თაღი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ხაზი 3: ხაზი 3:
 
არქიტექტურის ისტორიაში ცნობილია შემდეგი ტიპის თაღები:
 
არქიტექტურის ისტორიაში ცნობილია შემდეგი ტიპის თაღები:
  
* უსახსრო თაღი – საყრდენებთან  ზუსტად შეერთებული თაღი.   
+
* '''უსახსრო თაღი''' – საყრდენებთან  ზუსტად შეერთებული თაღი.   
* სახსრიანი თაღი  – თაღი, რომელსაც ბრჯენებზე აქვს სახსრები.  
+
 
* ორსახსრიანი თაღი – საბჯენზე ორი სახსრის მეშვეობით დაყრდნობილი თაღი.
+
* '''სახსრიანი თაღი''' – თაღი, რომელსაც ბრჯენებზე აქვს სახსრები.  
* სამსახსრიანი თაღი – თაღი, რომელსაც სახსრები აქვს არა მარტო საყრდენთან, არამედ აგრეთვე შუაში, თაღის წვერში.  
+
 
* ნალისებური თაღი – თაღი, რომლის მოხაზულობაგრძელდება ცენტრის (დიამეტრის) ქვემოთ.
+
* '''ორსახსრიანი თაღი''' – საბჯენზე ორი სახსრის მეშვეობით დაყრდნობილი თაღი.
* სამყურა, სამკბილა თაღი – შედგება სამი პატარა თაღისაგან.  
+
 
* სამცენტრიანი თაღი  – სამი ცენტრიდან მოხაზული რკალის ფორმის თაღი.  
+
* '''სამსახსრიანი თაღი''' – თაღი, რომელსაც სახსრები აქვს არა მარტო საყრდენთან, არამედ აგრეთვე შუაში, თაღის წვერში.  
* გუთური თაღი  – იგივეა, რაც ისრულ თაღი. შედგება კუთხით გადაკვეთილი  ორი რკალისაგან.
+
 
* კბილანა თაღი –  შედგება მცირე თაღებისაგან, რომელნიც ურთიერთგადაკვეთის ადგილას კბილანებს ქმნიან.  
+
* '''ნალისებური თაღი''' – თაღი, რომლის მოხაზულობაგრძელდება ცენტრის (დიამეტრის) ქვემოთ.
* მუზარადისებრი თაღი  –  გადაბრუნებული [[ნავი (წყლის ტრანსპორტი)|ნავი]]ს განაკვეთის მოხაზულობის თაღი.
+
 
* ელიფსური თაღი  – მრუდი ელიფსური ფორმის თაღი.
+
* '''სამყურა, სამკბილა თაღი''' – შედგება სამი პატარა თაღისაგან.  
* კონცენტრული თაღი – (იგივე, რაც პერსპექტიული თაღი) — კედლის სიღრმისაკენ თანდათან შემცირებული რადიუსის მქონე თაღების ერთობლიობა. თაღის ყოველი შვერილი თავისთავად შეიძლება ნებისმიერი სახის თაღს წარმოადგენდეს.
+
 
* კოლოფა, მრავალცენტრიანი თაღი  – რამდენიმე ცენტრიდან მოხაზული რკალის ფორიმის თაღი.   
+
* '''სამცენტრიანი თაღი''' – სამი ცენტრიდან მოხაზული რკალის ფორმის თაღი.  
* ცრუ თაღი  – თაღი, რომელიც არ ქმნის განბრჯენ ჭინვას და ამოყვანილია ყოველი ზემო რიგის თანამიმდევრული გადმოშვერით.  
+
 
* მშვილდა თაღი  – ბრტყელი რკალის მოხაზულობის თაღი, დაუჭიმავ[[ი მშვილდი]]ს ფორმისა.  
+
* '''გუთური თაღი''' – იგივეა, რაც ისრულ თაღი. შედგება კუთხით გადაკვეთილი  ორი რკალისაგან.
* მრავალყურა, მრავალკბილა თაღი  – შედგება მახვილი კუთხით ურთიერთგადამკვეთი სამი ან მეტი რკალისაგან.  
+
 
* ყირა თაღი  – განმტვირთავი თაღის  სახესხვაობა.  
+
* '''კბილანა თაღი''' –  შედგება მცირე თაღებისაგან, რომელნიც ურთიერთგადაკვეთის ადგილას კბილანებს ქმნიან.  
* ამაღლებული თაღი – რკალისებრი მოხაზულობის თაღი, რომლის წარმმართველი გრძელდება რკალის ცენტრის ქვევით შვეული მონაკვეთებით.  
+
 
* ნახევარწრიული, ნახევარცილინდრული თაღი  –  წახევარი წრის ფორმის თაღი, მისი - ქუსლები განლაგებულია იმ ცენტრის დანეზე, რომლიდანაცაა შემოხაზული ეს ნახევარწრე.
+
* '''მუზარადისებრი თაღი''' –  გადაბრუნებული [[ნავი (წყლის ტრანსპორტი)|ნავი]]ს განაკვეთის მოხაზულობის თაღი.
* განმტვირთავი თიღი – ისეთი სახის თაღი,  რომელიც შენობის ზედა ნაწილების დატვირთვას ანაწილებს საყრდენებზე და ჩვეულებრივ კედლის წყობიშია ჩატანებული.
+
 
* შეკუმშული თაღი  (დამრეცი თაღი) – თაღის ქუსლები რკალის ცენტრზე ზევითაა.
+
* '''ელიფსური თაღი'''   – მრუდი ელიფსური ფორმის თაღი.
* ისრული თაღი – შედგება მახვილი კუთხით გადაკვეთილი ორი რკალისაგან.
+
 
* შეკიდული თაღი – შედგება ორი რკალისგამ, რომელთა გადაკვეთის წერტილი წვერზე ქვევითაა.
+
* '''კონცენტრული თაღი''' – (იგივე, რაც პერსპექტიული თაღი) — კედლის სიღრმისაკენ თანდათან შემცირებული რადიუსის მქონე თაღების ერთობლიობა. თაღის ყოველი შვერილი თავისთავად შეიძლება ნებისმიერი სახის თაღს წარმოადგენდეს.
* საბჯენი თაღი – თაღი რომელსაც [[კამარა]] ეყრდნობა.
+
 
 +
* '''კოლოფა, მრავალცენტრიანი თაღი''' – რამდენიმე ცენტრიდან მოხაზული რკალის ფორიმის თაღი.   
 +
 
 +
* '''ცრუ თაღი''' – თაღი, რომელიც არ ქმნის განბრჯენ ჭინვას და ამოყვანილია ყოველი ზემო რიგის თანამიმდევრული გადმოშვერით.
 +
 +
* '''მშვილდა თაღი''' – ბრტყელი რკალის მოხაზულობის თაღი, დაუჭიმავ[[ი მშვილდი]]ს ფორმისა.  
 +
 
 +
* '''მრავალყურა, მრავალკბილა თაღი'''   – შედგება მახვილი კუთხით ურთიერთგადამკვეთი სამი ან მეტი რკალისაგან.  
 +
 
 +
* '''ყირა თაღი''' – განმტვირთავი თაღის  სახესხვაობა.  
 +
 
 +
* '''ამაღლებული თაღი''' – რკალისებრი მოხაზულობის თაღი, რომლის წარმმართველი გრძელდება რკალის ცენტრის ქვევით შვეული მონაკვეთებით.  
 +
 
 +
* '''ნახევარწრიული, ნახევარცილინდრული თაღი''' –  წახევარი წრის ფორმის თაღი, მისი - ქუსლები განლაგებულია იმ ცენტრის დანეზე, რომლიდანაცაა შემოხაზული ეს ნახევარწრე.
 +
 
 +
* '''განმტვირთავი თიღი''' – ისეთი სახის თაღი,  რომელიც შენობის ზედა ნაწილების დატვირთვას ანაწილებს საყრდენებზე და ჩვეულებრივ კედლის წყობიშია ჩატანებული.
 +
 
 +
* '''შეკუმშული თაღი'''   (დამრეცი თაღი) – თაღის ქუსლები რკალის ცენტრზე ზევითაა.
 +
 
 +
* '''ისრული თაღი''' – შედგება მახვილი კუთხით გადაკვეთილი ორი რკალისაგან.
 +
 
 +
* '''შეკიდული თაღი''' – შედგება ორი რკალისგამ, რომელთა გადაკვეთის წერტილი წვერზე ქვევითაა.
 +
 
 +
* '''საბჯენი თაღი''' – თაღი რომელსაც [[კამარა]] ეყრდნობა.
  
  

23:08, 24 ნოემბერი 2021-ის ვერსია

თაღი – (იტალ. arco) არქიტექტურული დეტალი, კედელში დატანებული ღიობების – (ფანჯრის, კარის, ჭიშკრის) ან ორ საბჯენს (მაგლითად, ხიდის საყრდენების) შორის მანძილის — მრუდხაზოვანი გადახურვა.

არქიტექტურის ისტორიაში ცნობილია შემდეგი ტიპის თაღები:

  • უსახსრო თაღი – საყრდენებთან ზუსტად შეერთებული თაღი.
  • სახსრიანი თაღი – თაღი, რომელსაც ბრჯენებზე აქვს სახსრები.
  • ორსახსრიანი თაღი – საბჯენზე ორი სახსრის მეშვეობით დაყრდნობილი თაღი.
  • სამსახსრიანი თაღი – თაღი, რომელსაც სახსრები აქვს არა მარტო საყრდენთან, არამედ აგრეთვე შუაში, თაღის წვერში.
  • ნალისებური თაღი – თაღი, რომლის მოხაზულობაგრძელდება ცენტრის (დიამეტრის) ქვემოთ.
  • სამყურა, სამკბილა თაღი – შედგება სამი პატარა თაღისაგან.
  • სამცენტრიანი თაღი – სამი ცენტრიდან მოხაზული რკალის ფორმის თაღი.
  • გუთური თაღი – იგივეა, რაც ისრულ თაღი. შედგება კუთხით გადაკვეთილი ორი რკალისაგან.
  • კბილანა თაღი – შედგება მცირე თაღებისაგან, რომელნიც ურთიერთგადაკვეთის ადგილას კბილანებს ქმნიან.
  • მუზარადისებრი თაღი – გადაბრუნებული ნავის განაკვეთის მოხაზულობის თაღი.
  • ელიფსური თაღი – მრუდი ელიფსური ფორმის თაღი.
  • კონცენტრული თაღი – (იგივე, რაც პერსპექტიული თაღი) — კედლის სიღრმისაკენ თანდათან შემცირებული რადიუსის მქონე თაღების ერთობლიობა. თაღის ყოველი შვერილი თავისთავად შეიძლება ნებისმიერი სახის თაღს წარმოადგენდეს.
  • კოლოფა, მრავალცენტრიანი თაღი – რამდენიმე ცენტრიდან მოხაზული რკალის ფორიმის თაღი.
  • ცრუ თაღი – თაღი, რომელიც არ ქმნის განბრჯენ ჭინვას და ამოყვანილია ყოველი ზემო რიგის თანამიმდევრული გადმოშვერით.
  • მშვილდა თაღი – ბრტყელი რკალის მოხაზულობის თაღი, დაუჭიმავი მშვილდის ფორმისა.
  • მრავალყურა, მრავალკბილა თაღი – შედგება მახვილი კუთხით ურთიერთგადამკვეთი სამი ან მეტი რკალისაგან.
  • ყირა თაღი – განმტვირთავი თაღის სახესხვაობა.
  • ამაღლებული თაღი – რკალისებრი მოხაზულობის თაღი, რომლის წარმმართველი გრძელდება რკალის ცენტრის ქვევით შვეული მონაკვეთებით.
  • ნახევარწრიული, ნახევარცილინდრული თაღი – წახევარი წრის ფორმის თაღი, მისი - ქუსლები განლაგებულია იმ ცენტრის დანეზე, რომლიდანაცაა შემოხაზული ეს ნახევარწრე.
  • განმტვირთავი თიღი – ისეთი სახის თაღი, რომელიც შენობის ზედა ნაწილების დატვირთვას ანაწილებს საყრდენებზე და ჩვეულებრივ კედლის წყობიშია ჩატანებული.
  • შეკუმშული თაღი (დამრეცი თაღი) – თაღის ქუსლები რკალის ცენტრზე ზევითაა.
  • ისრული თაღი – შედგება მახვილი კუთხით გადაკვეთილი ორი რკალისაგან.
  • შეკიდული თაღი – შედგება ორი რკალისგამ, რომელთა გადაკვეთის წერტილი წვერზე ქვევითაა.
  • საბჯენი თაღი – თაღი რომელსაც კამარა ეყრდნობა.


წყარო

ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები