საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბლიოგრაფიული ლექსიკონი

საწყისი | ძებნა | ბოლო განმარტება | მოგვწერეთ | შესვლა


ბოლო 10 განმარტება

სიტყვა განმარტება
ჩხიკვთა (თეთრიწყაროს რ-ნი) 1.ქართლი //ბერიძე ვ. XVI-XVIII საუკუნეების ქართული საეკლესიო ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1994.-გვ.46-48; გვ.118-119. მოკლე ცნობები სოფ.ჩხიკვთის ადგილობრივი რუხი ფერის ქვისაგან აგებულ , ჩხიკვთის სიონის სახელით ცნობილ ეკლესიაზე. ოთხი მხედრული წარწერის ანალიზის შედეგად ძეგლის აღმშენებლად მოხსენიებულია ეპისკოპოსი ქრისტეფორე (1679 წ.). ტექსტს დართული აქვს ფოტომასალა (სურ.41; ტაბ.55-65). მოცემულია ჩხიკვთის სამების ერთნავიანი სალოცველოს აგების სავარაუდო თარიღი. 2.სამება //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.VIII.-თბ.,1984.-გვ.711. მოკლე ცნობა სოფ.ჩხიკვთის სამების სახელობის ეკლესიაზე. 3.ჩხიკვთა //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.82. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 4.ჩხიკვთის სამება//ხარაძე კ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი. ბუნება, წარსული, აწმყო.–თბ.,2014.–გვ.210–211
თეთრიწყარის რ–ნი ლოდიანი//თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი. ბუნება, წარსული, აწმყო.–თბ.,2014.–გვ.208. ლოდიანის ნაციხარ–ნაქალაქარის მოკლე ისტორია. პროფესორ ლეონ მელიქსეთ–ბეგის მოსაზრება ამირანის თქმულებაში მიხმობილი ალგეთის მთის კოშკისა და ლოდიანის იდენტობის შესახებ.
გოხნარი (თეთრიწყაროს რ-ნი) 1.ბერძენიშვილი დ. თრიალეთის უცნობი წარწერები //საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული VI.-თბ.,1982.-გვ.10-11. დარბაზული ტიპის საყდრის მოკლე ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული დახასიათება. 2.ბერძენიშვილი ნ. საქართველოს ისტორიის საკითხები.I.-თბ.,1964.-გვ.273. მოკლე ცნობები გოხნარის ეკლესიის შესახებ. 3.გოხნარის ეკლესია //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.III.-თბ.,1978.-გვ.240. გოხნარის ეკლესიისა და ციკლოპური ნაგებობების კომპლექსის შესახებ. 4.თათარაშვილი კ. გოხნარის მიდამოების მოკლე ჰიდროლოგიური მიმოხილვა //საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის მოამბე.III.-1925.-გვ.99. ლიპარიტ ერისთავთ-ერისთავის მიერ XI საუკუნეში აგებული ეკლესიის შესახებ. 5.ლომთათიძე გ. გრძელიშვილი ი. თრიალეთში 1949 წელს მივლინების ანგარიში //მიმომხილველი.ტ.III.-1951.-გვ.330-333. გოხნარის ეკლესიისა და ციხესიმაგრის ნანგრევების შესახებ. 6.ბაქრაძე ა. თრიალეთისა და ატენის ეპიგრაფიკული ძეგლები, როგორც ისტორიული წყარო //საქართველოს სახ. მუზეუმის მოამბე.-XX-В.-1959.-გვ.55-77. გოხნარის ეკლესიის შემორჩენილი წარწერების მიმოხილვა. 7.ჭიპაშვილი ნ. ეს უნდა იცოდეს ყოველმან ქართველმან! //ორბეთი.-2001.-N1-2.-გვ.129. მოკლე ცნობა ისტორიულ სოფელ არძიკვის (გოხნარი) XI საუკუნის ეკლესიის შესახებ. 8.გოხნარის ეკლესია// შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია–მონასტრები.–თბ.,2012.–გვ.28. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. მოკლე ცნობა XI ს.–ის ერთნავიანი ეკლესიის შესახებ. 9.გოხნარის ნაციხარ–ნაქალაქარი//ხარაძე კ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი. ბუნება, წარსული, აწმყო.–თბ.,2014.–გვ.207. მოკლე ისტორიული მიმოხილვა.
პირღებულის ეკლესია (თეთრიწყაროს რ-ნი) 1.ბახტაძე ნ. ქცია-ხრამის ხეობის კლდის ძეგლთა ტიპოლოგიისათვის (პირღებულის მონასტერი)//მასალები საქართველოს მატერიალური კულტურისა და ეკონომიკის ისტორიისათვის.-თბ.,1982.-გვ.8-13. კომპლექსის არქიტექტურულ-გეგმარებითი ანალიზი. 2.გრიგოლია გ. ჯღამაია ჯ. პირღებულის მონასტრის ერთი ასომთავრული წარწერა //ძეგლის მეგობარი.-1970.-N20.-გვ.36-43. პირღებულის მონასტრის ქვის ფილაზე ამოკვეთილი წარწერის ანალიზი. 3.პირღებულის მონასტერი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.VIII.-თბ.,1984.-გვ.86. XIII 4.პირღებულის ღმრთისმშობლის ეკლესია //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის სახელმწიფო პროგრამა.-თბ.,2004-2005.-გვ.62-65. ეკლესიის აღდგენოს პროექტის შესახებ. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ახლავს ეკლესიის ნანგრევებისა და ფრესკების ფოტოები. 5.პირღებული //ძეგლთა რეაბილიტაცია საქართველოში.-თბ.,2006.ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. ჩუქურთმებით, ფრესკებითა და წარწერებით მდიდარ პირღებულის ღვთისმშობლის სახ. XII-XIII საუკუნის ეკლესიაზე ჩატარებული სარესტავრაციო სამუშაოების შედეგები. ტექსტს ერთვის ფოტომასალა. 6.პირღებული //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.55. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 7.პირღებული//ხარაძე კ. თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი. ბუნება, წარსული, აწმყო.–თბ.,2014.–გვ.197
აკვანება (ბოლნისის რ-ნი) 1.აკვანება ბოლნისი-დმანისის გზაზე //საქართველო:ენციკლოპედია.-თბ.-1997.-გვ.80. მოკლე ცნობები აკვანების დარბაზული ტიპის ეკლესიის შესახებ. 2.აკვანება //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.-ტ.1.-თბ.,1975.-გვ.-248. მოკლე ცნობები აკვანების ხუროთმოძღვრულ ძეგლის შესახებ. 3. ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.96-97. ერთნავიანი ეკლესიის მოკლე აღწერილობა. ტექსტს ახლავს აკვანებას გეგმა ლ.რჩეულიშვილის ანაზომის მიხედვით. 4.რჩეულიშვილი ლ. ქართული ხუროთმოძღვრების სამი უცნობი ძეგლი //საბჭოთა ხელოვნება.-1948.-N2.-გვ.27. ეკლესიის არქიტექტურული ფორმებისა და დეკორაციულ რელიეფთა დეტალების აღწერილობა. 5.რჩეულიშვილი ლ. ხუროთმოძღვრების უძველესი ეპოქის სამი უცნობი ძეგლი //საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების VII სამეცნიერო სესია 1942 წლის 20 და 22 ივნისს. მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1942. განხილულია აკვანების ერთდარბაზიანი ეკლესია. 6.მერაბიშვილი ი. აკვანება //გამარჯვების დროშა.-1967.-17 იანვარი 7.Чубинашвили Н. хандиси. Проблема рельефа на примере группы грузинских сел последней четверти 6-ого века и первоц половины ?-ого века.-Тб.,1972.-с.75. Имеется таблица. 8.Рчеулишвили Л. Три неизвестных памятника грузинской архитектуры //Ars Georgica. Разыскания Института истории грузинского искусства.-1948.-№2.-С.176-178. 9.აკვანების ეკლესია//ბერიძე ვ. ქართული ხუროთმოძღვრების ისტორია. ტ.I. თბ.,2014.–გვ.72–73. მინიატურული ნაგებობის მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა.
კაწარეთის ეკლესია (საგარეჯოს რ-ნი) 1.მელიქსეთ-ბეგი ლ. კაწარეთი //საისტორიო მოამბე.წიგ.II.-1924.-გვ.159-172. VI-VII საუკუნეების მიჯნაზე აგებული კაწარეთ-სამების მონასტრის არქიტექტურული დახასიათება. 2.მელიქსეთ-ბეგი ლ.ძველი მხატვრობა გარე კახეთში //ჩვენი მეცნიერება.-1924.-N9.-გვ.9-10. კაწარეთის სამების აღწერილობა და დათარიღება. 3.ნახუცრიშვილი დ. სად წავიდნენ კაწარელნი //ივერია.-1904.-N237. 4.ჩუბინაშვილი გ. ქართული ხელოვნების ისტორია.ტ.1.-თბ.,1936.-გვ.32-50. მოკლე ცნობები კაწარეთის (ხაშმის სამების) ეკლესიის შესახებ. 5.ჩუბინაშვილი გ. სამების ტაძრის მხატვრობისათვის //ჩვენი მეცნიერება.-1924.-N9.-გვ.64. დამატება ჟურნალ "ჩვენი მეცნიერების" 1924 წლის N9-ში გამოქვეყნებულ ლ. მელიქსეთ-ბეგის წერილზე. 6.ქარუმიძე ვ. ქარუმიძე ნ. ხაშმი: ისტორია და თანამედროვეობა.-თბ.,1998.-გვ.17-28. კაწარეთის სამების სამეკლესიანი ბაზილიკის ისტორიისათვის. 7.ხატიაშვილი მ. V-VI საუკუნეთა ქართული სამნავიანი ბაზილიკების ზოგიერთი თავისებურებების შესახებ //ახალგაზრდა მეცნიერთა რესპუბლიკური კონფერენცია მიძღვნილი პროფესორ ლევან რჩეულიშვილის დაბადების 80 წლისთავისადმი.-თბ.,1989.-გვ.7-8. VII საუკუნის ძეგლის-კაწარეთის სამების ზოგიერთი თავისებურებანი და ქრონოლოგიურად და ტიპოლოგიურად ახლოს მყოფი ძეგლების შედარება. 8.კაწარეთი //ყაუხჩიშვილი თ. საქართველოს ბერძნული წარწერების კორპუსი.-თბ.,2004.-გვ.300-301. კაწარეთის სამების კომპლექსის სამნავიან ბაზილიკაში შემორჩენილი რამდენიმე ბერძნული წარწერის მიმოხილვა. წარწერათა შესრულების სავარაუდო თარიღი. 9.კაწარეთის სამება //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები.თბ.,2010.-გვ.161-163. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. მოცემულია ძეგლის მოკლე აღწერილობა. ტექსტს ერთვის ტაძრის ფოტოები. 10.კაწარეთის სამება//უჯარმიდან ალავერდამდე.-თბ.,2013.-გვ.14-17. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. კაწარეთის მონასტრის დაარსების ისტორია. ტექსტს ახლავს ფოტომასალა. 18. კაწარეთის სამება//ბერიძე ვ. ქართული ხუროთმოძღვრების ისტორია. ტ.I. თბ.,2014.–გვ.65
ვაზისუბნის ეკლესია (გურჯაანის რ-ნი) 1.ვაზისუბანი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.IV.-თბ.,1979.-გვ.270. სოფ. ვაზისუბნის VI საუკუნის "ღვთისმშობლის მიძინების" ბაზილიკური ეკლესიისა და მოშორებით მდგარი X-XI საუკუნეების სამნავიანი ეკლესიის ("სანაგირე") მოკლე აღწერილობა. მოხსენიებულია VII საუკუნის გუმბათიანი ეკლესია-"დავითიანი" ("ორმოც მოწამეთა ეკლესია"). 2.ქუფრაშვილი ზ. ვაზისუბნის "ორმოციანის" რესტავრაცია //ძეგლის მეგობარი.კრ.76.-1987.-გვ.15-19 //ჟღერს ქვის ჰარმონია.ნაკვ.II:საკითხავი ყმაწვილთათვის.-თბ.,2007.-გვ.11 ერთვის ბაზილიკის ფოტო. მცირე ზომის გუმბათიანი ეკლესიის ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ძეგლის აღდგენა-გამაგრებითი სამუშაოების შედეგები. ტექსტს ერტვის ძეგლის ფოტოები რესტავრაციამდე და შემდეგ. 3.ციციშვილი ირ. ქართული ხელოვნება.-თბ.,1995.-გვ.63-64. სოფ. ვაზისუბნის განაპირას, დავითიანის უბანში მდგარი ეკლესიის მოკლე აღწერილობა. 4.ბარნაველი თ. კახეთის ისტორიული ძეგლების წარწერები.-თბ.,1092.-გვ.59. ვაზისუბნის ბაზილიკური ტიპის ეკლესიის- "სანაგირე" -ქვაზე ამოკვეთილი XVIII საუკუნის წარწერის განხილვა. 5.ვაზისუბნის ეკლესია //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიამგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.111. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 6.ვაზისუბნის სამნავიანი ბაზილიკა//ბერიძე ვ. ქართული ხუროთმოძღვრების ისტოროა. ტ.I.-თბ.,2014.–გვ.66–67.
წყაროსთავი (თურქეთი) 1.წყაროსთავი //ტაო-კლარჯეთის არქიტექტურა და კედლის მხატვრობა-გრაფიკული დოკუმენტაცია. გამოფენის კატალოგი.-თბ.,1996. მოკლე ცნობები ტაო-კლარჯეთში, კარჩხალას ხეობაში აგებული ეკლესიის, სამლოცველოსა და სატრაპეზოს ნანგრევებზე. 2.ბერძენიშვილი დ. ჯავახეთის ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები //საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული. V.-თბ.,1975.-გვ.98. მოკლე ცნობები სოფელ კარწახში მდებარე წყაროსთავის საეპისკოპოსო ტაძრისა და ციხე-გალავნის შესახებ. 3.ჩუბინაშვილი გ. ქართული ხელოვნების ისტორია.ტ.I.-თბ.,1936.-გვ.32-50. ჯავახეთში მდებარე ძეგლის - წყაროსთავის შესახებ. 4.ბაგრატიონი გ. მოგზაურობა თურქეთში //ძეგლის მეგობარი.-1996.-N1/92.-გვ.40. მოკლე ცნობები შავშეთში მდებარე წყაროსთავის სამონასტრო კომპლექსში შემავალი ნაგებობების შესახებ. 5.ინგოროყვა პ. გიორგი მერჩულე.-თბ.,1954.-გვ.354-356. წყაროსთავის სავანის მოკლე ისტორია. 6.ტაო-კლარჯეთი ("გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების " მიხედვით) //გაფრინდაშვილი ქ. ქართული სულიერების სათავეებთან.-თბ.,2005.-გვ.73.-150. მოკლე ცნობები წყაროსთავის შესახებ. 7.ხოშტარია დ. შავშეთ-კლარჯეთის ეკლესიები //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1998.-N2.-გვ.53-80. წყაროსთავის გუმბათოვანი ეკლესიის ვრცელი აღწერილობა. 8.ტაო-კლარჯეთის ძეგლთა ფოტოთეკა //ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა. საანგარიშო კრებული.-1998.-გვ.113-114. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. წყაროსთავის ეკლესიის აღწერილობა. 9.ბაირამი ფაჰრიე ტაო-კლარჯეთის ქართული მონასტრები //ორიენტალისტი.-2003-2004.-გვ.19-29. ტექსტი ქართულ და თურქულ ენებზე. წყაროსთავის ეკლესიის მოკლე აღწერილობა. 10.წყაროსთავი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.-ტ.XI.-თბ.,1987.-გვ.364. მოკლე ცნობები ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში მდებარე საეპისკოპო კათედრალის შესახებ. 11.წმ. გრიგოლ ხანძთელი და საქართველოს "სინაი", ანუ კლარჯეთის თორმეტი სავანე: წყაროსთავი //გივიაშვილი ი., კოპლატაძე ი. ტაო-კლარჯეთი.-თბ.,2004.-გვ.80-82. IX საუკუნის პირველ მესამედში დავით დიდი მიძნაძორელის მოწაფის, ილარიონ წყაროსთაველის მიერ მდ.კარჩხალას ხეობაში დაარსებული ჯვარგუმბათოვანი სავანის ნანგრევების მოკლე დახასიათება (აიზომა 1995 წელს). მოხსენიებულნი არიან: ნ.მარი, დ.ხოშტარია. მოხმობილია ცნობა თამარ მეფის დროს გადაწერილი და ბექა ოპიზარის მიერ მოჭედილი ყდით შემკული წყაროსთავის ოთხთავზე. ტექსტს დართული აქვს 1904 წელს გადაღებული ფოტო. 12.კლარჯეთის წყაროსთავი //გენგიური ნ. კუპელჰალე.-თბ.,2005.-გვ.28-31; 139-140. IX საუკუნით დათარიღებული, ილარიონ წყაროსთაველის მიერ დაარსებული, თითქმის დანგრეული, თავისებური არქიტექტურული კომპოზიციის მქონე ტაძრის ვრცელი ხუროთმოძღვრული დახასიათება. მოხსენიებულნი არიან: ნ. მარი.ბ. ბაუმგარტნერი. ტექსტს დართული აქვს საილუსტრაციო მასალა. 13.ხოშტარია დ. კლარჯეთის IX-XI საუკუნეთა სამონასტრო ხუროთმოძღვრება //სვეტიცხოვლობისადმი მიძღვნილი პირველი სამეცნიერო კონფერენცია 11-13 ოქტომბერი, 1995: საქართველოს ეკლესიის, ქართული სასულიერო მწერლობის და ქრისტიანული ხელოვნების საკითხები.-თბ.,1998.-გვ.436-451. რეზ. ინგლ. ენაზე. მოკლე ცნობა წყაროსთავის მონასტრის ხუროთმოძღვრებასა და აგების თარიღის შესახებ. მოხსენიებულია ნ. მარი. 14.სილოგავა ვ. წყაროსთავის ეპარქია //ლიტერატურული მესხეთი.-2003.-N2.-გვ.2. ტაძრის დაარსების ისტორია, წარწერები, ტერიტორიული საზღვრები. 15.წყაროსთავი //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.157-158. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე. 16.ეკლესია კლარჯეთის წყაროსთავში//სტუდენტური ექსპედიცია თურქეთში. ნარკვევები. ლექსიკონი.–თბ.,2014.–გვ.89–90.
დადაშენი (თურქეთი) 1.დადაშენი //თაყაიშვილი ექვ. არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და სოფელ ჩანგლში 1907 წელს.-პარიზი.-1938.-გვ.10-12. //იგივე ტექსტი იხ.დაბრუნება.ტ.I.-თბ.,1991.-გვ.305-307. დადაშენის გუმბათიანი ეკლესიის ისტორია, მდებარეობა, ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ძეგლის შესახებ არსებული ისტორიული წყაროების მიმოხილვა. ხალხური გადმოცემები ეკლესიის შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: დ.ბაქრაძე, ვახუშტი ბაგრატიონი. 2.ერუშეთი, კოლა-ოლთისი და შავშეთი: დადაშენი //გივიაშვილი ი., კოპლატაძე ი. ტაო-კლარჯეთი.-თბ.,2004.-გვ.105. მოკლე ცნობა, სავარაუდოდ, IX-X საუკუნეებში აგებული დადაშენის გუმბათიანი ეკლესიის შესახებ. შემორჩენილია ნანგრევების სახით. მოხსენიებულია ექვ.თაყაიშვილი. 3.კლარჯეთის გუმბათიანი ეკლესიების ტიპილოგიისათვის //ხოშტარია დ. კლარჯეთის ეკლესიები და მონასტრები.-თბ.,2009.-გვ.169. მოკლე ცნობა თითქმის მთლიანად განაგურებული ეკლესიის შესახებ. მოხსენიებულია ექვ. თაყაიშვილი. 4.დადაშენი//სტუდენტური ექსპედიცია თურქეთში. ნარკვევები. ლექსიკონი.–თბ.,2014.–გვ.88.
დოლისყანა (თურქეთი) 1.ბაგრატიონი გ. მოგზაურობა თურქეთში //ძეგლის მეგობარი.-1996.-N1/92.-გვ.38. ცნობები დოლისყანის ჯვარგუმბათოვანი ტაძრისა და მისი მდგომარეობის შესახებ. 2.დოლისყანა //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.127. გეგმით ჯვრისებრი, X საუკუნეში აგებული, დოლისყანის გუმბათიანი ტაძრის ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, მხატვრული დამუშავება, დეკორაციული თაღების მიმოხილვა, წარწერების ენობრივი ანალიზი. ტექტს ახლავს ძეგლის ფოტო (ტაბ.63). 3.სხირტლაძე ზ. უცნობი ეპიგრაფიკული მასალები საქართველოს სამხრეთ ისტორიული პროვინციებიდან //საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მაცნე: ენისა...სერია.-1993.-N2.-გვ.90-102. დოლისყანის ტაძრის კედლებზე შემორჩენილი წარწერების შესრულების თარიღის განსაზღვრა. მოხსენიებულნი არიან ფრანგი სწავლულები მიშელ და ნიკოლოზ ტიერები. 4.ჯანაშვილი მ. საქართველოს ისტორია.-ტფ.,1906.-გვ.341. მოკლე ცნობები სუმბატ მეფის მიერ აგებული დოლისყანის ტაძრის შესახებ. 5.ჯანაშვილი მ. მესხეთი.-თბ.,1915.-გვ.21. მოკლე ცნობა დოლისყანის ტაძარზე. 6.ინგოროყვა პ. გიორგი მერჩულე.-თბ.,1954.-გვ.358.-360. დოლისყანის საისტორიო წარწერისა და ქართველთა მეფის სუმბატ I-ის მიერ 954-958 წლებში ტაძრის აგების შესახებ. 7.გრიგოლ ხანძთელი და საქართველოს "სინაი", ანუ კლარჯეთის თორმეტი სავანე: დოლისყანა //გივიაშვილი ი., კოპლატაძე ი. ტაო-კლარჯეთი.-თბ.,2004.-გვ.59-65. ცნობა ძეგლის მდებარეობის შესახებ; დოლისყანის ჯვარგუმბათოვანი ეკლესიის (მინაშენი, გალერეა, ეკლესიის თანადროული გრძელი სათავსი, ქვის კვადრებით მოპირკეთებული გუმბათი) ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, სამშენებლო წარწერების სტილისტურ-ენობრივი ანალიზი, სკულპტურული რელიეფების თავისებურებანი, ცნობა სამხ.კედელში ჩადგმული მზის საათის გაუჩინარების შესახებ. ტექსტს დართული აქვს დოლისყანის ეკლესიის 1904 და 2004 წლებში გადაღებული ფოტოები, სარკმლის შემკულობის, მიქაელ მთავარანგელოზისა და მთავარანგელოზ გაბრიელის რელიეფების, მზის საათის გამოსახულების, კედლის მხატვრობის ფრაგმენტების ფოტოები . 8.გუგუნავა ალ. მოგზაურობა ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში.-თბ.,1996.-გვ.11-12. მოკლე ცნობა დოლისყანის ასომთავრული წარწერებისა და არსებული მდგომარეობის შესახებ. მოხსენიებულია გიორგი მერჩულე, გრიგოლ ხანძთელი. 9.დოლისყანის მონასტერი //ქართული წარწერების კორპუსი .I: აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველო (V-X სს.).-თბ.,1980.-გვ.290-294. დოლისყანის სამონასტრო კომპლექსის X საუკუნის წარწერების მიმოხილვა ნ.მარისა და დ. ერმაკოვის ფოტომასალების მიხედვით. მოცემულია საილუსტრაციო მასალა (ტაბ.110, 111). 10. ამირანაშვილი შ. ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1981.-გვ.170-174. ძეგლის მოკლე დახასიათება. 11.ტაო-კლარჯეთი (გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების მიხედვით) //გაფრინდაშვილი ქ. ქართული სულიერების სათავეებთან.-თბ.,2005.-გვ.73.-150. ტაძრის მოკლე დახასიათება. 12.სხირტლაძე ზ. ახალი მასალები საქართველოს სამხრეთ პროვინციების მოხატულობათა შესახებ //საბჭოთა ხელოვნება.-1986.-გვ.125-135. დოლისყანის ტაძრის მოხატულობაზე. 13.ხოშტარია დ. შავშეთ-კლარჯეთის ეკლესიები //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1998.-N2.-გვ.53-80. დოლისყანის ტაძრის აღწერილობა. 14.ალექსიძე ნ. ხოშტარია დ. ახალი ცნობები ტაო-კლარჯეთის სიძველეთა შესახებ //ლიტერატურა და ხელოვნება.-1991.-N1.-გვ.117-161. დოლისყანის ტაძრის დეტალური აღწერილობა. 15.ალადაშვილი ნ. ტაო-კლარჯეთის ხუროთმოძღვრულ ძეგლთა ფიგურული სკულპტურა //ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის XXII სამეცნიერო სესია 1967 წლის 22 და 23 ივნისს. თეზისები.-1967.-გვ.8. დოლისყანის ტაძრის ფიგურული რელიეფების ანალიზი. 16.ტაო-კლარჯეთის ძეგლების ფოტოთეკა //ფონდი "ღია საზოგადოება საქართველო" ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა.საანგარიშო კრებული.-1998.-გვ.113-114. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ცნობები დოლისყანის ეკლესიის შესახებ. 17.დოლისყანის ეკლესია //ჯობაძე ვ. ადრეული შუა საუკუნეების ქართული მონასტრები ისტორიულ ტაოში, კლარჯეთსა და შავშეთში.-თბ.,2007.-გვ.74-89. მდ.იმერხევის ნაპირზე, მთის წვერზე აგებული ეკლესიის ვრცელი ხუროთმოძღვრული დახასიათება, არქიტექტურული პლასტიკა,მოხატულობისა და(მთავარანგელოზის გამოსახულება, ოსტატ გაბრიელის "პორტრეტი")წარწერების პალეოგრაფიული და ენობრივი ანალიზი.ტექსტს ერთვის ილუსტრაციები (12-23) და ტაბელები (68-91). 18.დოლისყანა //ეროვნული კულტურული მემკვიდრეობის პროგრამა: საანგარიშო კრებული.-თბ.,1998.-გვ.224. ტექსტი ქარტ. და ინგლ. ენებზე. დოლისყანის (ახლ. ჰამამლი) IX-X საუკუნეების მონასტრის მოკლე აღწერილობა. დართულია საილუსტრაციო მასალა. 19.ხოშტარია დ. კლარჯეთის IX-XI საუკუნეთა სამონასტრო ხუროთმოძღვრება //სვეტიცხოვლობისადმი მიძღვნილი პირველი სამეცნიერო კონფერენცია 11-13 ოქტომბარი, 1995: საქართველოს ეკლესიის, ქართული სასულიერო მწერლობის და ქრისტიანული ხელოვნების ისტორიის საკითხები.-თბ.,1998.-გვ.436-451. რეზ. ინგლ. ენაზე. მოკლე ცნობა ტაძრის მდგომარეობის შესახებ. ტექსტს დართული აქვს ძეგლის აღმ. ფასადის სქემატური ჩანახატი. 20.დოლისყანა - ადარნასე ქართველთა მეფის ძეთა აღმშენებლობა //ხოშტარია დ. კლარჯეთის ეკლესიები და მონასტრები.-თბ.,2009.-გვ.111-125. ცენტრალურგუმბათოვანი ნაგებობის, დღეისათვის შედარებით შემორჩენილი დოლისყანის ეკლესიის დეტალური ხუროთმოძღვრული აღწერილობა, შემორჩენილი მხატვრობის ფრაგმენტებისა და წარერების ენობრივი ანალიზი. მოხსენიებულნი არიან: დ. ბაქრაძე, ა. პავლივანოვი, ვ. ჯობაძე, ნ. შოშიაშვილი, ნ. მარი, ნ. ტიერი. მოცემულია ეკლესიის გეგმა, განივი ჭრილი, ხედი აღმოცავლეთისაკენ; განივი ჭრილი, ხედი დასავლეთისაკენ; გრძივი ჭრილები; აღმოსავლეთი ფასადი,სამხრეთ და ჩრდილოეთ ფასადები. 21.Материалы по археологии Еавказа. Вып.III.-М.,1893.-С.68 с илл. 22.Марр Н. Дневник поездки в Шавшию и Кларджию.-СПБ.,1911.-С.184-189. 23.Заметка о Батумской области //Сборник сведений о Кутаисской губернии. Вып.IV/-Кутаиси.,1886.-С.100. 23.Долискана //Закарая П. Зодчество Тао-Кларджети.-ТбБ.-С.77-81. 24.დოლისყანა//იმოგზაურე ტაო–კლარჯეთში.–თბ.,2014.–გვ.18–21. დოლისყანის ისტორიული მიმოხილვა და მხატვრულ–არქიტექტურული ანალიზი. ტექსტს ახლავს ფოტოები. 25. დოლისყანის ეკლესია//სტუდენტური ექსპედიცია თურქეთში. ნარკვევები. ლექსიკონი.–თბ.,2014.–87–88.
 
 საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკა