პარეტოს ოპტიმუმი
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''პარეტოს ოპტიმუმი''' - (Pareto optimum) | + | '''პარეტოს ოპტიმუმი''' - (Pareto optimum), რესურსებისა და მზა [[პროდუქცია|პროდუქციის]] ისეთი განაწილება, როდესაც არ ხდება გადანაწილება იმგვარი სახით, რაც გააუმჯობესებდა ერთი ინდივიდის მდგომარეობას სხვათა მდგომარეობის გაუარესების ხარჯზე. ეს კონცეფცია ეკუთვნის [[ვილფრედო პარეტო|ვილფრედო პარეტოს]] და ატარებს მის სახელს. [[კეთილდღეობის ეკონომიკური თეორია|კეთილდღეობის ეკონომიკური თეორიის]] მნიშვნელოვანი ნაწილი. დაკავშირებულია იმ პირობების ანალიზთან, რომელთა შემთხვევაშიც შეიძლება პარეტოს ოპტიმუმის მიღწევა. მიუხედავად ამ უკანასკნელის დიდი თეორიული დანიშნულებისა, პარეტოს კრიტერიუმის პრაქტიკული გამოყენება ძალზე შეზღუდულია, ვინაიდან იგი მიუღებელია იმ ალტერნატივების შერჩევისას, რომელიც გულისხმობს ერთი ინდივიდის მდგომარეობის გაუმჯობესებას სხვათა ხარჯზე. გამომდინარე იქიდან, რომ ნებისმიერ [[ეკონომიკური პოლიტიკა|ეკონომიკურ პოლიტიკა]]ს მოაქვს ზიანი ადამიანთა ამა თუ იმ ჯგუფისათვის, ეს გარემოება სერიოზულად ზღუდავს პარეტოს ოპტიმუმის პრაქტიკულ გამოყენებას. ამ შეზღუდვის გადასალახავად ზოგიერთი ეკონომისტი ცდილობს სამართლიანი განაწილების კონცეფციით, ან კომპენსაციის კრიტერიუმების გამოყენებით შეავსოს და განამტკიცოს პარეტოს ოპტიმუმი. |
| − | ანალიზთან, რომელთა შემთხვევაშიც შეიძლება | + | |
| ხაზი 7: | ხაზი 6: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[თანამედროვე ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | [[თანამედროვე ეკონომიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | ||
| − | |||
[[კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები]] | [[კატეგორია:ეკონომიკური ტერმინები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:46, 14 დეკემბერი 2022 მდგომარეობით
პარეტოს ოპტიმუმი - (Pareto optimum), რესურსებისა და მზა პროდუქციის ისეთი განაწილება, როდესაც არ ხდება გადანაწილება იმგვარი სახით, რაც გააუმჯობესებდა ერთი ინდივიდის მდგომარეობას სხვათა მდგომარეობის გაუარესების ხარჯზე. ეს კონცეფცია ეკუთვნის ვილფრედო პარეტოს და ატარებს მის სახელს. კეთილდღეობის ეკონომიკური თეორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი. დაკავშირებულია იმ პირობების ანალიზთან, რომელთა შემთხვევაშიც შეიძლება პარეტოს ოპტიმუმის მიღწევა. მიუხედავად ამ უკანასკნელის დიდი თეორიული დანიშნულებისა, პარეტოს კრიტერიუმის პრაქტიკული გამოყენება ძალზე შეზღუდულია, ვინაიდან იგი მიუღებელია იმ ალტერნატივების შერჩევისას, რომელიც გულისხმობს ერთი ინდივიდის მდგომარეობის გაუმჯობესებას სხვათა ხარჯზე. გამომდინარე იქიდან, რომ ნებისმიერ ეკონომიკურ პოლიტიკას მოაქვს ზიანი ადამიანთა ამა თუ იმ ჯგუფისათვის, ეს გარემოება სერიოზულად ზღუდავს პარეტოს ოპტიმუმის პრაქტიკულ გამოყენებას. ამ შეზღუდვის გადასალახავად ზოგიერთი ეკონომისტი ცდილობს სამართლიანი განაწილების კონცეფციით, ან კომპენსაციის კრიტერიუმების გამოყენებით შეავსოს და განამტკიცოს პარეტოს ოპტიმუმი.
