იხილეთ წყარო გვერდისთვის სტრაუმე იული

[[ფაილი:Straume iuli.jpg|thumb|'''სტრაუმე იული''']]
'''სტრაუმე იული კარლის ოსკარ''' - (2.VII.1874, ვენდენი - 1.XI.1970, რიგა) - ლატვიელი საზოგადო მოღვაწე, ეთნოგრაფი, [[მხატვარი]], პედაგოგი, [[საქართველო|საქართველოს]] დემოკრატიულ რესპუბლიკაში აკრედიტებული [[ლატვია|ლატვიის]] რესპუბლიკის საკონსულოს თანამშრომელი. 

====ბიოგრაფია====
დაამთავრა მიტავის (ამჟამად - ელგავა) გიმნაზია და სანკტ- პეტერბურგში არსებული ალ. შტიგლიცის ტექნიკური მხატვრობის ცენტრალური სასწავლებელი. კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით მიავლინეს პარიზში, სადაც დაეუფლა ტექსტილის ხელოვნებას. 1907 წელს მხატვრად მოავლინეს [[თბილისი|თბილისში]] მოქმედ [[კავკასია|კავკასიის]] შინამრეწველობის (იმავე კუსტარულ) კომიტეტში. რუდუნებით აგროვებდა და სწავლობდა კავკასიელ ხალხთა დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშებს. მოპოვებული მასალა გადაეცემოდა კუსტარული კომიტეტის სახელოსნოებს, სადაც ხალხური შემოქმედების მიხედვით იქმნებოდა უნიკალური ნაწარმი: [[ხალიჩა|ხალიჩები]], ნაქარგები, ქსოვილები, ჭურჭელი, საიუველირო ნაკეთობანი. შექმნა უნიკალური ალბომები კავკასიური ხალიჩების ფერადი ჩანახატებითურთ, რომლის პირველი ტომიც გამოიცა. ალბომებში შემონახულია ასევე პირები მინიატიურებისა, რომლებიც შემოჩენილი იყო გელათის, ჯრუჭის და სხვა ეკლესია-მონასტრებში იმხანად დაცულ X-XI საუკუნეეებით დათარიღებულ [[სახარება|სახარებებში]]. მონაწილეობდა აკად. ნიკო მარის ხელმძღვანელობით მოწყობილ ქ. ანისის არქეოლოგიურ ექსპედიციაში (1912). კუსტარული კომიტეტის ეგიდით მონაწილეობდა საერთაშორისო გამოფენებში. აქტიური როლი შეასრულა გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმის დაფუძნებაში, რომელიც თბილისში დღემდე წარმატებით ფუნქციონირებს. მხატვარ [[ჰენრიკ ჰრინევსკი|ჰენრიკ ჰრინევსკისთან]] ერთად მოხატა სათავადაზნაურო [[ბანკი]] (თანამედროვე [[ეროვნული ბიბლიოთეკა]]). მისივე პროექტით შეიქმნა პირველი [[კარადა|კარადები]] სამუზეუმო ექსპონატებისათვის, ამოკვეთილი კარები, ასევე წიგნების ვიტრინები. თავის მეუღლესთან, ბელგიელ მარია-ელოიზა-ავგუსტა რონგვოსთან, ერთად მიენიჭა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება (1916). 

მსახურობდა საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში აკრედიტებულ [[ლატვიის რესპუბლიკის საკონსულო საქართველოში (1920-1922)|ლატვიის რესპუბლიკის საკონსულოში]]. ლატვიის ვიცე-კონსულის მოვალეობას ასრულებდა საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციისა და იძულებითი გასაბჭოების შემდეგაც (1922 წ-ის 10 თებერვლამდე). ზრუნავდა საქართველოში მყოფ ლატვიელთა სამშობლოში დაბრუნებისათვის. 1923 წლის მიწურულს დაბრუნდა სამშობლოში, თუმცა შემოქმედებითი კავშირი საქართველთან და [[ქართველები|ქართველებთან]] სიცოცხლის ბოლომდე არ გაუწყვეტია. იყო ლატვიის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. 1963 თბილისის სამხატვრო აკადემიის პროფესორმა, დავით ციციშვილმა, აღძრა საკითხი, რომ საქართველოს წინაშე დამსახურებისათვის ი. სტრაუმესათვის დაენიშნათ პერსონალური [[პენსია]]. სტრაუმეს მხატვრული მემკვიდრეობის უდიდესი ნაწილი ინახება საქართველოს სახალხო და გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმში, [[შალვა დადიანი]]ს ქუჩაზე №28-ში.

'''''ნიკო ჯავახიშვილი'''''

==ლიტერატურა== 
* ლ. კლავინა, იული სტრაუმე - გამოყენებითი ხელოვნების ოსტატი, რიგა, 2005; 
* Н. Джавахишвили, Очерки истории грузино-бал тийских взаимоотношений, Рига, 2015.

==წყარო==
[[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი]]

[[კატეგორია:ლატვიელი საზოგადო მოღვაწეები]]
[[კატეგორია:ლატვიელი ეთნოგრაფები]]
[[კატეგორია:ლატვიელი მხატვარები]]
[[კატეგორია:ლატვიელი პედაგოგები]]
[[კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები‏‎]]