში ტროპართა ყოველ მონაკვეთში უნდა ყოფილიყო იმდენი მარცვალი და მახვილი, რამდენიც ძლისპირის შესაბამის მონაკვეთში იყო. უკვე დადგენილია ([[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]), რომ უძველესი ქართული საგალობლები იწერებოდა პოეტური პროზის ფორმით, სადაც მარცვალთა შესაბამისობა დაცული არ იყო. ამ ფორმას ეწოდებოდა <ins class="diffchange diffchange-inline">„წყობილი </ins>სიტყვა რიცხვედი“; მომდევნო პერიოდის საგალობელთა საზომი შეესაბამებოდა დამასკელის შემდეგდროინდელ საზომს და ეწოდებოდა „საგალობელთა მარცვლედი“. საგალობელთა აღნიშნული საზომების გვერდით არსებობდა მკაცრად ორგანიზებული საზომი — [[იამბიკო]], რომლის სტროფი შედგებოდა 5 ტაეპისგან, თითოეული ტაეპი კი — 12 მარცვლისგან, ცეზურა მოუდიოდა მეხუთე ან მეშვიდე მარცვალზე. რითმა ძველი ქართული საგალობლისთვის არ იყო დამახასიათებელი. აქა-იქ დადასტურებული რითმები შემთხვევითი ხასიათისაა და სასულიერო პოეზიაზე ხალხური პოეზიის გავლენით აიხსნება ალბათ.</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულმა ჰიმნოგრაფიამ მაღალი კულტურის მყარი ტრადიციები შექმნა. დიდად საგულისხმოა ამ პოეზიაში დამუშავება მხატვრული სინამდვილის ისეთი ასპექტებისა, როგორიცაა ღვთაების პრინციპი, სამყაროს იერარქია, ასტრალური სინამდვილე, სიკეთისა და ბოროტების იდეა, მსოფლიო სევდა, საწუთროს ამაოება, პოეზიის ღვთაებრივი დანიშნულება, ავტორის მიერ საკუთარი უღირსობის აღიარება და მისთანანი. აქვე გამოიკვეთა ეროვნული თვითშეგნების მოტივი, ეროვნული [[გმირი|გმირის]] იდეალი, რომელიც შემდეგ ახალი შინაარსით გამდიდრდა.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართულმა ჰიმნოგრაფიამ მაღალი კულტურის მყარი ტრადიციები შექმნა. დიდად საგულისხმოა ამ პოეზიაში დამუშავება მხატვრული სინამდვილის ისეთი ასპექტებისა, როგორიცაა ღვთაების პრინციპი, სამყაროს იერარქია, ასტრალური სინამდვილე, სიკეთისა და ბოროტების იდეა, მსოფლიო სევდა, საწუთროს ამაოება, პოეზიის ღვთაებრივი დანიშნულება, ავტორის მიერ საკუთარი უღირსობის აღიარება და მისთანანი. აქვე გამოიკვეთა ეროვნული თვითშეგნების მოტივი, ეროვნული [[გმირი|გმირის]] იდეალი, რომელიც შემდეგ ახალი შინაარსით გამდიდრდა.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=209108&oldid=prev 2023-10-18T18:23:26Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">წყარო</span></span></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">18:23, 18 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 79:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 79:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:<del class="diffchange diffchange-inline">ქართული </del>სასულიერო მწერლობა<del class="diffchange diffchange-inline">]]</del></div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:სასულიერო მწერლობა]]</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div><del class="diffchange diffchange-inline">[[კატეგორია:ჰაგიოგრაფია</del>]]</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div></div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]]</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>[[კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები]]</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%A4%E1%83%98%E1%83%90&diff=208393&oldid=prev 2023-10-13T21:11:40Z

<p></p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <col class='diff-marker' /> <col class='diff-content' /> <tr valign='top'> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">←წინა ვერსია</td> <td colspan='2' style="background-color: white; color:black;">21:11, 13 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">ხაზი 13:</td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის განვითარება არ შეფერხებულა საერო მწერლობის განვითარების კლასიკურ პერიოდშიც. ქართველი ჰიმნოგრაფები ქმნიდნენ მაღალმხატვრულ ორიგინალური საგალობლებს ([[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელის]], [[იოანე პეტრიწი|იოანე პეტრიწის]], [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე მეფის]], [[იოანე შავთელი|იოანე შავთელის]], [[ნიკოლოზ გულაბერისძე|ნიკოლოზ გულაბერისძის]], [[არსენ ბულმაისიმისძე|არსენ ბულმაისიმისძის]] და სხვათა პოეტური საგალობლები).</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ორიგინალური ჰიმნოგრაფიის განვითარება არ შეფერხებულა საერო მწერლობის განვითარების კლასიკურ პერიოდშიც. ქართველი ჰიმნოგრაფები ქმნიდნენ მაღალმხატვრულ ორიგინალური საგალობლებს ([[დავით აღმაშენებელი|დავით აღმაშენებელის]], [[იოანე პეტრიწი|იოანე პეტრიწის]], [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე მეფის]], [[იოანე შავთელი|იოანე შავთელის]], [[ნიკოლოზ გულაბერისძე|ნიკოლოზ გულაბერისძის]], [[არსენ ბულმაისიმისძე|არსენ ბულმაისიმისძის]] და სხვათა პოეტური საგალობლები).</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>−</td><td style="background: #ffa; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფია, რომელიც ე. წ. დაცემის პერიოდში სხვა ლიტერატურულ ჟანრებთან ერთად ჩაიფერფლა, ერთგვარ გამოცოცხლებას განიცდის XVII-XVIII საუკუნეებში. აღნიშნული პერიოდის სასულიერო პოეზია არსებითად უკავშირდება ჰიმნოგრაფიულ კრებულს, რომელსაც „სადღესასწაულო“ ეწოდება. ამ კრებულმა შეგვიქმნა ნათელი წარმოდგენა ისეთ ჰიმნოგრაფებზე, როგორებიც არიან ნიკოლოზ მაღალაშვილი, [[სულხან-საბა ორბელიანი]], გრიგოლ ვახვახიშვილი–დოდორქელი, ბესარიონ ორბელიშვილი, [[<del class="diffchange diffchange-inline">მარიამ-მაკრინა ბაგრატიონი</del>|მარინე-მაკრინე ბაგრატიონი]], იასე ერისთავი, ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილი, რომანოზ ერისთავი და სხვანი. აღსანიშნავია, რომ ამ ჰიმნოგრაფთა საგალობლების მთავარი თემა არის ეროვნული სინამდვილე და ეროვნული [[წმინდანები|წმიდანები]].</div></td><td class='diff-marker'>+</td><td style="background: #cfc; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფია, რომელიც ე. წ. დაცემის პერიოდში სხვა ლიტერატურულ ჟანრებთან ერთად ჩაიფერფლა, ერთგვარ გამოცოცხლებას განიცდის XVII-XVIII საუკუნეებში. აღნიშნული პერიოდის სასულიერო პოეზია არსებითად უკავშირდება ჰიმნოგრაფიულ კრებულს, რომელსაც „სადღესასწაულო“ ეწოდება. ამ კრებულმა შეგვიქმნა ნათელი წარმოდგენა ისეთ ჰიმნოგრაფებზე, როგორებიც არიან ნიკოლოზ მაღალაშვილი, [[სულხან-საბა ორბელიანი]], გრიგოლ ვახვახიშვილი–დოდორქელი, ბესარიონ ორბელიშვილი, [[<ins class="diffchange diffchange-inline">მაკრინე მონაზონი</ins>|მარინე-მაკრინე ბაგრატიონი]], იასე ერისთავი, ნიკოლოზ ჩერქეზიშვილი, რომანოზ ერისთავი და სხვანი. აღსანიშნავია, რომ ამ ჰიმნოგრაფთა საგალობლების მთავარი თემა არის ეროვნული სინამდვილე და ეროვნული [[წმინდანები|წმიდანები]].</div></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"></td></tr> <tr><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების უკანასკნელი პერიოდი და უკავშირდა რუსულ ლიტურგიკულ პრაქტიკას. ამ პერიოდისთვის დამახასიათებელია ჰიმნოგრაფიული კრებულების შესწორება სლავური ლიტურგიკული ძეგლების მიხედვით.</div></td><td class='diff-marker'>&#160;</td><td style="background: #eee; color:black; font-size: smaller;"><div>ქართული ჰიმნოგრაფიის განვითარების უკანასკნელი პერიოდი და უკავშირდა რუსულ ლიტურგიკულ პრაქტიკას. ამ პერიოდისთვის დამახასიათებელია ჰიმნოგრაფიული კრებულების შესწორება სლავური ლიტურგიკული ძეგლების მიხედვით.</div></td></tr> </table>

Tkenchoshvili