ვარშაყიანი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(წყარო)
 
(2 მომხმარებლების 2 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''ვარშაყიანი''' – საფალავნო-სათავაგადასავლო მოთხრობების ვრცელი კრებული, რომელიც ხელნაწერის სახითაა დაცული. ვარაუდობენ რომ გადმოკეთებულია სპარსულიდან მე-18 საუკუნის ბოლო მეოთხედში. ვარშაყიანში ბევრი ფოლკლორული მოტივია ფიქსირებული. ასეთია: ვეშაპთან ბრძოლა, გმირის ჩანთქმა, [[დევი|დევებთან]]  
+
[[ფაილი:Varshayiani.jpg|thumb|150პქ|„ვარშაყიანი"]]
შეხვედრა, ბუნების ენის ცოდნა, სურათის საშუალებით გამიჯნურება, მზეთუნახავის ძებნა, მაქციობა და სხვ. ზოგი მათგანი ქართულ ტრადიციაში იღებს სათავეს.  
+
'''„ვარშაყიანი"''' (XVIII ს.) — საგმირო-ფანტასტიკურ მოთხრობათა ვრცელი კრებული, რომელშიც აღწერილია რამდენიმე თაობის ფალავანთა თავგადასავალი (ზაბარჯათი, მისი ძე ბადრი იამანი და ამ უკანასკნელის შვილიშვილი ვარშაყი, რომლის სახელი ეწოდა მთელ კრებულს). ეს არის ტიპიური ხალხური სარაინდო რომანი, რომლის გმირებს უხდებათ უამრავი რეალური და ფანტასტიკური წინააღმდეგობის (ფერიები, [[დევი|დევები]], ჯადოსნური თილისმები) გადალახვა ბედნიერების ძიების გზაზე. ლექსიკური და ფრაზეოლოგიური სპარსიზმები, საკუთარი და გეოგრაფიული სახელები, სიუჟეტური დეტალები თითქოს უთითებენ ძეგლის სპარსულ წარმომავლობას, თუმცა ანალოგიური ხალხური [[დასთანი]] სპარსულ მწერლობაში ჯერ მიკვლეული არ არის. ქართველ მთარგმნელს საკმაოდ თავისუფლად გადმოუღია წყარო, რადგან „ვარშაყიანი“ დიდ სიახლოვეს ამჟღავნებს სხვა ქართულ ორიგინალურ თუ ნათარგმნ ძეგლებთან. („[[ამირანდარეჯანიანი]]“, „როსტომიანი“, „[[ყარამანიანი]]“). მთარგმნელის ვინაობა უცნობია. ძეგლი მოღწეულია ერთადერთი ნუსხით, გამოცემულია მხოლოდ პირველი კარი (1885 წ.).  
  
''მ. ჩიქოვანი''
 
  
  
  
 +
==ლიტერატურა==
 +
[[ახვლედიანი გიორგი (ენათმეცნიერი)|გ. ახვლედიანი]], ვარშაყიანი, ქართული ლიტერატურის საკითხები, I, 1968.
  
 
==ლიტეატურა==
 
გ. ახელედიანი. ვარშაყიანი, კრ.: ქართული ლიტერატერის საკი-თხები, 1968.
 
 
==წყარო==
 
==წყარო==
[[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]]
+
* [[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]]
 +
 
 
[[კატეგორია:ლიტერატურა]]
 
[[კატეგორია:ლიტერატურა]]
 
[[კატეგორია:საფალავნო მოთხრობები]]
 
[[კატეგორია:საფალავნო მოთხრობები]]

მიმდინარე ცვლილება 15:55, 19 ოქტომბერი 2023 მდგომარეობით

„ვარშაყიანი"

„ვარშაყიანი" (XVIII ს.) — საგმირო-ფანტასტიკურ მოთხრობათა ვრცელი კრებული, რომელშიც აღწერილია რამდენიმე თაობის ფალავანთა თავგადასავალი (ზაბარჯათი, მისი ძე ბადრი იამანი და ამ უკანასკნელის შვილიშვილი ვარშაყი, რომლის სახელი ეწოდა მთელ კრებულს). ეს არის ტიპიური ხალხური სარაინდო რომანი, რომლის გმირებს უხდებათ უამრავი რეალური და ფანტასტიკური წინააღმდეგობის (ფერიები, დევები, ჯადოსნური თილისმები) გადალახვა ბედნიერების ძიების გზაზე. ლექსიკური და ფრაზეოლოგიური სპარსიზმები, საკუთარი და გეოგრაფიული სახელები, სიუჟეტური დეტალები თითქოს უთითებენ ძეგლის სპარსულ წარმომავლობას, თუმცა ანალოგიური ხალხური დასთანი სპარსულ მწერლობაში ჯერ მიკვლეული არ არის. ქართველ მთარგმნელს საკმაოდ თავისუფლად გადმოუღია წყარო, რადგან „ვარშაყიანი“ დიდ სიახლოვეს ამჟღავნებს სხვა ქართულ ორიგინალურ თუ ნათარგმნ ძეგლებთან. („ამირანდარეჯანიანი“, „როსტომიანი“, „ყარამანიანი“). მთარგმნელის ვინაობა უცნობია. ძეგლი მოღწეულია ერთადერთი ნუსხით, გამოცემულია მხოლოდ პირველი კარი (1885 წ.).



[რედაქტირება] ლიტერატურა

გ. ახვლედიანი, ვარშაყიანი, ქართული ლიტერატურის საკითხები, I, 1968.

[რედაქტირება] წყარო

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები