ნიკოლაძე იაკობ
(→იხილე აგრეთვე) |
(→ბიოგრაფია) |
||
| (2 მომხმარებლების 9 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| + | [[ფაილი:Nikoladze iakob.jpg|thumb|'''იაკობ ნიკოლაძე''']] | ||
'''ნიკოლაძე იაკობ ივანეს ძე''' - (16(29).V.1876, ქუთაისი - 10.III.1951, [[თბილისი]]) - მოქანდაკე. | '''ნიკოლაძე იაკობ ივანეს ძე''' - (16(29).V.1876, ქუთაისი - 10.III.1951, [[თბილისი]]) - მოქანდაკე. | ||
====ბიოგრაფია==== | ====ბიოგრაფია==== | ||
| − | სწავლობდა ქუთაისის ვაჟთა გიმნაზიაში. თუმცა, აკადემიური ჩამორჩენილობის გამო, სწავლა ვერ დაასრულა და ძის დასახმარებლად | + | სწავლობდა ქუთაისის ვაჟთა გიმნაზიაში. თუმცა, აკადემიური ჩამორჩენილობის გამო, სწავლა ვერ დაასრულა და ძის დასახმარებლად ბათუმში გადავიდა. 1889 წლიდან სწავლობდა ბათუმის ახლად დარსებულ ტექნიკურ-სახელოსნო სასწავლებელში. ხატვისადმი ინტერესი სწორედ ამ დროს გამოამჟღავნა. 1981 წელს დაასრულა სწავლა და გაემგზავრა მოსკოვში. მეცადინეობდა გრაფ სტროგანოვის ტექნიკურ სასწავლებელში, რათა ფერწერის, [[ქანდაკება|ქანდაკებისა]] და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში ჩაებარებია. 3-წლიანი მცდელობის მიუხედავად, გამოცდა ვერ ჩააბარა და გადავიდა ოდესის სამხატვრო სასწავლებელში. ჯერ დაეუფლა მხატვრობას, შემდეგ კი ქანდაკების კლასში შედის. ოდესაში სწავლა არ დაუსრულებია. ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდა ქუთაისში და დაიწყო დამოუკიდებელი მუშაობა. ამ დროს შექმნა შოთა რუსთაველის [[პორტრეტი]], რომელიც 1897 წელს თბილისში, „დიდების ტაძარში“, კავკასიელ მხატვართა მეხუთე გამოფენაზე გაიტანა. 1899 წლის სექტემბერში პარიზში გადადის. სწავლა დაიწყო კაზმული (სახვითი) ხელოვნების სკოლაში ჯერ ა. ფალგიერის სახელოსნოში, 1900 წლიდან კი ან. მერსიეს კლასში. მასალაში მუშაობას პრ. მანგელიესთან სწავლობდა. 1901 დაბრუნდა [[საქართველო|საქართველოში]]. 1904 წელს გაემგზავრა ფლორენციაში, 7 თვის განმავლობაში რენესანსის ხელოვნებას სწავლობდა. 1905 წელს ფლორენციიდან პარიზში წავიდა. 1906 წელს რუს მხატვართა საზოგადოების თავმჯდომარის, ვ. ვ. გოლუბიევის, ოჯახის დახმარებით მუშაობას იწყებს როდენთან. მასთან პირველი ნამუშევარია „იოანე ნათლისმცემელი“. 1908 წელს დაბრუნდა საქართველოში. მუშაობა დაიწყო ილია ჭავჭავაძის საფლავის ძეგლზე „მწუხარე საქართველო“. 1910 წელს მცირე ხნით პარიზში წავიდა. 1910 წლიდან ისევ თბილისში დაბრუნდა. |
| − | ბათუმში გადავიდა. 1889 სწავლობდა ბათუმის ახლად დარსებულ ტექნიკურ-სახელოსნო სასწავლებელში. ხატვისადმი ინტერესი სწორედ ამ დროს გამოამჟღავნა. 1981 დაასრულა სწავლა და გაემგზავრა მოსკოვში. მეცადინეობდა გრაფ სტროგანოვის ტექნიკურ სასწავლებელში, რათა ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში ჩაებარებია. 3-წლიანი მცდელობის მიუხედავად, გამოცდა ვერ ჩააბარა და გადავიდა ოდესის სამხატვრო სასწავლებელში. ჯერ დაეუფლა მხატვრობას, შემდეგ კი ქანდაკების კლასში შედის. ოდესაში სწავლა არ დაუსრულებია. ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდა ქუთაისში და დაიწყო დამოუკიდებელი მუშაობა. ამ დროს შექმნა შოთა რუსთაველის პორტრეტი, რომელიც 1897 თბილისში, „დიდების ტაძარში“, კავკასიელ მხატვართა მეხუთე გამოფენაზე გაიტანა. 1899 წლის სექტემბერში პარიზში გადადის. სწავლა დაიწყო კაზმული (სახვითი) ხელოვნების სკოლაში ჯერ ა. ფალგიერის სახელოსნოში, 1900 წლიდან კი ან. მერსიეს კლასში. მასალაში მუშაობას პრ. მანგელიესთან სწავლობდა. 1901 დაბრუნდა [[საქართველო|საქართველოში]]. 1904 გაემგზავრა ფლორენციაში, 7 თვის განმავლობაში რენესანსის ხელოვნებას სწავლობდა. 1905 ფლორენციიდან პარიზში წავიდა. 1906 რუს მხატვართა საზოგადოების თავმჯდომარის, ვ. ვ. გოლუბიევის, ოჯახის დახმარებით მუშაობას იწყებს როდენთან. მასთან პირველი ნამუშევარია „იოანე ნათლისმცემელი“. 1908 დაბრუნდა საქართველოში. მუშაობა დაიწყო ილია ჭავჭავაძის საფლავის ძეგლზე „მწუხარე საქართველო“. 1910 მცირე ხნით პარიზში წავიდა. 1910 წლიდან ისევ | + | |
| − | თბილისში დაბრუნდა. | + | |
| − | 1910-1919 წლებში ხატვას ასწავლიდა თბილისის სხვადასხვა სასწავლებელში (მეორე კომერციულ სასწავლებელში, ქართულ გიმნაზიაში, წმ. ნინოს სახ. ქალთა გიმნაზიაში). 1918 წლის იანვარში გააფორმა ჟურნალ | + | 1910-1919 წლებში ხატვას ასწავლიდა თბილისის სხვადასხვა სასწავლებელში (მეორე კომერციულ სასწავლებელში, ქართულ გიმნაზიაში, წმ. ნინოს სახ. ქალთა გიმნაზიაში). 1918 წლის იანვარში გააფორმა ჟურნალ „[[პრომეთე (ჟურნალი)|პრომეთეს]]“ ყდა. მას ეკუთვნის [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დროშა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამფეროვანი დროშის]] ესკიზი. 1918 წლის 4 ოქტომბერს [[საქართველოს ეროვნული საბჭო|ეროვნულმა საბჭომ]] მიიღო კანონი „საქართველოს რესპუბლიკის დროშის პროექტის შედგენის ხარჯისა“, რომელშიც ვკითხულობთ: „მიეცეს სახელმწიფოს ხაზინიდგან მოქანდაკე იაკობ ნიკოლაძეს საქართველოს [[დროშა|დროშის]] პროექტის შედგენისათვის გასამრჯელოდ სამი ათასი (3,000) მანეთი“. |
| − | 1918 წლის 4 ოქტომბერს [[საქართველოს ეროვნული საბჭო|ეროვნულმა საბჭომ]] მიიღო კანონი „საქართველოს რესპუბლიკის | + | |
| − | დროშის პროექტის შედგენის ხარჯისა“, რომელშიც ვკითხულობთ: „მიეცეს სახელმწიფოს ხაზინიდგან მოქანდაკე იაკობ ნიკოლაძეს საქართველოს [[დროშა|დროშის]] პროექტის შედგენისათვის გასამრჯელოდ სამი ათასი (3,000) მანეთი“. | + | |
| − | 1919 | + | 1919 წლის მაისში მონაწილეობდა [[ქართველები|ქართველ]] მხატვართა სურათების გამოფენაში. მის შემოქმედებაზე ჟურ. „[[შვიდი მნათობი (ჟურნალი)|შვიდ მნათობში]]“ [[კაკაბაძე დავით|დ. კაკაბაძის]] წერილი დაიბეჭდა. დაუკვეთეს [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობი]]ს თავმჯდომარის, [[ნოე ჟორდანია]]ს, [[ბიუსტი]]. 1920 წელს ჟურ. „[[ეშმაკის მათრახი|ეშმაკის მათრახში]]“ მისი არაერთი კარიკატურაა, სადაც დახატულია [[ნოე ჟორდანია]]ს ბიუსტის შექმნის პროცესში. ეს გვაძლევს ვარაუდის საშუალებას, რომ პორტრეტი 1920 წლამდე უნდა იყოს შექმნილი. აღსანიშნავია, რომ 1968 გადაღებულ ფილმში „არაჩვეულებრივი გამოფენა“ ერთ-ერთ რეკვიზიტად ნოე ჟორდანიას ბიუსტია გამოყენებული. როგორც ჩანს, საბჭოთა ცენზურას ეს დეტალი შემთხვევით გაეპარა. 2016 წელს მოქანდაკის სახელოსნოში [[თაბაშირი]]ს ბიუსტი აღმოჩნდა. |
| − | ჟურ. „[[ეშმაკის მათრახი|ეშმაკის მათრახში]]“ მისი არაერთი კარიკატურაა, სადაც დახატულია ნოე | + | |
| − | შექმნის პროცესში. ეს გვაძლევს ვარაუდის საშუალებას, რომ პორტრეტი 1920 წლამდე უნდა იყოს შექმნილი. აღსანიშნავია, რომ 1968 გადაღებულ ფილმში „არაჩვეულებრივი გამოფენა“ ერთ-ერთ რეკვიზიტად ნოე ჟორდანიას ბიუსტია გამოყენებული. როგორც ჩანს, საბჭოთა ცენზურას ეს დეტალი შემთხვევით გაეპარა. 2016 მოქანდაკის სახელოსნოში | + | |
| − | 1921 საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის დროს, რამდენიმე თვით კონსტანტინეპოლს შეაფარა თავი. მალევე დაბრუნდა, თანამშრომლობდა ბოლშევიკურ მთავრობასთან და ძირითადად ქმნიდა [[ლენინი|ლენინისა]] და [[სტალინი იოსებ|სტალინის]] | + | [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაცია საბჭოთა რუსეთის მიერ|1921 წლის საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის]] დროს, რამდენიმე თვით კონსტანტინეპოლს შეაფარა თავი. მალევე დაბრუნდა, თანამშრომლობდა ბოლშევიკურ მთავრობასთან და ძირითადად ქმნიდა [[ლენინი|ლენინისა]] და [[სტალინი იოსებ|სტალინის]] ბიუსტებს. თუმცა 1945 მაღალმხატვრული ღირებულების გრიგოლ ჩახრუხაძის პორტრეტიც შექმნა. 1922 წლიდან იყო სამხატვრო აკადემიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და პრორექტორი. ხელმძღვანელობდა ქანდაკების ფაკულტეტს. დაჯილდოებულია საბჭოთა ორდენებითა და მედლებით. დაკრძალულია მთაწმინდის პანთეონში. |
| − | ბიუსტებს. თუმცა 1945 მაღალმხატვრული ღირებულების გრიგოლ ჩახრუხაძის პორტრეტიც შექმნა. 1922 წლიდან იყო სამხატვრო აკადემიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და პრორექტორი. ხელმძღვანელობდა ქანდაკების ფაკულტეტს. დაჯილდოებულია საბჭოთა ორდენებითა და მედლებით. დაკრძალულია მთაწმინდის პანთეონში. | + | |
მისი ნამუშევრებია: | მისი ნამუშევრებია: | ||
| ხაზი 21: | ხაზი 15: | ||
* ქარი (ქვა, 1905); | * ქარი (ქვა, 1905); | ||
* მოცეკვავე (ბრინჯაო, 1906); | * მოცეკვავე (ბრინჯაო, 1906); | ||
| − | * ჩრდილოეთის ასული (მარმარილო, 1906); | + | * ჩრდილოეთის ასული ([[მარმარილო]], 1906); |
* სალომე (მარმარილო, 1906); | * სალომე (მარმარილო, 1906); | ||
* მიშელ დარიალ ნანობაშვილი (ბრინჯაო, 1906); | * მიშელ დარიალ ნანობაშვილი (ბრინჯაო, 1906); | ||
| ხაზი 28: | ხაზი 22: | ||
* შ. ამირანაშვილი (თაბაშირი, 1940); | * შ. ამირანაშვილი (თაბაშირი, 1940); | ||
* ივანე ჯავახიშვილი (ბრინჯაო, 1948) და სხვ. | * ივანე ჯავახიშვილი (ბრინჯაო, 1948) და სხვ. | ||
| − | |||
| + | '''''სალომე ჭანტურიძე, '''''<br /> | ||
| + | '''''მაია ციციშვილი''''' | ||
==ლიტერატურა== | ==ლიტერატურა== | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:51, 15 ნოემბერი 2021 მდგომარეობით
ნიკოლაძე იაკობ ივანეს ძე - (16(29).V.1876, ქუთაისი - 10.III.1951, თბილისი) - მოქანდაკე.
სარჩევი |
[რედაქტირება] ბიოგრაფია
სწავლობდა ქუთაისის ვაჟთა გიმნაზიაში. თუმცა, აკადემიური ჩამორჩენილობის გამო, სწავლა ვერ დაასრულა და ძის დასახმარებლად ბათუმში გადავიდა. 1889 წლიდან სწავლობდა ბათუმის ახლად დარსებულ ტექნიკურ-სახელოსნო სასწავლებელში. ხატვისადმი ინტერესი სწორედ ამ დროს გამოამჟღავნა. 1981 წელს დაასრულა სწავლა და გაემგზავრა მოსკოვში. მეცადინეობდა გრაფ სტროგანოვის ტექნიკურ სასწავლებელში, რათა ფერწერის, ქანდაკებისა და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში ჩაებარებია. 3-წლიანი მცდელობის მიუხედავად, გამოცდა ვერ ჩააბარა და გადავიდა ოდესის სამხატვრო სასწავლებელში. ჯერ დაეუფლა მხატვრობას, შემდეგ კი ქანდაკების კლასში შედის. ოდესაში სწავლა არ დაუსრულებია. ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდა ქუთაისში და დაიწყო დამოუკიდებელი მუშაობა. ამ დროს შექმნა შოთა რუსთაველის პორტრეტი, რომელიც 1897 წელს თბილისში, „დიდების ტაძარში“, კავკასიელ მხატვართა მეხუთე გამოფენაზე გაიტანა. 1899 წლის სექტემბერში პარიზში გადადის. სწავლა დაიწყო კაზმული (სახვითი) ხელოვნების სკოლაში ჯერ ა. ფალგიერის სახელოსნოში, 1900 წლიდან კი ან. მერსიეს კლასში. მასალაში მუშაობას პრ. მანგელიესთან სწავლობდა. 1901 დაბრუნდა საქართველოში. 1904 წელს გაემგზავრა ფლორენციაში, 7 თვის განმავლობაში რენესანსის ხელოვნებას სწავლობდა. 1905 წელს ფლორენციიდან პარიზში წავიდა. 1906 წელს რუს მხატვართა საზოგადოების თავმჯდომარის, ვ. ვ. გოლუბიევის, ოჯახის დახმარებით მუშაობას იწყებს როდენთან. მასთან პირველი ნამუშევარია „იოანე ნათლისმცემელი“. 1908 წელს დაბრუნდა საქართველოში. მუშაობა დაიწყო ილია ჭავჭავაძის საფლავის ძეგლზე „მწუხარე საქართველო“. 1910 წელს მცირე ხნით პარიზში წავიდა. 1910 წლიდან ისევ თბილისში დაბრუნდა.
1910-1919 წლებში ხატვას ასწავლიდა თბილისის სხვადასხვა სასწავლებელში (მეორე კომერციულ სასწავლებელში, ქართულ გიმნაზიაში, წმ. ნინოს სახ. ქალთა გიმნაზიაში). 1918 წლის იანვარში გააფორმა ჟურნალ „პრომეთეს“ ყდა. მას ეკუთვნის საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამფეროვანი დროშის ესკიზი. 1918 წლის 4 ოქტომბერს ეროვნულმა საბჭომ მიიღო კანონი „საქართველოს რესპუბლიკის დროშის პროექტის შედგენის ხარჯისა“, რომელშიც ვკითხულობთ: „მიეცეს სახელმწიფოს ხაზინიდგან მოქანდაკე იაკობ ნიკოლაძეს საქართველოს დროშის პროექტის შედგენისათვის გასამრჯელოდ სამი ათასი (3,000) მანეთი“.
1919 წლის მაისში მონაწილეობდა ქართველ მხატვართა სურათების გამოფენაში. მის შემოქმედებაზე ჟურ. „შვიდ მნათობში“ დ. კაკაბაძის წერილი დაიბეჭდა. დაუკვეთეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის თავმჯდომარის, ნოე ჟორდანიას, ბიუსტი. 1920 წელს ჟურ. „ეშმაკის მათრახში“ მისი არაერთი კარიკატურაა, სადაც დახატულია ნოე ჟორდანიას ბიუსტის შექმნის პროცესში. ეს გვაძლევს ვარაუდის საშუალებას, რომ პორტრეტი 1920 წლამდე უნდა იყოს შექმნილი. აღსანიშნავია, რომ 1968 გადაღებულ ფილმში „არაჩვეულებრივი გამოფენა“ ერთ-ერთ რეკვიზიტად ნოე ჟორდანიას ბიუსტია გამოყენებული. როგორც ჩანს, საბჭოთა ცენზურას ეს დეტალი შემთხვევით გაეპარა. 2016 წელს მოქანდაკის სახელოსნოში თაბაშირის ბიუსტი აღმოჩნდა.
1921 წლის საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის დროს, რამდენიმე თვით კონსტანტინეპოლს შეაფარა თავი. მალევე დაბრუნდა, თანამშრომლობდა ბოლშევიკურ მთავრობასთან და ძირითადად ქმნიდა ლენინისა და სტალინის ბიუსტებს. თუმცა 1945 მაღალმხატვრული ღირებულების გრიგოლ ჩახრუხაძის პორტრეტიც შექმნა. 1922 წლიდან იყო სამხატვრო აკადემიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და პრორექტორი. ხელმძღვანელობდა ქანდაკების ფაკულტეტს. დაჯილდოებულია საბჭოთა ორდენებითა და მედლებით. დაკრძალულია მთაწმინდის პანთეონში.
მისი ნამუშევრებია:
- ო. შმერლინგი (1903);
- ქარი (ქვა, 1905);
- მოცეკვავე (ბრინჯაო, 1906);
- ჩრდილოეთის ასული (მარმარილო, 1906);
- სალომე (მარმარილო, 1906);
- მიშელ დარიალ ნანობაშვილი (ბრინჯაო, 1906);
- რობერტ ოუჟენი (თაბაშირი, 1918);
- ბერიძე (თაბაშირი, 1918);
- შ. ამირანაშვილი (თაბაშირი, 1940);
- ივანე ჯავახიშვილი (ბრინჯაო, 1948) და სხვ.
სალომე ჭანტურიძე,
მაია ციციშვილი
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- მ. დუდუჩავა, იაკობ ნიკოლაძე, თბილისი, 1976;
- ი. ნიკოლაძე, ერთი წელი როდენთან, II გამოცემა, ლიტ. და ხელ., თბ., 1963;
- საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სამართლებრივი აქტების კრებული (1918-1921), შემდგენელი ვ. გურგენიძე, სპეცრედაქტორი ვ. შარაშენიძე, თბილისი, 1990;
- ჟურ, „ეშმაკის მათრახი“, 1920, №38;
- ჟურ. „საბჭოთა ხელოვნება“, 1976, №10;
- ჟურ. „შვიდი მნათობი“, 1919, №2.
[რედაქტირება] წყარო
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი
