არტილერია (ჯარების გვარეობა)
არტილერია (ფრანგული atillier – მომზადება, აღჭურვა) - ჯარების გვარეობა; არტილერია წარმოადგენს საარტილერიო შენაერთებს, ნაწილებსა და ქვედანაყოფებს, რომლებიც ორგანიზაციულად შედიან ოპერატიული გაერთიანების, საერთო საჯარისო შენაერთის, ნაწილებისა და ქვედანაყოფების შემადგენლობაში ან უმაღლესი მთავარსადლობის რეზერვში.
სახმელეთო ჯარების თანამედროვე არტილერია იყოფა: საჯარისო (ზოგიერთი ქვეყნის არმიებში – საველედ) და უმაღლესი მთავარსარდლობის რეზერვის არტილერიად, ხოლო დანიშნულების მიხედვით – სახმელეთოდ და საზენიტოდ.
სახმელეთო არტილერია იყოფა: საბრძოლო თვისებების მიხედვით – საზარბაზნო, საჰაუბიცო, რეაქტიულ, ტანკსაწინააღმდეგო, სამთო და ნაღმსატყორცნებად;
გადაადგილების ხერხების მიხედვით – თვითმავალ, ბუქსირებად (მექანიკური ან ცხენის წევისა), თვითმოძრავ გადასატან, სარკინიგზო, სასაპალნე და სტაციონარულად.
სამხედრო-საზღვაო ფლოტის (საზღვაო) არტილერია მოიცავს სახომალდო და სანაპირო არტილერიას.
საარტილერიო სისტემათა კონსტრუქციების თავისებურებების მიხედვით გამოყოფენ ლულიან კუთხვილ, გლუვლულიან, არაუკუმგორავ, რეაქტიულ, საკაზემატო, უნივერსალურ არტილერიას. მისი საცეცხლე და ტაქტიკური ქვედანაყოფია ბატარეა, ძირითადი საცეცხლე და ტაქტიკური ქვედანაყოფი – დივიზიონი, საარტილერიო დივიზიონები შეიძლება გაერთიანებული იყოს საარტილერიო პოლკებად ან საარტილერიო ბრიგადებად, ხოლო ბრიგადები (პოლკები) – საარტილერიო დივიზიებად.
არტილერიის შეიარაღებაზე არის სხვადასხვა კალიბრის ზარბაზნები, ჰაუბიცები, ზარბაზან-ჰაუბიცები და ჰაუბიცა-ზარბაზნები, ნაღმსატყორცნები, 57, 85 და 100-მმ ტანკსაწინააღმდეგო ზარბაზნები, ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემის საბრძოლო მანქანები (გამშვები დანადგარები).
წყარო
ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი. აკადემიკოსის, გენერალ-მაიორ ელგუჯა მეძმარიაშვილის საერთო რედაქციით, - თბილისი2017
