ნახშირი
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:Naxshiri.jpg|thumb|ნახშირი]] | [[ფაილი:Naxshiri.jpg|thumb|ნახშირი]] | ||
| − | '''ნახშირი''' - რკინამჭედლობაში [[ქურა|ქურის]] გასახურებლად ხის ნახშირი ერთადერთი საშუალება იყო. ნახშირის დაწვის ორი ხერხი არსებობდა: ნახშირის დაწვა ორმოში და ღია ცის ქვეშ ორმოს გარეშე. ორი კაცი მიდიოდა სამი დღით. მიჰქონდათ [[წერაქვი]], [[ | + | '''ნახშირი''' - რკინამჭედლობაში [[ქურა|ქურის]] გასახურებლად ხის ნახშირი ერთადერთი საშუალება იყო. ნახშირის დაწვის ორი ხერხი არსებობდა: ნახშირის დაწვა ორმოში და ღია ცის ქვეშ ორმოს გარეშე. ორი კაცი მიდიოდა სამი დღით. მიჰქონდათ [[წერაქვი]], [[თოხი]], ბარი, [[ნაჯახი|ნაჯახები]] დიდი და პატარა, [[ბირდაბირი ხერხი|ბირდაბირი - ხერხი]] და [[ნიჩაბი (სამეურნეო ხელსაწყო)|ნიჩაბი]]. ითხრებოდა 2მ სიგრძის, 1მ სიგანის და 1,5მ სიღრმის ორმო. ერთ ორმოში ოთხი ჯანაბირი ნახშირი უნდა გამოსულიყო. ორმოში ხმელი შეშით ცეცხლს ჩაანთებდნენ და გაჩაღების შემდეგ აყრიდნენ მსხვილ შეშას. ორმოს ძირში შეშა თანდათან ნახშირდებოდა, ზემოდან კი ახალ შეშას აყრიდნენ. ასე გრძელდებოდა სანამ ორმო პირამდე არ გაივსებოდა ნახშირით. შემდეგ ზემოდან აფარებდნენ ხის მორებს, აყრიდნენ მიწას და ჰერმეტულად ხურავდნენ, რომ ჰაერი არ ჩასულიყო. ასე რჩებოდა ორმო ორი კვირის განმავლობაში. გაციების შემდეგ ნახშირს ეზიდებოდნენ სახელოსნოში. ერთ ორმოში ოთხი ჯანაბირი ნახშირი ამოდიოდა. |
მეორე ხერხია ნახშირის დაწვა ღია ცის ქვეშ - „კოცონურად“ ორმოს გარეშე. ამ მეთოდით ძირითადად წაბლის ხის ნახშირს წვავდნენ. წყალთან ახლოს, თანაბარი სიგრძის წაბლის ხის მორებს აწყობენ „ხურდუმებად“ ზვინივით. შუაში უტოვებენ ხვრელს, ზემოდან აგდებენ ცეცხლმოკიდებული რეზინის ნაჭერს და ცეცხლი ღვივდება. გვერდებიდან შესული ჰაერი წვას უწყობს ხელს. ინთებოდა უზარმაზარი კოცონი, რომელიც ჩანავლების შემდეგ უამრავ ნახშირს ტოვებდა. შემდეგ ამ მასას ასხამდნენ წყალს და აცივებდნენ. ნახშირის დაწვას აწარმოებდნენ როგორც მჭედლები, ასევე საგანგებო პროფესიონალი მენახშირეები, რომლებთაც შემდეგ მოჰქონდათ იგი და ყიდდნენ როგორც ხელოსნებზე ასევე მოქალაქეებზე. | მეორე ხერხია ნახშირის დაწვა ღია ცის ქვეშ - „კოცონურად“ ორმოს გარეშე. ამ მეთოდით ძირითადად წაბლის ხის ნახშირს წვავდნენ. წყალთან ახლოს, თანაბარი სიგრძის წაბლის ხის მორებს აწყობენ „ხურდუმებად“ ზვინივით. შუაში უტოვებენ ხვრელს, ზემოდან აგდებენ ცეცხლმოკიდებული რეზინის ნაჭერს და ცეცხლი ღვივდება. გვერდებიდან შესული ჰაერი წვას უწყობს ხელს. ინთებოდა უზარმაზარი კოცონი, რომელიც ჩანავლების შემდეგ უამრავ ნახშირს ტოვებდა. შემდეგ ამ მასას ასხამდნენ წყალს და აცივებდნენ. ნახშირის დაწვას აწარმოებდნენ როგორც მჭედლები, ასევე საგანგებო პროფესიონალი მენახშირეები, რომლებთაც შემდეგ მოჰქონდათ იგი და ყიდდნენ როგორც ხელოსნებზე ასევე მოქალაქეებზე. | ||
13:10, 21 ივნისი 2022-ის ვერსია
ნახშირი - რკინამჭედლობაში ქურის გასახურებლად ხის ნახშირი ერთადერთი საშუალება იყო. ნახშირის დაწვის ორი ხერხი არსებობდა: ნახშირის დაწვა ორმოში და ღია ცის ქვეშ ორმოს გარეშე. ორი კაცი მიდიოდა სამი დღით. მიჰქონდათ წერაქვი, თოხი, ბარი, ნაჯახები დიდი და პატარა, ბირდაბირი - ხერხი და ნიჩაბი. ითხრებოდა 2მ სიგრძის, 1მ სიგანის და 1,5მ სიღრმის ორმო. ერთ ორმოში ოთხი ჯანაბირი ნახშირი უნდა გამოსულიყო. ორმოში ხმელი შეშით ცეცხლს ჩაანთებდნენ და გაჩაღების შემდეგ აყრიდნენ მსხვილ შეშას. ორმოს ძირში შეშა თანდათან ნახშირდებოდა, ზემოდან კი ახალ შეშას აყრიდნენ. ასე გრძელდებოდა სანამ ორმო პირამდე არ გაივსებოდა ნახშირით. შემდეგ ზემოდან აფარებდნენ ხის მორებს, აყრიდნენ მიწას და ჰერმეტულად ხურავდნენ, რომ ჰაერი არ ჩასულიყო. ასე რჩებოდა ორმო ორი კვირის განმავლობაში. გაციების შემდეგ ნახშირს ეზიდებოდნენ სახელოსნოში. ერთ ორმოში ოთხი ჯანაბირი ნახშირი ამოდიოდა.
მეორე ხერხია ნახშირის დაწვა ღია ცის ქვეშ - „კოცონურად“ ორმოს გარეშე. ამ მეთოდით ძირითადად წაბლის ხის ნახშირს წვავდნენ. წყალთან ახლოს, თანაბარი სიგრძის წაბლის ხის მორებს აწყობენ „ხურდუმებად“ ზვინივით. შუაში უტოვებენ ხვრელს, ზემოდან აგდებენ ცეცხლმოკიდებული რეზინის ნაჭერს და ცეცხლი ღვივდება. გვერდებიდან შესული ჰაერი წვას უწყობს ხელს. ინთებოდა უზარმაზარი კოცონი, რომელიც ჩანავლების შემდეგ უამრავ ნახშირს ტოვებდა. შემდეგ ამ მასას ასხამდნენ წყალს და აცივებდნენ. ნახშირის დაწვას აწარმოებდნენ როგორც მჭედლები, ასევე საგანგებო პროფესიონალი მენახშირეები, რომლებთაც შემდეგ მოჰქონდათ იგი და ყიდდნენ როგორც ხელოსნებზე ასევე მოქალაქეებზე.
