ნეოლიბერალიზმი
(ახალი გვერდი: '''ნეოლიბერალიზმი''' - (neoliberalization) - ნეოკლასიკური და ტრადიციული ლიბ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ნეოლიბერალიზმი''' - (neoliberalization) | + | '''ნეოლიბერალიზმი''' - (neoliberalization), ნეოკლასიკური და ტრადიციული ლიბერალიზმის ბაზაზე, ისტორიული სკოლის გავლენით XX საუკუნეში აღმოცენებული ეკონომიკური დოქტრინა, რომელიც ფართოდ გავრცელდა [[გერმანია|გერმანიაში]], [[II მსოფლიო ომი 1939-45|II მსოფლიო ომის]] შემდეგ კი სხვა ქვეყნებშიც. იგი [[კეინზიანელობა|კეინზიანელობის]] პარალელურად წარმოიშვა როგორც „[[დიდი დეპრესია|დიდ დეპრესია]]ზე” რეაქცია. ამ მიმდინარეობის მამამთავარია ვალტერ ოიკენი. კეინზიანელობისგან განსხვავებით, ნეოლიბერალიზმი კაპიტალიზმის კრიზისის მთავარ მიზეზს [[ეკონომიკა|ეკონომიკის]] [[მონოპოლიზაცია]]ს უკავშირებს, ხოლო გამოსავალს კონკურენციის თამაშის წესების დადგენასა და მის განვითარებაში ხედავს. |
| − | ნეოლიბერალიზმში ცენტრალური ადგილი არ უჭირავს [[მარჟინალიზმი|მარჟინალიზმს]], სამაგიეროდ, ყურადღებაა გამახვილებული [[სახელმწიფო|სახელმწიფოს]] როლზე სოციალური საკითხების მოგვარებაში. ნეოლიბერალიზმის ერთ-ერთი თვალსაჩინო მიმართულებაა ორდოლიბერალიზმი. ორდოლიბერალებმა (ვ. ოიკენი, ვ. რიოპკე, ლ. ერჰარდი, ა. მიულერ-არმაკი, ა. რიუსტოვი და ა.შ.) ეკონომიკურ პოლიტიკაში გამოჰყვეს შემდეგი მიმართულებები: | + | ნეოლიბერალიზმში ცენტრალური ადგილი არ უჭირავს [[მარჟინალიზმი|მარჟინალიზმს]], სამაგიეროდ, ყურადღებაა გამახვილებული [[სახელმწიფო|სახელმწიფოს]] როლზე სოციალური საკითხების მოგვარებაში. ნეოლიბერალიზმის ერთ-ერთი თვალსაჩინო მიმართულებაა ორდოლიბერალიზმი. ორდოლიბერალებმა (ვ. ოიკენი, ვ. რიოპკე, ლ. ერჰარდი, ა. მიულერ-არმაკი, ა. რიუსტოვი და ა.შ.) [[ეკონომიკური პოლიტიკა|ეკონომიკურ პოლიტიკაში]] გამოჰყვეს შემდეგი მიმართულებები: |
# სახელმწიფო და კერძო საკუთრების თანაფარდობის რეგულირება; | # სახელმწიფო და კერძო საკუთრების თანაფარდობის რეგულირება; | ||
| − | # კონკურენტული წესრიგის დამყარება, | + | # კონკურენტული წესრიგის დამყარება, მონოპოლიისა და [[კონკურენცია (ეკონომიკა)|კონკურენციის]] რეგულირება; |
# სამეწარმეო კანონმდებლობის შექმნა; | # სამეწარმეო კანონმდებლობის შექმნა; | ||
| − | # ეკონომიკური ზრდის რეგულირება. | + | # [[ეკონომიკური ზრდა|ეკონომიკური ზრდის]] რეგულირება. |
| + | |||
| + | მათ გამიჯნეს ორდოლიბერალური იდეები კაპიტალიზმისა და სოციალიზმის სხვა ანალოგიური იდეებისგან და „მესამე გზის” კონცეფცია აირჩიეს. მათი აზრით, ძლიერი სახელმწიფოს წინაპირობაა ეკონომიკური წესრიგის პოლიტიკის დამყარება, ანტიმონოპოლიური სამსახურის მეშვეობით კონკურენციის თავისუფლების პრინციპით მოქმედება. | ||
| + | |||
| + | |||
| − | |||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[თანამედროვე ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | [[თანამედროვე ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | ||
[[კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები]] | [[კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ეკონომიკური დოქტრინა]] | ||
14:22, 14 დეკემბერი 2022-ის ვერსია
ნეოლიბერალიზმი - (neoliberalization), ნეოკლასიკური და ტრადიციული ლიბერალიზმის ბაზაზე, ისტორიული სკოლის გავლენით XX საუკუნეში აღმოცენებული ეკონომიკური დოქტრინა, რომელიც ფართოდ გავრცელდა გერმანიაში, II მსოფლიო ომის შემდეგ კი სხვა ქვეყნებშიც. იგი კეინზიანელობის პარალელურად წარმოიშვა როგორც „დიდ დეპრესიაზე” რეაქცია. ამ მიმდინარეობის მამამთავარია ვალტერ ოიკენი. კეინზიანელობისგან განსხვავებით, ნეოლიბერალიზმი კაპიტალიზმის კრიზისის მთავარ მიზეზს ეკონომიკის მონოპოლიზაციას უკავშირებს, ხოლო გამოსავალს კონკურენციის თამაშის წესების დადგენასა და მის განვითარებაში ხედავს.
ნეოლიბერალიზმში ცენტრალური ადგილი არ უჭირავს მარჟინალიზმს, სამაგიეროდ, ყურადღებაა გამახვილებული სახელმწიფოს როლზე სოციალური საკითხების მოგვარებაში. ნეოლიბერალიზმის ერთ-ერთი თვალსაჩინო მიმართულებაა ორდოლიბერალიზმი. ორდოლიბერალებმა (ვ. ოიკენი, ვ. რიოპკე, ლ. ერჰარდი, ა. მიულერ-არმაკი, ა. რიუსტოვი და ა.შ.) ეკონომიკურ პოლიტიკაში გამოჰყვეს შემდეგი მიმართულებები:
- სახელმწიფო და კერძო საკუთრების თანაფარდობის რეგულირება;
- კონკურენტული წესრიგის დამყარება, მონოპოლიისა და კონკურენციის რეგულირება;
- სამეწარმეო კანონმდებლობის შექმნა;
- ეკონომიკური ზრდის რეგულირება.
მათ გამიჯნეს ორდოლიბერალური იდეები კაპიტალიზმისა და სოციალიზმის სხვა ანალოგიური იდეებისგან და „მესამე გზის” კონცეფცია აირჩიეს. მათი აზრით, ძლიერი სახელმწიფოს წინაპირობაა ეკონომიკური წესრიგის პოლიტიკის დამყარება, ანტიმონოპოლიური სამსახურის მეშვეობით კონკურენციის თავისუფლების პრინციპით მოქმედება.
