საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბლიოგრაფიული ლექსიკონი

საწყისი | ძებნა | ბოლო განმარტება | მოგვწერეთ | შესვლა


ბოლო 10 განმარტება

სიტყვა განმარტება
ჩხორთოლის ეკლესია (გალის რ-ნი) 1.ჩხორთოლის ეკლესია //ხვისტანი რ. მასალები საქართველოს ქრისტიანული არქეოლოგიისათვის.-თბ.,2009.-გვ.13-24. ტექსტი ქართ., რუს. და ინგლ. ენებზე. სოფ. ჩხორთოლის მდებარეობა, სახელის წარმოშობა, სამნაწილიანი ეკლესიის ნაშთების აღწერილობა; სამშენებლო პერიოდები მასალის, სამშენებლო ტექნიკისა და კომპოზოციური სქემის მიხედვით, შედარება ერედვის, კუსირეთის, დისევის ეკლესიებთან. მოხსენიებულნი არიან: ნ. მარი, ივ. ჯავახიშვილი, ვახუშტი ბაგრატიონი, ნ. შონია. ტექსტს ერთვის საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.III). 2.ხვისტანი რ. ჩხორთოლის ეკლესია //აფხაზეთის არქეოლოგიური ძეგლები და პრობლემები.-2006.-ტ.1.-გვ.128-132. რეზ. ინგლ. ენაზე. 3.ხვისტანი რ. ჩხორთოლი//ენგურ-მოქვისწყალის აუზის (აფხაზეთი)ქრისტიანული ხუროთმოძღვრული ძეგლები.-თბ.,2015.-გვ. 40-49. 4.ჩხორთოლოს ეკლესია //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.141-154. გარდამავალი ხანის დარბაზული ეკლესიის არქიტექტურული აღწერილობა. რეზიუმე რუსულ და ინგლისურ ენებზე.
წარჩე (გალის რ-ნი) 1.წარჩე //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.XI.-თბ.,1987.-გვ.300. XII-XIV საუკუნეების ნანგრევების სახით შემორჩენილი საეკლესიო კომპლექსის მოკლე დახასიათება. 2.ისტორიული სამურზაყანოს წარწერები: წარჩეს წარწერა //ახალაძე ლ. აგხაზეთის ეპიგრაფიკა, როგორც საისტორიო წყარო: ლაპიდარული და ფრესკული წარწერები.-თბ.,20005.-გვ.131-133. მოკლე ცნობები სოფ.წარჩეში ნაშთების სახით შემორჩენილ ხუროთმიძღვრულ ძეგლებზე. ლაპიდარული და ფრესკული წარწერების ფრაგმენტების მოკლე ენობრივ-პალეიოგრაფიული ანალიზი. 3.შონია ნ. სალამური ჯიხაზე // გაზ. "აფხაზეთი".-1979.-(13 ოქტ.). 4.შონია ნ. წარჩეს სტრატეგიული ძეგლები // გაზ. "საბჭოთა აფხაზეთი".-1962(9 დეკ.). 5.შონია ნ. წინაპართა ნაკვალევზე // გაზ. "ლენინელი"(გალი).-1966(12 მარტი). 6.წარჩე //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.155-170. წარჩეს ხუროთმოძღვრული ძეგლების ისტორია და არქიტექტურა:("მაფაშ-ოხუამე"-მეფის ეკლესია,ფიჭ-ერისთეს ეკლესია,წარჩეს ციხე). რეზიუმე ინგლისურ და რუსულ ენებზე.
წებელდა (გულრიფშის რ-ნი) 1.წებელდის ციხე //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა. აფხაზეთი.ტ.I.-თბ.,2007.-გვ.94--95. წებელდის (ბერძნული წყაროებით-წიბელიუმი)დღემდე შემორჩენილი ნანგრევების მოკლე აღწერილობა(სამეთვალყურეო კოშკები, საეკლესიო ნაგებობები, სასახლის ნანგრევები და სხვ.). მოცემულია წებელდის წმინდა ეკატერინეს სახელობის ხატის მოკლე ისტორია, აღწერილობა და ფოტო(გვ.64-65). მოხსენიებულია გრაფინია პ. უვაროვა (XIX ს.-ის 80-იანი წ.). ტექსტი ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. 2.წებელდა //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.XI.-თბ.,1987.-გვ.302. წებელდის (ყოფ.წაბალი)ციხესიმაგრის მოკლე აღწერილობა. 3.წებელდა //ქართული ლაპიდარული წარწერების კორპუსი.II.: დასავლეთ საქართველოს წარწერები. ნაკვ.I (IX-XIII სს.).-თბ.,1980.-გვ.127. ეკლესიის ფილაზე ამოკვეთილი წარწერის აღწერილობა. მოხსენიებულია პ.უვაროვა. 4.ალადაშვილი ნ. ლიტურგიის ასახვა საქართველოს ქვის რელიეფებზე (ადრეული და განვითარებული შუა საუკუნეები) //AKADEMIA.ტ.2.-2001.-გვ.75-80. წებელდის და სხიერის წმ. გიორგის სახ. ეკლესიების კანკელთა რელიფური ფილების ანალიზი; სხიერისა და ჯოისუბნის ეკლესიების რელიეფთა თემატური და სტილისტურ-იკონოგრაფიული მსგავსების თაობაზე. 5.სოხუმისა და წებელდის რეგიონის წარწერები: წებელდა //ახალაძე ლ. აფხაზეთის ეპიგრაფიკა, როგორც საისტოიო წყარო: ლაპიდარული და ფრესკული წარწერები.I.-თბ.,2005.-გვ.170-176. პროკოპი კესარიელისა და აგათია სქოლასტიკოსის ცნობა წებელდის (თანამედროვე ისტორიოგრაფიაში გაიგივებულია წიბილე-ტიბელეოსი-წიბილიუმთან)შესახებ; წარწერების შემორჩენილი ფრაგმენტების მოკლე ენობრივ-პალეოგრაფიული ანალიზი. 6.მიბჩუანი თ. აფხაზეთი.ნაწ.I.-თბ.,2003.-გვ.207. მოკლე ცნობა სოფ.წებელდის ტერიტორიაზე აგებული, ამჟამად დანგრეული ციხის შესახებ. 7.ჩხატარაიშვილი ქ. აბუსლან იობისძის წარწერა წებელდიდან და მისის ისტორიული მნიშვნელობა //საქართველოს ფეოდალური ხანის ისტორიის საკითხები.VI.-თბ.,1990.-გვ.83-106. 1866 წელს წებელდაში ახალჩამოსახლებული რუსი მოსახლეობის მიერ ტყეში აღმოჩენილი, შუა საუკუნეების, ძლიერ დაზიანებული (სოფ.პოლტავსკოე)ეკლესიის სესახებ. მოხსენიებულნი არიან: ექვ. თაყაიშვილი, პ.უვაროვა, დ.ბაქრაძე. 8.სოხუმი, იანვრის 29 //გაზ. "ივერია".-1886(5 თებ.).-N28.-გვ.2. 9.ახალი ამბავი //გაზ. "ივერია".-1888(23 სექტ.).-N199.-გვ.2. წებელდის სიძველეთა თბილისში დაბრუნება. მოხსენიებულნი არიან: დ. ბაქრაძე, პ. უვაროვა. 10.Амиранашвили Ш. история грузинскаого искусства.Т.1.-М.,1950.-С.129 с илл.//Амиранашвили Ш. Вклад Грузии в сокровищницу художественной культуры.-Тб.,1963.-17 с. 11.Воронов Ю.и др.Исследование в Цебельде //Археологические открытия 1980 года в Абхазии.-Тб.,1982.-С.21-26. 12.Пачулия В. Абхазия - край туризма.-Сухуми.,1975.-С.96 с илл. //Пачулия В. В краю золотого руна.-М.,1964.-С.47. 13.Чубинашвили Н. Хандиси. Проблема рельефа на примере одной группы грузинских стел последней четверти Vвека, VI и первой половины VII века.-Тб.,1972.-С.86-90. 14.Шмерлинг Р. Алтарные преграды в Грузии //Ars Georgica. Разыскания Института истории грузинского искусства.-1950.-N3.-С.189-190 //Шмерлинг Р. Малые формы в архитектуре средневековой Грузии.-Тб.,1962.-С.106 с табл. 15.წებელდა //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.171-206. აჭანდარის (პოლტავსკოე) წმ. თევდორეს სახ. დაზიანებული ეკლესიის მდებარეობა, ისტორია და არქიტექტურული თავისებურებანი.
ღუმურიშის ეკლესია (გალის რ-ნი) 1.ღუმურუშის ეკლესია //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა. აფხაზეთი.ტ.I.-თბ.,2007.-გვ.46-47. სოფ. ღუმურიშის X საუკუნის პირველი ნახევრის ბაზილიკის მოკლე აღწერილობა. ეკლესიის ამგებად მოხსენიებულია ნიანია რაჭის ერისთავის ასული და ოდიშის ერისთავთ- ერისთავის მეუღლე საგდუხტ დედოფალი (XI ს.). დართულია ძეგლის საერთო ხედის ფოტო. ტექსტი ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. 2.ქრისტიანული ძეგლები ოქუმისწყლის ზემო წელზე (ღუმურიშის ეკლესია) //ხვისტანი რ. მასალები საქართველოს ქრისტიანული არქეოლოგიისათვის.-თბ.,2009.-გვ.4-12. ტექსტი ქართ., რუს. და ინგლ. ენებზე. ოქუმისწყლის ხეობის ისტორია, სახელის წარმოშობა, ერთნავიანი, დარბაზული ტიპის (მინაშენითა და კარიბჭით) ეკლესიის ტერიტორიაზე ჩატარებული არქეოლოგიური კვლევების შედეგები, გეგმით სწორკუთხა, ძლიერ დაზიანებული (ზედა სამშენებლო დონისა და ქვედა სამშენებლო დონის ნაგებობანი)ხუროთმოძღვრული (შიდა სივრცე, გარე მოცულობა), მხატვრული ფორმების (დამახასიათებელია ცხოველხატულობა, დეკორატიული გაფორმების სიმდიდრე). ტექსტს ერთვის საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.I,II). 3.ღუმურიშის ეკლესია //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.133-140. დაზიანებული ტაძრის მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა.
ქიაჩის ეკლესია (ოჩამჩირის რ-ნი) 1.მიბჩუანი თ. აფხაზეთი.ნაწ.I.-თბ.,2003.-გვ.211. მოკლე ცნობა ნახევრად დანგრეული, დარბაზული ტიპის, ქიაჩის ტაძრის შესახებ. 2.ზუხბაია ვ. დავიცვათ არქიტექტურული ძეგლები //ძეგლის მეგობარი.-1965.-N4.-გვ.53-55. ქიაჩის ეკლესიის დაცვის თაობაზე. 3.ბერძენიშვილი ი. აფხაზეთის ”სამეკლესიანი ბაზილიკები” //საქართველოს ქრისტიანობის გავრცელება 2000 წელი.ამეცნიერო კონფერენცია. მართლმადიდებლობა აფხაზეთში და ეროვნული თვითიდენტიფიკაციიც საკითხები. მოხსენებების კრებული.I.-თბ.,2005.-გვ.56-62. მოკლე ინფორმაცია ”სამეკელსიანი ბაზილიკის” ტიპის ტაძრების ყველაზე გვიანდელი ნიმუშის - ქიაჩის ტაძრის შესახებ. ტექსტი ქართ. და რუს. ენებზე. მოხსენიებულია ლ. რჩეულიშვილი. 4.ხვისტანი რ. ქიაჩის წმ. მთავარანგელოზია სახელობის სამეკლესიანი ბაზილიკა//ენგურ-მოქვისწყალის აუზის(აფხაზეთი)ქრისტიანული ძეგლები.-თბ.,2015.-გვ.76. 5.ქიაჩის ეკლესია //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.121-132. წმ. მთავარანგელოზთა სახელობის ნახევრადდანგრეული ტაძრის ისტორია და არქიტექტურა.
სოხუმის საკათედრო ტაძარი სოხუმის საკათედრო ტაძარი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა. აფხაზეთი.ტ.I.-თბ.,2007.-გვ.32-33. მოკლე ცნობა ტაძრის შესახებ. ტექსტს ერთვის ტაძრის საერთო ხედის ფოტო. ტექსტი ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. 2.სოხუმის საკათედრო ტაძარი //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.113-120. წმ. ალექსანდრე ნეველის სახელობის ჯვარ-გუმბათოვანი ტაძრის ისტორია და არქიტექტურული აღწერილობა.
წმ. სიმონ კანანელის სახ. ეკლესია (აფზახეთი) 1.ღვთისმშობლის წილხვედრი საქართველო.-თბ.,2011.-გვ.251. 2.წმ. სიმონ კანანელის ეკლესია //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.91-112. სიმონ კანანელის ეკლესიის ისტორია, მდებარეობა და არქიტექტურული აღწერილობა.
ლაშქენდარის ტაძარი (ოჩამჩირის რ-ნი) ლაშქენდარის ტაძარი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა. აფხაზეთი.ტ.I.-თბ.,2007.-გვ.42-43. X-XI საუკუნეებში აგებული კომპლექსის-მთავარი ტაძრის, პატარა ეკლესიისა და რელიეფური ჯვრისგამოსახულებიანი კედლის მოკლე აღწერილობა. დართული აქვს ლაშქენდარის ტაძრის ნანგრევისა და ბარელიეფის (ლომების გამოსახულებით)ფოტოები. ტექსტი ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. 2.ლაშქენდარი //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.85-90.
კომანის ეკლესია (სოხუმის რ-ნი) 1.კომანის ეკლესია //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობა.ტ.I.-თბ.,2007. სოფ. შრომის მახლობლად მდებარე დარბაზული ტიპის ეკლესიის მოკლე ისტორია. მოხსენიებულნი არიან 1993 წელს აფხაზ სეპარატისტების მიერ დახვრეტილი : ეკლესიის აღმდგენელი იური ანუა და ტაძრის წინამძღვარი მამა ანდრია ყურაშვილი. ტექსტს ერთვის ძეგლის სამი ფოტო. ტექსტი ქართულ, რუსულ და ინგლისურ ენებზე. 2.კამანი //როგავა გ. რელიგია და ეკლესია აფხაზებში.-თბ.,2007.-გვ.152-153 //როგავა გ. აფხაზეთის ისტორიის საკითხები.-თბ.,2009.-გვ.152-153. ბერძენი არქეოლოგ კონსტანტინე ერისის (XIX ს.)მოსაზრება იოანე ოქროპირის კამანში (კომანში) დაკრძალვის შესახებ. მოხსენიებულია აფხაზი "ბოევიკების" მიერ ნაწამები და მოკლული მამა ანდრია (ყურაშვილი). 3.მიბჩუანი თ. აფხაზეთი.ნაწ.I.-თბ.,2003.-გვ.204. მოკლე ცნობა კამანის (კომანის) ტაძრის შესახებ. 4.ქარჩავა ს. სცნან ყოველთა... //ოქროს საწმისი.-1991.-N3.-გვ.6-7. 5. კომანის ეკლესია //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.73-84.
გუდავის ეკლესია (გალის რ-ნი) 1.ზაქარაია პ. ლექვინაძე ვ. ჭაქვინჯისა და გუდავის 1968-1969 წწ. ექსპედიციის წინასწარი ანგარიში //საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიური ექსპედიციები II.-თბ.,1971.-გვ.1000-102. ცნობები სოფ. გუდავაში შემორჩენილ დარბაზული ტიპის ეკლესიაზე. 2.ისტორიული სამურზაყანის წარწერები: გუდავის ეკლესიის წარწერები //აცხალაძე ლ. აგხაზეთის ეპიგრაფიკა, როგორც საისტორიო წყარო: ლაპიდარული და ფრსეკული წარწერები.I.-თბ.,2005.-გვ.133-138. გუდავის ეკლესიის მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება; ლაპიდარული და ფრესკული წარწერების ენობრივ-პალეოგრაფიული ანალიზი. 3.ხვისტანი რ. გუდავა//ენგურ-მოქვისწყალის აუზის (აფხაზეთი)ქრისტიანული ხუროთმოძღვრული ძეგლები.-თბ., 2015.-გვ.37-40. მოკლე ცნობები გუდავის ეკლესიის მდებარეობასა და სამშენებლო ხელოვნებაზე. 4.გუდავა //კობახიძე გ. აფხაზეთი ქართული სულიერების სამკვიდრო. საეკლესიო არქიტექტურული ძეგლები და სიწმინდეები II.–თბილისი.,2016.–გვ.5–20.
 
 საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა