საქართველოს ისტორიულ
ძეგლთა
ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი
<< თავიდანუჯარმა (საგარეჯოს რ-ნი)
1.არჯევანიძე ი. თბილისიდან ალაზნის ველისაკენ.-თბ.,1958.-გვ.113-117.
უჯარმის ციხის სამხედრო-სტრატეგიული მნიშვნელობა.
2.უჯარმა //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.36;გვ.114-115.
ციხე-ქალაქის ისტორიულ-არქიტექტურული აღწერილობა. უჯარმა ქართულ ისტორიულ წყაროებში, 1950-1952 წლის გათხრების შედეგები. ტექსტს დართული აქვს კოშკის ნახატი - მხატვარი ავთო ვარაზი.
3.ქალაქები: უჯარმა //ზაქარაია პ. სამშობლოს გუშაგები.-თბ.,1965.-გვ.28-31.
უჯარმის დაარსებისა და ისტორიის შესახებ. ტექსტს ახლავს ციხის ჩანახატი (არქ.ირ.ციციშვილი).
4.თამარაშვილი ლ. უჯარმა //გაზ. "სტალინური სიტყვა" (საგარეჯო).-1951.-1 მაისი.
ციხე-ქალაქის ისტორია.
5.ლომთათიძე დ. უჯარმა.-თბ.,1961.
ბუკლეტში აღწერილია ციხე-ქალაქი უჯარმა.
6.მუსხელიშვილი დ. ციხე-ქალაქი უჯარმა.-თბ.,1966.
კახეთის პოლიტიკური ცენტრის-უჯარმის წარმოქმნა, განვითარება და დაცემა.
7.ციციშვილი ირ. უჯარმა //ძეგლის მეგობარი.-1966.-N6.-გვ.26-29.
უჯარმიის შიდა ციხის ნაგებობების, ზღუდე-კოშკების, წყალსაცავი სისტემის აღწერილობა, ძეგლის ისტორია, მოკლე ცნობა "ჯვარპატიოსნის" ძველი ეკლესიის შესახებ (არქიტექტურული ფორმებისა და მშენებლობის ტექნიკის მიხედვით დათარიღებულია V საუკუნით).
8.ციხე-ქალაქები: უჯარმა //ზაქარაია პ. ქართული ციხე-ქალაქები ციხესიმაგრეები ციხე-დარბაზები ციხე-გალავნები კოშკები.-თბ.,2001.-გვ.35-38.
ქართული წყაროები უჯარმის შესახებ. ციხის ისტორია, მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტს ერთვის ნაქალაქარის რეკონსტრუქციის ნახატი.
9.ქალაქები: უჯარმა //ზაქარაია პ. საქართველოს საერო ხუროთმოძღვრების ძეგლები.-თბ.,1960.-გვ.6-8.
მემატიანე ჯუანშერის ცნობა უჯარმის შესახებ, ძეგლის მდებარეობა, მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. მოხსენიებული არიან: გ.ჩუბინაშვილი, ვახტანგ გორგასალი და მისი ვაჟი დაჩი. ტექსტს ახლავს უჯარმის გეგმა.
10.ადრეშუასაუკუნეების ციხე-ქალაქები და ციხესიმაგრეები (V-X სს.)აღმოსავლეთ საქართველო: უჯარმა //ზაქარაია პ. ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია უძველესი დროიდან XVIII ს. ბოლომდე.-თბ.,2002.-გვ.56-60.
რეგულარული გეგმარებითა და მასშტაბებით გამორჩეული ციხე-ქალაქის ისტორია; მემატიანეთა ცნობები უჯარმის შესახებ. ციტადელისა და სასახლის აღწერილობა. ტექსტს ახლავს ფოტომასალა (სურ.20,21; ტაბ.8).
11.ქალაქები: უჯარმა //ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი ციხესიმაგრეები.-თბ.,1988.-გვ.27-29.
მდ.იორის მარჯვენა ნაპირას აგებული , ნანგრევების სახით შემორჩენილი ციხის მდებარეობა, მემატიანეთა ცნობები მის შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: მეფე მირიანი (IV ს.), მისი ძე რევი, ვახტანგ გორგასალი, მემატიანე ჯუანშერი, ტექსტს ახლავს ციხის ჩანახატი.
12.შუა საუკუნეების ხელოვნება: უჯარმა //ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1995.-გვ.47-49.
ქალაქის მოკლე ისტორია, ციხის, გალავნის, კოშკის მოკლე აღწერილობა. ტექსტს ახლავს საილუსტრაციო მასალა (უჯარმა-რეკონსტრუქცია, გეგმა).
13.ქალაქები: უჯარმა //ციციშვილი ირ. ქართული არქიტექტურის ისტორია.–თბ.,1955.–გვ.50–51.
საისტორიო წყაროები უჯარმის შესახებ. ტექსტს ახლავს საილუსტრაციო მასალა.
14. ბარნაველი თ. კახეთის ისტორიული ძეგლების წარწერები.-თბ.,1961.-გვ.129-130.
წმინდა ნიკოლოზის სახელობის (ავალიშვილების ეკლესია)ეკლესიის შემორჩენილი წარწერების პალეოგრაფიული ანალიზი.
15.უჯარმა //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.X.-თბ.,1986.-გვ.202.
ციხე-ქალაქ უჯარმის ისტორია და ქალაქის ტერიტორიაზე აგებული ციხესიმაგრის (ამჟამად ნანგრევებია)მოკლე აღწერილობა.
16.ბარნაველი თ. კახეთის ისტორიული ძეგლების წარწერები.-თბ.,1961.-გვ.129-131.
უჯარმის ციხის ეკლესიის - ჯვარპატიოსნის აღმ.ფასადზე შემორჩენილი წარწერის თაობაზე.
17.წმინდა გიორგის ეკლესია //"მადლი".-1993(სექტ.).-N14.-გვ.5.
უჯარმის წმ. გიორგის სახ. ეკლესიის აღდგენის თაობაზე.
18.ჯანაშვილი მ. მოგზაურობა კახეთში //გაზ. ”დროება”.-1881(4 ივნ.).-N115.-გვ.1-3; (7ივნ.).-N116, გვ.2-3; (9 ივნ.).-N117, გვ.203.
19.მაღაროელი. თბილისიდამ თელავამდე მგზავრის შთაბეჭდილებანი //გაზ. ”დროება”.-1885(13 ივლ.).-N149.-გვ.2-3.
20.X. ჩვენებური(გაკვრითი სენიშვნები მგზავრისა //გაზ. ”შრომა”.-1883(26 მაისი).-N20.-გვ.1-3.
21.ციციშვილი ი. უჯარმა.-თბ.,1982.-გვ.64
ციხე-ქალაქის ისტორია; ციხესიმაგრის საერთო კომპოზიცია, ძეგლთა მხატვრული დამუშავების ნიმუშები. ტექსტს ერთვის საილუსტრაციო მასალა.
22.როსტომაშვილი ი. გორგასლანის ციხე-დარბაზი //ჟ. ”მოგზაური”.-1901.-N3.-გვ.217-220.
23.უჯარმა //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.124. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
24.უჯარმა//უჯარმიდან ალავერდამდე.-თბ.,2013.-გვ.4-9. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
ციხე-ქალაქ უჯარმის ისტორიულ-პოლიტიკური მნიშვნელობა. ჯვარპატიოსნის ეკლესიის მოკლე მიმოხილვა. ტექსტს ახლავს ფოტომასალა.
24.უჯარმა//ბერიძე ვ. ქართული ხუროთმოძღვრების ისტორია.–თბ.,2014.–გვ.44–47.
უჯარმის ციხე–ქალაქის საერო და სათავდაცვო არქიტექტურა. მოკლე ცნობა ვახტანგ გორგასლის მიერ უჯარმის რაბათში აშენებული რაჟდენწმინდის ეკლესიის შესახებ.
25.უჯარმა //გედენიძე ი. საქართველო- რასაც არწივები ხედავენ.-თბ.,2018.-გვ.46-47.ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
26.უჯარმა //საქართველოს ისტორია (საკითხავი წიგნი ილუსტრაციებით).-თბ.,2021.-ტ.1.-გვ.233.
27.უჯარმის ციხე-ქალაქი //ხმელიძე თ; ქაშიაშვილი ზ; ვანიშვილი თ; ქართული კულტურა და ხუროთმოძღვრება.-თბ.,2023.-გვ.129-130.
28.Ujarma //JANBERIDZE N. TSITSISHVILI I. ARCHITECTURAL MONUMENTS OF GEORGIA.-Moscow.,1996.-p.37-38.