https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98ჰიპოციკლოიდი - რედაქტირების ისტორია2026-05-02T23:17:14Zამ გვერდის შესწორებათა ისტორია ვიკიშიMediaWiki 1.19.24https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%B0%E1%83%98%E1%83%9E%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%98%E1%83%93%E1%83%98&diff=203808&oldid=prevEchelidze: ახალი გვერდი: '''ჰიპოციკლოიდი''' – ბრტყელი ალგებრული წირი, რომელსაც აღწერს R ...2023-09-20T20:30:51Z<p>ახალი გვერდი: '''ჰიპოციკლოიდი''' – ბრტყელი ალგებრული წირი, რომელსაც აღწერს R ...</p>
<p><b>ახალი გვერდი</b></p><div>'''ჰიპოციკლოიდი''' – ბრტყელი ალგებრული წირი, რომელსაც აღწერს R რადიუსის უძრავი წრეწირის შიგნით უსრიალოდ მგორავი r რადიუსის წრეწირის ნებისმიერი წერტილი(r <R).<br />
[[ფაილი:Hipocikloidi.png|მარჯვნივ|230პქ]]<br />
::ჰიპოციკლოიდის განტოლება პარამეტრული სახით:<br />
<br />
::::x = (R – r) cosφ + r cos[(R – r) φ / r],<br />
::::y = (R – r) sinφ - r sin [(R – r) φ / r],<br />
<br />
სადაც R არის უძრავი წრეწირის რადიუსი, r – მოძრავი წრეწირისა. წირის სახე დამოკიდებულია R/r = m შეფარდებაზე: როცა m მთელია, წირი შედგება m შტოსაგან; როცა m = 2, წირი გადაგვარდება, მიიღება უძრავი წრეწირის დიამეტრი (ეს ფაქტი აღმოაჩინა და თეორიულად დააფუძნა ნიკოლოზ კოპერნიკმა). როცა m = 4, მიიღება ასტროიდი.<br />
<br />
აქ მოყვანილი ზედა ნახაზი a) შეესაბამება შემთხვევას, როცა m = 3, სადაც A<sub>!</sub>, A<sub>2</sub>, A<sub>3</sub> – უკუქცევის წერტილებია, B<sub>!</sub>, B<sub>2</sub>, B<sub>3</sub> – წვეროები. ნახ. б) შეესაბამება შემთხვევას, როცა m= 4.<br />
<br />
თუ m = λ წილადია (ქვედა ნახაზი), მაშინ მიიღება შესაბამისად a) – დაგრძელებული (λ>1), ან б) – დამოკლებული (λ<1) ჰიპოციკლოიდი.<br />
<br />
ტერმინი შეიქმნა ბერძნული ιπο -„ით“ და χιχλοειδοζ – „ნაწარმოები წრით“. პირველი ჰიპოციკლოიდი გვხვდება დიურერის ნაშრომში „მითითებები განზომილებების შესახებ“ (1525). ჰიპოციკლოიდის და ეპიციკლოიდის პირველი სისტემური კვლევა ეკუთვნის ლაგირს (1666). შემდგომში ჰიპოციკლოიდმა მიიპყრო ეილერის, კლეროს, სერეს, მონჟის და სხვათა ყურადღება.<br />
<br />
<br />
<br />
==წყარო==<br />
[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]<br />
<br />
[[კატეგორია:მათემატიკა]]<br />
[[კატეგორია:ალგებრა]]</div>Echelidze