იხილეთ წყარო გვერდისთვის გუდავა ტოგო

[[ფაილი:TOGO GUDAVA.PNG|thumb|150პქ|ტოგო გუდავა]]
'''ტოგო გუდავა'''  – (22. სექტემბერი, 1922, ახალი სენაკი (ახლანდ. სენაკი),– 23. ნოემბერი 1976, [[თბილისი]]), ენათმეცნიერი, ქართველურ და მთის იბერიულ-კავკასიურ ენათა სპეციალისტი. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (I966). 

დაამთავრა [[თსუ]] ფილოლოგიური ფაკულტეტი (1945). სამეცნიერო მოღვაწეობას ეწეოდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში, პედაგოგიურს – თსუ-ში. 

გუდავას ძირითადი შრომები ეძღვნება დაღესტნურ ენათა როგორც აღწერით, ისე ისტორიულ-შედარებით შესწავლას. მან პირველმა შეისწავლა მეცნიერულად დაღესტნის რამდენიმე უმწერლობო ენა; გამოსცა მათი პირველი [[გრამატიკა|გრამატიკები]] – „ბოთლიხური ენა“ (თბ., 1963), „ბაგეალური ენა“ (თბ., 1971), „ღოდობერიული და ტინდიური ენების მოკლე გრამატიკის მიმოხილვანი“ კი 
1967 დაბეჭდა მოსკოვში. მას ეკუთვნის აგრეთვე განმაზოგადებელი ხასიათის შრომები: „ზმნურ ფუძეთა შედარებითი ანალიზი ხუნძურსა და ანდიურ ენებში“ (მაჰაჩყალა, 1959), „ანდიურ ენათა კონსონანტიზმი“ (თბ., 1964), „დიდოურ 
ენათა კონსონანტიზმის ისტორიულ-შედარებითი ანალიზი" (თბ., 1979). გუდავამ დაღესტანში გამოავლინა და გამოსცა ქართული მატერიალური კულტურის რამდენიმე ეპიგრაფიკული ძეგლი (1954). მანვე სტატიაში „ქართულ-ხუნძური ლექსიკური შეხვედრების შესახებ“ (1954) გამოავლინა ქართველურ და მთის იბერიულ-კავკასიურ ენათა საერთო ლექსიკის ზოგი ნიმუში. გუდავას გამოკვლევა „ხუნძურ-ანდიურ-დიდოურ ენათა ტ ალატერალის გენეზისისა და ქართველურ ენებში მისი შესატყვისის შესახებ“ (1954) იბერიულ-კავკასიურ ენაში ჯგუფთაშორისი კანონზომიერი ბგერათშესატყვისობის ძიების ერთ-ერთი საყურადღებო ცდაა.

გუდავას ქართველოლოგიური შრომებიდან ცნობილია „ზანური (მეგრულ-ჭანური) სრულხმოვნობის ახსნის ცდა“, „ო-ს უ-ში გადასვლის ზოგიერთი შემთხვევა ზანურ ენაში“, „რეგრესული დეზაფრიკატიზაციის ერთი შემთხვევა ზანურში“, „მახვილის ადგილისათვის მეგრულში“, „ბაგისმიერი თანხმოვნები ჩქამიერთა წინ მეგრულში“, „-უან დაბოლოების შესახებ მეგრულ კაუსატივებში“ და სხვ.

გუდავა იკვლევდა ქართველური შედარებითი ლექსთწყობის საკითხებს, კერძოდ, ქართულ-მეგრულისას. მის გამოკვლევებში – „ქართული სალექსო სტრიქონის აგებულების ზოგიერთი საკითხი“, „მახვილის საკითხი ქართული ლექსის სტრუქტურაში“, „მეგრული ლექსის სტრუქტურის საკითხები“ – წარმოჩნდა მეტრიკული პოეტიკისა და ენათმეცნიერების კანონზომიერებათა მჭიდრო ურთიერთკავშირი.

''გ. ბურჭულაძე'' 


==ლიტერატურა==
* ტოგი გუდავა. – „მაცნე“ (ენისა და ლიტერატურის სერია), 1977.

==წყარო==
[[ქართული ენა: ენციკლოპედია]]
[[კატეგორია:ქართველი ენათმეცნიერები]]
[[კატეგორია:გუდავები]]