ავდანბატანი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
| (2 მომხმარებლების 7 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ავდანბატან-ი''' ''(ოს. Авдæнбæттæн)'' – ტერმინი „Авдæнбæттæн“ კომპოზიტია, რომლის პირველი ნაწილი авдæн ოსურ ენაში | + | '''ავდანბატან-ი''' ''(ოს. Авдæнбæттæн)'' – [[ტერმინი]] „Авдæнбæттæн“ კომპოზიტია, რომლის პირველი ნაწილი авдæн ოსურ ენაში „[[აკვანი|აკვანს]]“ აღნიშნავს, ხოლო მეორე – бæттæн „მიბმას“. „ჩაკვრას“. |
| − | ჩვილის | + | ჩვილის აკვანში პირველი ჩაკვრის [[რიტუალი]], რომელიც ახალნამშობიარევი ქალის დალოცვის წეს-ჩვეულებათა რიგში შედიოდა. დაბადებიდან მეოთხე დღეს ბავშვს კვლავ პირველგამბანველი ქალი დაბანდა და [[კერა|კერასთან]] მიიყვანდა. აქვე მოჰქონდათ გაწყობილი აკვანი და დედაბერი, რომელსაც ხელში რიტუალური კვერი ეკავა, კერიის მფარველი [[ანგელოზი]]ს („[[საფა]]“) სახელზე [[ლოცვა]]ს აღავლენდა: |
::„''ვალართი საფა, დე, იყოს ეს ბავშვი შენი სტუმარი. ჩვენო პატრონო, წყალობას ნუ მოაკლებ მას, აბედნიერე იგი''“. | ::„''ვალართი საფა, დე, იყოს ეს ბავშვი შენი სტუმარი. ჩვენო პატრონო, წყალობას ნუ მოაკლებ მას, აბედნიერე იგი''“. | ||
| − | შემდეგ ჩვილს აკვანში ჩააკრავდნენ და დედასთან გაიყვანდნენ. აღნიშნული რიტუალი პირველ შვილზე დედის მშობლების ოჯახში სრულდებოდა ( | + | შემდეგ ჩვილს აკვანში ჩააკრავდნენ და დედასთან გაიყვანდნენ. აღნიშნული რიტუალი პირველ შვილზე დედის მშობლების ოჯახში სრულდებოდა („ხუინდაჯი ბადინი“). |
| ხაზი 21: | ხაზი 21: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | + | [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] | |
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:კავკასიური რიტუალები]] |
| − | + | ||
| − | + | ||
[[კატეგორია:ოსური რიტუალები]] | [[კატეგორია:ოსური რიტუალები]] | ||
| + | [[კატეგორია:რიტუალები]] | ||
| + | [[კატეგორია:საოჯახო რიტუალები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 15:44, 23 თებერვალი 2024 მდგომარეობით
ავდანბატან-ი (ოს. Авдæнбæттæн) – ტერმინი „Авдæнбæттæн“ კომპოზიტია, რომლის პირველი ნაწილი авдæн ოსურ ენაში „აკვანს“ აღნიშნავს, ხოლო მეორე – бæттæн „მიბმას“. „ჩაკვრას“.
ჩვილის აკვანში პირველი ჩაკვრის რიტუალი, რომელიც ახალნამშობიარევი ქალის დალოცვის წეს-ჩვეულებათა რიგში შედიოდა. დაბადებიდან მეოთხე დღეს ბავშვს კვლავ პირველგამბანველი ქალი დაბანდა და კერასთან მიიყვანდა. აქვე მოჰქონდათ გაწყობილი აკვანი და დედაბერი, რომელსაც ხელში რიტუალური კვერი ეკავა, კერიის მფარველი ანგელოზის („საფა“) სახელზე ლოცვას აღავლენდა:
- „ვალართი საფა, დე, იყოს ეს ბავშვი შენი სტუმარი. ჩვენო პატრონო, წყალობას ნუ მოაკლებ მას, აბედნიერე იგი“.
შემდეგ ჩვილს აკვანში ჩააკრავდნენ და დედასთან გაიყვანდნენ. აღნიშნული რიტუალი პირველ შვილზე დედის მშობლების ოჯახში სრულდებოდა („ხუინდაჯი ბადინი“).
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- Миллер В. Ф. Осетинские этюды. Владикавказ, 1992;
- Бесаева Т. З. Материады по родильным обрядам осетин // Новое в этнографических и антропологических исследованиях. М., 1975; მისივე, Обряды и обычаи осетин, связанные с рождением ребёнка // ИСОНИИ. 1976, т. XXXI;
- Бесаева Т. М. Родильная обрядность // Осетины. Серия «Народы и Культуры». Ответственные редакторы З. Б. Цаллагова, Л. А. Чибиров. М., 2012.
