საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბლიოგრაფიული ლექსიკონი

საწყისი | ძებნა | ბოლო განმარტება | მოგვწერეთ | შესვლა


ბოლო 10 განმარტება

სიტყვა განმარტება
ათონის ივერთა მონასტერი (საბერძნეთი) 1.ათონი ათასწლოვანი //ჯვარი ვაზისა.-1982.-N2.-გვ.33-34. ათონის მთაზე ივერიონის მონასტრის დაარსების 1000 წლისთავი. გადმოცემულია მონასტრის დაარსების ისტორია. 2.ათონის ივერთა მონასტერი //საქართველო:ენციკლოპედია.-თბ.,1997.-გვ.75. საბერძნეთში ათონის ივერთა მონასტრის აღწერილობა. 3.ათონის ივერთა მონასტერი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.1.-თბ.,1975.-გვ.229. მოკლე ცნობები ათონის ივერთა მონასტრის შესახებ. 4. ალანია ე. ათონის ივერთა მონასტერი //ლიტერატურული საქართველო.-1963(29 ნოემბერი)-გვ.4. ათონის ივერთა მონასტრის ისტორია. 5.ბაქრაძე ი. ივირიონი //ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში.-1980.-გვ.132-135. ტაძრის გეოგრაფიული მდებარეობა და მოკლე ისტორია. 6.ბერძენიშვილი მ. ათონის ივერთა დიდებული ლავრა //სკოლა და ცხოვრება.-1982.-N12.-გვ.62-66. 7.გაბაშვილი ტ. მიმოსვლა.-თბ.,1956.-გვ.16. წერილობითი წყაროების ანალიზი, ავტორის შთაბეჭდილებები ათონის ღვთისმშობლის მონასტრის ხუროთმოძღვრებასა და მხატვრობაზე. 8.გეორგიკა. ტ.5.-თბ.,1963.-გვ.30-45. თორნიკე ერისთავისა და ათონის ივერთა მონასტრის დაარსების შესახებ. 9.გეორგიკა.ტ.8.-თბ.,1970.-გვ.122-270. ათონის ივერთა მონასტრის აქტები (X-XIV საუკუნეები). 10.ილია II. ათონის ივერთა მონასტერი და მისი მნიშვნელობა //ჯვარი ვაზისა.-1978.-N2.-გვ.9-11. სტატია წარმოადგენს ნაწილს ავტორის დიდი ნაშრომისა "ივერიის მონასტერი". მასში აღნიშნულია, რომ სავანე საუკუნეების განმავლობაში იყო საეკლესიო მწიგნობრობის კერა და წარმოადგენდა ქართველთათვის ბიზანტიასა და ახლო აღმოსავლეთთან კულტურული ურთიერთობის მძლავრ კერას. 11.კანდელაკი ბ. ათონის ივერთა მონასტერი //ძეგლის მეგობარი.- 1970.-N22.-გვ.53-59. ათონის ივერთა მონასტრის აშენების ისტორია. ქართველი ტურისტების ცნობებზე დაყრდნობით მოცემულია ძეგლის თანამედროვე მდგომარეობა. 12.კანდელაკი ბ. ათასი წლის ქართული სავანე //ძეგლის მეგობარი.-1981.-N57.-გვ.36-39. მონასტრის დაარსების ისტორიის, აქ მიმდინარე მთარგმნელობითი და საგანმანათლებლო საქმიანობის შესახებ. 13.კანდელაკი ბ. ქართული კულტურის საზღვარგარეთული ძეგლები: ათონი, ჯვარი, პეტრიწონი.-თბ.,1980.-გვ.117. ნაშრომი მიძღვნილია ათონის ივერთა მონასტრის 1000 წლისთავისადმი. მოთხრობილია საქართველოს ფარგლებს გარეთ არსებულ კულტურის კერების: ათონის ჯვრის მონასტრის (საბერძნეთი), ჯვრის მონასტრისა (პალესტინა) და პეტრიწონის (ბულგარეთი) ისტორიის, მხატვრობისა და წარწერების შესახებ. 14.კეკელიძე კ. მიტაცება ბერძენთა მიერ ქართული ლიტერატურული კერისა ათონზე და მისი მდგომარეობა მე-16-17 საუკუნეებში //კეკელიძე კ. ეტიუდები ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან.-III.-თბ.,1955.-გვ.69-86. ათონის მონასტრის ისტორია: აგება, იქ მოღვაწე ბერების საქმიანობა, ბერძენი ბერების მიერ ქართველ ბერთა თანდათან განდევნა. 15. მაკალათია ს. მესხეთ-ჯავახეთი.-თბ.,1938.-გვ.22. მოკლე ცნობები ათონის ივერთა მონასტრის შესახებ. 16.მაჩხანელი მ. ათონის ქართველთა ლავრის ერთ-ერთი ქტიტორის გიორგის ვინაობისათვის //მაცნე. ენის...სერია.-1977.-N4.-გვ.101-13. XVIII საუკუნის პირველ ნახევარში შექმნილი "მონასტრის ქტიტორთა ცხოვრების" ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის, გიორგის შესახებ არსებული ცნობების ანალიზი. 17.მაჭავარიანი ე. ათონის ივერთა მონასტერი და X-XI სს. ქართული მოხატული წიგნი //საბჭოთა ხელოვნება.-1980.-N11.-გვ.52-59. ათონის ქართული სამწიგნობრო სკოლის მოღვაწეობა. 18.მეტრეველი ე. ქართული კულტურის დიდი კერა //ლიტერატურული საქართველო.-1982(12 ნოემბერი).-გვ.5-6. ივერიის მონასტერში არსებული სალიტერატურო სკოლის საქმიანობა და მისი მნიშვნელობა. 19.მიქაძე გ. ათონის ივერთა მონასტერი //ისტორია, საზოგათმცოდნეობა, გეოგრაფია სკოლაში.-1978.-N3.-გვ.34-37. სამონასტრო კომპლექსის ისტორია. საქართველოს სახელმწიფო ტელევიზიის მიერ 1977 წელს ამ მონასტერში მოპოვებული და გადაღებული სიძველეების შესახებ.. 20.სოტირის კადასი. ივერიონის მონასტერი //დროშა.-1986.-N5.-გვ.18-19. ნაწყვეტი ათენში გამოცემული წიგნიდან "ათონის მთა".მთარგმნელი მარიკა ჩაჩიბაია. 21.სხირტლაძე ზ. ტაძარი ივერიონის მახლობლად //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1998.-N1.-გვ.102-108. ათონის ივერთა მონასტრიდან ორ კილომეტრში მდებარე სწორკუთხა გალავნით შემოზღუდულ ორმოცმოწამის სახელობის გუმბათიანი ეკლესიისა და ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლისაგან შემდგარ მცირე კომპლექსის აღწერილობა.. 22. ჯავახიშვილი ი. თხზულებანი.ტ.III.-1982.-გვ.263, 384, 404-407. ცნობები ათონის მონასტრის შესახებ. 23.ბენედიკტე ბერი. წერილები ათონის მთიდამ //ჟ. ”მწყემსი”.-1884.-N1.-გვ.6-7. ისტორიული მიმოხილვა.მონასტრის მდგომარეობა XIX საუკუნეში. 24.ვართაგავა იპ. ორი უმთავრესი ცენტრი ქართული განათლებისა //მწყემსი.-1901.-N17-18.-გვ.4-7; N19.-გვ.1-5. ათონის ივერიისა და იერუსალიმის ჯვრის მონასტრების ისტორია. აღწერილია კომპლექსის უმთავრესი ნაგებობანი. 25.დროა ბოლო მოეღოს!...(ათონის ქართველთა სავანის მდგომარეობის შესახებ)//ივერია.-1898.-N117.-გვ.1-2. წერილი დეკანოზ პეტრე კონჩოშვილისადმი, მისივე განმარტებით, გამოგზავნილი გაზ. "ივერიაში". 26.ვაშნარსკი. ერთი თაყვანის მცემელთაგანი. წერილი წმინდა ათონის მთიდგან. ("ქართველთა შორის მართლ-მადიდებელ ქრისტიანების აღმდგენელ საზოგადოების საყურადღებოდ") //ივერია.-1899.-N220.-გვ.2-3. ქართველი ბერების შევიწროება ბერძენი ბერების მიერ. 27.იონა მღვდელ-მონაზონი. წმინდა ეკლესიის მოყვარეთა მართლ-მადიდებელთა ქრისტიანეთა მიმართ //ივერია.-1897.-N105.-გვ.4. თხოვნა ათონის მონასტრის დახმარების შესახებ 28.ნ-ლი. ორიოდე სიტყვა ათონის ივერიის მონასტრის შესახებ. //ივერია.-1900.-N26.-გვ.2-3. გერასიმე ნადარეიშვილის ნაამბობი. 29.ქართველი. წერილი სიღნაღიდგან //ივერია.-1897.-N175.-გვ.2. მოიჯარადრეების მიერ ივერიის მონასტრის მამულების გზის შეკვრა. 30.ჯანაშვილი დ. მოკლე ისტორია ივერიის მონასტრისა ათონის მთაზე //დროება.-1884.-N76, 78,79,80. 31.კასტელი კრისტოფორე. ცნობები და ალბომი საქართველოს შესახებ.-თბ.,1976.-გვ.467. წარმოდგენილია სოფ. ათენის ტაძრის ნახატი. 32.ღუდუშაური გ. ათონის მთის ქართველთა მონასტრის დაარსების თარიღისათვის //მაცნე. ისტორიის...სერია.-1980.-N3.-გვ.118-131. ათონის მთის ქართველთა მონასტრის დამაარსებლები: იოანე, მისი შვილი ექვთიმე, გიორგი მთაწმინდელი,როგორც ბიზანტიური რელიგიურ-ლიტერატურული შედევრების მთარგმნელები. 33.ღუდუშაური გ. ათონის მთის ქართველთა მონასტრის დაარსების თარიღისათვის (1876-1976) //მაცნე. ისტორიის...სერია.-1976.-N3.-გვ.103-109. ათონის მთაზე ქართველთა დასახლების თარიღი. 34.შენგელია მ. ერთი ძველი ძეგლის შესახებ //ლიტერატურული საქართველო.-1955(5 აგვ.).-გვ.4. ისტორიული ცნობები ათონის ივერთა მონასტერში XI საუკუნეში არსებულ საავადმყოფოზე. 35.ჭუმბურიძე ზ. ქართული კულტურის ათასწლოვანი სავანე //განთიადი.-1982.-N2.-გვ.176-190. მონასტრის დაარსების ისტორია და იქ მოღვაწე ქართველი ბერები. 36.ხინთიბიძე ე. ათონის ქართული ლიტერატურული სკოლა //მნათობი.-1982.-N2.-გვ.131-143. დახასიათებულია იოანე, ექვთიმე და გიორგი ათონელების მოღვაწეობა. 37.ნადარეიშვილი გ. ათონის მონასტერი //საქართველო.-1920.-30 მარტი.-N68.-გვ.3. ცნობები მონასტრის შესახებ. 38.ათონის მთის მონასტრის საიდუმლოებანი //გაზ. "კომუნისტი".-1987(16 ივნ.).-გვ.4. ათონის მონასტერში დაცული ქართული ხელნაწერების შესახებ. მოხსენიებულია ა. მიქაბერიძე. 39.ათონის ცენტრი 1000 წლისაა //სახალხო განათლება.-1982920 ოქტ.).-გვ.4. 40.ალექსიძე ა. ათონის სიმაღლე //გაზ. "კომუნისტი" -1982(19 ოქტ.).-გვ.4. ათონის ქართული სამეცნიერო-საგანმანათლებლო ცენტრის 1000 წლისთავის გამო. 41.ამირხანაშვილი ი. ივირონი - 1000 //ლიტერატურურლი საქართველო.-1985(18 იანვ.).-გვ.14. ათონის ლიტერატურული სკოლის ათასწლოვანი იუბილესადმი მიძღვნილი კრებულის განხილვა. 42.აფაქიძე ლ. გაცოცხლებული წარსული //სახალხო განათლება.-1966(1 ივნ.).-გვ.3. ათონის მთაზე "კარის ღვთისმშობლის" მონასტრის ფირზე გადაღების შესახებ. მოხსენიებულია გ. ასათიანი). 43.ბერაძე პ. ბერძნული კლასიკური ხანის ძეგლები ათონის იბერთა მონასტერში //ლიტერატურურლი საქართველო.-1963(30 აგვ.).-გვ.3. 44.ბოდერი ვ. ქართველი ბერები ათონის მთაზე და ქართული სალიტერატურო ენის ისტორია ///ლიტერატურურლი საქართველო.-1987(27 თებ.).-გვ.5-6. 45.მენაბდე ლ. სავანე ათონზე //გაზ. "კომუნისტი".-1980(16 აგვ.).-გვ.4. მონასტერის დაარსებიდან 1000 წლისთავის გამო. 46.მესხი თ. ტაუ ანუ ტაო-პერდელი. პანტოკრატორის მონასტერი //ლიტერატურურლი საქართველო.-1996(1-8) ნოემბ.).-გვ.5. ახლად აღმოჩენილი ქართული მონასტერი ათონის მახლობლად. 47.ნაცვლიშვილი პ. თანამედროვე არგონავტიკა //გაზ. "სამშობლო".-1982.-N2(იანვ.).-გვ.4-5. ივერთა მონასტერში დაცული ქართული ხელნაწერების თაობაზე. მოხსენიებულია ა. მიქაბერიძე. 48.სილოგავა ვ. ათონის ქართული სიძველეებიდან //ლიტერატურული მესხეთი.-2000(იანვ.).-N1.-გვ.6; თებ.-N2.-გვ.6-7; მარტი.-N3.-გვ.6-7. მონასტრის დაარსების ისტორია, ხელნაწერები. 49.სირაძე რ. ივირონი 1000 //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1982(6 ნოემბ.).-გვ.3. 50.სურგულაძე ა. ქართული კულტურის კერა უცხოეთში //გაზ. "საბჭოთა აჭარა".-1982(19 ოქტ.).-გვ.4. 51.შამელაშვილი რ. "ათონის კრებული" //გაზ. "ქუთაისი".-1982(20 ოქტ.).-გვ.3. თბილისში 1901 წელს გამოცემული ათონის ივერთა მონასტრის "ხელნაწერი აღაპებით" (1074 წ.) შესახებ. 52.შენგელია მ. ძველი ქართული მედიცინის კერა //გაზ. "თბილისი".-1982(27 დეკ.).-გვ.3. 53.ცინცაძე ი. დიდი მეგობრობის ისტორიიდან. ათონის ქართველთა მონასტრის წიგნსაცავის ხელნაწერები მოსკოვში //გაზ. "კომუნისტი".-1962(10 იანვ.).-გვ.4. 54.ჭყოიძე ე. ათონის ივერთა მონასტერი ექვთიმე ათონელის გარდაცვალებიდან გიორგი ათონელის წინამძღვრობამდე //ისტორიულ-ეთნოგრაფიული შტუდიები.X.-2006.-გვ.58-79. რეზ. ინგლ. ენაზე. 55.ხაბურძანია ვ. ქართული კერა საბერძნეთში // გაზ. "ქუთაისი.-1984(5 ოქტ.).-გვ.3. მონასტრის დაარსებისა და იქ მოღვაწე ქართველთა შესახებ. 56.ხინთიბიძე ე. ათონის ქართული ბიბლიოთეკა //გაზ. "კომუნისტი".-1981( 1აგვ.).-გვ.3. 57.ჯიბლაძე გ. ათონის ივერთა ათასწლოვანი სავანე ივირონი //გაზ. "სამშობლო".-1982(ნოემბ.).-N23.-გვ6. 58.ჯიბლაძე გ. ქართული კულტურის კერა //გაზ. "სამშობლო".-1982(ნოემბ.).-N23.-ვ.6-7. 59.დოლგოვა ნ. დედოფალი შემოვიდა //გაზ. "თბილისი".-1996(23 ნოემბ.).-გვ.4. პაპიკონის მთაზე აღმოჩენილი ქართული მონასტრის შესახებ. 60.ბრიგაძე დ. ქართული კულტურის უძველესი კერა // გაზ. "ქუთაისი".-1980(9 სექტ.).-გვ.3. 61.გურგენიძე ვ. ღვაწლი ათონის წმინდა მამათა //წიგნის სამყარო.-1988(23 ნოემბ.).-გვ.4-5. გიორგი, იოანესა და ექვთიმეს ცხოვრება. თორნიკე ერისთავის ღვაწლი ათონის მონასტრის დაარსებაში. 62.ვერონელი ლ. ქართული კულტურის დედაბოძი //გაზ. "ალაზნის ველი"(თელავი).-1963(26 დეკ.). 63.კანდელაკი ბ. ათონის ივერთა მონასტრიდან... //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1989(14 ოქტ.).-გვ.5. ათონის ივერთა მონასტერში დაცული ღვთისმშობლის ხატის ასლის ჩამობრძანება თბილისში. 64.კანდელაკი ბ. ათონის ივერთა მონასტრის სალიტერატურო სკოლა //გაზ. "ქუთაისი'.-1969(17 აპრ.). 65.კანდელაკი ბ. ხატი ათონის ივერთა მონასტრიდან //ქართველი ერი.-1994.-21 მაისი.-გვ.5. მონასტრის კარიბჭის მცველი ღვთისმშობლის ხატის ასლის თბილისში ჩამოსვენების თაობაზე. 66.ღუდუშაური გ. ათასწლოვანი სახელოვანი სავანე //სახალხო განათლება.-18980(20 აგვ.).-გვ.4. 67.ათონის ივერთა მონასტერი //ბალახაშვილი ბ. ღირსი გიორგი მთაწმინდელი (ათონელი) 1000.-თბილისი-ბორჯომი.-2009.-გვ.38-42. ძეგლის დაარსება, განახლების ეტაპები, მოკლე ისტორია, დამაარსებელთა ვინაობა, სავანე, როგორც ქართული კულტურის ცენტრი, ცნობები ათონზე მოღვაწეთა შესახებ, მონასტრის ბიბლიოთეკებისა და წიგნთსაცავების, უნიკალური ძველი ქართული ხელნაწერების თაობაზე. 68.იოსელიანი პლ. განხილვა რამდენიმე ქართველთა ზედ წარწერათა //ცისკარი.-1985.-N5.-გვ.14-23. ათონის მონასტერში არსებული წარწერების შესახებ. მოხსენიებულია პეტერბურგელი არქიმანდრიტი პორფირი. 69.თოთაძე ვ., თოთაძე ნ. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ისტორია.-თბ.,[2006].-გვ.152-157. მონასტრის დაარსების ისტორია, განვითარება, მონაცემები აქ მოღვაწე სასულირო პირთა შესახებ. აღსანიშნავია ცნობები ათონის ივერთა მონასტრის ბიბლიოთეკის შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: პროფ. ი. ცინცაძე, არსენ სუხანოვი (გაგზავნილი რუსეთის პატრიარქ ნიკონის მიერ ქრისტიანული საეკლესიო ლიტერატურის ბერძნულ დედნებთან და სტამბურ გამოცემებთან შესადარებლად და შესაძენად), ტიხონ ფაღავა - უკანასკნელი ქართველი ბერი ათონზე. ტექსტს ერთვის საბინინის ნახატები. 70.Судьба Иверского монастыря на Афоне //საქართველოს სასულიერო მახარებელი.-1866(თებ.).-გვ.139. 71.ათონი [საბერძნეთი-ივერიის მონასტერი] //მწყემსი.-1887.-N3, გვ.4; N4, გვ.5-7. 72.კონჭოშვილი პ. მოგზაურობა წმ. ქალაქს იერუსალიმსა და წმ. ათონის მთაზედ დეკანოზის პეტრე დავითის ძის კონჭოშვილისა. ტფ. 1891 //ივერია.-1902(3 აგვ.).-N164.-გვ.4. 73.ათონის მთა //დროება.-1866(8 აპრ.).-N6.-გვ.3-4. ისტორიული მიმოხილვა. ფრანგულ გაზეთში დაბეჭდილი წერილი ივერიის მონასტერზე. 74.ათონის ქართველ ბერების ეხლანდელი ყოფა //დროება.-1878(21 ნოემბ.).-N238.-გვ.1-2. 75.[ბარკალაია ბ.] მონაზონი ბენედიკტე. ათონის ივერიის მონასტერზე //დროება.-1876.-(17 დეკ.).-N137.-გვ.3-4. პასუხი გაზ. "დროების" N112-ში დაბეჭდილ შენიშვნაზე.; ათონის ივერთა მონასტრისა და ბერ ბენედიქტეს შესახებ. 76.ბარკალია ბენედიქტე ათონის მთიდამ (წერილი რედაქტორთან)//გაზ. "დროება".-1882.-(30 ოქტ.).-N226.-გვ.1-2. ათონის ივერთა მონასტრის დასაკუთრება ბერძნების მიერ. 77.ბარკალაია ბ. ბ-ნო რედაქტორო! //დროება.-1882(21,22დეკ.).-N267.-გვ.3; N268.-გვ.3-4. ივერიის ქართველთა მონასტრის მითვისება ბერძენები მიერ; პასუხი ბერძენთა არქიმანდრიტ მამა გერასიმეს. 78.ბარკალაია ბ. წერილი რედაქტორთან //გაზ. "დროება"(126.-გვ.3; N127.-გვ.3-4; N128.-2-3. ათონისა და საზღვარგარეთ სხვა ართული მონასტერების მდგომარეობა. მათი ბიბლიოთეკების დაცვის საჭიროება. ქართული გალობის აღდგენა ატონის მონასტერში. 79.შენიშვნა საჭირო საქმეზედ //გაზ. "დროება".-1878(10 ნოემბ.).-N229.-გვ.1. ათონის ივერიის მონასტრის შესახებ. 80."წარსული წლის 16 დეკემბრიდან"... //გაზ."დროება".-1866(1 ივნ.).-N5.-გვ.4. ინფორმაცია მონასტრის გადაწვის შესახებ. 81.ჯანაშვილი დ. მოკლე ისტორია ივერიის მონასტრისა ათონის მთაზე //გაზ. "დროება".-1884(5 ივნ.).-N76.-გვ.1-2; N78.-გვ.1-2; N79.-გვ.1-3; N80.-გვ.1-3. 82.ათონის ივერთა მონასტერი //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.216-217. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 83.ათონის ივერთა მონასტერი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.99-100.
იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი 1.აბაშიძე ი. პალესტინის დღიური //მნათობი.-1961.-N2.-გვ.82-113. იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში რუსთაველის ფრესკის აღმოჩენის შესახებ. 2.აბაშიძე ი., სანიძე ა. წერეთელი გ. შოთა რუსთაველი ჯვრის მონასტერში //საბჭოთა ხელოვნება.-1960.-N12.-გვ.3-7. იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში მივლინებული სამეცნიერო ექსპედიციის მიერ სვეტზე აღმოჩენილი შოთა რუსთაველის პორტრეტსა და მასზე მოთავსებულ წარწერაზე. პორტრეტთან დაკავშირებული წერილობითი წყაროების მიმოხილვა. 3.შოთა რუსთაველის პორტრეტი იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში //ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1951.-გვ.344-363. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის სამხრეთ სვეტზე 1960 წელს სამეცნიერო ექსპედიციის მიერ აღმოჩენილი შოთა რუსთაველის პორტრეტისა და მისი თანმხლები წარწერის ვრცელი მეცნიერული ანალიზი. 4.შოთა რუსთაველი და ქართველთა ჯვრის მონასტერი იერუსალიმში //ბარამიძე ა. ნარკვევები ქართული ლიტერატურის ისტორიიდან.-ტ.VI.-თბ.,1975.-გვ.45-81. იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში შოთა რუსთაველის საფლავისა და ფრესკული გამოსახულების შესახებ არსებული ლიტერატურის მიმოხილვა და ანალიზი. 5.გოჩოლეიშვილი დ. ირუსალიმის ჯვრის მონასტრის ისტორიიდან.-მაცნე ისტორიის... სერია.-1974.-N4.-გვ.107-114. XIII საუკუნის 60-იან წლებში მამლუქი სულტანების მიერ მონასტრის დარბევა და მეჩეთად გადაქცევა. ამ ფაქტის დამადასტურებელი ისტორიული წყაროების მიმოხილვა. 6.მენაბდე ლ. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ისტორიის ზოგიერთი საკითხი //ივანე ჯავახიშვილის დაბადების 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო კრებული .-თბ.,1976.-გვ.245-254. ტ. გაბაშვილისა და თ. ბაგრატიონის ცნობები ჯვრის მონასტრისათვის ადგილის მოპოვების, იქ ქართული სავანის აშენებისა და დათარიღების შესახებ. 7.რურუა ი. პალესტინის სიძველეთა შორის //მნათობი.-1966.-N8.გვ.165-180. შოთა რუსთაველისადმი მიძღვნილი ბიოგრაფიულ-დოკუმენტური ფილმის გადაღების შესახებ. 8.გაბაშვილი ტ. მიმოსვლა.-თბ.,1956.-გვ.78; გვ.0220. მოკლე ცნობები იერუსალიმის ქართველების მიერ აგებულ იაკობ ალფესის მონასტერზე. 9.გურგენიძე ვ. ჯვრის მონასტერი //ჯვარი ვაზისა.-1988.-გვ.37-43. მონასტრის ისტორია, იერუსალიმში ქართველთა მოღვაწეობის თარიღის შესახებ, სამონასტრო კოლონიასთან დაკავშირებით არსებული წერილობითი, სამეცნიერო ლიტერატურის მიმოხილვა. 10.ვირსალაძე თ. ანტიკურ ფილოსოფოსთა გამოსახულებანი XVII საუკუნის მოხატულობაში (იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში, ათონის მონასტერში და პეტრიწონის მონასტერში) //ქართული ხელოვნებს ისტორიის ინსტიტუტის XXIII სამეცნიერო სესია. 1971 წლის 25-26 მაისს. მოხსენებათა თეზისები და მუშაობის გეგმა.-თბ.,1971.-გვ.11-13. ჯვრის მონასტრის, ამჟამად დანგრეული , სათავსოს კედელზე გამოსახულ ანტიკური ეპოქის ფილოსოფოსთა გამოსახულებებზე. 12.კანდელაკი ბ. ისევ რუსთაველის პორტრეტის გამო //მნათობი.-1975.-N2.-გვ.187-198. 1973 წელს გამოცემული თ.ვირსალაძის ნაშრომის- "იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის მოხატულობა და შოთა რუსთაველის პორტრეტი"-განხილვა. 13.კუპრავა მ. რას გვაუწყებს იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის შოთასეული ფრესკა //საბჭოთა ხელოვნება.-1985.-N8.-გვ.82-89. რუსთაველოლოგიაში არსებულ, ჯერ კიდევ ბოლომდე გაურკვეველ, ზოგიერთ საკითხთა გამო. 14.მამისთვალიშვილი ე. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ისტორია (ქართული პერიოდი).-გორი.-[2002].-125 გვ. ჯვრის მონასტრის ისტორია, იქ არსებული ან უკვე დაკარგული ფრესკისა და წარწერის ფოტოპირები. 15.მგალობლიშვილი თ. იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი ლეგენდები //ქრისტიანობა 20 საუკუნე საქართველოში.-თბ.,2004.-გვ.176-192. მონასტრის დაარსების ისტორია. 16.XIV-XV საუკუნეების არაბი ისტორიკოსების ცნობები საქართველოს შესახებ.-თბ.,1988.-გვ.27-48. მოკლე ცნობები ჯვრის მონასტრის შესახებ. 17.მეტრეველი ე. N14 ხელნაწერის ანდერძის გაგებისათვის //მაცნე ენისა...სერია.-1984.-გვ.80-91. რეზ. რუს. ენაზე (გვ.91). ალ. ცაგარელის მოსაზრების-მონასტრის აგების ინიციატორად ექვთიმე მთაწმინდელის მიჩნევის- უარყოფა. 18.ნუცუბიძე შ. პალესტინის XIII-XIV საუკუნეების ერთი მხატვრობა და ქართული კულტურის საკითხები //საბჭოთა ხელოვნება.-1957.-N3.-გვ.18-22. ჯვრის მონასტრის რუსთაველისეული ფრესკის შესახებ. 19.ჟან შარდენის მოგზაურობა სპარსეთსა და აღმოსავლეთის სხვა ქვეყნებში.-თბ.,1975.-გვ.199. მოკლე ცნობები იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის შესახებ. 20.სინამდვილის დამახინჯების წინააღმდეგ //საბჭოთა ხელოვნება.-1960.-N12.-გვ.7-8. ავტორთა ჯგუფის (გ. ჩუბინაშვილი, შ. ამირანაშვილი, ალ. ბარამიძე, ვ. ბერიძე) წერილი მიმართულია ჟურნალ "საბჭოთა ხელოვნებაში " ჯვრის მონასტრის შესახებ გამოქვეყნებულ (1958 წ.) ბ. კანდელაკისა და ს. კაკაბაძის წერილების წინააღმდეგ. 21."სიონის ზემოდ არის ქართველთა ეკლესია...იერუსალიმის ქართველთა ჯვრის მონასტერი... //ივერია.-1895(19 აპრ.).-გვ.2. 22.სტეფანაძე მ. პეტრე იბერის საამშენებლო მოღვაწეობა იერუსალიმში ..გივი ჟორდანია-90.-თბ.,2001.-გვ.156-170. ცნობები ეფუძნება პილიგრიმთა ჩანაწერებსა და წერლობით წყაროებს. 23.ქართველთა ჯვრის მონასტრი იერუსალიმში ..ჯვარი ვაზისა.-1980.-N2.-გვ.10-17. ჯვრის მონასტრის ისტორიის შესახებ არსებული წერილობითი წყაროების მიმოხილვა. 24.შანიძე ა. ჯვრის მონასტერში //ჯვარი ვაზისა.-1988.-N2.-გვ.44-45. რუსთაველის პორტრეტისა და მონასტრის კედლებზე არსებული ახალი წარწერების თაობაზე. 25.ჯაფარიძე გ. XIV საუკუნის არაბი ენციკლოპედისტი იერუსალიმის ჯვრის მონასტერის შესახებ //მაცნე ისტორიის ...სერია.-1985.-N3.-გვ.179-186. XIV საუკუნის არაბი მეცნიერის ენციკლოპედიიდ პირველ ტომში მოთხრიბილია ("მზერათა გზები სახელმწიფოებზე და დედაქალაქებზე")იერუსალიმის ჯვრის მონასტერზე. 26.ჯავახიშვილი ი. თხზ.ტ.I.-თბ.,1979.-გვ.338-339. მოკლე ცნობები ქართველთა მონასტრის შესახებ. 27.აბაშიძე ი. ...და ისევ პალესტინა //გაზ. "კომუნისტი".-1988(20 ტებ.).-გვ.3. პალესტინის ქართული ჯვრის მონასტრის კვლავ საქართველოსათვის დაბრუნების საკითხი. 28.აბაშიძე ი. ისევ ერთი სურათის გამო ანუ ვისია ის საფლავი? // ლიტერატურული საქართველო.-1990(20 ივლ.).-გვ.8-9. მონასტერში ორი დიდებული მანდილოსნის საფლავის აღმოჩენისა და, სავარაუდოდ, ერთი მათგანის თამარ მეფის საფლავად მიჩნევის შესახებ. 29.იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი //გაზ. "სამშობლო".-1990 (ივნისი).-N13.-გვ.1. მონასტერის მოკლე აღწერილობა. 30.იორდანიდისი კ., კელესიდისი ა. დავუბრუნოთ კანონიერ მფლობელს // საქართველოს რესპუბლიკა.-1992(9 სექტ.).-გვ.3. საბერძნეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრ კოსტას მიცოტაკისისისადმი მიწერილი წერილი იერუსალიმის საპატრიარქოს დაქვემდებარებული ჯვრის მონასტრის ქართული ეკლესიისათვის გადაცემის თაობაზე. 31.კანდელაკი ბ. ილია იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში //ქწიგნის სამყარო.-1988.-N1.-გვ.7. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სინოდის მიერ ილია ჭავჭავაძის წმინდანად შერაცხისა და მისთვის ილია მართლის წოდების შესახებ ,ილია მეორის ნებართვით, ქართველ ებრაელთა მიერ წმინდა ილია მართლის ხატის იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში შესვენების გამო. 32.კილასონია ს. ქართუულ სულს ოდითგანვე ფრესკების წაშლით ებრძვიან // ქართული უნივერსიტეტი.-2004(22-28 სექტ.).-გვ.5,7. მონასტერში რუსთაველის ფრესკისა და წარწერის დაზიანების გამო. 33.კლიმიაშვილი რ. იმ თავითვე უნდა ვიზრუნოთ // ლიტერატურული საქართველო.-1988(12 თებ.).-გვ.12. შთაბეჭდილებები ჯვრის მონასტერზე. 34.კუბიტაშვილი ზ. ქართული კულტურის კერა პალესტინაში //განათლება.-1991(17 ოქტ.).-გვ.8. შავშელი მოღვაწის - გიორგი - პროხორეს მიერ XI საუკუნეში დაარსებული ჯვრის მონასტრის შესახებ. 35.მამისთავაშვილი ე. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის დაარსების საკითხისათვის //ლიტერატურული საქართველო.-1998(25 სექტ.).-გვ.14. 36.მგალობლიშვილი თ. უკეთუ დაგივიწყო, საქართველო //დილის გაზეთი.-2000(23 ტებ.).-გვ.10. ინტერვიუ თ. მგალობლიშვილთან ჯვრის მონასტერზე / ესაუბრა მ. ცხადაია. 37.მენაბდე ლ. პალესტინის ჯვრის მონასტერი //ქართული ენა და ლიტერატურა არაქართულენოვან სკოლებში.-1998(N1).-გვ.103. 38.პირველი ე. ჯვრის მონასტრის ქართული წიგნთსაცავი //ლიტერატურული გაზეთი.-1963(1 თებ.).-გვ.2. ბერ-მონაზონ ბენედიქტეს წერილი "დროებაში" (1880 წ.). 39.სანიკიძე ლ. აპოლოგია ქართული ჯვრისა //გაზ. "კომუნისტი".-1989(11 მაისი).-გვ.4. 40.შარაძე გ. მოწიწებითა და მადლიერების გრძნობით ნაშრომი იერუსალიმის ჯვრის მონასტერზე //თბილისი.-1987(18 დეკ.).-გვ.4-5. ისრაელში მცხოვრები ქართველი ებრაელის ისაკ დავითაშვილის ქართულ ენაზე გამოქვეყნებული ნაშრომის - "ქართული პალესტინიანა" - შესახებ. 41.შეყილაძე ლ. ჯვრის მონასტრის ფრესკები უნივერსიტეტში მოაბრძანეს //საქართველოს რესპუბლიკა.-2001(30 ოქტ.).-გვ.1,3. იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის გერმანიაში მიკვლეული ფრესკების ჩამოსვენება თბილისში. 42.ჭილაია ს. მამულიშვილური თაოსნობა //გაზ. "კომუნისტი".-1988(17 მარტი). ჯვრის მონასტრის საქართველოსათვის დაბრუნების თაობაზე. 43.თორაძე ვ., თორაძე ნ. საქართველოს მართლმადიდებელი ეჯკლესიის ისტორია.-თბ.,[2006].-გვ.168-174. ძეგლის დაარსების, ქტიტორების ვინაობის, აღმშენებლობის, სამშენებლო ეტაპების, სამონასტრო ცხოვრების განვითარებისა და შოთა რუსთაველის პორტრეტის თაობაზე გრიგოლ ფერაძის ნაშრომის - ”უცხოელ პილიგრიმთა ცნობები ქართველ ბერებისა და ქართულ მონასტრების შესახებ” - მიხედვით. 44.ჯვრის მონასტერი იერუსალიმში //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.219-220. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 45.იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.75-96. მონასტრის ისტორია და ხუროთმოძღვრული აღწერილობა.
ოთხთა ეკლესია (თურქეთი) 1.ბოლქვაძე თ. იმოგზაურეთ ტაო-კლარჯეთში /ბურჯი ეროვნებისა.-2003.-N1-2.-გვ.20-23. ოთხთა ეკლესიის თანამედროვე მდგომარეობის შესახებ. 2.ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.43; 125-126. მოკლე ცნობა ოთხთა ეკლესიის არქიტექტურაზე. 3.ვირსალაძე თ. წმინდა სოფიის გამოსახულება ოთხთას ეკლესიის მოხატულობაში //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XXVI სამეცნიერო სესიის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები. 1987 წლის 29 და 30 იანვარი.-თბ.,1981.-გვ.24-27. ოთხთა ეკლესიის მოხატულობის თეოლოგიურ-იკონოგრაფიული გააზრება. 4.გუგუნავა ალ. მოგზაურობა ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში.-თბ.,1996.-გვ.24-25. მოკლე ცნობა X საუკუნით დათარიღებული, სამნავიანი ბაზილიკის - ოთხთა ეკლესიის სამონასტრო კომპლექსის თანამედროვე მდგომარეობის შესახებ. აღნიშნულია ეკლესიის კედლებზე შემორჩენილი ფრესკების ფრაგმენტების თაობაზე. მოხსენიებულნი არიან: XI საუკუნის მოღვაწე გიორგის მთაწმინდელი, კალიგრაფი გაბრიელ პატარაი(X ს.). 5.ოთხთა ეკლესია //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.VII.-თბ.,1984.-გვ.505. ცნობები ჭოროხის აუზში მდებარე X საუკუნის ძეგლის - ოთხთა (სამნავიან ბაზილიკურ) ეკლესიაზე. 6.ოთხთა ეკლესია ("დორთ-ქილისე") //ქართული წარწერების კორპუსი.I.: აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველო (V-X სს.).-თბ.,1980.-გვ.287-289. ოთხთა ეკლესიის სამონასტრო კომპლექსის მოკლე ისტორია, მდებარეობა, წარწერების - მოსახსენებელი დავით კურაპალატისა და ხურსი ერისთავთ-ერისთავისა - აღწერილობა. მოხსენიებულია ექვ.თაყაიშვილი. მოცემულია საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.109). 7.ციცხვაია ლ. ოთხთა ეკლესიის მონასტრის ზედა სამლოცველო //სამეცნიერო შრომების კრებული. ხელოვნებათმცოდნეობა.-2001.-N2.-გვ.209-211. რეზ. ინგლისურ ენაზე. 1998 წლის აგვისტოში ტაო-კლარჯეთში მოწყობილი სამეცნიერო ექსპედიციის შედეგები (გრაფიკული და ფოტოფიქსაცია). 8.დიდი ხუთეული ტაოთა: ოთხთა ეკლესია //გივიაშვილი ი., კოპლატაძე ი. ტაო-კლარჯეთი.-თბ.,2004.-გვ.175-182. ართვინის ვილაიეთში, სოფ.თექალედან ხუთ კილომეტრში მდებარე ძეგლის შესწავლის ისტორია, მონასტრის მთავარი ტაძრის - სამნავიანი ბაზილიკის ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, მოხატულობის თეოლოგიურ-იკონოგრაფიული ანალიზი. მოხსენიებულნი არიან: ვ.ჯობაძე, ექვ.თაყაიშვული, ვ.ბერიძე, მ. და ჟ. ტიერები, ზ.სხირტლაძე, დ.ხოშტარია, ქ.აბაშიძე , ე.პრივალოვა და სხვები. ტექსტს დართული აქვს მდიდარი ფოტომასალა. 9. ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1995.-გვ.108-109. ოთხთა ეკლესიის სატრაპეზოს მოკლე აღწერილობა. 10.ტაო-კლარჯეთის კედლის მხატვრობა //ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1971.-გვ.195-199. ტაძრის მოკლე მიმოხილვა, მხატვრული ანალიზი. 11.ალექსიძე ნ. ხოშტარია დ. ახალი ცნობები ტაო-კლარჯეთის სიძველეთა შესახებ //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1991.-N1.-გვ.117-161. ოთხთა ეკლესიის დეტალური აღწერილობა. 12.მარსაგიშვილი გ. ოთხთა ეკლესიის მონასტრის ზედა (არსენისეული) ეკლესია //საქართველოს ხელოვნების მუზეუმის თანამშრომრლთა შრომების კრებული. ნარკვევები.V.-1999.-გვ.89-95. ძეგლის ხუროთმოძღვრული დახასიათება, ასომთავრული წარწერების მიმოხილვა, დათარიღება. 13.ტაო-კლარჯეთის ძეგლების ფოტოთეკა //ფონდი "ღია საზოგადოება საქართველო" ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა. საანგარიშო კრებული.-1998.-გვ.113-114. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ოთხთა ეკლესიის ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 14.ოთხთა ეკლესიის მონასტერი //ჯობაძე ვ. ადრეული შუა საუკუნეების ქართული მონასტრები ისტორიულ ტაოში, კლარჯეთსა და შავშეთში.-თბ.,2007.-გვ.180-202. ოთხთა ეკლესიის მონასტრის, მთავარი ბაზილიკის, აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადების, ინტერიერის, საკურთხევლის, მიმდებარე ოთახებისა და სატრაპეზოს აღწერილობა, ტაძრის აგებისა და მოხატულობის დათარიღება. მოსაზრება ტაძარში სემინარიის არსებობის თაობაზე, წარწერების პალეოგრაფიული და ენობრივი ანალიზი. მოხსენიებულია ე. თაყაიშვილი. ტექსტს დართული აქვს ილუსტრაციები (N53-60)და ტაბულები (216-240). 15.ოთხთა ეკლესია //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.127. X საუკუნის ძეგლის მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. დართულია ტაძრის საერთო ხედის ფოტო. 16.პრივალოვა ეკ. ზოგი რამ ტაო-კლარჯეთის მოხატულობის შესახებ //სვეტიცხოვლობისადმი მიძღვნილი პირველი სამეცნიერო კონფერენცია 11-13 ოქტომბერი, 1995: საქართველოს ეკლესიის, ქართული სასულიერო მწერლობის და ქრისტიანული ხელოვნების ისტორიის საკითხები.-თბ.,1998.-გვ.314-336. რეზ. ინგლ. ენაზე. ოთხთა ეკლესის, იშხნის, ოშკისა და ხახულის მოხატულობის ვრცელი ანალიზი. მოხსენიებულნი არიან: ექვ. თაყაიშვილი, ნიკოლ და მიშელ ტიერები, დ. უინფილდი, ნ. ალექსიძე, დ. ხოშტარია. ტექსტს დართული აქვს ძეგლების ფოტოები. 17.ლორთქიფანიძე ი. ძველი ძველი ქართული ფერწერის ისტორიიდან //ქართული ხელოვნების საკითხები.-თბ.,1982.-გვ.50-57. ოთხთას ეკლესიის ფრესკული მხატვრობის შესრულების თავისებური მანერის შესახებ (ახალი სკოლა-მონუმენტური მხატვრობა, XI ს.). 18.იშლერი ბიულენთ ოშკის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესიის სარესტავრაციო სამუშაოები და იუსუფელის ხეობის ნაგებობები //ორიენტალისტი.-2003-2004.-ტ.2.-გვ.130-133. ტექსტი თურქულ და ქართულ ენებზე. გადარჩენის მიზნით ოთხთა ეკლესიაზე თურქ ხელოვნების ისტორიკოსთა მიერ ჩატარებული სამუშაოები. 19.ციცხვაია ლ. ოთხთა ეკლესიის მონასტრის ზედა სამლოცველო //ძეგლის მეგობარი.-2000.-N3(110).-გვ.16-27 //სამეცნიერო შრომების კრებული: ხელოვნრბასთმცოდნეობა.-2001.-N2.-გვ.209-222. რეზ. ინგლ. ენაზე. სამლოცველოს ხუროთმოძღვრული დახასიათება და ინტერიერის მხატვრულ-კონსტრ მასალები ნაგებობის სრულყოფილად შესწავლისათვის. 20.ჯაბუა ნ. ქრისტიანული ტაძრის არქიტექტურული ტიპები შუა საუკუნეების საქართველოში.-თბ.,2012.-გვ.28-29. ოთხთა ეკლესიის სამნავიანი ბაზილიკის მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. 21.Гомелаури И., Кения Р. Каталог проектов, обмеров и рисунков академика архитектуры Н.П. Северова //Ars Georgica.Серия В.-1964.-N6.-С.194. 22.Дорт-Килиса //Закарая П. Зодчество Тао-Кларджети.-ТбБ.-1990.-С.106; С.127-134. 23.Унифельд Д. Некоторые примеры раннехристианского влияния на памятники Тао-Кларджети //IIМеждународный Симпозиум по грузинскому искусству.-Тб.,1977.-С.1-2; С.5-6; С.11-12. 24.Путеводитель к выставке древне-грузинской архитектуры.-Тифл.,1935.-32с. с илл. 25.Лафонтен-Дозонь Ж. Исследования по декоративным программам средневековых церквей Грузии в связи с византийской монументальной живописью //II Междунардный симпозиум по грузинскому искусству.-Тб.,1977.-С.5. 26.ოთხთა ეკლესია //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.145. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 27.ოთხთა ეკლესია//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.73-74.
პარხალი (თურქეთი) 1.ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.43-44. მითითებულია აგების თარიღი და მოცემულია მორთულობისა და ხუროთმოძღვრული დახასიათების თავისებურებანი. 2.თაყაიშვილი ექვ. 1917 წლის ექსპედიცია სამხრეთ საქართველოში.-თბ.,1960.-გვ.83-95. ქართული ბაზილიკური ტაძრის ხუროთმოძღვრული აგებულება. აღწერილია ფრესკებისა და წარწერათა ნიშნები. 3.ბოლქვაძე თ. იმოგზაურეთ ტაო-კლარჯეთში //ბურჯი ეროვნებისა.-2003.-N1-2.-გვ.20-23. პარხლის (X-XI სს.) თანამედროვე მდგომარეობის შესახებ. 4.ჭიჭინაძე ზ. სამცხე-საათაბაგოს დაკარგული და აწინდელი სოფლები //ჭიჭინაძე ზ. სამცხე-საათაბაგო.-ტფ.-1905.-გვ.14. მოკლე ცნობები პარხლის ტაძრის შესახებ. 5.გუგუნავა ალ. მოგზაურობა ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში.-თბ.,1996.-გვ.23-24. X საუკუნის დავით კურაპალატის მიერ იოანე ნათლისმცემლის სახელზე აგებული პარხლის სამონასტრო კომპლექსის მოკლე ისტორია, თანამედროვე მდგომარეობა. ტექსტს დართული აქვს ძეგლის ფოტოები (გვ.40-41). 6.პარხალი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.VII.-თბ.,1984.-გვ.702.-703. პარხლის სამონასტრო კომპლექსის ისტორია და ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 7.პარხლის ტაძარი //ქართული წარწერების კორპუსი .I.: აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველო (V-X სს.).-თბ.,1980.-გვ.305-306. პარხლის ტაძრის წარწერის აღწერილობა ექვ.თაყაიშვილის წიგნის მიხედვით. მოცემულია საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.114, სურ.1). 8.პარხლის მონასტერი //ჯობაძე ვ. ადრეული შუა საუკუნეების ქართული მონასტრები ტაოში, კლარჯეთსა და შავშეთში.-თბ.,2007.-გვ.203-216. წმინდა იოანე ნათლისმცემლის სახელობის მონასტერის მდებარეობა, პარალელები ოთხთა ეკლესიასთან; გარე და შიდა სივრცის, სამლოცველოების ვრცელი ხუროთმოძღვრული დახასიათება; პარხალში მიმდინარე ლიტერატურული საქმიანობისა და ტაძრის აგების თარიღის შესახებ. მოხსენიებულია ექვ. თაყაიშვილი. ტექსტს დართული აქვს ილუსტრაციები (61-69) და ტაბულები (241-270). 8.ჯანაშვილი მ. მესხეთი.-თბ.,1915.-გვ.21. მოკლე ცნობები პარხლის მონასტრის შესახებ. 9.ყაზბეგი გ. სამი თვე თურქეთის საქართველოში.-ბათუმი.,1995.-გვ.143-147. პარხლის ტაძრის შესახებ არსებული მასალების მიმოხილვა, ხუროთმოძღვრული დახასიათება, წარწერების ანალიზი. 10.ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1961.-გვ.174-175. პარხლის ხუროთმოძღვრული დახასიათება, გეგმა, ფასადთა სქემები. 11.მაკალათია ს. მესხეთ-ჯავახეთი.-თბ.,1918.-გვ.22. მოკლე ცნობები ძეგლის შესახებ. 12. ალექსიძე ნ. ხოშტარია დ. ახალი ცნობები ტაო-კლარჯეთის სიძველეთა შესახებ //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1991.-N1.-გვ.117-161. პარხლის ტაძრის დეტალური აღწერილობა. 13.ალადაშვილი ნ. ტაო-კლარჯეთის ძეგლთა ფიგურული სკულპტურა //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XXII სამეცნიერო სესია 1967 წლის 22 და 23 ივნისს. თეზისები.-თბ.,1967.-გვ.8. პარხლის სკულპტურული რელიეფების ანალიზი. 14. ტაო-კლარჯეთის ძეგლების ფოტოთეკა //ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა. საანგარიშო კრებული.-1998.-გვ.113-114. პარხლის ეკლესიის ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. 15.სრული და ბრწყინვალე სათნოებითა"... პარხალი //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.103-105. ცნობები მიქაელ პარეხელზე; პარხლის მდებარეობა, ეტიმოლოგია, მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. ამგებად მოხსენიებულია დავით III, კურაპალატი. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. დართულია ტაძრის საერთო ხედის, ფასადის ნაწილისა და ჯვრის ორნამენტული გამოსახულების ფოტოები. 16.პარხალი //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.148-149. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 17.პარხალი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.73.
ხახული (თურქეთი) 1.ხახული //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.52, 132. ხახულის ტაძრის აღწერილობა, ისტორია, ხუროთმოძღვრული დახასიათება, მხატვრული კომპოზიციის მიმოხილვა. მოცემულია ტაძრის ზომები. ტექსტს დართული აქვს ხახულის მონასტრის გენერალური გეგმა, ბ.რიაბოვის ნახაზი ან.კალგინის ანაზომის მიხედვით. 2.ხახულის მონასტერი //თაყაიშვილი ექვ. 1917 წლის არქეოლოგიური ექსპედიცია სამხრეთ საქართველოში.-თბ.,1960.-გვ.59-67. ხახულის გუმბათიანი ტაძრისა და დავით კურაპალატის მიერ აგებული ერთნავიანი ბაზილიკის დაწვრილებითი აღწერილობა, ხუროთმოძღვრული აგებულებისა და გეგმის დახასიათება, წარწერების პალეოგრაფიულ-ენობრივი ანალიზი. 3.ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1971.-გვ.185-186. X საუკუნეში დავით კურაპალატის მიერ აგებული ხახულის ტაძრის ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული დახასიათება. 4.გუგუნავა ალ. მოგზაურობა ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში.-თბ.,1996.-გვ.131. დავით კურაპალატის მიერ X საუკუნეში აგებული ხახულის ტაძრის მოკლე ისტორია და თანამედროვე მდგომარეობა. ტექსტს დართული აქვს ძეგლის ფოტოები (გვ.54-55). 5.დიდი ხუთეული ტაოთა: ხახული //გივიაშვილი ი., კოპლატაძე ი. ტაო-კლარჯეთი.-თბ.,2004.-გვ.138-153. მდ.ხახულისწყლის მარცხენა ნაპირზე აგებული ხახულის მონასტრის -მთარგმნელობითი ცენტრის - ისტორია, არქიტექტურული ფორმები, ფასადთა შემკულობა, მხატვრობის თეოლოგიურ-იკონოგრაფიული გააზრება. მოხსენიებულნი არიან: ექვ.თაყაიშვილი, ნ.შუგუროვი, თ.ხუნდაძე. ტაო-კლარჯეთის სხვა ძეგლებთან შედარებით ხახული დაცულია. ტექსტს დართული აქვს მდიდარი ფოტომასალა. 6.ციცხვაია ლ. ხახულის მონასტრის სამლოცველო //ძეგლის მეგობარი.-2000.-N2(109).-გვ.47. რეზ. ინგლისურ ენაზე. ძეგლის არქიტექტურულ-კომპოზიციური გადაწყვეტისა და ორნამენტული მორთულობის ანალიზი. 7.ხახულის ტაძარი //ქართული წარწერების კორპუსი.I.: აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველო (V-X სს.).-თბ.,1980.-გვ.304-305. მოკლე ცნობები ხახულის სამონასტრო კომპლექსზე. ტაძრის გუმბათის ყელის კვარცხლბეკზე ამოკვეთილი წარწერის განხილვა. მოცემულია საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.114). 8.ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1995.-გვ.85. XII საუკუნეში აგებული ხახულის ტაძრის (თორთუმის ხეობა) მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 9.ხახული //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.-თბ.,1987.-გვ.448. ხახულის მონასტრის მოკლე ხუროთმოძღვრული და მხატვრული ანალიზი. 10.ჯანაშვილი მ. საქართველოს ისტორია.-ტფ.,1906.-გვ.352-353. მოკლე ცნობები ხახულის ტაძრის შესახებ. 11.ჯანაშვილი მ. მესხეთი.-თბ.,1915.-გვ.21. მოკლე ცნობები ხახულის ტაძარში მოღვაწე მწოგნობართა შესახებ. 12.ჭიჭინაძე ზ. ისტორია ოსმალეთის ყოფილ მუსულმან ქართველთ საქართველოსი.-ბათუმი.-1911.-გვ.6-9. ხახულის ტაძრის მოკლე აღწერილობა. 13.სამცხე-საათაბაგოს დაკარგული და აწინდელი სოფლები //ჭიჭინაძე ზ. სამცხე-საათაბაგო.-ტ6ფ.,1905.-გვ.14. მოკლე ცნობები ხახულის ტაძრის შესახებ. 14.ბოსტაშვილი ნ. ახალგანთავისუფლებული მიწა-წყალზე სამხრეთ საქართველოს 1917 წლის სამეცნიერო ექსპედიციის ორი დოკუმენტი //მნათობი.-N11.-გვ.152-155. ექვ.თაყაიშვილის მიერ 1917 წელს მოწყობილი ექსპედიციის შესახებ. 15.ჭიჭინაძე ზ. მუსულმან ქართველობა და მათი სოფლები საქართველოში.-ტფ.,1913.-გვ.303-304. მოკლე ცნობები ხახულის ტაძრის შესახებ. 16. მაკალათია ს. მესხეთ-ჯავახეთი.-თბ.,1918.-გვ.22. მოკლე ცნობები ხახულის ტაძრის შესახებ. 17.ალექსიძე ნ. ხოშტარია დ. ახალი ცნობები ტაო-კლარჯეთის სიძველეთა შესახებ //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1991.-N1.-გვ.117-161. ხახულის ტაძრის დეტალური აღწერილობა. 18.ტაო-კლარჯეთის ძეგლების ფოტოთეკა //ფონდი "ღია საზოგადოება საქართველო" ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა. საანგარიშო კრებული.-1998.-გვ.113-114. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ხახულის ტაძრის არქიტექტურა და მხატვრული ანალიზი. 19.განვითარებული ფეოდალიზმი: ხახული //ციციშვილი ირ. ქართული არქიტექტურის ისტორია.-1955.-გვ.60. ხახულის ტაძრის მოკლე აღწერილობა. 20. ალადაშვილი ნ. ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრულ ძეგლთა ფიგურული სკულპტურა //ქართული ხელოვნების ინსტიტუტის XXII სამეცნიერო სესია, 1967 წლის 22 და 23 ივნისი.თეზისები.-თბ.,1967.-გვ.8. ხახულის ტაძრის ფიგურული რელიეფების ანალიზი. 21. ხახულის ტაძარი //ჯობაძე ვ. ადრეული შუა საუკუნეების ქართული მონასტრები ისტორიულ ტაოში, კლარჯეთსა და შავშეთში.-თბ.,2007.-გვ.164-180. ტაძრის მდებარეობა, გარე სივრცისა და ხუროთმოძღვრების ვრცელი აღწერილობა (ფასადების არქიტექტურული პლასტიკა, სარკმლისა და სამხ. პორტალის ქანდაკებანი, გუმბათი, კარიბჭე, მინაშენი, მცირე ეკლესიები და სამლოცველოები, მთავარი ტაძარი), ლიტერატურული ცნობები ტაძრის შესახებ. მოხსენიებულია ექვ. თაყაიშვილი. ტექსტს დართული აქვს ილუსტრაციები (46-52) და ტაბულები (190-215). 22.ხუსკივაძე ლ. ხახულის კარედი ხატი.-თბ.,2007.-45 გვ. ფოტოალბომი. მონასტრის ისტორია, კარედის იკონოგრაფიული თავისებურება, ვრცელი აღწერილობა. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 23."მსგავსად მამის პაპისა"... ხახული //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.106-109. ხახულის ხატის ისტორია, ტაძრის ამგებლად მოხსენიებულია დავით III კუროპალატი. ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული დახასიათება. მოხსენიებულნი არიან: იოანე ხახულელი (X ს.), დავით თბილელი (XI ს.), გიორგი მთაწმინდელი, დავით აღმაშენებელი, თამარ მეფე. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. დართულია ტაძრისა და ხახულის ღვთისმშობლის ხატის (XII ს.) ფოტოები. 24.ხახული //ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა: საანგარიშო კრებული.-თბ.,1998.-გვ.224. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. მოკლე ცნობა ხახულის მონასტრის მთავარი ტაძრისა და ოთხი დარბაზული ეკლესიის შესახებ. ტექსტს ახლავს ტაძრის საერთო ხედის ფოტო. 25. პრივალოვა ეკ. ზოგი რამ ტაო-კლარჯეთის მოხატულობის შესახებ // სვეტიცხოვლობისადმი მიძღვნილი პირველი სამეცნიერო კონფერენცია 11-13 ოქტომბერი, 1995: საქართველოს ეკლესიის, ქართული სასულიერო მწერლობის და ქრისტიანული ხელოვნების ისტორიის საკითხები.-თბ.,1998.-გვ.314-336. ხახულის, ოშკის, იშხნისა და ოთხთა ეკლესიის მოხატულობის ვრცელი ანალიზი. მოხსენიებულნი არაინ: ექვ. თაყაიშვილი, ნიკოლ და მიშელ ტიერები, დ. უინფილდი, ნ. ალექსიძე, დ. ხოშტარია. ტექსტს დართული აქვს ძეგლების ფოტოები. 26.კოპლატაძე გ. წარსული, რომელიც თავის თავზე თვითონ მეტყველებს //მადლი.-1996(ივნ.).-N5.-გვ.5. 27.კანტაკუზინო შ. ქართული ეკლესიები ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში //ძეგლის მეგობარი.-1979.-კრ.51.-გვ.64-70. თურქეთის ტერიტორიაზე აგებული ეკლესიების (ოშკი, ხახული, ექექი)მოკლე ისტორია. ტექსტი თარგმნა არქ. რ. ავალიშვილმა. მოხსენიებულია დ. უინფილდი. ტექსტს ერთვის ძეგლთა ფოტოები. 28. ხახულის მონასტერი //ბალახაშვილი ვ. ღირსი გიორგის მთაქმინმდელი (ათონელი) 1000.-თბილისი-ბორჯომი.-2009.-გვ.23-24. ძეგლის ზოგადი აღწერილობა, ისტორია, ამგების ვინაობა,ცნობა ხახულის ცობილი ხატის შესახებ. 29.ლორთქიფანიძე ი. ძველი ქართული ფერწერის ისტორიიდან // ქართული ხელოვნების საკითხები.-თბ.,1982.-გვ.50-57. ტაძრის ფრესკული მხატვრობის შესრულების თავისებური მანერის შესახებ (მონუმენტური მხატვრობა, XII ს.). 30.ალადაშვილი ნ. არწივის სიმბოლიკა შუა საუკუნეების ქართულ ქანდაკებაში //საბჭოთა ხელოვნება.-1989.-N12.-გვ.111-118. ტაძრის ფასადებზე გამოქანდაკებული არწივის რელიეფების მონუმენტურობა, როგორც ღვთაებრივი ძალის ზოგადი იდეის გამოხატულება. 31.ციცხვაია ლ. ხახულის მონასტრის სამლოცველო //ძეგლის მეგობარი.-2000.-N2(109).-გვ.10-17. რეზ.ნგლ. ენაზე. ძეგლის ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 32.ციცხვაია ლ. ხახულის მონასტრის დავით კუროპალატისეული სამლოცველო //ხელოვნება.-2002.-N3-4.-გვ.39-43. 33.ხახული //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ. 34.ხახული//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.70-72.
ტაო-კლარჯეთი (თურქეთი) 1ბანძელაძე ი. რესტავრაცია წყდება იქ, სადაც იწყება ჯიპოტეზა //თბილისი.-2003(11-12 აგვ.).-გვ.4. ინტერვიუ საქართველოს საპატრიარქოს ხუროთმოძღვრული ნაგებობების რესტავრაციის დეპარტამენტის უფროს ი. ბანძელაძესთან/ესაუბრა ნ. ლურსმანაშვილი. 2.გივიაშვილი ი. ტაო-კლარჯეთი: შორეული ოცნება //თბილისი.-1997(9 იანვ.).-გვ.2. ინტერვიუ ტაო-კლარჯეთის ექსპედიციის ინიციატორ ი. გივიაშვილთან თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარე ქართრული ძეგლების მდგომარეობის თაობაზე. 3.გივიაშვილი ი. ქართული ძეგლები თურქეთში უპატრონოდაა მიგდებული //ახალი თაობა.-1996(18 ნოემბ.).-გვ.1-5. ინტერვიუ თბილისის სახ. უნივერსიტეტის ასპირანტ გივიაშვილთან / ჩაიწერა მ. ჯანყარაშვილმა. 4.დათუნაშვილი მ. ქართული კულტურის კიდევ ერთი მოამაგე //ახალი ივერია.-1991.-N5.-გვ.4. გერმანელ მხატვარ ვერნერ რედიგერზე, რომელმაც თბილისელებს წარმოუდგინა თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარე ქართული ძეგლების მხატვრული ტილოები. 5.მამა ელიზბარი (ოდიშვილი) რა განძი გვქონია... სხვაგან //თბილისის.-2002(24 ოქტ.).-გვ.6-7. ინტერვიუ ქაშვეთის წმ. გიორგის სახ. ეკლესიის მოძღვარ მამა ელიზბართან, მრევლთან ერთად ტაო-კლარჯეთში მოგზაურობის, ქართული ეკლესიების მოლოცვისა და ძეგლთა ამჟამინდელი მდგომარეობის შესახებ. 6.ექვთიმე თაყაიშვილის ნაკვალევზე: სამეცნიერო ექსპედიცია ტაო-კლარჯეთში //გაზ. "კომუნისტი".-1990(24 ივნ.).-გვ.3-4. საუბარი ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის თანამშრომლებთან ნ. ალექსიძესა და გ. ხოშტარიასთან. 7.ვაჩეიშვილი ნ. ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები ტა--კლარჯეთში //გაზ. "ჩემი სახლი"[ჟ. "არქიტექტურა და დიზაინის" დამატება].-1996.-N1.-გვ.4. ტაო-კლარჯეთის ძეგლების ანალიტიკური მანაზომების შესახებ. 8.კილასონია ს. შენ ხარ ვენახი და მზერა წარსულიდან //ქართული უნივერსიტეტი.-2004(30 ივნ.-31 აგვ.).-გვ.2, 13. 2002-2003 წლებში ისტორიულ მესხეთში მოწყობილი ოთხი ექსპედიციის ფოტომასალების გამოფენა უნივერსიტეტის კულტურისა და ხელოვნების ცენტრში. 9.კობერიძე თ. ტაო-კლარჯეთის ძეგლები შველას ითხოვენ: შეხვედრა აჭარის წარმომადგენლობაში //ახალი ეპოქა.-2003(24-30 ოქტ.).-გვ.9. 10.კუდავა ბ. კაკუნი ლაზეთის კარზე //ახალი 7 დრე .-2004(23-29 აპრილი.-გვ.6-7. საუბარი ისტორიკოს ბ. კუდავასთან ლაზეთში მოწყობილ ექსპედიციის თაობაზე. 11.კუდავა ბ. ჩვენებურები ხართ, ბიჭებო! //ბილისი.-2004(20-21 თებ.-გვ.4-5. ინტერვიუ ბ. კუდავასთან თსუ საქართველოს ისტორიის კათედრის მეცნიერთა ჯგუფის ტაო-კლარჯეთში მოწყობილი ექსპედიციის თაობაზე. 12.მამა (დეკანოზი)ელიზბარი საქართველო ისევ ტაო-კლარჯეთიდან იწყება // ახალი 7 დღე.-2002(13-19 დეკ.).-გვ.12-13. საუბარი მამა ელიზბართან ტაო-კლარჯეთში მრევლთან ერთად ქართული ტაძრების მოლოცვის შთაბეჭდილების თაობაზე / ესაუბრა ლ. ღუდუშაური. 13.მდუღარებაი სულისაი // რანი ვართ ქართველნი.-1997.-N5.-გვ.2-4. 14.მენაბდე დ. სამი დღე ტა-კკლარჯეთსა და შავშეთში // ჩვენი მწერლობა.-N34.-გვ.3-5. 15.მორჩაძე ნ. ღმერთმა ინებოს, რომ აღვადგინოთ //თბილისი.-2003(8 თებ.).-გვ.2. თბილისის მუნიციპალიტეტის ვიცე-პრემიერ კ. შენგელიას მიერ ტაო-კლარჯეთში გადაღებული ქართული ტაძრების ფოტოების გამოფენა ქარვასლაში. 16.ომანიძე ნ. ვერნერ გრუდიგერს საქართველო უყვარს // თბილისი(1991(5 ივნ.).-გვ.5. თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარე ქართული ძეგლების ტილოების გამოფენა თბილისი მხატვრის სახლში. მოხსენიებულია მხატვარი ვ. რუდიგერი. 17.საითიძე გ. არის ახალი აღმოჩენები! //ახალი 7 დღე.-2003(1016 ოქტ.).-გვ.13. საუბარი ისტორიკოს გ. საითიძესთან თსუ-ს დიპლომატიური და ისტორიული კვლევის ცენტრის სამეცნიერო ექსპედიციის შესახებ / ესაუბრა ნ. გეგენავა. 18.სამუშია ჯ. მოგზაურობა "თურქეთის საქართველოში" //ქართული უნივერსიტეტი.-2004(24-30 მარტი).-გვ.11,14; წერილი მეორე //ქართული უნივერსიტეტ.-2004(14-20 აპრ.).-გვ.4. 19.სტაჟაძე ო. სტუმრად ტაო-კლარჯეთის ძველ მიწაზე //ხიდი.-1994(2 ტებ.).-გვ.3. ტაო-კლარჯეთში ჩატარებული ექპსედიციის შესახებ საუბრობს ექსპედიციის ხელმძღვანელი ნ. ჯანბერიზე. 20.სულავა ნ. ისტორიულ სამშობლოში //კალმასობა.-2003(N3.-გვ.6-7. ტაო-კლარჯეთში მოგზაურობის შთაბეჭდილებები. 21.ტაო-კლარჯეთი: ისტორია და დღევანდელობა //ლიტერატურა და სხვა...-2003(ივნ.).-გვ.236-243. რეზ. ინგლ. და რუს. ენებზე. მოხსენიებულნი არიან დ. ნინიძე, ი. ამირხანაშვილი. 22.ფაღავა მ. "მოხეტიალე ჟურნალისტის ჩანაწერები" ანუ პირველი ექპსედიცია თურქეთის საქართველოში //Xერთვისი.-2005.-N1.-გვ.3-11. თურქეთში მცხოვრებ ქართველთა ენა, ყოფა. ქართული ძეგლების (პარხალი, იშხანი, ხიდები)აღწერილობა. 23.ღონღაძე ლ. ღმერთო, რისთვის, მე ხომ ამდენი არ დამიმსახურებია?! //ქართული ფილმი.-1998(17 სექტ.).-გვ.5. ყოველთა ქართველთა კონგრესის მონაწილეები კაპადოკიიასა და ტაო-კლარჯეთში. 24.შონია მ. ტაო-კლარჯეთის ძეგლების აღდგენის შანსი არსებობს //დილის გაზეთი.-2003(18 ივნ.0.-გვ.13. 25.ჩიკვილაძე დ. ტკივილიანი სიამაყე //დილის გაზეთი.-2003(26 მაისი).-გვ.12. ინტერვიუ თსუ ჟურნალისტიკის ისტორიის კათედრის გამგე დ. ჩიკვილაძესთან ტაო-კლარჯეთის ისტორიული ძეგლების მონახულების მიზნით მოწყობილი ექსპედიციის შედეგებსა და შთაბეჭდილებებზე. 26.ცინცაძე დ. ნეტავ იმ დროს //თბილისის.-2003(4-5 ივნ.).-გვ.5. თსუ მეცნიერთა ჯგუფის ექპედიცია ტაო-კლარჯეთში. 27.წულუკიძე ვ. მოგზაურობა ჭოროხის ხეობაში //გაზ. "საბჭოთა აჭარა".-1990(11,12 ოქტ.).-გვ.3. თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარე ქართული ძეგლების მოვლა-პატრონობის თაობაზე. 28.ხაჩიძე ლ. "მარად და ყველგან, საქართველოვ, მე ვარ შენთანა!" // ახალი ეპოქა.-2003(17-23 ოქტ.). //ჩვენი მწერლობა.-N41.-გვ.3. სულხან-საბა ორბელიანი პედაგოგიური ინსტიტუტის მეცნიერთა ექპედიციის თაობაზე ტაო-კლარჯეთში. 29.ჯიქია მ. ჩვენი დიდების უტყვი მოწმენი //მშვიდობა ყოველთა.-2003 19 ივლ.-19 აგვ.).-გვ.9. საუბარი აღმოსავლეთმცოდნე მ. ჯიქიასთან ტაო-კლარჯეთის ძეგლების შესახებ / ჩაიწერა ზ. სხირტლაძემ. 30.რუხაძე ლ. წერილი აკადემიკოს ნიკო მარს. გაიგზავნა 25 აპრილს ლენინგრადში (პეტროგრადში) სამეცნიერო აკადემიაში //ლიტერატურული საქართველო.-1989(20 ოქტ.).-გვ.12. არტაანის, ოლთისის, შავშეთის, ისპირ-თორთომის, ჭანეთის ნაშთების გადარჩენის გამო. წერილი დაწერილია ქ. სუზდალის სამონასტრო საპყრობილეში 1924 წელს. 31.ხონელიძე გ. "შენი დიდების მომღერალია ოშკი და ზარზმა, ბებრი ტაო.. //ჯორჯიან თაიმსი.-2003(ივლ.).-გვ.15. თურქეთში მდებარე ქართული ძეგლების სავალალო მდგომარეობის გამო. 32.ახიზის ეპარქია //ლიტერატურული მესხეთი.-2003(ოქტ.).-N10.-გვ.1. 33.ხალვაში რ. "გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრება" და კლარჯეთის წმინდა სავანეები //ხერთვისი.-2005.-N1.-გვ.12-14. 34.სანებლიძე ა. ”ნაყოფისაგან საცნაურ არს სიკეთე ხისაი”: ისტორიულ ტაო-კლარჯეთში ქართველ მეცნიერთა ექსპედიციის კვალზე.-თბ.,2006.-64 გვ. წიგნად აკინძული რეპორტაჟები ტაო-კლარჯეთის ისტორიულ ძეგლებზე. 35.Марр Н. Дневник поездки в Шавшию и Кларджию.-СПБ.,1911ю-216 с. с илл. 36.ტაო-კლარჯეთი და კაპადოკია. მოსწავლეთა კონფერენციის მასალები.-თბილისი.-2012.-გვ.173. ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრული ძეგლების მოკლე ისტორია და არქიტექტურული აღწერილობა. ქართული წარწერები კაპადოკიის ქრისტიანულ ტაძრებში. 37.ტაო-კლარჯეთი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.67-70.
გელათი (ტყიბულის რ-ნი) 1.ალავიძე მ. სახელწოდება "გელათი" //ქუთაისი.-1978.-4 აგვისტო. სახელწოდება "გელათის" ეტიმოლოგია. 2.ამირანაშვილი შ. გელათის მოზაიკა //ძეგლის მეგობარი.-1965.-N4.-გვ.9-14. გელათის XII საუკუნის ღვთისმშობლისა და მთავარანგელოზის მოზაიკური კომპოზიციის დახასიათება. 3.გელათის მოზაიკა, როგორც მხატვრობის მოწინავე ძეგლი //ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1961.-გვ.260, გვ.272-274. ხუროთმოძღვრული დახასიათება, მთავარი ტაძრის მოზაიკის დათარიღება, კომპოზიციის ანალიზი. 4.ანდღულაძე ნ. გელათი //საქართველოს ქალი.-1971.-N6.-გვ.20. აღწერილია გელათის სამონასტრო ანსამბლი,აგების მოკლე ისტორია. 5.გელათის ისტორიულ ძეგლთა მუზეუმ-ნაკრძალი //არჯევანიძე ი. ზოგიერთი ღირშესანიშნავი ადგილი ქუთაისსა და მის მიდამოებში.-თბ.,1959.-გვ.73-84. გელათი,როგორც საგანმანათლებლო-სამეცნიერო ცენტრი. ტაძრის აგების ისტორია, აკადემიის დაარსება. 6.გელათი //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.59-60, 147-150. გელათის მონასტრის აგების თარიღი, ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 7.გელათი. არქიტექტურა. მოზაიკა. ფრესკები.-თბ.,1982. გელათის სამონასტრო ანსამბლის ხედების, არქიტექტურული დეტალების, მოზაიკისა და ფრესკების ალბომი, რომელსაც რ. მეფისაშვილისა და თ. ვირსალაძის ტექსტები ახლავს. 8.გოგსაძე მ. ნარკვევები გელათის ძეგლის ისტორიიდან.-თბ.,1948. მკვლევართა ცნობები გელათის შესახებ. ჩამოთვლილია იქ დაკრძალული ქართველი მეფეები და სასულიერო პირები, გახსნილია მათი საფლავების წარწერები, ტაძრის მოხატულობის იკონოგრაფიულ-მხატვრული ანალიზი. 9.გელათი //ზაქარაია პ. XI-XVIII საუკუნეების ქართული ცენტრალურ-გუმბათოვანი არქიტექტურა. X-XII სს.-თბ.,1975.-გვ.65-92. გელათის ტაძრის მხატვრულ-ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 10.ლომინაძე ბ. გელათი.-თბ.,1955. ძეგლის ისტორია დაარსებიდან XVIII საუკუნის დასასრულამდე. აღწერილია ანსამბლის არქიტექტურული ძეგლები. 11.ლომინაძე ბ. გელათი.-თბ.,1959. გელათის ტაძრის მეგზური. 12.მეგრელიძე ი. დავით აღმაშენებლის ეპიტაფია //ლიტერატურული საქართველო.-1967.-6 იანვარი. გელათის ტაძრის კარიბჭის ქვაზე ამოკვეთილი წარწერა. 13.ქუთაის-გაენათის ეპარქია: გელათის ღვთისმშობლის შობის მონასტერი: მამათა //გუნია ირ. საქართველოს მონასტრები:ენციკლოპედიური ცნობარი.-თბ.,2005.-გვ.132-136. დაარსების ისტორია, საგანმანათლებლო საქმიანობა, სამონასტრო ცხოვრების აღდგენა, მაშენებელთა და განმაახლებელთა ვინაობა, საკულტო და საერო ხასიათის ნაგებობათა აღწერილობა,ჭედური ხელოვნების სკოლა, სიწმინდეები - ვრცელი მიმოხილვა. მოხსენიებულნი არიან: დავით აღმაშენებელი და მისი ვაჟი დემეტრე, ბაგრატ III (XVI ს.), რუსი ელჩები ნ.ტოლჩანოვი და ა.იევლევი; იოსებ გაენათელი (XVIII ს.), არქიმანდრიტი ნიკოლოზი (მარგალიტაშვილი), მამა აბრაამი (გარმელია), დეკანოზი რევაზ მოსეშვლი, მღვდელმონაზონი იოსები (ბურჯანაძე) და სხვები. ტექსტს ახლავს ანსამბლის ფოტოები. 14.მეფისაშვილი რ. გელათის ანსამბლი //ძეგლის მეგობარი.-1965.-N4.-გვ.9-10. გელათის მონასტრის მოკლე აღწერილობა, ცალკეული ტაძრების არქიტექტურული დახასიათება. 15.მეფისაშვილი რ. დაუსაბუთებელი რეპლიკა //ლიტერატურული საქართველო.-1967.-24 თებერვალი. გელათში დავით აღმაშენებლის საფლავის ქვაზე დაცული ძლიერ დაზიანებული წარწერის დადგენის შესახებ. 16.მეფისაშვილი რ. ისტორიულ პირთა ახლად აღმოჩენილი პორტრეტები გელათის ტაძარში //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1951.-23 დეკემბერი. გელათის მთავარი ტაძრის სამხრეთით მიშენებულ ეკვდერში დავით ნარინისა და ბაგრატ მეხუთის გამოსახულებათა აღმოჩენის შესახებ. 17.ნიკოლეიშვილი მ. გელათი.-თბ.,1982. მონასტრის გზამკვლევი. 18.როდონაია ვ. სახელწოდება "გელათი" //ძველი ქართული ლიტერატურა (XI-XVIII სს.).-თბ.,1977.-გვ.48-57. სახელწოდება "გელათის" ეტიმოლოგია. 19.ფხაკაძე ა. უცნობი ძეგლი გელათში? //ძეგლის მეგობარი.-1984.-N65.-გვ.57-62. გელათის სამონასტრო კომპლექსის ტერიტორიაზე აღმოჩენილ ნაგებობის გალავნის ნაშთის შესახებ. 20.ყაუხჩიშვილი ს. გელათის აკადემია.-თბ.,1948. გელათის ანსამბლის სამოქალაქო ნაგებობების აღწერა. მოხსენიებულნი არიან: გ.ჩუბინაშვილი, ექვ.თაყაიშვილი. 21.ჩაკვეტაძე ვ. გელათის აკადემია.-თბ.,1958. სამონასტრო კომპლექსის ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული დახასიათება. 22.გელათი //ციციშვილი ირ. ქართული არქიტექტურის ისტორია.-თბ.,1955.-გვ.64-65. გელათის მონასტრის აგების თარიღი. 23.ენიკოლოფოვი ი. გელათის რკინის კარები //მნათობი.-1980.-N6.-გვ.169-173. სამონასტრო კომპლექსში შემავალი ნაგებობების აღწერილობა. 24.დასავლეთ საქართველო. გელათის მონასტერი (სურათი) //"ცნობის ფურცლის" სურათებიანი დამატება.-1902.-N58(15 სექტ.).-გვ.1-2. ტაძრის სურათი. 25.ვირსალაძე თ. გელათის მთავარი ტაძრის დასავლეთი ეკვდერის მოხატულობა //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის IX სამეცნიერო სესია. 1955 წლის 17-18 მაისი. მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1955. სესიაზე წაკითხული მოხსენებათა თეზისები. 26.ვირსალაძე თ. ახლად გახსნილი ფრესკა გელათის მთავარი ტაძრის ჩრდილოეთის ეკვდერში //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XI სამეცნიერო სესია. 1956 წლის 6 და 7 ივნისი. მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1956.-გვ.5-6. სესიაზე წაკითხული მოხსენებათა თეზისები. 27.ვირსალაძე თ. გელათის კედლის მხატვრობის შესწავლის საკითხები //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XIV სამეცნიერო სესია. 1959 წლის 25 მაისი. მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1959.-გვ.6-8. გელათის ფრესკების შესახებ. 28.ვ-ძე, ს. გელათის მონასტერი //ივერია.-1904.-N174. 30.დევდარიანი ფ. გელათის ღვთისმშობლის ტაძრის მოხატულობა (მაცხოვრის ვნებათა ციკლი) //სამეცნიერო შრომების კრებული.ხელოვნებათმცოდნეობა.-2001.-გვ.59-69. რეზ. ინგლისურ ენაზე. მთავარი ტაძრის მხატვრობის ანალიზი. 29.თოიძე გ. ქ.დარუბანდი //ცნობის ფურცელი.-N1673(17 დეკ.).-გვ.2. გელათის მონასტრის შესახებ. 30.XII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ერთი ტენდენციის გაგებისათვის //თუმანიშვილი დ. წერილები, ნარკვევები.-თბ.,2001.-გვ.109-121. გელათის ტაძრის ხუროთმოძღვრების შედარება სხვა ეპოქის ძეგლებთან. 31.თენეიშვილი ო. წერილი რედაქტორთან //დროება.-1875.-N23(21 თებ.).-გვ.3. მოხუცი ბერის სიზმარი გელათის მონასტერში დაცული ძვირფასი მიტრის გაძარცვაზე. 32.კვირიდან კვირამდე //თეატრი.-1886.-N27.-გვ.292-293. დარუბანდის რკინის კარები გელათში. 33.კეზევაძე მ. მარად ჭაბუკი უხუცესი //ძეგლის მეგობარი.-1991.-N1.-გვ.67-72. XIX საუკუნეში გელათის მონასტერში ჩატარებული სარესტავრაციო სამუშაოების შესახებ. 34.კუპრაშვილი ნ. ქართული მონუმენტური მხატვრობის ზოგიერთი საკითხი //ძეგლის მეგობარი.-1993.-N1.-გვ.30-33. გელათის კედლის მხატვრობის ანალიზი. 35.კლდიაშვილი ა. მეფედ კურთხევის გამოსახულებებისათვის ქართული კედლის მხატვრობაში //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1991.-N3.-გვ.161-186. მოხატულობის სტილისტურ-იკონოგრაფიული ანალიზი. 36.ჯაოშვილი ვ. ქუთაისის ეკონომიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება.-თბ.,1962.-გვ.320-352. სამონასტრო კომპლექსში შემავალი ნაგებობების აღწერილობა. 37.კ-ი.რ. //ივერია.-1904.-N172(27 ივლ.).-გვ.2. გელათის გაძარცვის შესახებ. 38.კ(აკაბა)ძე ს. გელათის მონასტერში 25 ივლისს //ივერია.-1904.-N174(29 ივლ.).-გვ.2-3. გელათის ტაძრის გაძარცვის გამო. 39.ლეიშვილი ნ. გელათი.-თბ.,1982. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. გელათის მონასტრის მოკლე ისტორია. 40.ლეონიდი. ეპისკოპოსი იმერეთისა. ბატონო რედაქტორო! //ივერია.-1904.-N179(4 აგვ.).-გვ.2-3. ს.კ-ს წერილის გამო გელათის მონასტრის გაძარცვასთან დაკავშირებით. 41.ლომიძე ზ. გელათი.-თბ.,1968. ტაძრის ისტორია. 42.ლომინაძე ბ. გელათი.-თბ.,1955. გელათის არქიტექტურული დახასიათება. 43.ლორთქიფანიძე ი. ქართული ფერწერის ისტორიიდან //ქართული სახვითი ხელოვნების საკითხები.-თბ.,1982.-გვ.68-70. ტაძრის ფრესკების ანალიზი, ძეგლის დათარიღება. 44.[მგალობლიშვილი ს.]გუნცაძე ს. მგზავრის შენიშვნები //ივერია.-1888.-N207(5 ოქტ.).-გვ.1-2. გელათის ტაძრის შესახებ. 45.მეფისაშვილი რ. გელათი.-თბ.,1965.-გვ.26. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ფოტოალბომში აღწერილია გელათის ხუროთმოძღვრული კომპლექსის არქიტექტურა, მხატვრობა, მინანქრით შესრულებული ნიმუშები. 46.მეფისაშვილი რ. გელათის ხუროთმოძღვრული ანსამბლი //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XIV სამეცნიერო სესია.1959 25 მაისი. მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1959.-გვ.5-6. ხუროთმოძღვრულ ანსამბლში შემავალი ნაგებობების ანალიზი. 47.მეფისაშვილი რ. ორსართულიანი ეკლესია გელათში //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის სამეცნიერო სესია. 1960 წლის 5-6 მაისი. მოხსენებათა თეზისები და სამუშაო გეგმა.-თბ.,1960.-გვ.6-7. გელათის წმონდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიის აღწერილობა. 48.მეფისაშვილი რ. გელათის მთავარი ტაძარი. არქიტექტურული ფორმების აღნაგობის თავისებურებანი //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის სამეცნიერო კონფერენცია. 1958 წლის 5-6 ივნისი. მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1958.-გვ.6-7. გელათის დიდი ტაძრის არქიტექტურულ-კონსტრუქციული დახასიათება. 49.მამაიაშვილი ი. გელათის მთავარი ტაძრის XVI საუკუნის მოხატულობის იკონოგრაფიული პროგრამის თავისებურებანი //ქრისტიანობა: წარსული , აწმყო, მომავალი. საერთაშორისო სიმპოზიუმი.-თბ.,2000.-გვ.51. 50.მამაიაშვილი ი. პირველსახარების ილუსტრაციათა ციკლი გელათის მონასტრის ღმრთისმშობლის შობის ტაძრის მოხატულობაში //ქართული ხელოვნების ნარკვევები.-თბ.,2001.-გვ.43-44;გვ.8-99. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. 51.მამაიაშვილი ი. გელათის მთავარი ტაძრის XVI საუკუნის მხატვრობის იკონოგრაფიული პროგრამის თავისებურებანი //ლიტერატურა და ხელოვნება.-2001.-N1.-გვ.151-161. 52.მიქელაძე ქ. ისტორიული პორტრეტები გელათის მონასტრის მთავარი ტაძრის სამხრეთ-აღმოსავლეთის ეკვდერში //ლიტერატურა და ხელოვნება.-2001.-N1.-გვ.145-150. 1292-1293 წლებში შესრულებული დავით ნარინის ორი პორტრეტის განხილვა. 53.მიქელაძე ქ. XIII-XIV საუკუნის საძვალეთა მოხატულობის ზოგიერთი თავისებურება //ძეგლის მეგობარი.-199.-N3.-გვ.28-34. რეზ. ინგლისურ ენაზე. გელათის ღვთისმშობლის, საფარისა და ხობის ეკლესიათა მოხატულობის შედარება. 54.ნარკვევი //ივერია.-1891.-N69(30 მარტი).-გვ.3. ხანძარი გელათის მონასტერში და პრესის გამოხმაურება ამის გამო. 55.საარქივო განძი ამიერ-კავკასიისა //ივერია.-1894.-N106(21 მაისი).-გვ.4. განკარგულება ამიერკავკასიის მონასტრების განძეულობის თბილისის საეკლესიო მუზეუმისათვის გადაცემის შესახებ გელათის მონასტრის მაგალითზე. 56.გელათი //ქართული ლაპიდარული წარწერების კორპუსი.II.: დასავლეთ საქართველოს წარწერები. ნაკვ.I(IX-XIII სს.).-თბ.,1980.-გვ.139-140. დავით აღმაშენებლის ეპიტაფია - აღწერილობა. მოცემულია საილუსტრაციო მასალა (სურ.130). 57.აბდალაძე გელათის აკადემიის ისტორიიდან //მნათობი.-1968,N9.-გვ. 91-96. გელათში დაფუძნებული აკადემიის ზოგიერთი საკითხი. 58.ხუსკივაძე ლ. გელათის მოზაიკა.-თბ.,2005. მოზაიკის მხატვრული ანალიზი. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ერთვის ილუსტრაციები. 59. იამბე, ციხის ნაშალო....-თბ.,2007.-გვ.39-41. გელათის ტაძართან დაკავშირებული ლეგენდა. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტო. 60.გელათი -900.-თბ.,2007. ფოტოალბომი. 61.გელათის ღვთივსულიერი მესაძირკვლე. გელათის მონასტერი //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.228-241. 1106 წელს დავით აღმაშენებლის თაოსნობით დაარსებული ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ცენტრალურ-გუმბათოვანი ტაძრის, წმინდა ნიკოლოზის , წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიების, ნანგრევების სახით შემორჩენილი აკადემიის ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, ძეგლის ისტორია. გელათის აკადემიაში მოღვაეწთა ლიტერატურულ-საგანმანათლებლო და სასწავლო-სამეცნიერო საქმიანობისა და გელათის ხელნაწერთა კოლექციის შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: დავით აღმაშენებელი, გელათის ეპისკოპოსი მელქისედეკ საყვარელიძე (XVI ს.) საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი ევდემონ ჩხეტიძე (XVI ს.)იმერეთის მეფეები-ბაგრატ III და გიორგი II, არსენ იყალთოელი, იოანე პეტრიწი, ზაქარია ქვარიანი, მღვდელმთავარი გედეონ ლორთქიფანიძე, დათუნა ქვარიანი, გოჩა დადიანი (XVIII ს.) ანტონ I, იოსებ გელათელი და სხვები. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. დართულია ტაძრის, მოხატულობისა და სიძველეთა ფოტოები. 62. XI-XII საუკუნეების ხუროთმოძღვრება: გელათი //ზაქარაია პ. ქართული ხუროთმოძღვრება XI-XIII სს.-თბ.,1990.-გვ.26-40. ძეგლის აღწერილობა, არქიტექტურულ-მხატვრული ანალიზი, მინაშენების განხილვა. ტექსტს ახლავს საილუსტრაციო მასალა (სურ.6-10; ტაბ.VI-X/2). 63.განვითარებული ფეოდალიზმი: გელათი //ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1995.-გვ.95. მოკლე ცნობა ტაძრის შესახებ. ტექსტს ახლავს მთავარი ტაძრის საკურთხევლის მოზაიკისა და საერთო ხედის ფოტოები. 64.განვითარებულ ფეოდალიზმის არქიტექტურა (X-XIV სს.): გელათი //ციციშვილი ირ. ქართული არქიტექტურის ისტორია.-თბ.,1955.-გვ.64-65. გელათის ანსამბლის(ღვთისმშობლის მთავარი ტაძარი, წმ. გიორგისა და წმ. ნიკოლოზის სახელობის ეკლესიები, სამრეკლო, აკადემიის ნანგრევი, გალავანი და დამხმარე სამონასტრო ნაგებობანი)ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტს ახლავს საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.XXX. სურ.1). 65.კუპრაშვილი ნ. გელათი ღვთისმშობლის ტაძრის XII საუკუნის მოხატულობათა ტექნიკა //ქართული ხერლოვნება ევროპისა და აზიის კულტურათა კონტექსტში. ვ.ბერიძის სახეობის ქართული ხელოვნების საერთაშორისო სიმპოზიუმი (2008 თბილისი) თეზისები.-თბ.,2008.-გვ.122-123. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ეკვტერის, სამხრეთ ეკვტერის კარიბჭისა და ჩრდილო-დასავლეთი ეკვტერის მოხატულობათა გამო.ტექსტი ინგლ.ენაზე (გვ.133). 66.ტყეშელაშვილი ლ. გელათი.-ქუთაისი.,2007.-251გვ. გელათის სამონასტრო კომპლექსის - ღვთისმშობლის,საბას, წმინდა ნინოს, ელიას, მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესიების, ბერის ციხისა და სხვ. ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, მოხატულობის იკონოგრაფიული ანალიზი, წარწერების პალეოგრაფიული და ენობრივი მიმოხილვა, ცნობები გელათში მოღვაწეთა შესახებ. წიგნში მოცემულია მდიდარი ფოტომასალა. 67.გელათი //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.147-150. მთავარი ტაძრის, წმ. გიორგისა და წმ. ნიკოლოზის სახ. ეკლესიების, აკადემიის შენობის, ძველი კარიბჭის, ძველი შენობების ნანგრევების მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. მოცემულია მთავრი ტაძრის ზომები. ტექსტს ახლავს მთავარი ტაძრის ნახატები, ფოტოები (ტაბ.138-145).მოხსენიებულნი არიან: რ.მეფისაშვილი, ვ.ცინცაძე. 68.გელათი //ყაუხჩიშვილი თ. საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი.-თბ.,2004.-გვ.153-169. ღვთისმშობლისა და წმ.გიორგის სახელობის ტაძრების ბერძნული წარწერების ვრცელი პალეოგრაფიულ-ენობრივი ანალიზი. 69.გელათი //ყაუხჩიშვილი თ. ბერძნული წარწერები საქართველოში.-თბ.,1951.-გვ.120-164. გელათის სამონასტრო კომპლექსის ხუროთმოძღვრული დახასიათება, მოკლე ისტორია. ღვთისმშობლის სახელობის მთავარი ტაძრის, ჩრდილოეთის მინაშენის, წმ.გიორგის სახ.ტაძრის, ხახულის ხატისა და სხვა სიძველეების ბერძნული წარწერების ვრცელი აღწერილობა და პალეოგრაფიულ-ენობრივი ანალიზი. წარწერათა შესრულების სავარაუდო თარიღი.გელათის ბერძნული წარწერების შესახებ არსებული სამეცნიერო ლიტერატურის მიმოხილვა. მოხსენიებულნი არიან: დ.გორდეევი, შ.ამირანაშვილი, პომიალოვსკი, კონდაკოვი, კონდაკოვ-ბაქრაძე,გ.წერეთელი. 70.გელათის დიდი ტაძარი //მოსულიშვილი ჰ. ქართული ძეგლის სტრუქტურა IV-XIII სს. გუმბათოვანი არქიტექტურა.-თბ.,1983.-გვ.104-110;142. ტაძრის კომპოზიციური სტრუქტურის ფორმების კანონზომიერებათა შესახებ. მოცემულია ძეგლის გეგმის , შიდა სივრცისა და გარე მოცულობის სქემატური გამოსახულებები (ანაზომები რ.მეფისაშვილისა). 71.მამაიაშვილი, ი. გელათის მონასტრის ღვთისმშობლის შობის ტაძრის მხატვრობა //გელათი-900.სამეცნიერო კონფერენციის მასალები.-თბ.,2007.-გვ.9-10. ქართული მონუმენტური მხატვრობის განვითარების ეტაპები გელათის მოხატულობის ანალიზის მიხედვით (XII-XIX სს.)- მოკლე მიმოხილვა. 72.სანიკიძე, თამაზ გელათის ხუროთმოძღვრების თავისებურებანი //გელათი - 900 სამეცნიერო კონფერენციის მასალები.-თბ.,2007.-გვ.17-19. ძეგლის მშენებლობის ეტაპები, არქიტექტურული ფორმები - მოკლე მიმოხილვა. 73.გიულდენშტედტი ი. გელათის მონასტერი //ჟამი ხსნისა. ნაწ.პირველი.-თბ.,1009.-გვ.19-20. გელათისა და მის სამხრ.-აღმ.-ით მდებარე, კლდეზე აგებული ეკლესიის - სოხასტერის მოკლე აღწერილობა. 74.ალავიძე მ. თამარ მეფის ეკვდერი გელათში //გაზ. "ქუთაისი".-1966.-17 მაისი. 75.ასათიანი მ. გელათის ქრონიკები ..გაზ."კომუნისტი".-25 ოქტ.-გვ.3. 76.ბალანჩივაძე ნ. გელათი. ქუთაისი ისტორიული სიძველენი //გაზ. "ქუთაისი".-1976.-10 სექტ.-გვ.3. 77.ბალანჩივაძე ნ. ქართული კულტურის ისტორიისათვის ქუთაისში //გაზ. "ქუთაისი".-1964.-21 აგვისტო. 78.ბერიძე ვ. გელათი //გაზ. "თბილისი".-1989.-2 ივნ.-გვ.4-5. 79.გელათი ინგრევა // გაზ. "ახალი თაობა".-2002.-31 მარტი.-გვ.7. ინტერვიუ არქიტექტორ მ. გედენიძესთან გელათის მდგომარეობის შესახებ. ჩაიწერა კორ. ე. ჯმუხაძემ. 80.გელათი //გაზ. "სამშობლო".-1988.-24 ნოემბ.-გვ.5. 81.გელათის სახალხო აკადემია 10 წლისაა //გაზ. "ქუთაისი".-1982.-15 ოქტ.-გვ.3. 82.გელათის ხედი და უცხოელი მოგზაურების -მარვინ როსისა და ვიქტორ კერნბახის შთაბეჭდილებანი //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1957.-24 აგვ.-გვ.3. 83.გეწაძე გ. ქართული კულტურის სიამაყე //ჟ. "დროშა".-1964.-4 მარტი. 84.გოქსაძე მ. დავით აღმაშენებლის ქსენონი //გაზ. "ინდუსტრიული ქუთაისი".-1946.-5 ივნ.-გვ.4. 85.გრაალი //გაზ. "ქართული ქრონიკა".-1997თებ.-გვ.5. ქრისტიანობის სიმბოლო გელათის ტაძრის საკურთხევლის კედელზე შესრულებულ კომპოზიციაში. 86.გუგუნავა მ. ედემის მხარეში //გაზ. "მგზნებარე კოლხიდელი"(ფოთი).-1957.-5 მაისი. 87.დიდიძე რ. გელათი //გაზ. "ინდუსტირული ქუთაისი".-1948.-29 მაისი. 88.ელერდაშვილი ა. გელათი //გაზ. "სტალინური სიტყვა"(საგარეჯო).-1959.-25 თებერვალი. 89.კეზევაძე მ. გელათის მონასტრის გაუქმება და უკანასკნელი გელათელი ბერები //გაზ. "ახალი ეპოქა".-2003.-8 მაისი. გელათის მონასტრის დალუქვა 1923 წლის 1 ივნისს ქუთაისის სამაზრო კომიტეტის დადგენილებით. 90.კილაძე მ. გელათის მოზაიკას ახალი სული შთაბერეს //გაზ. "ახალი საქართველო".-1990.-30 ნოემბ.-გვ.1. 91.კინწურაშვილი რ. მშობლიური მხარის ღირშესანიშნავი ძეგლი //გაზ. "საბჭოთა აფხაზეთი".-1951.-31 მაისი. 92.კუჭავა ნ. გელათის მოზაიკა //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1991.-5 იანვ.-გვ.1 93.ლეკვეიშვილი შ. გელათი //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1990.-8 თებ.-გვ.5. 94.მახარაძე ნ. საიდან მომდინარეობს სახელწოდება გელათი //ხალენი>-1993.-N1.-გვ.3. სახელწოდების ეტიმოლოგიის, ტოპონიმისა და ისტორიისათვის. 95.მეფისაშვილი რ. არ დაუჯეროთ, მცდარია! //გაზ. "ლიტერატურული საქართველო".-1988.-5 თებ.-გვ.4. 96.ნიკოლეიშვილი ა. ქუთაისი. გელათი. გეგუთი //გაზ. "ქუთაისი.-1980.-24 იანვ.-გვ.3// ძეგლის მეგობარი.-1980.-კრ.54.-გვ.11-14. 97.ნიკოლეიშვილი მ. ახალი მასალები გელათის მთავარი ტაძრის კედლის მხატვრობაში //გაზ. "სტალინელი"(ქუთაისი).-1953.-21 ოქტომბერი. 98.ნიკოლეიშვილი მ. დავითი, გელათი და ქუთაისი - დედა დედაქალაქობისა //გაზ. "ქუთაისი".-1988.-18 აგვ.-გვ.3. 99.ნუცუბიძე ს. ნახეს და ნახვა მოუნდათ... //გაზ. "კომუნისტი".-1989.-7 თებ.-გვ.3. გელათის მონასტერი რუსი და უცხოელი მოგზაურების აღწერით. მოხსენიებულნი არაინ მხატვრები: დმახოვსკაია და ლუიჯი პრემაზი. 100.რევაზიშვილი რ. ძეგლი ცოცხალი წინაპარია //გაზ. "ქუთაისი".-1980.-1 მაისი.-გვ.4. 101.რუხაძე ს. გელათი ღამით... //გაზ. "ქუთაისი".-1978.-13 მაისი.-გვ.4. 102.ღვინეფაძე ნ. ...აღაშენა აღმაშენებელმან! //გაზ. "კომუნისტი".-1988.-1 იანვ.-გვ.4. 102.ღვინეფაძე ნ. გელათი. "გასტეხს ქვასაცა მაგარსა..." //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1971.-14 აგვ.-გვ.3. 103.შარაბიძე გ. გელათის ხარაჩოები //გაზ. "ქუთაისი".-1987.-2 ოქტ.-გვ.3. საუბარი სარესტავრაციო ჯგუფის ხელმძღვანელ კარლო ბაკურაძესთან. 104.შარვაშიძე ე. რესტავრატორები გამოდარებას ელოდებიან //გაზ. "ქუთაისი".-1989.-1 თებ.-გვ.3. 105.შონია მ. წინაპართა ნაკვალევზე //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1959.-3 სექტ.-გვ.3. 106.ცაბაძე ტ. ქუთაისის ისტორიული ძეგლები //გაზ. "კომუნისტი".-1936.-18 ნოემბ.-გვ.4. 107.ცამციშვილი ა. ფრესკაზეა რუსთაველი თუ დავით ნარინი? //გაზ. "ქუთაისი".-1985.-2 აგვ.-გვ.3 გელათის ტაძრის სამხრეთ ეკვდერში გამოსახული მავედრებელი ბერის ვინაობის შესახებ. 108.ცხვედიანი ნ. გელათი - ოცნება //გაზ. "ქუთაისი".-1987.-20 ნოემბერი. 109.ხაბურძანია ვ. ნაშთი ჩვენი დიდებისა //გაზ. "ქუთაისი".-1987.-2 ოქტ.-გვ.3. 110.ჯავახაძე რ. ნეტავ, ძეგლებს დაცვა არ ესაჭიროებოდეთ //გაზ. "ქუთაისი".-1988.-28 მაისი.-გვ.3. 111.ჯავახაძე რ. ქუთაის-გელათის მუზეუმ-ნაკრძალი //გაზ. "ქუთაისი".-1981.-21 ოქტომბერი. 112.ხარაძე კ. ძირულა, გელათი //ჟ. "საქართველოს ბუნება".-1991.-N2-10.-გვ.22-23. 113.გელათის მონასტერი ; წმ. გიორგისა და წმ. ნიკოლოზის ეკლესიები //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები.-თბ.,2010.-გვ.267-269; 273-275. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ტაძრების მოკლე ისტორიულ-ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტს ერთვის ძეგლიებისა და მოხატულობის ფოტოები. 114.გელათი //ნაკაშიძე ლ. საქართველოს საქმიანი და გამოჩენილი ადამიანები.-თბ.,2003.-გვ.61. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. გელათის აგების ისტორია; გელათი, როგორც სასულიერი 115.გელათი //ბოცვაძე ს., ნიკოლეიშვილი მ., ვაჭრიძე პ. ქუთაისი (გზამკვლევი).-ქუთაისი.-1960.-გვ.80-96. ტაძრის აგების ისტორია, ღვთისმშობლის მთავარი ტაძრის, წმ. გიორგისა და წმ. ნიკოლოზის სახ.ეკლესიების, სამრეკლოს, აკადემიის შენობის, დავით აღმაშენებლის საფლავის დეტალური აღწერილობა. ტექსტს ერთვის ძეგლების ფოტოები. 115.ქევანიშვილი ე. გელათი ელის...//მუდმივი კავშირის სამყარო.-2000.-N3.-გვ.20-21. ტაძრის ისტორია და მოკლე აღწერილობა. 116.გელათის მონასტერი //მწყემსი.-1887.-N15.-გვ.10; N17, გვ.9-10; N19, გვ.7-8; N20, გვ.10-11; N21, გვ.10-11; N22, გვ.10-11; N22.-გვ.8-11; N23, გვ.9-10. 117.ღამბაშიძე დ. საქართველოს საექსარხოსოის ეკლესიების და მონასტრების დათვალიერება მისი მაღალ ყოვლად უსამღვდელოესოების მთავარ-ეპისკოპოსის, საქართველოს ექსარხოსის პალლადისაგან //მწყემსი.-188.-N10.-გვ.1-3; N11, გვ.3-6; N12, გვ.5-7. გელათის მონასტერში დაცული ხელნაწერებისა და სხვა სიძველეთა შესახებ. 115.გელათი //ელიზბარაშვილი ნ., კუპატაძე ბ. საქართველოს 100 ღირსშესანიშნაობა.-თბ.,2011.-გვ.21. გელათის სამონასტრო კომპლექსის (ღვთისმშობლის მიძინების სახ. მთავარი ტაძარი, წმ. გიორგის სახ. ეკლესია, წმ. ნიკოლოზის სახ. ორსართულიანი ეკლესია, სამრეკლო, აკადემია) მოკლე ისტორიული მიმოხილვა; გელათი, განათლების ცენტრი. ტექსტს ერთვის ძეგლისა და ფრესკების ფოტოები. 116.[წერეთელი აკაკი]. სამძიმარი //ჟ. ”კვალი”.-1904.-N16.-გვ.11-12. გელათის მონასტრის გაძარცვის გამო. დართული აქვს ლექსი ”ვის მივუტირო აწ ძველებურა”. 117.გელათი //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.163-164. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 118.გელათი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.63-66.
მოწამეთა (ქუთაისი) 1.არჯველაძე ი. ზოგიერთი ღირსშესანიშნავი ადგილი ქუთაისსა და მის მიდამოებში.-თბ.,1959.-გვ.72-73. მოწამეთას სამონასტრო კომპლექსიდან შემორჩენილი მაღალგუმბათიანი ტაძრის,სამრეკლოსა და ორი კოშკის მოკლე აღწერილობა. მოცემულია მონასტრის სახელწოდებასთან დაკავშირებული ლეგენდა. 2.გერსამია თ. ქუთაისი (ალბომი).-თბ.,1990. მოკლე ცნობები მოწამეთას სამონასტრო ანსამბლზე.(სურათების აღწერა- N58). 3.მოწამეთას მონასტერი იმერეთში და მოწამენი დავით და კონსტანტინე //მწყემსი.-1884.-N11.-გვ.12-15. არგვეთის თავადთა დავით და კონსტანტინეს მოწამებრივი სიკვდილის შესახებ. აღწერილია მოწამეთას სამონასტრო კომპლექსში შემავალი შენობა-ნაგებობანი. 4.მოწამეთა //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.VII.-თბ.,1984.-გვ.157. მოკლე ცნობა მოწამეთას მონასტრის შესახებ. 5.მოწამეთა //ძველი და ახალი ქუთაისი.-თბ.,1973.-გვ.226-227. მონასტრის მოკლე აღწერილობა. 7.[მეუნარგია იონა] ლელო . არხეოლოგიური კრება. სხდომების დღიური//დროება.-1881(10 სექტ.).-N188.-გვ.2;(11 სექტ.).-N189.-გვ.3;(12 სექტ.).-N190.-გვ.2;(13 სექტ.).-N191.-გვ.1-2;(18 სექტ.).-N194.-გვ.2;20 სექტ.).-NN196.-გვ.3;23 სექტ.).-N198.-გვ.2. მოგზაურობა მცხეთიდან მოწამეთამდე. 8.ქუთათური. ქუთაისისა და მოწამეთის ტაძრების რესტავრაციის გამო //ივერია.-1903(14სექტ.).-N196.-გვ.1. 9.წმინდანი მოწამენი დავით და კონსტანტინე და მოწამეთის მონასტერი იმერეთში //მწყემსი.-1988.-N19.-გვ.11-15. 10.ჯაოშვილი ვ. ქუთაისის ეკონომიურ-გეოგრაფიული დახასიათება.-თბ.,1962.-გვ.320. მოკლე ცნობები მოწამეთას ეკლესიაზე. 11."...მკურნალად შეწიოს ყოველსა სნეულსა". მოწამეთა //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.124-126. ბაგრატ III-ის მიერ აგებული ტაძრისა და აქ დაკრძალული გმირების - კონსტანტინესა და დავითის (მხეიძეები) შესახებ. მოწამეთას სამონასტრო ანსამბლის მოკლე აღწერილობა. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. დართულია ძეგლის ფოტოები. 12.ქუთაის-გაენათის ეპარქია:მოწამეთას წმ.დავითისა და კონსტანტინეს მონასტერი: მამათა //გუნია ირ. საქართველოს მონასტრები:ენციკლოპედიური ცნობარი.-თბ.,2005.-გვ.137-138. დაარსება, გეოგრაფიული სივრცე, ისტორია, სამონასტრო ცხოვრების აღდგენა, აქ მოღვაწე პირთ ვინაობა - ზოგადი მიმოხილვა. მოხსენიებულნი არიან: ეპისკოპოსი დავით წერეთელი (XIX ს.), ლევან, ფილიპე, მოსე ბერეკეშვილები, მიტროპოლიტი გაბრიელი (ჩაჩანიძე), არქიმანდრიტი თორნიკე (მოსეშვილი), მღვდელი გიორგი ბასილაძე და სხვები. ტექსტს ახლავს მონასტრის ფოტო. 13.ბალანჩივაძე ნ. გმირთა წამების ადგილი // გაზ. :ქუთაისი".-1986(17 დეკ.).-გვ.4. ლეგენდა მოწამეთას მონასტერზე. 14.ბალანჩივაძე ნ. მოწამეთა // გაზ. "ქუთაისი".-1976(17 აგვ.).-გვ.3. 15.ბალანჩივაძე ნ. როდის დაარსდა მოწამეთის მონასტერი? // გაზ. "ქუთაისი".-1985(12 ოქტ.).-გვ.4. 16.ბალანჩივაძე ნ. უძველესი ქართული სავანე ქუთაისთან // გაზ. "ქუთაისი".-1964(26 სექტ.). 17.ვაშაკიძე გ. ძველი და ახალი მოწამეთა // საქართველოს რესპუბლიკა".-2001(26 მაისი).-გვ.1,3. მოწამეთის ისტორიიდან. 18.ლანჩავა ო. მოწამეთის წარსულისათვის // გაზ. "ქუთაისი".-1980(21 ივნ.).-გვ.3. მოწამეთის სახელწოდების ეტიმოლოგიისათვის. 19.მორჩაძე ა. მოწამეთა, სავანე წამებულთა... // გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1989(9 მაისი).-გვ.5. მოწამეთას შემოგარენის მოვლა-პატრონობის შესახებ. 20.ტყეშელაშვილი გ. მოწამეთა.-ქუთაისი.-2010.-20გვ. გზამკვლევი. 21.ტყეშელსშვილი ლ. მოწამეთა.-ქუთაისი.-2010.-92გვ. წმინდა დავითისა და კონსტანტინეს ცხოვრება; მოწამეთა ექსარქოსობის პეროდში; 1917-23 წწ.; მონასტრის საფლავის, კლდისა და კედლის წარწერები. ტექსტს ერთვის ფოტოები. 22.მოწამეთა //ბოცვაძე ს., ნიკოლეიშვილი მ., ვაჭრიძე პ. ქუთაისი (გზამკვლელვი).-ქუთაისი.-1960.-გვ.102-104. მოკლე ინფორმაცია მოწამეთის სამონასტრო კომპლექსის დაარსების შესახებ. 23.კაცხი და მოწამეთა //ელიზბარაშვილი ნ., კუპატაძე ბ. საქართველოს 100 ღირსშესანიშნაობა.-თბ.,2011.-გვ.24. მონასტრის დაარსების მოკლე ისტორია. მოხსენიებულნი არიან: დავით და კონსტანტინე მხეიძეები, ბაგრატ მესამე (XI ს.), იმერეთის ეპისკოპოსი დავით წერეთელი (1844-1865). ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტო. 24.წმიდანი მთავარ მოწამენი დავით და კონსტანტინე და მოწამეთის მონასტერი იმერეთში //ჟ. ”მწყემსი”.-1895.-N17-18.-გვ.17-22. 25.Моцамета //Новое обозрение.-1888ю-с.1665. 26.Моцаметский ионастырь и праздники //Кавказ.-1855.-N82. 27.მოწამეთა //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.169-170. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 28.მოწამეთა//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.60-63.
ნიკორწმინდა (ამბროლაურის რ-ნი) 1.ქებათა ქება ნიკორწმინდას //ტაბიძე გ. რჩეული.-თბ.,1973.-გვ.491-493. 2.ალადაშვილი ნ. ნიკორწმინდის რელიეფები. ფასადების სკულპტურის შესახებ შუა საუკუნეების საქართველოში.-თბ.,1957. ნიკორწმინდის ტაძრის რელიეფების აღწერილობა და სტილისტური ანალიზი. 3.ალავიძე მ. რას ნიშნავს "ნიკორწმინდა" //ქუთაისი.-1978.-23 ნოემბერი. X-XI საუკუნეების ტაძრის სახელწოდების -"ნიკორწმინდა"- ეტიმოლოგიურ-გრამატიკული ანალიზი. 4.ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1961.-გვ.262-264. ნიკორწმინდის დეკორატიული მორთულობის დახასიათება. 5.ბადრიძე მ. მცირე შენიშვნები ნიკორწმინდის სააღმშენებლო წარწერაზე //მნათობი.-1961.-N6.-გვ.181-183. ძეგლის აგების ზუსტი თარიღის გამო. 6.ზოგი რამ რაჭის არქიტექტურული ძეგლების შესახებ //ბერაძე თ. რაჭა.-თბ.,1983.-გვ.108-135. ნიკორწმინდის ტაძრის ვრცელი ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, ლაპიდარული წარწერებისა და მხატვრობის იკონოგრაფიული ანალიზი. 7.ბერიძე ვ. ნიკორწმინდა.-თბ.,1959. ნიკორწმინდის მოხატულობის დახასიათება. 8.ნიკორწმინდა //ციციშვილი ირ. ქართული არქიტექტურის ისტორია.-თბ.,1955.-გვ.61-63. ნიკორწმინდის ტაძრის მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება, აგების თარიღი. 9.ბოჭორიძე გ. რაჭა-ლეჩხუმის ისტორიული ძეგლები და სიძველეები.-თბ.,1994.-გვ.92-122. წმ. ნიკოლოზის სახ. ეკლესიის ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული დახასიათება, მხატვრობისა და წარწერების ანალიზი, სიძველეთა აღწერილობა. ტექსტს ერთვის ძეგლის ცხრა ფოტო (სურ. 33–43). 10.ბოჭორიძე გ. რაჭის ისტორიული ძეგლები. ნიკორწმინდა //საქართველოს მუზეუმის მოამბე.ტ.V.-ტფ.,1930.-გვ.192-222. წმ. ნიკოლოზის სახ. ნიკორწმინდის ეკლესიის ვრცელი ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტაძარში შემორჩენილი მხატვრობისა და წარწერების ანალიზი, აგების სავარაუდო თარიღი. მოხსენიებულნი არიან: მ.ბროსე, პ.უვაროვა, თ.ჟორდანია, ს.კაკაბაძე, ნ.კონდაკოვი. 11.ალადაშვილი ნ. ნიკორწმინდის ტაძარი //საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XXI სამეცნიერო სესია 1966 წლის 31 მაისს-1 ივნისს. მოხსენებათა თეზისები და მუშაობის გეგმა.-თბ.,1966.-გვ.14-15. ძეგლის მხატვრულ-არქიტექტურული ანალიზი. 12.ალადაშვილი ნ. ესქატოლოგიური თემა განვითარებული შუა საუკუნეების ქართულ სკულპტურაში //ძეგლის მეგობარი.-1996.-N1/92.-გვ.8-12. ნიკორწმინდის ტაძრის სამხრეთ ფასადის ფრონტონში გამოქანდაკებულ ქრისტეს მეორედ მოსვლის კომპოზიციის ანალიზი და მისი ანალოგი კაბადოკიაში მდებარე გიულუ დერეს ეკლესიაში. 13.ორნამენტული დეკორი (X-XII საუკუნეები) //ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-1971.-გვ.248-252. ტაძრის დეკორატიული მორთულობის ანალიზი. 14.ანდღულაძე ნ. ნიკორწმინდა //ექო.-1973.-N1.-გვ.25-26. ნიკორწმინდის ტაძრის ჩუქურთმების შესახებ. 15.ბერაძე თ. რაჭა ფეოდალურ ხანაში //საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები.V.-თბ.,1975.-გვ.149-150. მოკლე ცნობები ტაძრის შესახებ. 16.ბაქრაძე ნ. ნიკორწმინდის მონასტრის მეურნეობა //თბილისის სახელომწიფო უნივერსიტეტი. ასპირანტთა სამეცნიერო შრომების კრებული.ტ.I.-თბ.,1950.-გვ.25-34. ნიკორწმინდის "დაწერილის" (XI საუკუნის ხელნაწერი)მიმოხილვა. 17.გიულდენშტედტის მოგზაურობა საქართველოში.ტ.I.-თბ.,1962.-გვ.131. მოკლე ცნობა ნიკორწმინდის ტაძრის შესახებ. 18.დვალი მ. ნიკორწმინდა-რა გაკეთდა 1991 წლის მიწისძვრის შედეგების სალიკვიდაციოდ //ძეგლის მეგობარი.-1996.-N1/92.-გვ.13-17. ნიკორწმინდის ტაძრის აღდგენისათვის ჩატარებული მუშაობის შედეგები. 19.თოდუა ნ.და სხვ. ნიკორწმინდის ტაძარი //ძეგლის მეგობარი.კრ.76.-1987.-გვ.39-42. ტაძარზე გავრცელებული ბიოტური ეროზიის გამომწვევ მცენარეებსა და მათი ლიკვიდაციის შესახებ. 20.კაკაბაძე ს. ნიკორწმინდა //საისტორიო კრებული .წ.IV.-ტფ.-1929.-გვ.102-106. ტაძრის წარწერების, მხატვრობისა და აქ დაცულ სიძველეთა შესახებ. 21.მერკვილაძე ს. წერილი რაჭიდგან //ივერია.-1902(5ოქტ.).-N211.-გვ.2-3. ცნობა ტაძარში დაცულ სიძველეებზე. 22.მოარული. სოფ.ნიკორწმინდა //ივერია.-1891(7სექტ.).-N190.-გვ.3. მოკლე ცნობა სოფ.ნიკორწმინდასა და ტაძარზე. 23.მაცულევიჩი ლ. ნიკორწმინდა და მისი ადგილი საქართველოს კულტურაში //ენიმკის მოამბე.ტ.III.-1938.-გვ.25-49. ძეგლისადმი მიძღვნილი სამეცნიერო ლიტერატურის მიმოხილვა, ცხოველთა გამოსახულებიანი რელიეფების ანალიზი. 24.ნიკორწმინდა //ძველი აქართული ხუროთმოძღვრება (დამხმარე სახელმძღვანელო).-თბ.,1987.-გვ.51-53. 1014 წელს აგებული ნიკორწმინდის ტაძრის ხუროთმოძღვრების, შემკულობისა და გუმბათის დეკორის თაობაზე. 25.ნიკორწმინდა //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტVII.-თბ.,1984.-გვ.435. გუმბათოვანი ტაძრის ფორმებისა და მხატვრული გაფორმების შესახებ. 26.ნიკორწმინდა //ნაკაშიძე ლ. საქართველოს საქმიანი და გამოჩენილი ადამიანები.-თბ.,2003.-გვ.81. მოკლე ცნობები ქართულ და ინგლისურ ენებზე. 27.სოფ.ნიკორწმინდა //ივერია.-1889(7აგვ.).-N174.-გვ.1. ტაძრის შეკეთების თაობაზე. 28.საქართველოს სტიქიის დაზარალებული ძეგლები.-თბ.,1991. მოკლე მხატვრულ-ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები სტიქიამდე და სტიქიის შემდეგ. 29.ნიკორწმინდა //ქართული ლაპიდარული წარწერების კორპუსი.II.: დასავლეთ საქართველოს წარწერები.ნაკვ.I(IX-XIII სს.).-თბ.,1980.-გვ.54-55;98-103;168-170. ნიკორწმინდის ტაძრის XI საუკუნის ბაგრატ მეფის წარწერის პალეოგრაფიულ-ენობრივი ანალიზი. მოცემულია საილუსტრაციო მასალა (სურ.154, 155). 30.ყაუხჩიშვილი თ. ბერძნული წარწერები საქართველოში.-თბ.,1951.-გვ.169-182. ტაძრის ხუროთმოძღვრული დახასიათება, ბერძნული წარწერების აღწერილობა და პალეოგრაფიულ-ენობრივი ანალიზი, ძეგლის აგების სავარაუდო დათარიღება. 31.ნიკორწმინდა //ყაუხჩიშვილი თ. საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი.-თბ.,2004.-გვ.170-179. ტაძრის ბერძნული წარწერების მიმოხილვა. 32.ჩაჩხუნაშვილი ც.ნიკორწმინდა.-თბ.,1968.-22გვ. ბროშურა. ძეგლის დეკორატიული მორთულობისა და მხატვრობის განხილვა. 33.ჩაჩხუნაშვილი ც. ნიკორწმინდის ტაძრის ისტორიისათვის //ძეგლის მეგობარი.კრ.71.-1986.-გვ.23-24. ცნობები ნიკორწმინდის ქტიტორის შესახებ. 34.ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1995.-გვ.85-86. ტაძრის არქიტექტურისა და გარე გაფორმების მოკლე აღწერილობა. 35.ჭელიძე რ. ჭელიძე შ. რაჭა.-თბ.,1971.-გვ.24-27. ნიკორწმინდის გუმბათოვანი ტაძრის ხუროთმოძღვრებისა და დეკორატიული შემკულობის აღწერილობა. 36. ნიკორწმინდა //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.192-195. ნიკორწმინდის ტაძარი-ხუროთმოძღვრება,შემკულობა, კედლის მხატვრობა. ტაძრის ამგებად დასახელებულია საქართველოს მეფე ბაგრატ III. ტექსტი ქართ. და ინგ. ენებზე. დართული აქვს ტაძრისა და დეტალების ფოტოები. 37.ბერიძე ვ. ხელოვნება (XI-XIIIსს.) //საქართველოს ისტორიის ნარკვევები.ტ.III.-1979.-გვ.487. ნიკორწმინდის ტაძრის სიუჟეტიანი რელიეფების მოკლე აღწერილობა. 38.ნიკორწმინდა //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.145. ტაძრის გეგმისა და ფასადთა მორთულობა - ზოგადი მიმოხილვა. ტექსტს ახლავს ფოტოები (ტაბ.108-117). 39.ნიკორწმინდა //ყაუხჩიშვილი თ. საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი.-თბ.,2004.-გვ.170-179. XI საუკუნეში აგებული და XVI საუკუნეში განახლებული წმ.ნიკოლოზის სახ.ეკლესიის ქართული და ბერძნული წარწერების ვრცელი პალეოგრაფიულ-ენობრივი ანალიზი. 40.საქართველოს სტიქიით დაზარალებული ძეგლები (1991 წლის 29 აპრილისა და 15 ივნისის მიწისძვრის შედეგად): ნიკორწმინდა.-თბ.,1991.-გვ.40. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. XI საუკუნის გუმბათოვანი ტაძრის ხუროთმოძღვრულ ფორმათა და ფასადთა მორთულობის შესახებ. მოცემულია ძეგლის გეგმა, ფოტოები სტიქიამდე და სტიქიის შემდეგ. 41.ნიკორწმინდის მონასტერი //გობეჯიშვილი ვ. რაჭის მონასტრები.თბ.,2006.-გვ.16-18. ნიკორწმინდის მონასტრის სამეურნეო საქმიანობის, "დაწერილის" (XI საუკუნის საბუთი-ანგარიშგება) და ტაძრის შესახებ არსებული სამეცნიერო და ისტორიული წყაროების მოკლე მიმოხილვა. მოხსენიებულნი არიან: მეფე ბაგრატ III, რაჭის ერისთავი რატი ლიპარიტის ძე, მისი შთამომავლები კახაბერისძენი (XI ს.), თ.ჟორდანია, ს.კაკაბაძე, გ.ბოჭორიძე, თ.ბერაძე, მ.ბერძნიშვილი. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტო. 42.ნიკორწმინდა //რაჭა 1991: მიწისძვრით დაზიანებული ძეგლები.-თბ.,2008.-გვ.25. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. მოკლე ცნობა 1010-1014 წლებში აგებული გუმბათიანი ეკლესიის შესახებ. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტო. 43.აბუთიძე გ. ეშმაკი ღვთის სახლში // გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1989(25 ივლ.).-გვ.7. ნიკორწმინდის მოვლა-პატრონობაზე. 44.ალადაშვილი ნ. ნიკორწმინდა // გაზ. "ნორჩი ლენინელი".-1960929 ივლ.). 45.ბერიძე ვ. ქართული კულტურის ძეგლები // გაზ. "ლენინის დროშა"(ოზურგეთი).-გვ.1967(6 აპრ.). 46.მერძენიშვილი მ. ნიკორწმინდის "დაწერილი" // მასალები საქართველოსა და კავკასიის ისტორიიდან.34.-1962 .-გვ.25-42. XI საუკუნის საბუთის გამო. 47.გუგუშვილი გ. ჟამი შენებისა - ნიკორწმინდის ეპარქია // მადლი.-1996(25 ოქტ.).-გვ.11-12. 48.თათრულაიძე ნ. კვლავაც იბრწყინებს საქართველოს ქებად ნიკორწმინდა! // საქართველოს რესპუბლიკა.-1991(11 ივლ.).-გვ.4. აღდგენითი სამუშაოების შესახებ ნიკორწმინდის ეკლესიაში. 49.კერესელიძე აკ. ნიკორწმინდა - ჩვენი სიამაყე // გაზ. "კომუნიზმის დროშა"(ამბროლაური).-გვ.1970(30 ივნ.). 50.მეტრეველი თ. ბაცილა მოსათუთე ხელში // გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი".-1979(4 სექტ.). ნიკორწმინდის მოვლა-პატრონობის გამო. 51.ფრუიძე ლ. იდეური აღზრდის სამსახურში // გაზ. "სოფლის ცხოვრება".-1980(15 ივლ.).-გვ.3. ნიკორწინდაში ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მუზეუმის შექმნის იდეის შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: აკ. შანიძე , ი. ნონეშვილი, მ. ბერძენიშვილი, უ. ჯაფარიზე, მ. შენგელია. 52.ცაგუნავა მ. ქართული კულტურის ძეგლი - ნიკორწმინდა // გაზ. "ახალი სტალინელი".-1960(14 ოქტ.). 53.ჩიკვაიძე ლ. ნიკორწმინდა // გაზ. "ახალგაზრდა ჟურნალისტი".-1966.-N4.-გვ.11. 54.ჩხარტიშვილი ა. ნიკორწმინდა // ჟ. "პიონერი".-1963.-N3.-გვ.15. 55.ცირეკიძე ვ. აღადგინეს ძეგლები // გაზ. "კომუნისტი".-1975(12 ივნ.).-გვ.1. XI საუკუნის ძეგლის - ნიკორწმინდის- აღდგენის თაობაზე. 56.ჭელიძე შ. ნიკორწმინდა // გაზ. "კომუნიზმის დროშა"(ამბროლაური, ცაგერი და ლენტეხი).-1963(16 ნოემბ.). 57.ჭელიძე შ. ნიკორწმინდა // რაეო.-1996(ნოემბ.).-გვ.13. ძეგლის მოკლე აღწერილობა. ცნობილის ადამიანები და უცხოელი მოგზაურები ტაძრის შესახებ. 58.ჯანგიძე მ. ნიკორწმინდის ტაძარი // გაზ. "კომუნიზმის დროშა"(ამბროლაური).-1974(5 ნოემბ.).-გვ.3. 59.ნიკორწმინდა //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები.-თბ.,2010.-გვ.291-295. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ტაძრის მხატვრულ თავისებურებათა შესახებ. ტექსტს ერთვის ძეგლისა და დეტალების ფოტოები. 60.მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში. სოფელი ნიკორწმინდა //მწიგნობრობა ქართული. მრავალტომეული. ტ. 12. სასულიერო მწერლობა. ამბროსი ხელაია სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი. წიგნი 1.-თბ.,2011.-გვ.174-204. მოკლე ინფორმაცია მეფე ბაგრატ მეოთხის მეფობის დროს აგებული ”კეთილ-დიდ-შენ” (ვახუშტი ბატონიშვილი) ტაძრის შესახებ. მოცემულია სიძველეთა: ჯვრების, ხატების, ხელნაწერების, გუჯარ-სიგელების აღწერილობა. 61.ნიკორწმინდა //ნაკაშიძე ლ. საქართველოს საქმიანი და გამოჩენილი ადამიანები.-თბ.,2003.-გვ.82. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. მოცემულია მოკლე არქიტექტურული დახასიათება. აღნიშნულ 62.ნიკორწმინდას წმ. ნიკოლოზის ეკლესია //კეზერაძე მ. ეგზარქოსისდროინდელი რაჭის ეკლესიები და მღვდლები.-ქუთაისი.,2005.-გვ.24. 1811-1917 წწ. ნიკორწმინდაში მოღვაწე მღვდლების ნუსხა. 63.რაჭის ხუროთმოძღვრება //დვალი ირ. ჩვენი რაჭა.-თბ.,2006.-გვ.50-66. ძეგლის მოკლე ისტორია, ლაპიდარული წარწერების მიმოხილვა. 64.ნიკორწმინდა //ელიზბარაშვილი ნ., კუპატაძე ბ. საქართველოს 100 ღიტრსშესანიშნაობა.-თბ.,2011.-გვ.69. ტაძრის აგებისა და მაშენებელთა ვინაობის განსაზღვრა ქტიტორული წარწერის მიხედვით. მოხსენიებულინი არიან: ერთიანი საქართველოს პირველი მეფე ბაგრატ III (1010-1014), იმერეთის მეფე ბაგრატ III (1510-1565). ტექსტს ერთვის დას. ფრონტონის რელიეფის, სამხ ფრონტონია და ქტიტორული წარწერის, ტაძრის გუმბათის ფოტოები. 65.ნიკორწმინდა //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.205. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 66. განშტოება გარდამავალ პერიოდში (X-X1 საუკუნეების მიჯნა). ნიკორწმინდა // მოსულიშვილი ჰ. ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების სტრუქტურა.-თბ.,2012.-გვ.79-82. ნიკორწმინდის ტაძრის შიდა სივრცისა და გარე მოცულობის ანალიზი. ტექსტს ახლავს ნახაზები. 67.ნიკორწმინდა//მეტრეველი როინ. რაჭა. შტრიხები წარსულიდან.-თბილისი.,2013.-გვ.119-128. ნიკორწმინდის ტაძრის არქიტექტურულ-მხატვრული თავისებურებანი. ტექსტს ახლავს ფოტომასალა. 68.ნიკორწმინდა//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.59-60.
ბაგრატის ტაძარი (ქუთაისი) 1.ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1961.-გვ.236-238. ქუთაისის ბაგრატის ტაძრის ისტორია, ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 2.ქუთაისი, ბაგრატის ტაძარი //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.52-53; გვ.133. "მატიანე ქართლისაი" ბაგრატის ტაძრის შესახებ. მშენებლობის ეტაპები. მოხსენიებულია ტაძრის რესტავრაციის პროექტის ავტორი და ხელმძღვანელი ვ.ცინცაძე. მოცემულია ტაძრის ზომები. ტექტს დართული აქვს ტაძრის გეგმა და ფოტოები (ტაბ.82-85). 3.გორგაძე ს. ბაგრატის ტაძარი.-თბ.,1911. ბაგრატის ტაძრის აღწერილობა: ძეგლის მნიშვნელობა, ისტორია, ნაგებობის გეგმა. 4.ერემეიშვილი ი. ბაგრატის ტაძრის მოჭირნახულე //ქუთაისი.-1984(1აგვ.). მოთხრობილია ქუთაისში მოღვაწე ბულგარელ სტოიანოვზე, რომელსაც დიდი წვლილი მიუძღვის ბაგრატის ტაძრის შესწავლის, დაცვისა და აღდგენის საქმეში. 5.მოსულიშვილი ჰ. ბაგრატის ტაძრის კომპოზიციის აგებულების კანონზომიერებანი //ძეგლის მეგობარი.-1979.-N52.-გვ.41-49. ბაგრატის ტაძრის შედარება ახალი იშხნისა და ოშკის ტაძრებთან. 6.ჩაკვეტაძე დ. ძეგლი უქიმერიონზე.-თბ.,1964. ქუთაისის კათედრალური ტაძრის-ბაგრატის ისტორია, მხატვრული ანალიზი. მოხსენიებულია ტაძრის შესახებ არსებული საეკლესიო საბუთები და ცნობილ ისტორიკოსთა თუ გეოგრაფ-მოგზაურთა გადმოცემები. აღნიშნულია ტაძრის უკან მდებარე ძველის ციხესიმაგრე. ტექსტს ერთვის ფოტოები. 7.ჩუბინაშვილი გ. ქართული ხუროთმოძღვრება საშუალო საუკუნეებში და მისი სამი მთავარი კათედრალი //"არილი".კრ.-თბ.,1925.-გვ.107-126. ბაგრატის ტაძრის ხუროთმოძღვრული და არქიტექტურული დახასიათება. 8.ცინცაძე ვ. ბაგრატის ტაძრის დიდებულ ნანგრევებთან //ძეგლის მეგობარი.-1964.-N1.-გვ.25-29. ბაგრატის ტაძრის აღდგენა-კონსერვაციისათვის ჩატარებული სამუშაოების შესახებ. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები. 9.ცინცაძე ვ. ბაგრატის ტაძარი.-თბ.,1964. ბაგრატის ტაძრის დახასიათება და რეკონსტუქციის გეგმა. 10.განვითარებული ფეოდალიზმის არქიტექტურა (X-XIV სს.):ბაგრატის ტაძარი //ციციშვილი ირ. ქართული არქიტექტურის ისტორია.-თბ.,1955.-გვ.60-61. ბაგრატის ტაძრის მოკლე არქიტექტორული დახასიათება და ცნობები აგებისა და მისი დანგრევის შესახებ. ტექსტს ახლავს საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.XXII.სურ.2; ტაბ.XXIII. ნახ.1-9). 11.ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1971.-გვ.230-233. ქუთაისის კათედრალური ტაძრის ისტორია, გეგმა, არქიტექტურული ფორმები და ფასადთა გაფორმების დეტალები. 12.ბაგრატის ტაძარი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის სახელმწიფო პროგრამა 2004-2005 წწ..-ტბ.,2006.-გვ.81-83. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ხუროთმოძღვრული და საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევის შედეგები. 13.ბაგრატის ტაძარი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.II.-თბ.,1977.-გვ.132. ცნობები ბაგრატის ტაძრის ხუროთმოძღვრული და მხატვრული ფორმების შესახებ. 14.ბაგრატის ტაძარი //ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება (დამხმარე სახელმძღვანელო).-თბ.,1981.-გვ.43-45. ქუთაისში, უქიმერიონის მთაზე აგებული ბაგრატის ტაძრის აღწერილობა, შიდა ფასადი, დათარიღება.მოხსენიებულია მეფე ბაგრატ III. 15.ბაგრატის ტაძარი //საქართველო:ენციკლოპედია.-თბ.,1997.-გვ.321. X-XI საუკუნეების ძეგლის - ბაგრატის ღვთისმშობლის სახ. ტაძრის ხუროთმოძღვრული დახასიათება და წარწერების ანალიზი. 16.ბაგრატი //ნაკაშიძე ლ. საქართველოს საქმიანი და გამოჩენილი ადამიანები.-თბ.,2003.-გვ.91. მოკლე ცნობები ძეგლზე ქართულ და ინგლისურ ენებზე. 17.ბერიძე ვ. ბაგრატის ტაძარი //დროშა.-1987.-N4.-გვ.12. მოკლე ცნობები ტაძრის ისტორიისა და მხატვრული ღირებულების შესახებ. 18.ბერიძე ვ. ხელოვნება (X-XII სს.) //საქართველოს ისტორიის ნარკვევები.-თბ.,1979.-გვ.479-480. მოკლე ცნობები ბაგრატის ტაძრის ხუროთმოძღვრებისა და დეკორატიული გაფორმების შესახებ. 19.ბოცვაძე ხ. და სხვ. ბაგრატის ტაძარი //ბოცვაძე ხ. და სხვა.-ქუთაისი.-1960. გზამკვლევში აღწერილია ბაგრატ III-ის დროს აგებული ტაძრის შესახებ. 20.ბოჭორიძე გ. იმერეთის ისტორიული ძეგლები.-თბ.,1995.გვ.125-126. ბაგრატის ტაძრის მოკლე აღწერილობა. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები(სურ.10,11). 21.გაბრიაძე ა. ცხოველთა ბრძოლის ამსახველი ერთი რელიეფი ბაგრატის ტაძრიდან //კულტურის ისტორიის საკითხები.-VII.-1998.-გვ.49-53. წარმართობისდროინდელი სცენები და სიუჟეტები ბაგრატის ტაძრის რელიეფებზე. 22."განგებათა დიდითა და მიუწვდომელთა" //განთიადი.-1987.-N5.-გვ.185-191. ბაგრატის ტაძრის აღდგენა-რესტავრაციის საკითხებზე ჟურნალ "განთიადის" რედაქციის მუშაკების: რ. ჭეიშვილისა და ა. ყურაშვილის საუბარი ხელოვნებათმცოდნე ვ. ცინცაძეს, არქეოლოგ ო. ლანჩავასა და კულტურის ძეგლთა დაცვის ქუთაისის განყოფილების თავმჯდომარე რ. ჯავახაძესთან. 23.გერსამია თ. ქუთაისი (ალბომი).-თბ.,1990. ბაგრატის ტაძრის ხუროთმოძღვრული ფორმებისა და გაფორმების დეტალების შესახებ. მოცემულია სურათების აღწერილობა. 24.დანელია კ. სარჯველაძე ზ. ბაგრატის ტაძრის წარწერები //დანელია კ. სარჯველაძე ზ. ქართული პალეოგრაფია.-თბ.,1997.-გვ.72-73. ტაძრის ჩრდილოეთის ფასადზე ამოკვეთილი არაბული ციფრების შესახებ. 25.ერემეიშვილი ი. ჩვენი დიდების მესიტყვე //განთიადი.-1987.-N5.-გვ.177-184. ცნობები ძეგლის გამოკვლევისა და აღდგენა-დაცვის შესახებ. მოხსენიებულია ა. ი. სტოიანოვი. 26.ვაჭრიძე პ. "ისე ნაგებია სიზმრის გეგონება" //განთიადი.-1987.-N5.-გვ.168-176. ბაგრატის ტაძრის არქიტექტურული დახასიათება, ძეგლის შესახებ არსებული სამეცნიერო ლიტერატურის მიმოხილვა. 27.მასხულია კ. ქუთაისის ძველი ტაძრის ნანგრევი //ჟ. ”კვალი” .-1895.-N39.-გვ.8-10. ტაძრისა და მისი შემოგარენის სავალალო მდგომარეობა. 28.მეფისაშვილი ე. ჩვენი სათაყვანო ბაგრატი ...//ძეგლის მეგობარი.-1993.-N1.-გვ.54-55. ქართველ და უცხოელ მწერალთა და ხელოვანთა გამონათქვამები ბაგრატის ტაძარზე. 29.ბაგრატის ტაძარი //მოსულიშვილი ჰ. ქართული ძეგლის სტრუქტურა: IV-XIII სს. გუბათოვანი არქიტექტურა.-თბ.,1983.-გვ.92-97; 139. საქართველოში კათედრალების ჯგუფის ნაგებობების - ბაგრატის ტაძრის კომპოზიციური სტრუქტურის ფორმების კანონზომიერებათა შესახებ. მოცემულია გეგმის აგების სტადიების, შიდა სივრცისა და გარე მოცულობის სქემატური გამოსახულებები. 30.ბაგრატის ტაძარი //ნიკოლეიშვილი მ. ვაჭრიძე პ. ქუთაისი. გზამკვლევი.-თბ.,1967.-გვ.24-28. ბაგრატის ტაძრის აღწერილობა. 31.ჟვანია ზ. ქუთაისის სიონი (ბაგრატის ტაძარი.-ქუთისი.-1997. ბაგრატის ტაძრის წინამძღვრის - მამა ზინობის (ზვიად ჟვანია) ნარკვევი ქუთაისის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრის შესახებ. ისტორიული და რელიგიური რელიქვიების აღწერა რუსი ელჩების ა. ივლევისა და ნ. ტოლჩანოვის ცნობების მიხედვით. 32.სილოგავა ვ. ეპიგრაფიკული მასალა ბაგრატის ტაძრიდან და მისი მიდამოების არქეოლოგიური გათხრებიდან //ქუთაისის უნივერსიტეტის მოამბე.-1995.-N4.-გვ.55-80. 33.ქუთაისი, ბაგრატის ტაძარი // ქართული ლაპიდარული წარწერების კორპუსი.II.: დასავლეთ საქართველოს წარწერები.ნაკვ.I(IX-XIII სს.).-თბ.,1980.-გვ.51-54; გვ.123-124. ბაგრატის ტაძარზე შემორჩენილი (იატაკის "განმტკიცების" შესახებ, საამშენებლო, ბაგრატ მეფის) წარწერების აღწერილობა, პალეოგრაფიულ-ენობრივი ანალიზი. 34.ღამბაშიძე კ. ქუთაისის შესანიშნავი ბაგრატის ტაძრის გეგმა //მწყემსი.-1904.-N6-7.-გვ.6-7. ტაძრის სავალალო მდგომარეობის შესახებ. ტექსტს ახლავს ტაძრისა და ბალავრის გეგმა. 35.ჩაკვეტაძე ვ. ქუთაისის ისტორია .-თბ.,1960.-გვ.94-98. ძეგლის მხატვრულ-ხუროთმოძღვრული დახასიათბა. 36.ცინცაძე ვ. ბაგრატის ტაძრის მეცნიერული დაცვის საკითხები // ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XIV სამეცნიერო სესია. 1959 წლის 25 მაისი მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1959.-გვ.4-5. ტაძრის მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 37.ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1995.-გვ.86-87. ბაგრატის ტაძრის მოკლე ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული დახასიათება. ტექსტს ახლავს ტაძრის სამხრ. ფასადის ფოტო. 38.ძველი და ახალი ქუთაისი.-თბ.,1973.-გვ.216-218. ბაგრატის ტაძრის ისტორია და მოკლე ხუროთმოძღვრული ანალიზი. 39.ხუჯაძე ზ. ბაგრატის ტაძარი, კულტურული მემკვიდრეობა თანამედროვე მემკვიდრეთა ხელში //კავკასიონი.-1998.-4 მარტი.-გვ.9. ტაძრის აღდგენასთან დაკავშირებულ პრობლემათა შესახებ. 40.ჯაოშვილი ვ. ქუთაისი ეკონომიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება .-თბ.,1962.-გვ.308-312. ბაგრატის ტაძრის მნიშვნელობა ქართულ ხუროთმოძღვრებაში, ძეგლის არქიტექტურული ფორმები და მხატვრული დეტალები. 41.ადგილობრივი ამბები //შრომა.-1883.-N4(26 იანვ.).-გვ.2. ბაგრატის ტაძრის ნანაგრევების გამოყენება სასულიერო სასწავლებლის საერთო საცხოვრებლის შენობისათვის. 42.(ავალიანი დავით)დონ-ვალიანი ბაგრატის ტაძრის ნანაგრევები ქუთაისში (წერილი ქუთაისიდან) //ცნობის ფურცელი.-1903.-N2122(15 აპრ.).-გვ.3. გ. ე. ფონ-შულცის აზრი ტაძრის შესახებ. 43.(ავალიანი დავით) დონ-ვალიანი ქუთათური რამე-რუმე... //ცნობის ფურცელი.-1904.-N2647(22 ოქტ.).-გვ.2. ტაძრის დაცვის შესახებ. 44.ახალი ამბავი //ივერია.-1888.-N257(6 დეკ.)გვ.2. უვაროვას თხოვნა ბაგრატის ტაძრის შესახებ. 45.ქუთაისის სემინარია და ქუთაისის ციხის ნანგრევები //კვალი.-1894.-N39.-გვ.1-2. ბაგრატის ტაძრის გვერდით სემინარიის აშენების საწინააღმდეგო მოსაზრება. 46.ბ. მ. ჯანაშვილისაგან მოგვივიდა //ცნობის ფურცელი.-1903.-N2123(შენიშვნა ბაგრატის ტაძრის აგების თარიღის შესახებ) 48.ჯანაშვილი დ. "როგორც აცხადებთ"... //დროება.-1880.-N189(7 სექტ.).-გვ.2-3. ქუთაისის ტაძრის ნანაგრევების შესწავლის აუცილებლობის შესახებ. 49.ძველის მოყვარული . კიდევ ქუთაისის ტაძრის რესტავრაციის გამო (წერილი ქუთაისიდან).-ივერია.-1903.-N198(17 სექტ.).-გვ.2. 50.ყიფიანი მ. ჩვენი ძველი ცხოვრების ძეგლები //დროება.-1875.-N93(17 აგვ.).-გვ.1-2. ქუთაისის ძეგლების შესახებ. 51.ქუთაისის ქალაქის საბჭო //ცნობის ფურცელი.-1904.-N2670(14 ნოემბ.).-გვ.3. ხმოსან გ. ე. ფონ-შულცის მოხსენება ბაგრატის ტაძრის ნანაგრევების დაცვის შესახებ. 52.ქუთაისის ტაძრის რესტავრაცია //ივერია.-1903.-N169(2 აგვ.). 53.ქუთათური. ქუთაისისა და მოწამეთას ტაძრების რესტავრაციის გამო //ივერია.-1903.-N196(14 სექტ.).-გვ.1. 54.ტფილისი //ივერია.-1904.-N99(27 აპრ.).-გვ.2. ბაგრატის ტაძრის აღდგენაზე. 55.ერისთავი ზ. ქუთაისის საზოგადო აღწერა. ძველი ქალაქი ბაგრატის ტაძარი. ფერმა //ცისკარი.-1860.-N6.-გვ.106. ბაგრატის ტაძრის მახლობლად მდებარე ციხე უქიმერიონის აღწერა. 56.ქუთაისის ბაგრატის ტაძრის ნანგრევები //საქართველოს კალენდარი.-1903.-გვ.313. 57.მასხულია ვ. ქუთაისის ძველი ტაძრის ნანაგრევები //კვალი.-1895.-N39.-გვ8. ტაძრის ნახვით მიღებული შთაბეჭდილებები. 58.პოლი ბაგრატის შესანიშნავი ნაშთი ქუთაისში მეტი აღარ არის //ცნობის ფურცელი.-1899.-N914. 59.ნა[ნეიშვი]ლი ა. ივერია.-1888.-N234(6 ნოემბ.).-გვ.1. ძველი არქეოლოგიური ნაშთების დაცვის აუცილებლობა. 60.მკითხველს ეხსომება, რომ...//ივერია.-1888.-N243(18 ნოებ.).-გვ.2. ახალი ტაძრის აშენებისათვის ბაგრატის ტაძრის ქვების გამოყენების აკრძალვა. 61.მგზავრი. ბაგრატის ტაძრის ნანაგრევებთან //ივერია.-1903.-N153(19 ივლ.).-გვ.2-3. 62.ლიხთ-ამერი. ბაგრატის ტაძრის ნანგრევები //ივერია.-1888.-N237. 63.გორგაძე ს. ქართული ხელოვნების ისტორიიდან . ბაგრატის ტაძარი//სახალხო გაზეთი.-1911.-N395.-გვ.2-3. 64.ღვთისმშობლის სასწაულთმოქმედი ხატები. ბაგრატის ტაძარი //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.148-151. ბაგრატ III-ის მეფობის ხანაში აგებული (X-XI სს.) ჯვარგუმბათოვანი ტაძრის მდებარეობისა და ხუროთმოძღვრების შესახებ. მოხსენიებულია ვახუშტი ბატონიშვილი. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. დართულია ტაძრის ფოტოები. 65.ბაგრატის ტაძარი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის სახელმწიფო პროგრამა.-თბ.,2004-2005.-გვ.83. არქეოლოგიური და კვლევითი სამუშაოების მიმდინარეობა ბაგრატის ტაძარში. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ახლავს ტაძრის საერთო ხედისა და გათხრების შედეგად აღმოჩენილი აკლდამის ფოტოები. 66.ბაგრატის ტაძარი: არქეოლოგიური გათხრები //ძეგლთა რეაბილიტაცია საქართველოში.-თბ.,2006. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ბაგრატის ტაძრის ტერიტორიაზე ჩატარებული არქეოლოგიური კვლევა-ძიების შედეგები. ტექსტს ერთვის ფოტომასალა. 67.ალავიძე მ. //გაზ. "ქუთაისი".-1976(13 აგვ.).-გვ.13. ბაგრატის ტაძარში ნაპოვნი თურქულენოვანი წარწერიანი ქვის აღწერილობა. მოხსენიებულია ს. ჯიქია. 68.ალიმბარაშვილი ხ. ბაგრატის ტაძარი 1000 წლის იუბილესა და გადარჩენის მოლოდინში //"დილის გაზეთი".-2003(16 სექტ.).-გვ.10. ტაძრის აგების ისტორია. 69.ასათიანი ნ. მივხედოთ ბაგრატის ტაძარს //გაზ. "ქუთაისი".-1972(11 აგვ.). 70.ბაგრატთან ერთად აღსდგება საქართველო //ჟ. "ბურჯი ეროვნებისა".-1996.-N10.-გვ.4. ბაგრატის ტაძრის ისტორიულ როლსა და მნიშვნელობაზე საუბრობს ქუთათელ-გაენათელი მიტროპოლიტი კალისტრატე (მარგალიტაშვილი). 71.ბალანჩივაძე ნ. კათედრალი //გაზ. "ქუთაისი".-1976(15 ივლ.).-გვ.3-4. 72.ბზვანელი ლ. უქიმერიონისა და ბაგრატის ტაძრის ნანგრევების გარშემო //გაზ. "კომუნისტი".-1924(22 მარტი).-გვ.4. 73.გაგუა ლ. ათასწლოვანი ბაგრატის ტაძარი - ქვეყნის გაერთიანების სიმბოლო //გაზ. "საქართველოს რესპუბლიკა".-2002(26 სექტ.).-გვ.16. 74.გაგუა ლ. ტაძარს სწორედ ძნელბედობისას უნდა უპატრონო... //გაზ. "საქართველოს რესპუბლიკა".-1994.-N49.-გვ.1. ბაგრატის ტაძრის აღორძინების საღამო თბილისში. 75.გოქაძე ა. ტაძარი უნდა აღდგეს //გაზ. "ქუთაისი".-1990(20 აპრ.).-გვ.4. 76.გრემელაშვილი ი. უნდა გადაიხუროს თუ არა ბაგრატის ტაძარი? /"დილის გაზეთი".-2002(15 მარტი).-გვ.7. ინტერვიუ ხუროთმოძღვრული მემკვიდრეობის რესტავრაციის ცენტრის დირექტორ ი. გრემელაშვილთან /ესაუბრა თ. ბოდოკია. 77.გუბელაძე გ., ნიკოლეიშვილი მ. ორი შეხედულება ერთ საკითხზე //გაზ. "ქუთაისი".-1990(7 მარტი).-გვ.4. ტაძრის აღდგენისა და რესტავრაციის შესახებ. 78.ერემეიშვილი ი. ბაგრატის ტაძრის მოჭირნახულე //გაზ. "ქუთაისი".-1984(1აგვ.).-გვ.3. ალ. სტოიანოვის ღვაწლი ბაგრატის ტაძრის შესწავლისა და დაცვის საქმეში. 79.ერემეიშვილი ი. კიდევ ერთხელ ბაგრატის ტაძარზე //გაზ. "ქუთაისი".-1984(15 ნოემბ.).-გვ.3. ა.პრახოვის მოსაზრებანი ბაგრატის ტაძრის თაობაზე. 80.თევდორაძე ვ. ვიდრე არქეოლოგის წერაქვი შეეხება //გაზ. "ქუთაისი".-1984(24 ნოემბ.).-გვ.1, 2. ტაძრისა და მიმდებარე ტერიტორიის რეკონსტრუქციის თაობაზე. 81.კიკაჩეიშვილი მ. საქართველოს ბაგრატის ტაძრის 1000-წლოვანი იუბილე აღნიშნა. 82.კობაიძე მ. ერთიანობის ათასი წლისთავის აღსანიშნავად //"დილის გაზეთი".-2003(15 იანვ.).-გვ.16. 83.ლარცულიანი მ. დგას უგუმბათო ეს ღვთის ტაძარი //"დილის გაზეთი".-2003(20 სექტ.).-გვ.20. ტაძრის ისტორიულ მნიშვნელობაზე. 84.ლარცულიანი მ. რომ ალაპარაკდნენ უტყვი კედლები...//გაზ. "ქუთაისის".-1984(21 მარტი).-გვ.3. ბაგრატის ტაძრის მცველ აპოლონ (ტატული) მანაგაძის თაობაზე. 85.ლარცულიანი მ. "საუბრობს" უქიმერიონი... //გაზ. "ქუთაისი".-1988(30 ივლ.).-გვ.4. ტაძრის სარესტავრაციო სამუშაოთა შესახებ. 86.მამალაძე ე. ბაგრატის ტაძარი - წარსულის მოამბე //გაზ. "ბრძოლის დროშა"(ჩოხატაური).-1962(10 იანვ.)87. 87.მეფისაშვილი . ბაგრატის ტაძარი გალაკტიონის თვალით //გაზ. "ქუთაისის".-1985(14 დეკ.).-გვ.3. 88.მეფისაშვილი გ. გადაფურცლე წარსულის მატიანე //გაზ. "კომუნისტი".-1959(9 აგვ.).-გვ.4. 89.მიქაბერიძე ნ. გაზაფხული ბაგრატზე //გაზ. "ქუთაისის".-1990(14 აპრ.).-გვ.4. ბაგრატის ტაძრის შემოგარენის განახლების გამო. 90.მოსულიშვილი ჰ. ბაგრატის ტაძარი უნდა აღდგეს //გაზ. "ლიტერატურული საქართველო".-1990929 ივნ.).-გვ.11. 91.ნიკოლეიშვილი მ., ლანჩავა ო. "ოდეს განმტკიცდა იატაკი... //გაზ. "კომუნისტი".-1988(13 აგვ.).-გვ.1. აღდგენითი სამუშაოები ბაგრატის ტაძარში. 92.ნიკოლეიშვილი ა. ქუთაისი, გელათი, გეგუთი //გაზ. "ქუთაისი".-1980(24 იანვ.).-გვ.3. ძეგლთა დაცვის თაობაზე. 93.ნოზაძე მ. ბაგრატის ტაძარს პატრონი გამოუჩნდა: რესტავრაცია თუ კონსერვაცია //"ახალი ეპოქა".-2003(30 მაისი).-გვ.9. 94.რევაზიშვილი რ. ძეგლის ცოცხალი წინაპარია //გაზ. "ქუთაისი".-1980(1 მაისი).-გვ.4. ტაძრის დაცვისა და მოვლა-პატრონობის აუცილებლობის თაობაზე. 95.სვანი შ. აქ თითოეული ქვა ისტორიაა //"ახალი ეპოქა".-2003(19-25 სექტ.).-გვ.3. ბაგრატის ტაძარი 10000 წლისაა. 96.ქობულია ს. ბრძოლას ყოველთვის აქვს აზრი... //გაზ. "საქართველოს რესპუბლიკა".-2001(11 ივლ.).-გვ.1, 5. ტაძრის 1000 წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო ზეიმის თაობაზე. 97.ქორიძე ვ. ქვის მშვენიერი სულის მატიანე //"დილის გაზეთი".-2003(11 აგვ.).-გვ.9. 98.ღვინეფაძე ნ. "აღსდექ, ნანგრეო!"...//გაზ. "კომუნისტი".-1982(8 სექტ.).-გვ.4. ინტერვიუ არქიტექტორ ვ. ცინცაძესთან. 99.ღვინეფაძე ნ. საუკუნის მოზიარენი //გაზ. "ახალგაზრდა კომუნისტი'.-1972(23 მაისი).-გვ.3. ბაგრატის ტაძრისა და პეტრიწონის მონასტრის შესახებ. 100.შარვაშიძე ე. რესტავრატორები გამოდარებას ელოდებიან //გაზ. "ქუთაისი"(1 თებ.).-გვ.3. გელათსა და ბაგრატის ტაძარში მიმდინარე სარესტავრაციო სამუშაოების თაობაზე. 101.ცინცაძე ვ. ბაგრატის ტაძარი - 1000 //გაზ. "ახალი განათლება".-2003.-N26.-გვ.2. 102.ჭეიშვილი რ. უნდა გადაწყდეს! //გაზ. "ლიტერატურული საქართველო".-1990(23 მარტი).-გვ.7. 103.ხაბურძანია ვ. ბაგრატის ტაძარი გერმანელი ინჟინრის თვალით //გაზ. "ქუთაისის".-1984(17 აგვ.).-გვ.3. მოხსენიებულია რევოლუციამდელ ქუთაისში მოღვაწე გერმანელი ინჟინერი გ. ფონ-შულცი. 104.ხანანაშვილი დ. ბაგრატის ტაძარზე ასასვლელი ქვის კიბე //გაზ. "ქუთაისი".-1978(16 მაისი).-გვ.3. არქიტექტორ ა. მიხაილოვსკის მიერ 1909 წელს შედგენილი პროექტის შესახებ. 105.ხატისკაცი ნ., მახარაძე ი. ბაგრატის ტაძარი სდუმს //გაზ. "ლიტერატურულ;ი საქართველო".-1989(17 ნოემბ.).-გვ.7. 106.ხუროძე დ. ფიქრები ბაგრატის ტაძართან //გაზ. "ქუთაისის".-1966(16 მარტი). 107.ჯავახაძე რ.უძვირფაზსესი სამკაული - უთავსამკაულოდ //გაზ. "ქუთაისი".-1990(26 აპრ.).-გვ.4. ბაგრატის ტაძრის აღდგენისა და მისთვის თავდაპირველი ფუნქციის დაბრუნების შესახებ. 108.ჯიქია ლ. ფიქრები ბაგრატის ტაძარზე //გაზ. "ქუთაისი".-1990(16 ტებ.).-გვ.3. ტაძრისა და მისი შემოგარენის აღდგენა-რესტავრაციისა და კონსერვაციის თაობაზე. 109.ალადაშვილი ნ. არწივის სიმბოლიკა შუა საუკუნეების ქართულ ქანდაკებაში //საბჭოთა ხელოვნება.-1989.-N12.-გვ.111-1118. ტაძრის ფასადებზე გამოქანდაკებული არწივის რელიეფების მონუმენტურობა, როგორც ღვთაებრივი ძალის გამოხატულება. ტექსტს ერთვის რელიეფების ფოტოები. 110.ქუთაისის ბაგრატის ტაძარი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები.-თბ.,2010.-გვ.263-265. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ტაძრის მოკლე ისტორიულ-ხუროთმოძღვრული დახსიათება. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები. 111.ბაგრატი //ნაკაშიძე ლ. //საქართველოს საქმიანი და გამოჩენილი ადამიანები.-თბ.,2003.-გვ.92. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. მოკლე ცნობა ბაგრატ III-ს დროს აგებული ტაძრის შესახებ. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტო. 112.მიქაუტაძე რ. ქართული კულტურის ძეგლი-ბაგრატის ტაძარი XX საუკუნის I მეოთხედში: (პრესის მასალების მოხედვით) //კულტურის ისტორიისა და თეორიის საკითხები.-2004.-N18.-გვ.195-202. რეზ. ინგლ. ენაზე. 113.ჯაბუა ნ. ტრიკონქის ტიპის შესახებ სამხრეთ კავკასიის ხუროთმოძღვრებაში //სამეცნიერო შრომების კრებული: თსუ ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის კათედრა.-2000.-გვ.333-345. რეზ. ინგლ. ენაზე. 114.ერისთავი ზ. ქ. ქუთაისის საზოგადო აღწერა//ცისკარი.-1860.-N6.-გვ.106. 115.ლიხთ-ამერი //გაზ."ივერია".-1888(10 ნოემბ.).-N237.-გვ.3. ბაგრატის ტაძრის აღდგენა. 116.ბაგრატის ტაძარი //ელიზბარაშვილი ნ., კუპატაძე ბ. საქართველოს 100 ღირსშესანიშნაობა.-თბ.-2011.-გვ.22. მოკლე ინფორმაცია ძეგლის აგების, ხუროთმოძღვრებისა და მხატვრული გაფორმების შესახებ. მოხსენიებულია მეფე ბაგრატ მესამე. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები. 117.Мшвениерадзе Д. Строительное искусство в древней Грузии.-Тб.,1959.-с.69-70. с табл. 118.Муравьев Грузия и Армения. Ч.3.-СПБ.,1848.-с.122-143. 119.Меписашвили Р., Цинцадзе В. Кутаиси. Гелати. Гегути.-Тб.,1966. 120.Материалы по археологии Кавказа. Вып.1.-М.,1893.-с.30-45. 121.Марков Е. Очерки Кавказа.-СПБ.,1887.-с.258-271. 122.Каспари А. Покоренный Кавказ.-СПБ.,1904.-с.622. 123.Джанберидзе Н., Цицишвили И. Храм Баграта в Кутаиси //Джанберидзе Н., Цицишвили И. Архитектурные памятники Грузии.-М.,1996.-с.175-186 с илл. 124.Гомелаури И., Кениа Р. Каталог проектов, оьмеров и рисунков академика архитектуры Н.П. Северова //Ars Georgica. Серия В.-1964.-N6.-С.157-222. 125.Новый расцвет архитектуры в Грузии //Агабабиян Р. Композиция купльных сооружений Грузии и Армении.-Ереван.,1950.-с.85. 126.Анисимов С. Сванетия. Путеводитель.-М.,1929.-С.121. Краткая справка о храме Баграта в Кутаиси. 127.Асанидзе М. Храм Баграта //Газ. "Заря ВостокаЭ.-1989(8 апр.).-С.4. 128.Беридзе В. Памятники культуры Грузии и их охрана // "Литературная Грузия".-1970.-N11.-С.70-80. 129.ბაგრატის კათედრალი //არქიტექტურის რესტავრაცია საქართველოში. ისტორიოგრაფია, ტრადიცია, გამოცდილების ანალიზი.-თბ.,2012.-გვ.60-64. 129.ბაგრატის ტაძარი //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.161-162. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები. 130.ქართული ხუროთმოძღვრების მეორე აყვავების პერიოდი (X1-საუკუნის პირველი მესამედი). ბაგრატის ტაძარი // მოსულიშვილი ჰ. ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების სტრუქტურა.-თბ.,2012.-გვ.87-91. ბაგრატის ტაძრის გეგმის აგების სტადიები. ტექსტს ახლავს ნახაზები. 131.ბაგრატის ტაძარი//გველესიანი გ. საქართველოს ეკლესია-მონასტრები.-ქუთ.,2013.-გვ.58.
 
 საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა